
Aziz Nesin'in Nutuk Makinesi adlı kitabı, klasik edebiyat konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. İlk kez 1971'de yayımlanmıştır. Klasik edebiyat severlerin Nutuk Makinesi'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Nutuk Makinesi'den En Beğenilen Alıntılar
Bilirsiniz ya, " Ticaretin dini imanı, paranın yeri yurdu olmaz" demişler; pek güzel demişler.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Her aydın biliyor ki hâlâ Türkiye'de demokrasi yok. Niçin yok? Çünkü demokrasiyi biz almadık, bize verdiler. Bize verilmiş olduğu için de, ona bitürlü sahip çıkamıyoruz. Çünkü o demokraside alınterimiz gözyaşımız, kanımız, canımız yok...
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Dünyanın en büyük aptallığı olan kurnazlığı, açıkgözlüğü " doğuştan olma" zekâ sanıyoruz. "Aman ne müthiş, ne eşsiz zekâ!" diye hayran olduklarımıza bakın, hepsi de birer hazırlöpçü, doğuştan bilgiç değil mi?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Yalnızlık benim için, kendisinden vazgeçemediğim en güzel eş oldu. Bitek eksiği var: Kısır... Bir de çocuğumuz olsaydı!
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Kimi insanlar elmaşekerine benzer: İlkin tatlı gelen konuşmaları biraz sonra yavanlaşır ve biten elmaşekerinin çubuğu gibi kalırlar.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Balık kavağa çıkarsa, kösenin sakalı biterse, manda söğüt dalına yuva yaparsa, karaderili aktenli olursa, güneş balçıkla sıvanırsa, kedi çamaşır yıkarsa, gökkubbeye merdiven dayanırsa, o senin sorduğun iş de kesinlikle olacakmış.
📖 Sayfa 74 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Okuyunuz! Okumak iyi, çok iyi şeydir. Okumak gibi yoktur, okumalı! deriz.
📖 Sayfa 141 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Deriz ama, yine de kitaplar satılmaz, okunmaz...
Nasıl edelim de halkımıza bu kitapları okutalım?...
- Okuyunuz!.. Okumak iyi, çok iyi şeydir… Okumak gibi yoktur, okumalı!..
📖 Sayfa 141 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Herkesler teknik icat eder, biz de teknik arıza icat ederiz.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Ey insanlar,ben bir copum! Size son sözüm şudur: Kulağınıza küpe olsun! Başka birinin kafasına, beline indiğim zaman, onun acısını siz kendinizde duymazsanız, yarın sizin, kafanıza, belinize inerim. Başkası coplanırken "Oooh olmuş" derseniz, yarın size de "Oooh olsun!" diyeceklerini unutmayın. Benim yaradılışım bu. Şimdi sevinenler, yarın coplanmayı hak etmişlerdir. Hiç dinlemem, inerim beyinlerine, bellerine...
📖 Sayfa 26 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Ey insanlar, ben bir copum! Cop sesine kulak verin!
Bize her şey, her buyruk, yukardan, hükümetten, efendilerimizden gelirse uyarız. Onlar perşembeye çarşamba desin, bizler de bile bile " Çarşambaaa!" diye bağırırız. Neden? Çünkü korkarız. Bir büyük kişi, " Sürekli ezilme, halkı korkaklaştırır" diyor.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Sayı bakımından çok hovardayızdır. Sayılar ağzımızdan rakı ısmarlar gibi çıkar.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Elli yıldır durmadan verilen şu hürriyete bir iyice baksanıza. Bu, sizin istediğiniz hürriyet mi?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
İki şey yurdumuzda yetişmez; biri kahve, biri de demokrasi. İkisi de bize dışardan gelir.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Düşmanlığı da anlıyorum, dostluğu da... Ama pazartesi günü düşmanlığı, salı günü dostluğu, çarşambaya dostluğu, perşembeye düşmanlığı... Hayır: bunu anlayamıyorum işte...
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Çok uzak değil, öyle bir zaman gelecek ki hangi politikacıyla konuşsanız, size eskiden beri solcu olduğunu söyleyecektir.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Yazılarımın başlığı olan "Eller aya biz yaya" sözünün hiç bu denli cuk oturduğu olmamıştı.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Arayın bakalım, ağzınızda diliniz var mı? Dilimizi yutmuşuz. Dilimizi içimize sokmuşuz. Ağzımız var, dilimiz yok.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Yalnızlık benim için, kendisinden vazgeçemediğim en güzel eş oldu.
📖 Sayfa 29 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin

Efendim, bizde çok yasak var. Özgürce konuşamazsın, özgürce yazamazsın. Daha sayayım mı? Özgürce sevişemezsin, özgürce gezip dolaşamazsın. Bizde özgür olan bir güreştir. Serbest konuşma, serbest yazma, serbest çizme, kısacası serbest hiçbişey yok; serbest olarak kala kala bir serbest güreş var. Evvelallah onda da birinciyiz işte. Neden? Çünkü biz, doğduğumuzdan beri serbest güreş tutarız da ondan.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Biz, her zaman tatilden yanayız. Onun için de bağırıyoruz: "Atam, İzindeyiz!" Şimdi bu sözü şöyle değiştirmek daha doğru olur:"Atam, tatildeyiz!"
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Memleketimizin en çok gereksindiği makine, bence ne traktör, ne buzdolabı, ne otomobil, ne de çamaşır makinesi... Bize asıl gerekli olan işte böyle bir makine-adam. Yalnız şarkı söylemeyecek de, şarkı yerine nutuk söyleyecek. Ama yalnız iktidara değil, her partiye böyle bir nutuk makinesi gerekli. Çünkü partilerimizin nutukları eskidi, dinleye dinleye hepsinden bıktık. On yıldan beri hep o plaklar...
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Anlamadım gitti, sendikalara yasak, memurlara yasak, öğrencilere yasak, profesörlere yasak, çöpçülere yasak… Peki kardeşim, bu siyasetle kim uğraşacak?…
📖 Sayfa 38 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Liseye gidiyordu. Burada öğrendiği en güzel şey, "Essükûtü hayrün mineddırdır" sözü oldu. Yani susmak, dırdırdan hayırlıdır.
📖 Sayfa 13 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
-Çok konuşma!..
-Sus!..
-Kes sesini!..
Çalmasınlar demiyorum. Desem de nasıl olsa yine çalacaklar. Ama hiç olmazsa daha az çalsınlar.
📖 Sayfa 47 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Geri kalışımızın başlıca sebebi, devletin her yere burnunu sokarak devletçilik oynamasıdır.
📖 Sayfa 67 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Bizde gelenektir; satıcılar karpuzu kurabiye, hıyarı badem, kavunu reçel, balığı derya kuzusu, armudu tereyağı diye satarlar. Kimi iktidarlar da bu geleneğe uyup, zorbalığı demokrasi diye yutturmaya kalkarlar.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
İnsanoğlu ancak aldığı şeylerin gerçek sahibi olabilir; kendisine verilen şeylerin ise sahibi olduğunu sanır. Verilen şeyde "bağış" niteliği, alınan şeydeyse " hak etme, sahip olma" niteliği vardır.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Ey gelirsizlerin, dar gelirlilerin, az gelirlilerin efendisi kuru fasulye! Şimdi bir kilonuz altı liraya çıkmış. Yüzünüzü göremez, evimize alamaz, tadınıza bakamaz olduk.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Bu vurdumduymazlığın sonu nereye varacak? Nereye gidiyoruz yurttaşlar?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
İki şey yurdumuzda yetişmez; biri kahve, biri de demokrasi.
📖 Sayfa 15 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
-Sağa sapın, sağa dönün,sağdan gidin, önünüzde yol çatallaşır, siz gene sağdan gidin!
📖 Sayfa 122 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Biz de gelenektir; satıcılar karpuzu kurabiye, hıyarı badem, kavunu reçel, balığı derya kuzusu, armudu tereyağı diye satarlar. Kimi iktidarlar da bu geleneğe uyup, zorbalığı demokrasi diye yutturmaya kalkarlar.
📖 Sayfa 27 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
"Mapusluk bir şey değil,
📖 Sayfa 86 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Sevdalık var bir yandan!"
Hamdolsun, demokrasiden yana hiçbir sıkıntımız yoksa da kahvesizlikten çektiğimizi biz biliriz. Kahve bu...Hiçbişeye benzemiyor. Demokrasi öyle mi? Olsa da bir, olmasa da...Kahve olmazsa insanın başı döner, demokrasi olmazsa insanın başı dönmez. Kahvenin mis gibi kokusu vardır, demokrasinin kokusu bile yoktur. Kahveyi fincana kor, içersin. Demokrasi ne yenir, ne içilir. Ne işe yarar şu demokrasi, söyler misiniz?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Daha nasıl bir karışıklık istiyorlar? Hakikatleri görmeyen körler! Nankörler!
📖 Sayfa 42 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
"Halk, hükümetlerin her dediğini anlar ama hiçbir dediğini hükümetlere anlatamaz!" İşte halkın en güzel tarifi budur: Her denileni anlayan ama hiçbir dediğini anlatamayan insanlara halk denir.
📖 Sayfa 53 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Bizde devlet, zengin üretme çiftliği haline getirilmiştir.
📖 Sayfa 125 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin

Iki şey yurdumuzda yetişmez; biri kahve, biri de demokrasi. Ikisi de bize dışardan gelir.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Hangimiz hafızamızı kaybetmedik, söyler misiniz? İçinizde dün ne yediğini bilen varsa beri gelsin... Hele yenilen naneyse o zaman hiçbişey hatırlanmaz.
📖 Sayfa 40 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Türkiye'de demokrasi (yani yalnızca tek partiden parçalanarak üremiş çok partili biçimsel demokrasi) gireli yirmi yıl oluyor. Her aydın biliyor ki hala Türkiye'de demokrasi yok.
📖 Sayfa 123 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Öte yandan okulunda okumuş, çalışmış, çabalamış olanlar terfi edeceğiz, diye bekleyedursun, beri yanda bakmışsın zırt diye bir kolağası, bir binbaşı, bir miralay, bir paşa doğuvermiş.
📖 Sayfa 84 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Doğuştan paşalar şimdi kalmadı ama, doğuştan olma hazırcılığı hala içimizde yaşıyor. Her iş "armut piş, ağzıma düş" olsun istiyoruz.
Kendi kendine düşünene kimsenin bişey dediği yoktur ama sesli düşünmek öbür yolcuları rahatsız eder.
📖 Sayfa 41 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Öyle bir kargaşalık içindeyiz ki artık söz ayağa düşmüştür. Önüne gelen her konuda konuşuyor, eline kalemi alan aklına geleni yazıyor.
📖 Sayfa 119 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Bağırıyoruz: "Atam, izindeyiz!"
📖 Sayfa 79 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Şimdi bu sözü şöyle değiştirmek daha doğru olur: "Atam, tatildeyiz!"
"Muhalefet, insan tabiatının icabıdır."
📖 Sayfa 78 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Affedersiniz, bir eşek insan gibi konuşuyor.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
A, Eşek konuştu! diye şaşırıyoruz. «Aman bizde konuşan eşekler de var, diye seviniyoruz. Biz, konuşan eşek değil, yük taşıyan eşek, buna karşılık yük taşıyan insan değil, konuşan insan istiyoruz.
İsmet Paşa, bana göre, seksen dokuz yaşında, çok vakitsiz ve genç öldü.Yaşadığım çağda onun kadar kendini değiştirip yenileyen başka bir politikacı görmedim. Ama çok yavaş değişiyordu. Bin yaşına dek yaşayabilseydi, kesinlikle sosyalist olacağına inanıyordum. İşte bunun için vakitsiz ve genç öldü.
📖 Sayfa 27 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
İçimden,
📖 Sayfa 17 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
--Konuş... Konuş!.. Konuş be!.. diye bağırmak geliyor ama ne konuşacağız, nasıl konuşacağız? Dilimiz nerde?
Verilen şeyle, alınan şey arasında çok ama çok büyük ayrım vardır. İnsanoğlu ancak aldığı şeylerin gerçek sahibi olabilir; kendisine verilen şeylerin ise sahibi olduğunu sanır. Verilen şeyde 'bağış' niteliği, alınan şeyde ise 'hak etme, sahip olma' niteliği vardır.
📖 Sayfa 123 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
...
Verilenle alınan arasındaki fark budur işte, iktidarlar, halk haklarını almaya doğru yöneldi, kıpırdamalar başladı mı, o almaya kalkmadan kendisi vermeye başlar. Kendisi verir demek, gıdım gıdım verir, açılan ağızları susturur, istekleri uyuşturur demektir.
Bireyler gibi toplumlar da yenilmedikçe olgunlaşamazlar, hamhalat kalırlar. Örneğin, işte Amerika: Hiç yenilmediği, düşman tokadı yemediği için beşyüz yıldan beri çocuk. Şımarıklığı da ondan...
📖 Sayfa 28 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
siz hiç şimdiyedek iktidara çıkanlardan, iktidara gelmeden önce söylediklerini hatırlayanlar gördünüz mü? Hayır… Hiçbiri hatırlamaz.
📖 Sayfa 39 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Biz kimiz? İnsan... Hür doğup, hür ölen yaratıklar. Öyleyse hürriyet istiyoruz.
📖 Sayfa 18 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
-Buyurun, işte hürriyet! diyorlar.
Kendi isteğinizle değil, başkasının isteğiyle evlenirsiniz. Kendi isteğinizi değil, garsonun istediğini içersiniz. Kendi isteğinizi değil, lokantacının istediğini yersiniz. İstediğiniz yere değil, şoförün istediği yere gidersiniz.
Hürriyet mi?
-Buyurun, işte hürriyet!
Elli yıldır durmadan verilen şu hürriyete bir iyice baksanıza. Bu, sizin istediğiniz hürriyet mi?
...iktidarlar, halk haklarını almaya doğru yöneldi, kıpırdamalar başladı mı, o almaya kalkmadan kendisi vermeye başlar. Kendisi verir demek, gıdım gıdım verir, açılan ağızları susturur, istekleri uyuşturur demektir.
📖 Sayfa 125 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Dördüncü Sultan Abdulpalamut Han döneminden bu yana memleketimizin geri kalışının sebebi nedir? Bilen var mı?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
"-Dünyada en korkak şey sermayedir.
📖 Sayfa 116 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
-Hainler korkak olur."
Başkası coplanırken Oooh olmuş, derseniz, yarın size de oooh olsun diyeceklerini unutmayın.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin

Eskiden kadınlar, kocalarına, kendilerine dirdır etmesinler, çok konuşmasınlar diye eşekdili yedirirlerdi. O inanışa göre, eşek dili yiyenlerin sesi çıkmazdı.
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Gerek bir insanın gerek bir milletin başına ne zaman ne geleceği hiçbir zaman belli olmaz.
📖 Sayfa 43 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
her yiğidin yüreğinde bir aslan yatar demişler… Bizim yiğitlerin, babayiğitlerin yüreği maşallah hayvanat bahçesi gibidir. O yürekte bir değil, bin aslan yatar.
📖 Sayfa 97 · Nutuk Makinesi, Aziz Nesin
Sıkça Sorulan Sorular
Nutuk Makinesi kimin eseridir?
Nutuk Makinesi, Aziz Nesin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1971'de yayımlanmıştır.
Nutuk Makinesi kaç sayfadır?
Nutuk Makinesi, 152 sayfadır (Nesin Yayınları baskısı).
Nutuk Makinesi'nin en ünlü sözü nedir?
“Bilirsiniz ya, " Ticaretin dini imanı, paranın yeri yurdu olmaz" demişler; pek güzel demişler.”