Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud'un 1993 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Kitaptan derlenen sözler, okurların beğeni sırasına göre listelenmiştir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri'den En Beğenilen Alıntılar
"Tecrübenin aslında tecrübe edilmek istenmeyen şeylerin tecrübe edilmesine dayandığı" ... "Yara almak insanı akıllandırır." (Fischer)
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"İnsan hayatı iki bölüme ayrılır. Bu bölümlerden birincisinde ikincisinin çarçabuk gelmesini isteriz; ikincisinde ise birincisinin geri gelmesini."
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Esprilerin doğasına kuramsal bir ışık tutma açısından masum espriler kasıtlı olanlardan; önemsiz espriler de derin olanlardan çok daha değerlidir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
İnsan yaşamı ikiye ayrılır. İlk yarısında ikincinin gelmesini dileriz; ikincide ise ilk yarının geri gelmesini.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Diyebiliriz ki, düş-işlemi, düşünceleri birbirine ulayan mantıksal ilişkileri değil yalnızca onların hammaddesini sunmayı üstlenir ya da tüm olaylarda mantıksal ilişkileri gözardı etme özgürlüğünü korur.
📖 Sayfa 194 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eğer mantıksal bir cephesi olan tüm öykülerin aslında yanlış olduğunu bile bile bazı şeyleri kasdettiklerini kabul edersek yanılmış olmayız. Ona bir espri niteliği veren, bu nedenle de temelde onun amacına bağımlı olan, yalnızca hakikatin kılık değiştirmiş sunumu için inceliğin kullanılmasıdır.
📖 Sayfa 138 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Tecrübe, tecrübe etmeyi hiç istemediğimiz şeylerin tecrübe edilmesine dayanır."
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bastırma, hiç kuşkusuz savunucu bir refleks ile lanetleyici bir yargılama arasında geçiş evresi olarak tanımlanabilir.
📖 Sayfa 206 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Fazla düşünmeye gerek yok."
📖 Sayfa 89 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Esprinin uzun süre tutulan bir tanımı da benzeşmeyen şeyler arasında benzerlikler -yani gizli benzerlikler- bulma yeteneği diye yapılmıştır.
📖 Sayfa 43 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Çocuğun eğitimi ona bir standart armağan eder: "Bunu şöyle yapmalısın."
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Çünkü ancak bu denli çok doyurulmamış istek toplumun düzenini değiştirecek gücü geliştirebilir.
📖 Sayfa 141 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Şu ana kadar ele almış olduğumuz saçma esprilerin tekniği o halde gerçekte aptalca ve saçma olan bir şeyi budalaca ve saçma olan bir başka şeyi gözler önüne sermek ve sergilemek amacıyla sunmaya dayanmaktadır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Düşmanımızı alt etmenin zevkine onu küçük, aşağı, değersiz ya da gülünç kılmak suretiyle -ve hiçbir çaba harcamayan üçüncü şahsın da kahkahalarıyla buna tanıklık ettiği- dolambaçlı bir yol izleyerek ulaşmayı başarırız.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bilinenin yeniden keşfinin, "farkedilmesi"nin, haz verici olduğu üzerinde görüş birliği var gibidir.
📖 Sayfa 152 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
İnsan saçmalığın arkasına gizlenmiş bir anlam bulmaya çalışır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eğer biri bir espriye büyük bir içtenlikle gülüyorsa onun tekniğini araştırmak için elverişli bir ruh hali içinde bulunmuyor demektir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Özgürlük esprileri, espriler de özgürlükleri üretir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Herkesin istek olmadıkça göstermediği ve saygınlığın pantolonuyla olabildiğince örtmeye çalıştığı bir ahlaki gerisi vardır
📖 Sayfa 116 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eğitimli kişiler, fiziksel bozukluklarla alay etme alışkanlığından kurtulmuşlardır.
📖 Sayfa 135 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Erkek çocuklarda saçma veya aptalca şeyler yapma eğilimi doğrudan doğruya anlamsızlıktan alınan hazdan kaynaklanmaktadır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
“Zincirleriyle dalga geçenlerin tümü özgür değildir.”
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bazen esprinin kendisi bir sonuçtur ve özel hiçbir hedefi yoktur ; bazen de böyle bir hedefe hizmet eder - kasıtlı bir hal alır. Yalnızca bir amacı olan espriler , kendilerini dinlemek istemeyen insanlarla karşılaşma riskine sahiptir.
📖 Sayfa 120 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Phocion (Atinalı devlet adamı) bir seferinde bir konuşmasını yaptıktan sonra alkışlandığı zaman arkadaşlarına dönüp sormuş:
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Bu kadar aptalca ne söyledim ben?"
Bir düş, tanınmaz hale de getirilmiş olsa bir arzu olarak kalır; espri ise gelişmiş bir oyundur.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
“Her espri kendi toplumuna gereksinme duyar ve aynı esprilere gülme, derinlemesine bir ruhsal uzlaşma kanıtıdır.”
📖 Sayfa 182 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
-Sigmund Freud, Espriler ve Bilinçdışı İle İlişkileri, Payel Yayınları, syf: 182
Esprilerde saçmalık çoğunlukla esprinin arkasında yatan düşüncelerdeki alay ve eleştirellikle yer değiştirmektedir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
“İnsan ‘yorulmaz bir haz arayıcısı’dır.”
📖 Sayfa 158 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
-Sigmund Freud, Espriler ve Bilinçdışı İle İlişkileri, Payel Yayınları, syf: 158
Yollarına çıkan engeller karşısında (ister şehvani isterse de düşmanca olsun) bir içgüdünün tatminini mümkün kılmaktadırlar. Bu engeli alt etmekte ve böylelikle de engelin erişilmez kıldığı bir kaynaktan haz almayı başarmaktadırlar.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
O halde bir saçmalık, nasıl olup da bir espriye dönüşebilir?
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Estetik tavır, nesneden bilhassa da ciddi gereksinmelerimizi tatmin etmek yönünde olmak üzere hiçbir talepte bulunmadığımız, sadece onu tasarlamaktan aldığımız zevkle iktifa ettiğimiz durum olarak nitelenir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eserin tersine estetik tavır şakacıdır.
İnsan yaşamı iki yarıya ayrılır :
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
İlk yarısında ikincinin gelmesini dileriz; ikincide ise ilk yarının geri gelmesini...
Deneyim, denemek istemediklerimizin denenmesinden ibarettir.
Bu günlerin talihsizliği ,delilerin körleri yönetmesidir .
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
W. Shakespeare
İmayı, bazen "dolaylı temsil" diye tanımlamışımdır.
📖 Sayfa 111 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Maksatlı espri olgularında haz, tatmini aksi halde gerçekleşmeyecek bir maksadın tatmin edilmesinden doğmaktadır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Başladığımız bir düşünce çizgisini korumaktansa ondan uzaklaşmanın farklı şeyleri zıtlaştırmaktansa birbirine karıştırmanın daha kolay ve alışılmış olduğunda hiç kuşku yoktur...
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bir espri şakacı bir yargılamadır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Özgürlük esprileri ve espriler de özgürlüğü üretir.
Kelimeler insanın birçok işleve sokabileceği plastik formlardır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eleştiriler bana yeni doğmuş kitapların az ya da çok yatkın oldukları çocukluk hastalıkları gibi görünür. En sağlıklıların bu hastalıktan öldüğü ve en zayıfların kurtulabildiği örneklere rastlanabilir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bazıları hiç yakalanmaz.
"Fransız şairi J. B. Rousseau, Gelecek Kuşaklara Övgü diye bir şiir yazmıştı. Voltaire, şiirin uzun ömürlü olacağını düşünmüyordu ve şöyle bir espri yaptı: 'Bu şiir adresine ulaşmayacak.' "
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Kısaca adlandırabileceğimiz şekliyle "anlamsızlıktaki haz" ciddi yaşamda artık yok olma noktasına varıncaya kadar gizlenmiş durumdadır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Bir espri, söylemek zorunda olduklarını az sayıda sözcükle söylemez; çok az sayıda sözcükle söyler -yani, düz mantık ya da düşünme ve konuşmanın yaygın modelleri için yetersiz sayıda sözcükle, hatta söylenmesi gereken söylemeyerek de söylemiş olabilir."
📖 Sayfa 45 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Eğer bir erkek yanında başka erkeklerin bulunduğu bir sırada müstehcen konulardan bahsetmekten veya bunları dinlemekten keyif alıyorsa bu, sosyal ket vurmalar nedeniyle gerçeğe dökülemeyen asıl durumun hayal edilmesi anlamına gelecektir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Hayvanların bizde uyandırdığı gülünç etkinin büyük çoğunluğu bizim , onlarda, kendimizin taklit edemeyeceğimiz devinimler algılamamızdan ileri gelir
📖 Sayfa 220 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Kuno Fischer (1889) esprilerle gülüncün ilişkisini, ona göre ikisi arasında bir yer alan karikatür yardımıyla açıklar. Gülünç, bir yönüyle çirkinle ilişkilidir: "Eğer o (çirkin olan) gizli ise, eşyaya gülünç bakışın ışığıyla üstü açılmalı; eğer yalnızca biraz fark ediliyor ya da hiç fark edilmiyorsa öne çıkarılmalı ve apaçık hale getirilmelidir; öyle ki gün ışığında açık seçik görünsün... Karikatür böyle oluşur. (a.g.e45)
📖 Sayfa 42 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Gülünç düşünceler arasındaki bir zıtlığa dayanır". "Evet ama zıtlık, gülünçten başka bir etkiye sahip olmadığı sürece''.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Gülünç duygusu, bir beklentide düşkırıklığına uğramaktan doğar''. "Evet ama düşkırıklığı aslında huzursuz edici olmadığı sürece."
Bir eş tıpkı bir şemsiyeye benzer.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Insan er ya da geç bir taksiye biner.
"Bir eş tıpkı bir şemsiyeye benzer. İnsan er ya da geç bir taksiye biner."
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Ama zaman değişti, parti hükümet için benimsenmez oldu, partinin lideri olması kesin sayılan adamın da artık bir hiç olacağı tahmin edilebiliyordu.
📖 Sayfa 58 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Şakanın başarısı,
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Kulağındadır dinleyenin,
Yapanın dilinde değil.
..., içeriği ya da amacının kimseyi rahatsız etmeyeceğinden emin olduğumuz örneklerden yola çıkarak espri tekniklerinin başlı başına zevk kaynağı olduğu sonucuna varabiliriz.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Masum olmadığı durumlarda o esprinin hizmet edebileceği sadece iki amaç vardır ve bu amaçların ikisi de tek bir başlık altında toplanabilir. Bu ya saldırganlık, hiciv ya da savunma amacına hizmet eden düşmanca bir espridir ya da teşhir amacına hizmet eden müstehcen bir espridir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
İnsanoğlu yaşantısında ortaya çıktığı zaman gülünçle eğlenmekle yetinmemiş, onu istençli olarak ortaya çıkarmaya da çabalamıştır...
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Yine biliyoruz ki bir esprinin anlamsız cephesi, işitenin ruhsal harcamasını arttırmaya ve böylece gülmeyle deşarj edilmek üzere serbest bırakılan kontenjanı ortaya çıkarmaya özellikle çok uygundur.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
...kahkaha atmak, o ana kadar yüklenimine izin verilen ruhsal enerjinin açığa çıkmasına izin verilmesidir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Kuşkusuz, saat yapımcılarının, iyi bir mekanizmayı aynı derecede değerli bir mahfaza içinde sunmaları gibi, espri yolunda en iyi başarılar, en özlü düşünceler için bir zarf olarak kullanılır.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Sözel esprilerin tekniğinin Özü olduğunu gördüğümüz yerine-geçen oluşumunun eşlik ettiği ilginç yoğunlaştırma süreci, mekanizmasında aynı ruhsal süreçlerin ortaya konduğu düş oluşumunu işaret etmektedir. Bununla birlikte bu, kavramsal esprilerin tekniği-yer değiştirme, hatalı akıl yürütme, saçmalık, dolaylı temsil, karşıyla temsil -içinde aynı biçimde geçerli olup düş-işlemine tekniğinde de tümü yeniden ortaya çıkabilir.
📖 Sayfa 119 · Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Jean Paul, 'Özgürlük, esprileri, espriler de özgürlüğü üretir' diye yazıyor. 'Espri yapmak. yalnızca düşüncelerle oynamaktır.'
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
"Deneyim. denemek istemediklerimizin denenmesinden ibarettir."
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
İdama giderken soğuk almak istemeyen serseri örneğinde yürekten güleriz. Suçluyu umutsuzluğa düşürmesi gereken koşullar içimizde şiddetli acıma doğurabilirdi: ama bu acımaya ketvurulur çünkü o koşullarla en yakından ilgili olan kişinin duruma aldırmadığını anlamışızdır. Bu anlayışın sonucunda kendimizi hazırlamış olduğumuz acımaya yönelik harcama kullanılamaz hale gelir ve onu gülerek dışarıya atarız.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud
Sıkça Sorulan Sorular
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri kimin eseridir?
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, Sigmund Freud tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1993'te yayımlanmıştır. Türkçeye Emre Kapkın çevirmiştir.
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri kaç sayfadır?
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri, 297 sayfadır (Payel Yayınları baskısı).
Espriler ve Bilinçdışı ile İlişkileri'nin en ünlü sözü nedir?
“"Tecrübenin aslında tecrübe edilmek istenmeyen şeylerin tecrübe edilmesine dayandığı" ... "Yara almak insanı akıllandırır." (Fischer)”