Edebiyat dünyasının önemli isimlerinden Bahri Karaçay, okurların gönlünde özel bir yere sahiptir. Bu sayfada 2 eserinden 100 söz bir araya getirildi.
En Beğenilen Bahri Karaçay Sözleri
"İnsan ne kadar az mutsuzsa o kadar mutludur yani mutluluk mutsuzluğun olmaması durumudur."
📖 Sayfa 54 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
“Deneklere propranolol verildi.Bu ilaç adrenalin
📖 Sayfa 37 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
ve noradrenalin adlı hormonların işlevini baskılayarak amigdalanın etkinliğini azaltır, bunun sonucu olarak da duyguları harekete geçiren hatıralar daha az hatırlanır.”
Göz önünde bulundurulması gereken diğer önemli gerçek de beynin yaşadığımız tecrübelerin etkisi ile devamlı olarak değişime uğramasıdır.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Antidepresanların önemli bir kısmı, beyindeki sinir hücreleri arasındaki iletişimin gerçekleştiği, sinaps adı verdiğimiz kısımlardaki serotonin miktarını artırır. Erkeklerin beyinlerinde kadınlardan %52 daha fazla serotonin üretildiği bulunmuştur. Kadınların beyinlerinde daha az serotonin üretilmesi depresyona olan yatkınlıklarının nedeni olabilir.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bilim insanları paranın mutluluk üzerindeki etkisinin beklenenin aksine az olmasını iki nedene bağlıyor:
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
İnsanların değişen şartlara olağanüstü düzeyde uyum gösterme yeteneği ve mutluluğun göreceli olması
"...Sadece belli gelir düzeyine ulaşmış insanların yaptırabildiği estetik ameliyatlara olan talebe bakılırsa, üstün özellikler elde etmek için DNA'sında değişiklik yaptırmak isteyecek çok sayıda insan olması da kaçınılmaz gibi görünüyor..."
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Öte yandan bilim, sevgilinin dokunmasının acıya karşı koruyucu etkisi olduğunu da belgeliyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Öğrenebildiklerimizin listesi âdeta sınırsız ancak eğer hatırlayamasak bu öğrendiklerimizin hiçbir değeri olmayacağı da bir gerçek.
📖 Sayfa 140 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Daha önce defalarca tecrübe etmiş olsak bile hafızamız olmasa, her şeye daha önce hiç görmemiş ve tecrübe etmemiş gibi tepki vereceğiz.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bir bakıma aslında bizler hafızamızdan ibaretiz.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Hatırlamaya çalıştığımız kişinin yüz özelliklerini ve sesini aynı anda hatırlarız.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
... "Siz sevinç ve kederleriniz, hatıralarınız, hırs ve tutkunlarınız, benliğiniz ve özgür iradeniz aslında milyarlarca sinir hücresi ve onların molekülerlerinden başka bir şey değildir."
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
oksitosin eksikliğinin empati eksikliğine neden olduğu ve sosyopati, psikopati ve narsisizim gibi kişilik bozukluklarıyla da ilişkili olduğu bulundu
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Deneyin beşinci gününden itibaren uykusuz kalan kobaylar bir bir ölmeye başladılar. Fiziksel olarak da ,,çok kötü görünüyorlardı, tüyleri pörsümüştü hatt a derilerinde yer yer lezyonlar oluşmuştu. Kontrol grubunda ise herhangi bir anormallik görülmemişti. Bu deney uykunun ne kadar önemli olduğunu ilk kez çok güçlü bir şekilde ortaya koyuyordu.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
İsviçre 'de yapılan bir çalışmada bir grup üniversiteli kız öğrenciye erkek öğrencilerin iki gün boyunca giydiği tişörtler koklatılıyor. Kız öğrenciler kendi bağışıklık sistemlerinden farklı bağışıklık sistemine sahip erkek öğrencilerin tişörtlerinin kokusunu beğeniyor. Çalışmayı yürüten araştırmacılar bunun gerisinde farklı iki bağışıklık sisteminin birleşmesiyle çok daha güçlü bir bağışıklık sistemine sahip sağlıklı çocuklar dünyaya geleceği gerçeğinin yattığını bildiriyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bu da türümüzün devamlılığını sağlıyor.
Oksitosin eksikliğinin empati eksikliğine neden olduğu ve sosyopati, psikopati ve narsisizim gibi kişilik bozukluklarıyla ilişkili olduğu bulundu.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
“Bir hormon olan oksitosin özellikle üremedeki işlevi ile bilinir fakat son yıllarda yapılan bilimsel
📖 Sayfa 50 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
çalışmalar oksitosinin orgazm,sosyal tanımlama, sadakat, kaygı ve annelik gibi değişik durumlar üzerinde de etkisi olduğunu gösterdi. Diğer yandan oksitosin eksikliğinin empati eksikliğine neden olduğu ve sosyopati, psikopati ve narsisizim gibi kişilik bozukluklarıyla da ilişkili olduğu bulundu.”
Hoşumuza giden bir müziği dinlediğimizde beynimizdeki ödül sistemini harekete geçiriyoruz ve bunun sonucunda da güzel duygular hissetmeye başlıyoruz. Kısacası müzik dinlerken bir bakıma kendimizi ödüllendirmiş oluyoruz.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Sophokles "bu dünyanın yükünden ve acısından bizi kurtaran tek bir kelime var, o da sevgi" diyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
“Eski Mısır’da vücudun en önemli organının beyin değil kalp olduğuna inanılıyordu. Onlara göre kalp iyilik ve kötülüklerin de kaynağıydı. Bu nedenle ölen birisinin kalbi kuş tüyü ile tartılır ve kişinin iyilik ve kötülüğünün derecesi belirlenmeye çalışılırdı.”
📖 Sayfa 1 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
“Kadınlarda temporal lobun dil ve kavrama ile ilgili olan bölümlerinde de sinir hücrelerinin daha yoğun olduğu bulundu. Kadınların sözel yeteneklerinin genelde erkeklerinkinden daha gelişmiş olmasının nedeni belki de bu fark.”
📖 Sayfa 36 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Gözlemler, insanların genetik olarak belirlenen bir mutluluk eşiği olduğunu, yaşadığımız bazı olayları bizleri daha mutlu ettiğini (ya da daha mutsuz) fakat bir süre sonra mutluluk düzeyimizin genetik olarak belirlenmiş düzeye geri geleceğini gösteriyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Gerçekte tehlikeli olmadıkları halde çocukluk döneminde bazı durumların veya cisimlerin tehlikeli olduğuna inanmak, ileri yaşlarda kişide endişe bozukluğuna yol açabiliyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
“Korteks beynimizin en gelişmiş bölümüdür ve çoğunlukla sinir hücrelerinden oluşur. Düşünce, karar verme, konuşma, gelecek için planlar yapma gibi türümüze özgü olan ve bizi diğer hayvanlardan ayıran işlevlerimizin gerçekleştiği yer olduğu için korteks "düşünen beyin " olarak da adlandırılır.”
📖 Sayfa 21 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Kötü huylu tümör 2-3 mm çapına ulaştığında olağanüstü bir olay gerçekleşir. Tümörde daha önce var olmayan yeni kan damarları oluşmaya başlar. Bu damarlar aracılığı ile besin maddeleri ve oksijen de tümöre taşınmaya başlar. Damarların tümörün içinde bir ağ oluşturmaya başlaması büyüyen tümörun ihtiyacı olan besin maddelerinin taşınmasını sağlarken, bazı hücrelerin koparak kan dolaşımına girmesini de kolaylaştırır. Nitekim tümörden kopan birkaç hücre, yeni oluşan bu kan damarları sayesinde vücudun dolaşım sistemine girerek diğer dokulara da sıçrar. İşte bu sıçrayış yine metastaza neden olur.
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Yazılı bir metnin okunup anlaşılmasında kusur olması, tıp literatüründe "aleksi" olarak bilinir. Ona çok yakın olan ve en çok rastlanan öğrenme bozukluğu "disleksi" ise daha çok çocuklarda görülen gelişimsel bir bozukluktur. Aleksinin bu türü tıp literatüründe "agrafisiz aleksi " (agrafi: beyinde meydana gelen bir rahatsızlık sonucu önceden normal olan yazma yeteneğinin bozulması) veya "saf aleksi" olarak bilinir. Saf aleksiye "saf kelime körlüğü " adı verildiğinede rastlanır. Hem okuma hem de yazma yeteneğinin bozulmasına ise "agrafili aleksi " adı verilir.
📖 Sayfa 60 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
DNA molekülünde de sarmal yapıdaki tam bir dönüş 34 Angstrom uzunluğunda 10'dir (1 Angstrom = 1,0 x 10 _üzeri eksi on metre). Her bir baz çifti ile izleyen baz çifti arasında ise 3,4 Angstromluk bir mesafe vardır. Böylece DNA'nın her bir dönüşü 10 baz çiftini kapsamaktadır.
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Öğrenmek istediklerinizi bir oturuşta değil aralıklarla çalışarak öğrenin ve öğrendiklerinizi tekrar edin.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Tepkilerimiz hafızamızdaki birikimlerce yönlendirilir.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Korteks, beynimizin en gelişmiş bölümüdür. Bizi diğer hayvanlardan ayıran işlevlerimizin gerçekleştiği yer olduğu için korteks "düşünen beyin" olarak da adlandırılır.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Irk kavramının biyolojik bir gerçek olmaktan ziyade sosyal bir hastalık olduğunu öğrendik.
📖 Sayfa 2 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Yapılan çalışmalar insanların l950'lerde günümüze göre daha az endişe yaşadığını ortaya koyuyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Günümüzde endişe sadece yetişkinler arasında değil çocuklar arasında da giderek artan bir problem haline geliyor.
Bazı çalışmalar 1980'lerden beri çocukların endişe seviyelerinin yetişkinlerinkinden daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Şimdi size "canım baklava çekti " desem büyük ihtimalle siz de baklava düşünmeye başlayacaksınız.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Yaşam çoğu zaman önümüze küçüklü büyüklü problemler çıkarır. Problemlerle haşır neşir olunan bir günün ardından, gecenin bir yarısında uyandığımızda küçük problemleri olduğundan çok daha büyük, büyük problemleri ise başa çıkılmaz gibi görürüz. Aynı gecenin sabahında uyandığımızda ise problemin hiç de o kadar büyük olmadığını aksine kolaylıkla üstesinden gelebileceğimizi fark ederiz.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Sigara içen bir kişi, her nefesle yaklaşık 60 civarında kanser yapıcı kimyasal maddeyi akciğerlerine almaktadır. Akciğerlerimizde kana oksijen aktarıldığı için, solunan havanın akciğerlerin en uç köşelerine kadar ulaşması gerekmektedir. Böyle olunca, sigara dumanındaki nikotin, karbonmonoksit gazı ve diğer kimyasal maddeler de akciğerlerin en ücra köşelerine kadar ulaşır.
📖 Sayfa 161 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Beyin hakkındaki ilk yazılı kayda MO 4000 yıllarına ait bir Sümer yazıtında rastlıyoruz. Kim olduğu bilinmeyen yazar, haşhaş bitkisi yendiğinde hissedilen oforik duygulardan bahsediyor. "Beyin" kelimesineyse ilk kez MÖ 1500'lü yıllara ait olduğu tahmin edilen ve "Edwin Smith'in Ameliyat Papirüsü" adıyla bilinen eski bir Mısır yazıtında rastlıyoruz. Beyin zedenlenmesi vakalarına ait tanı, teşhis ve tedavi bilgileri içereren bu yazıt vakalara rasyonel ve bilimsel yaklaşımı nedeniyle de önem taşıyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bilim tarihine bakılırsa, çoğu büyük keşfin o günün anlayışına uymadığı gerekçesi ile reddedildiği görülür.
📖 Sayfa 21 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Lykkens ve Telegren tek yumurta ikizleri ile çift yumurta ikizlerini mutluluk açısından karşılaştırdı ancak elde edilen sonuçları daha da güçlendirmek için doğumdan hemen sonra birbirinden ayrılmış tek yumurta ikizlerini de çalışmaya dahil ettiler.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Böylece aynı genetik yapıya sahip fakat değişik çevrelerde yetişmiş ikizler arasında da bir karşılaştırma yapılabilecek ve mutluluk düzeylerinin ne kadarının çevreden, ne kadarının genlerden kaynaklandığı gösterilecekti.
Özetle ırk kavramı sosyal olarak inşa edilen, fakat biyolojik temeli çok zayıf bir olgudur.
📖 Sayfa 78 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Michigan Üniversitesinden Ethan Kross ve Marc Berman yakın zamanda sevgilileri tarafından terk edilen 40 gönüllünün beyinlerini inceleyerek ayrılığın beyndeki etkisini belirlemeye çalıştı.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Onun gibi pek çok insan için de böyle duygusuz ve boş bir hayat, yaşanmaya değmeyecek bir hayattır.
📖 Sayfa 203 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
..."zihin beynin birbirinden ayrı bileşenlerinin çalışmasıyla, bu bileşenlerden oluşan sistemlerin birbiriyle uyum içerisinde çalışmasıyla ortaya çıkar."
📖 Sayfa 13 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bilimde önemli keşifler yapabilmek için önyargılardan uzak ve alışılmış kalıplar dışında düşünebilmek gerekir.
📖 Sayfa 30 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Deney , evliliklerinde problem yaşayan denekler üzerinde tekrarlandığında, eşinin elini tutmasının denek üzerinde herhangi bir koruyucu etkisi olmuyor. Sağlıklı bir ilişki ve seven bir eşin dokunması tansiyonun düşmesini, kaygının azalmasını sağlarken strese karşı da koruyucu etki yaratıyor. Eşler arasındaki sevgi arttıkça dokunmanın etkisi de artıyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Helen Fisher , aşık olmanın, bir bakıma obsesif kompulsif bozukluktaki gibi bir saplantı durumu yarattığını düşünüyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
İlginç bir şekilde fiziksel özellikleri bize benzeyen insanları çekici buluyoruz.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Kemikten oluşan kafatası beyni dış dünyaya karşı koruyan güçlü bir yapıdır. Beyin içeriden yani vücuttan kan dolaşımıyla gelecek zararlara karşı da korunmuştur.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
"Kan-beyin bariyeri" adını verdiğimiz bu koruma mekanizması sayesinde bir şekilde kana karışmış olsa bile hastalık yapıcı mikroorganizmaların veya zararlı olabilecek bazı moleküllerin beyne ulaşımı engellenir.
Yazılı en eski aşk şiiri İstanbul Arkeoloji Müzesinde. Günümüzden yaklaşık 4000 yıl önce Sümerce yazlmış bu şiirde sevgiliye:
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
" Kalbimin sevgilisi Güzelliğin büyüktür, baldan tatlı . . . "
diye sesleniliyor.
Yaban kabilelerin aşk kavramı modern toplumlarınkinden farksız.
Gage ve ekibi, yaşlı farelerde sinir hücrelerinin sayısını artırmada en etkili faaliyetin, döner tekerlekte hızlı yürümek olduğunu buldu. Var olan sinir hücrelerinin yaşam süresini artırmada en etkili faaliyet ise, yeni oyuncakları keşfedip onlarla oynamayı öğrenmekti. Bu çalışmanın bizler için anlamı, egzersiz ve öğrenme ile zenginleştirilmiş bir yaşam tarzının, ileri yaşlarda beyin faaliyetlerimizi taze tutarak bizlere çok daha kaliteli bir yaşam sağlayacağıdır.
📖 Sayfa 261 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
'Müziğin dinleyenler üzerindeki olağanüstü etkilerine ait en güzel örneklerden biri -von Economo hastalığı olarak da bilinen -en sefalit letarji'ye yakalanan hastalar üzerindeki etkisidir.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bu hastalık kurbanlarını yaşamdan koparır ve bazılarını fiziksel olarak adeta canlı bir heykele dönüştürür.
Nörolog ve aynı zamanda tanınmış bir popüler bilim yazarı olan Oliver Sacks, 1970'lerde L-Dopa adlı ilacın bu hastalarda olağanüstü etkiler yarattığını buldu hastalar bir anda canlı heykel durumundan çıkıp sanki yaşama geri döndüler ancak ilacın etkisi çoğu hastada kısa sürede oluyordu.'
2005 yılında Harvard Üniversitesinin o günkü rektörü Lawrence Summers'ın "kadınların üstün kalitede bilimsel çalışma yapabilme olasılığının erkeklere göre çok daha az olmasının en önemli nedenlerinden biri, çok daha az sayıda kadının bu sahalarda doğal yeteneğinin olmasıdır" şeklindeki ifadesi üzerine bir anda gündeme oturmuştu. Summers bu ifadesinden sonra koltuğundan olmuştu.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
"Ne keder, ne üzüntü, ne de sevinç yaşıyorum artık, her şey bomboş ve anlamsız."
📖 Sayfa 203 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Irk, bilimsel bir gerçek olmaktan
📖 Sayfa 77 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
ziyade sosyal bir rahatsızlıktır.
Bilim tarihine bakılırsa, çoğu büyük keşfin o günün anlayışına uymadığı gerekçesi ile reddedildiği görülür.
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Deprem o kadar güçlüydü ki etkileri, Marmara bölgesi bir yana Ankara'dan İzmir'e kadar uzanan çok geniş bir alanda hissedildi. Bu felaket resmi kaynaklara göre 1 7.480 insanımızın yaşamına mal olurken geride binlerce yaralı ve hayatına engelli olarak devam etmek zorunda kalan yüzlerce depremzede bıraktı.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Kültür ve medeniyet ancak iletişimle mümkün olabilirdi.
📖 Sayfa 61 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Aslında ilk aşamada hedefleri klon elde etmek değil, koyunlarda çekirdek naklini gerçekleştirmekti. Eğer hücrenin çekirdegini bir hücreden diğerine başarı ile nakledebilirlerse önce nakledecekleri çekirdekteki genetik malzemede arzu ettikleri değişiklikleri yapacak, daha sonra bu tek çekirdekten tüm bir koyunu elde edebileceklerdi; böylece genetik yapısı istenildiği gibi değiştirilmiş olan koyunlar üretebileceklerdi.
📖 Sayfa 181 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Öyle görünüyor ki insanlar arasındaki iletişim, hangi insan türünün hayatta kalıp hangi türün soyunun tükeneceğini belirleyen en önemli faktör oldu.
📖 Sayfa 60 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Çekirdek DNA'sında anne ve babadan genler arasında parça değişimi gerçekleşirken mitokondri DNA'sında böyle bir parça alışverişi söz konusu değildir. Dolayısıyla mitokondri DNA'sı hiç bir değişikliğe uğramadan nesilden nesile aktarılır.
📖 Sayfa 65 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Geçmişte yaşanmış acı hatıraların bizlerle yaşayacak olması, devamlı acı verecek bir kaynağa dönüşmesi de güçlü bir hafızanın yan etkileri olacaktır.
📖 Sayfa 226 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
"Yazılı bir metnin okunup anlaşılmasında kusur olması, tıp literatüründe "aleksi "olarak bilinir.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Ona çok yakın olan ve en çok rastlanan öğrenme bozukluğu "disleksi " ise daha çok çocuklarda görülen gelişimsel bir bozukluktur."
Dolly, ismini Amerikalı country müzik sanatçısı Dolly Parton'dan almıştı. Yıllardır zirvede kalmayı başarmış olan bu sanatçıyı görmüş olanlar, minyon yapısı ve kısa boyuna rağmen oldukça iri göğüslü olduğunu da bilirler.
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Dolly'nin genetik malzemesi de altı yaşındaki koyunun meme dokusundan elde edilmişti. Campbell ve arkadaşları Dolly ismini seçmekle başarılı birer bilim insanı olmalarının yanı sıra güçlü bir mizah yeteneğine sahip olduklarını da sergiliyorlardı.
Dolly'nin elde edilmesi, aslında göründüğü kadar kolay olmadı. lan Wilmut 23 yıllık kariyerini klonlama konusuna adamıştı. Ekibi ile birlikte Dolly'yi elde edinceye kadar aynı işlemi tam 277 defa tekrarlamak durumunda kaldılar. En son denemede ürettikleri klonları, 13 farklı taşıyıcı koyuna aktardılar. Bunlardan sadece biri gebe kalıp Dolly'yi doğurdu. Dolly'nin doğumu ile lan Wilmut ve Keith Campbell adları da tarihin sayfalarında ilkler arasına yerleşti.
Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Moleküler yaşam bilimlerinde en önemli hedeflerden biri Doğan her çocuğun gen haritasının doğar doğmaz belirlenmesidir. Bugün yaklaşık 100 bin dolara mal olan bu işlemin fiyatının birkaç yıl içinde 1000 dolara düşmesi öngörülmektedir.
📖 Sayfa 16 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Aramızdan bazılarında içsel bir itici gücün olduğunu ve çevre şartları ne olursa olsun bu insanların durdurulamayacağını erken yaşlarda fark ettim.
📖 Sayfa 169 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Bilim dünyasında "fantom uzuv" olarak adlandırılan bu durum, bir kaza veya hastalık sonucu kolunu veya bacağını kaybeden hastanın kolu veya bacağı halen yerindeymiş gibi o uzvunu hissetmesi durumudur.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Güney Kaliforniya'da yetiştirilen navel portakalları da (göbekli portakal) yine tek bir ağacın klonu olan ağaçlardan elde edilmektedir. İlginç olanı ise o "ilk" portakal ağacının hala hayatta olması ve verimliliğini sürdürmesidir.
📖 Sayfa 190 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
İnsan vücudunda yaklaşık 200 kadar farklı hücre çeşidi bulunduğunu düşünürsek, embriyonik kök hücrelerden her biri
📖 Sayfa 236 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
bu 200 çeşit hücrenin her birine dönüşme potansiyeline sahiptir. Bilimsel olarak "pluripotensi" olarak adlandırılan bu özellik, embriyonik kök hücrelerin tıpta çığır açacak mucizevi hücreler olarak algılanmasının ana nedenidir.
Mitokondri DNA'sının çocuklara yalnızca annelerinden geçiyor olduğu gerçeği, hepimizin geçmişinde Afrika'da yaşamış tek bir kadının olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Hem bilim dünyasında hem de günlük basımda üne kavuşan "Mitokondrial Havva" veya "Havva varsayımı" işte böyle ortaya çıkmıştır.
📖 Sayfa 69 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Teosinte ile modern mısır melezlendiğinde, üreyebilen bitkiler elde edildi. Bu, teosintenin modern mısırın atası olabileceğine dair ilk kanıttı. Teosinte ve modern mısırın melezlenebilmesi, teosintenin modern mısıra dönüştürülmesinde rol oynayan genetik değişikliklerin belirlenmesini de olası kıldı.
📖 Sayfa 168 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Uzun bir süre beyaz maddenin pasif bir doku olduğuna inanıldı fakat modern neurobilimcilerin bulguları beyaz maddenin beynin öğrenme gibi önemli işlevlerinde de rol oynadığını ortaya koydu. Gri madde daha çok bilişsel işlevlerde rol oynarken beyaz mad de sinirler arasındaki iletişimi ve beynin değişik bölgeleri arasındaki koordinasyonu sağlar. Gri madde sinir hücrelerinden oluşurken beyaz madde çoğunlukla glial hücreler olarak bilinen merkezi sinir sisteminin en az sinirler kadar önemli ikinci tip hücrelerin den ve sinir hücrelerini birbirine bağlayan milyarlarca uzantıdan oluşmuştur.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Kanada’nın McMaster Üniversitesinden sinirbilimci Sandra Witelson 1970'lerde yaptığı çalışmalarda erkek çocukların okurken çoğunlukla beyinlerinin sadece bir yarı küresini, kız çocuklarının ise çoğunlukla iki yarı küreyi de kullandığını buldu.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Çok sayıda ülkeyi kapsayan, geniş çaplı bir çalışmada, küçük çocukların sözel yeteneklerinde cinsiyet farkının etkisinin sadece %3 olduğu bulunurken, çocuğun yetiştiği ortamın ve konuşma diline maruz kalma oranının etkisinin %50 olduğu bulunmuş.
📖 Sayfa 40 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Uzun süreli çaresizlik duygularının da depresyona yol açabileceği ileri sürülüyor.
📖 Sayfa 207 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Farklılık kavramı, ne yazık ki günümüzde bile insanların birbirlerini ortadan kaldırmalarına gerekçe olarak kullanılabilmektedir.
📖 Sayfa 77 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Mitokondri DNA'sının çocuklara yalnızca annelerinden geçiyor olduğu gerçeği, hepimizin geçmişinde Afrika'da yaşamış
📖 Sayfa 68 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
tek bir kadının olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Hem bilim dünyasında hem de günlük basında üne kavuşan "Mitokondrial Havva" veya "Havva varsayımı" işte böylece ortaya çıkmıştır.
1907 yılında ilk kanun lndiana eyaletinde
📖 Sayfa 14 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
çıkarıldı ve "kalitesiz" insanların zorunlu olarak kısırlaştırılmasını hükme bağladı. Bunu diğer eyaletler bir bir takip etti. ABD
genelinde eyaletlerin yarısı zorunlu kısırlaştırmayı kanunlaştırdı.
Bizler bir bakıma tecrübelerimizin ve hafızamızın toplamından ibaretiz.
📖 Sayfa 76 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
İlk aşkımızı veya işe ilk başladığımız günü hiç unutamamamız gibi.
Üzerinde hiç düşünmediğimiz, doğal olarak ve kolayca yerine getirdiğimiz "okuma" işlevi aslında beynin olağanüstü başarılarından biridir.
📖 Sayfa 59 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Türkiye'de bildiğim kadarıyla aynı işe ödenen ücret açısından kadın erkek arasında bir fark hiç olmadı. ABD'de bugün dahi cinsiyete göre ücret farklılığı olması şaşırtıcı bir gerçek.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Her doğan çocuğun beyin kapasitesini kullanması durumunda medeniyetin nereye gelebileceğini hep merak etmişimdir.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Uygun ortamı ve koşulları bulamadığı için potansiyelini kullanamamış veya kullanamayan nice yaratıcı beyin için de üzülmemek mümkün değil.
Beyin müziği nasıl algılıyor?
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Beyinde bir müzik merkezi var mı?
Bir parçayı zevkle dinlediğimizde ve hoşumuza gitmeyen bir müziği dinlediğimizde beynimiz nasıl bir tepki veriyor?
Profesyonel bir müzisyenin beyni sıradan bir insanın beyninden farklı mı?
Bir müzik aletini çalmayı öğrenirken beynimizi de etkiliyor muyuz, etkiliyorsak ne tür değişiklikler oluşuyor?
...aşkın dokunuşuyla herkes bir şair olur...
📖 Sayfa 85 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Platon
Mutlu olmasanız da mutlu insan rolü yapın.
📖 Sayfa 54 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Çocuklarımız için yapabileceğimiz en büyük iyiliklerden biri onlara okuma sevgisini aşılamaktır. Bunun için en etkin yöntem bu konuda örnek olmak ve küçük yaşlarından itibaren onlara kitap okumaktır. Kelime hazinesinin gelişmesinin öğretim ile değil, büyük ölçüde çocukların yeni kelimelere maruz kalması sayesinde gerçekleştiği eğitim bilimciler arasında kabul gören bir görüştür.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
ABD'de 1960'lardan sonra sigara tüketiminin kadınlar arasında artmaya başlaması ile kadınlar arasında da akciğer kanserinden ölümlerde artış gözlenmiş. Daha da önemlisi, akciğer kanserine yakalanma riskinin, kadınlarda erkeklere göre üç kat daha fazla olduğunun bulunmuş olmasıdır. Bilimsel veriler, bu artışa kadınlık hormonunun (östrojen) neden olabileceğini gösteriyor
📖 Sayfa 161 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
O güne kadar genel inanış, bizim gibi laktozu değerlendiremeyen (laktoz intoleransı) milletlerin bu talihsiz mutasyondan etkilendiği ve yeterince laktaz üretemediği şeklindeydi. Oysa araştırma sonuçları, mutasyonun laktoz intoleransı olan insanlarda değil, aksine süt ve süt ürünlerini ileri yaşlarda da problemsiz tükebilen kişilerin DNA'larında meydana gelmiş olduğunu ortaya çıkardı. Normal olan hayat boyu laktaz üretmek değil, çocuklukta yeterince salgılayıp daha sonraki yaşlarda üretimi azaltmaktı. Diğer bir deyişle anormal olan, ileri yaşlarda laktaz enzimini üretmeye devam etmekti.
📖 Sayfa 114 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Yaşama bağlılığı ve olaylar karşısında pozitifliği ile bilinen pek çok kanser hastasının bu berbat hastalığı yendiğini, depresyonda olan ve olaylara ve yaşama negatif yaklaşan hastaların ise çok kısa sürece yaşama veda ettiklerini duymuşsunuzdur.
📖 Sayfa 336 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Doku mühendisliğinin rutin olarak yapıldığı bir gelecekte,mutasyona uğramış olan organ laboratuvarda aynı kişinin kök hücrelerinden elde edilmiş mutasyonsuz yedeği ile değiştirilebilecektir.İlk bakışta biraz bilimkurgu gibi görünse de,bu konuda son 15 yılda elde ettiğimiz ilerlemeler böyle bir geleceğin kaçınılmaz olduğuna işaret ediyor.
📖 Sayfa 262 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Konuşma dili yazı diline kıyasla çok daha yoksun. Çocuk kitapları bile kelime çeşitliliği açısından yetişkinler arasında gerçekleşen konuşmalardan çok daha zengin.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Öğrenciler de hafıza araştırmalarından elde edilen bilgileri ders çalışma alışkanlıklarına uygulayarak başarılarını artırabilirler.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Siz, sevinç ve kederleriniz, hatıralarınız, hırs veya ihtiraslarınız, kimlik duygunuz ve hür iradeniz aslında olağanüstü sayıdaki sinir hücresinin ve onlarla ilgili moleküllerinin hareketinden başka bir şey değildir.
📖 Sayfa 141 · Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
Kanser hücreleri normal hücrelerden çok daha hızlı çoğaldıkları için kemoterapide kullanılan ilaçlar bu hücreleri hedef alarak ölmelerini sağlar. Ancak vücutta hızlı çoğalan hücreler sadece kanser hücreleri olmadığı için normal hücrelerin bir kısmı da ne yazık ki kemoterapiden olumsuz yönde etkilenir. Saç hücreleri hızlı çoğalan hücrelerdendir. Bu yüzden kemoterapi uygulanan hastaların saçları tedavi sırasında dökülür.
📖 Sayfa 264 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Hapishanelerde başlayan kısırlaştırma hareketi, kalitesiz olan insanların çoğalmasının önlenmesi adı altında kanunlar çıkarılmasına kadar uzandı.1907 yılında İlk kanun Indiana eyaletinde çıkarıldı ve "kalitesiz" insanların zorunlu olarak kısırlaştırılmısını hükme bağladı. Bunu diğer eyaletler bir bir kabul etti. ABD genelinde eyaletlerin yarısı zorunlu kısırlastırmayı kanunlastırdı.
📖 Sayfa 14 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Orak hücre anemisi olan kişiler sıtmayı hem hafif geçiriyor, hem de sonuçta hastalığı yeniyorlardı. Bu gözlemler, orak şekilli kırmızı kan hücreleri ile sıtmaya karşı direnç arasında bir bağlantı olduğunu gösteriyordu. Peki, nasıl oluyordu da bir hastalığın taşıyıcısı olmak bir diğer hastalığa karşı korunma sağlıyordu?
📖 Sayfa 308 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
hatta yüzlerce yıl fark olan çok sayıda doktorun çalışmalarının ürünüydü. Ancak beynin tip alanında ilgi ve öncelik kazanma si 1700'lü yılların sonuna ve özellikle 1800'lü yıllara rastlıyor. Üç isim sayesinde beyin hakkındaki bilgilerimiz o günlere kadar görülmemiş derinliklere ulaştı, bu isimler Phineas Gage, Paul Broca ve Carl Wernicke'ti.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
ABD'de dini inançların nedeniyle embriyolardan kök hücre elde edilmesini önlemeye çalışanlar Barack Obama başkan oluncaya kadar kök hücre araştırmalarını büyük oranda engellediler. 40 yaşından sonra yeniden doğmus Hristiyan olan ABD'nin eski başkanı George W.Bush büyük ihtimalle hem kendi inançların hem de temsil ettiği dinci gruplarının baskısıyla araştırma desteğinin ana kaynağı olan devlet sporlarının insan embriyonik kök hücre araştırmalarında kullanılmasını yasaktadır.
📖 Sayfa 241 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Çekirdek DNA'sında anne ve babadan gelen genler arasında parça değişimi gerçekleştirilirken mitokondri DNA'sında böyle bir parça alışverişi söz konusu değildir dolayısıyla mitokondri DNA sı hiçbir değişikliğe uğramadan nesilden nesile aktarılır.
📖 Sayfa 65 · Yaşamın Sırrı DNA, Bahri Karaçay
Bilim insanlarının gözünde aşk,
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay
"kimyasal, bilişsel ve amaçlı davranış bileşenleri olan karmaşık ve ödüllendirici bir duygusal durum" veya "memeli beyninin eş seçim sistemidir. " diye tanımlanıyor.
Witelson beynin değişik bölümlerindeki sinir hücrelerinin sayısını incelediğinde, kadınlarda beynin dış kısmını oluşturan ve korteks adını verdiğimiz kısımda sinir hücrelerinin birbirine daha yakın olduğunu ve bu kısımda erkek beynine kıyasla %12 daha fazla sinir hücresi olduğunu keşfetti. Witelson'a göre bu fark kadın beyninin erkek beyninden küçük olmasına rağmen kadınlarla erkeklerin aynı akıl ve zeka düzeyine sahip olmasını açıklıyor.
Mutlu Beyin, Bahri Karaçay