Tanınmayan Büyük Çağ, din dünyasına Fuat Sezgin'in kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Timaş Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Din dünyasından Tanınmayan Büyük Çağ'dan seçilen bu sözler, okur beğenisiyle sıralandı.
Tanınmayan Büyük Çağ'dan En Beğenilen Alıntılar
" Emeviler devletin birçok alanında fethedilmiş ülke sakinlerine ve desteklerine gereksinim duymuşlardır. Bu alanda işbirliği iyi bir şekilde işlediği görülmektedir, hatta belirli bir süre vergi ve idare uygulamasında geleneksel yaygın diller kullanılmıştır. Bunlar Mısır'da Kopt dili, Suriye'de Yunanca, Irak ve İran'da eski Farsça idi. Arapça kullanımı daha sonraları gerçekleşti."
📖 Sayfa 18 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) İslâm kültür dünyasında, diğer kültürlerden miras alınan bilgiler, tecrübeler, teoriler ve aletler yeni kültür dairesinde sadece kullanılmaya veya geliştirilmeye devam edilmedi; ayrıca buluşlar ve yeni bilgi alanlarının yaratılmasıyla çok büyük bir şekilde genişletildi ve önemli bir yüksekliğe eriştirildi..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Müslümanlar kağıdı diğer kültür çevrelerinden almışlar ve devamlı surette geliştirmişler Avrupalılara aktarmışlar ve daha sonra onlardan ithal etmek durumuna düşünmüşlerdir.
📖 Sayfa 254 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Arap-İslam kültür çevresinde başarılan matematiksel coğrafya, kartogtafya ve matematiksel denizcilik seviyesinin yüksekliği hakkındaki bilgisizlik, Avrupa'da ortaya çıkan o haritaların gerçek yaratıcılarının kimler olduğunu bilme işini güçleştirmektedir.
📖 Sayfa 92 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Bu şuuru yansıtan yeni din bilimleri engellemediği gibi üstelik teşvik etti. Emevi, Abbasi hanedanları ve diğer devlet adamları bilimleri birçok yönden desteklediler. İslam toplumunda 1. Yüzyıldan itibaren Avrupa’nın Ortaçağda ve sonrasında malumu olmayan , eşi görülmedik, verimli bir öğretmen öğrenci ilişkisi gelişti.
📖 Sayfa 247 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Cabir bin Hayyan, kimya alanında tabiatta var olan maddeleri niceliksel ilişkilerini belirleme yoluyla, niteliksel tahlillerine ulaşmayı hedefleyen bir disiplini kurmaya çalışan bir bilim adamı olarak karşımıza çıkmaktadır..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Andreas Alpagus Arap ülkelerinde yaklaşık 30 yıllık ikameti sonrasında Padua'ya (İtalya'da bir şehir) geri döndü ve burada arabist olarak faaliyette bulundu, eski Latince çevirileri tashih etti ve yeni eserler çevirdi. Bunların en önemlisi İbn en-Nefis(ö.687/1288)'in İbn Sina'nın anatomisine yaptığı yorumun çevirisidir. Bu eserde belgelenen küçük kan dolaşımının İbn Nefis tarafından keşfi bu çeviri yoluyla İspanyol Hekim Miguel Servet (1553)'in eserine girdi ve bu sayede bu hekim Avrupalı hekimlerce uzun süre bu keşfin sahibi ününe ulaştı.
📖 Sayfa 221 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
"...o zamandan bu güne geçen 2500 yıllık 'tarihe' bir 2500 yılın daha eklenmesi gerektiği gibi çok basit bir olgu vardır ve buna göre Yunanların artık başta değil, ortada bulunmaları gerekiyor."
📖 Sayfa 11 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
...el-Birūni'nin okyanusun meskûn yeryüzü kütlesini kuşattığına ve bu kütleyi çok uzakta bulunan bir kıta veya meskûn adadan ayırdığına yönelik düşüncesini bilmiyorlardı; fakat Christoph Columbus, Arap nautik bilimcilerin Hint Okyanusu'nda geliştirdikleri pusulalara sahip bulunuyordu.
📖 Sayfa 253 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Gerçekten İbn el-Heysem, Tabiat bilimine yeni bir ele alış ve onu Yunanlıların Tabiat araştırmalarından açıkça ayıran, Galilei dönemini aşarak modern deneysel fiziğe bağlayan metodu ilk defa getiren kimsedir..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
" 3./9. yüzyılın sonuna doğru Ebu el- Abbas el-Iranşehrı Ptoleme'nin aksine Güneş tutulmasının dairesel olabileceğini savundu ve tam Güneş tutulmasının, Güneş'in Dünya' dan en uzakta değil orta uzaklıkta bulunduğu sırada olabileceği görüşünü ileri sürdü. Dairesel Güneş tutulması Avrupa’da Chr. Clavius tarafından 1567 yılında gözlemlenmiştir. "
📖 Sayfa 33 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Julius Hirschberg, er-Razi'nin, Kitab el İbane el-Mansuri isimli eserinde, ışık düşümünde göz bebeğinin daraldığını söyleyen ilk kişi olduğuna dikkat çekmektedir.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Sadece tıp açısından değil, aynı zamanda optik tarihi içinde er Razi'nin görmeye ilişkin kitabında ve ayrıca Galen'ni tenkit ettiği eserinde (Kuşkular), görme işleminin gözden çıkan ışınlar yoluyla gerçekleştiğini savunan, Öklid ve Galen'in görme teorilerini çürütmesinin çığır açıcı bir ehemmiyeti vardır..."
... Ortaçağ araştırmaları anlayışının akıntısında, 12. yüzyıldan itibaren İspanya dışı Avrupa'da kendini gösteren teknolojik yenilikler, yeni doğa bilimleri ve felsefi düşüncelerin tarihlendirme ve köken sorununu Arap-İslam bilimlerinin resepsiyon ve özümsenmesi bütünselliğinde çözme fırsatı da çoğu kez kaçırılmıştır.
📖 Sayfa 69 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Dengeli mancınık Arap-İslam kültür çevresinde 13. Yüzyılın başlarında ortaya çıkmış ve kısa bir süre sonra Avrupalılar tarafından kullanılmıştır. Bu mancınık Yunanlıların ve Sasaniler İranlılarının bildiği taş atan basit mancınığın hayli geliştirilmiş türlüdür.
📖 Sayfa 204 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
"Gerçekten İbn el-Heysem doğa bilimine yeni bir ele alış ve onu Yunanların doğa araştırmalarından açıkça ayıran Galilei dönemini aşarak modern deneysel fiziğe bağlayan metodu ilk defa getiren kimsedir."
📖 Sayfa 49 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Rastlantı, tekniklerin ve sanatların ilerlemesinde, çok büyük bir rol oynamaz!
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
İnsanlık bütün keşiflerinde istikrarlı bir şekilde ileriye doğru, birdenbire bir sıçrayışla değil, adım adım hareket eder.
Her zaman aynı hızla ilerlemez, fakat hareket süreğendir.
İnsan icat etmez, neticeler çıkarır..."
...Halife el-Me'mūn'nun astronomiye ve bu dalın ilerlemesine yönelik yoğun ilgisi, onu ilk olarak Bağdat'ın Şemmāsiyye semtinde ve daha sonra Şam'ın yakınında bulunan Kāsiyūn tepesinde birer gözlemevi kurmaya sevketti...
📖 Sayfa 27 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
...astronomi tarihinde gerçek anlamda gözlemevi kuran ilk kişidir.
- " (...) İslâm'ın erken döneminde Araplar, manevî uyanış havasında ve zaferlerden doğan güvene paralel olarak, güçlü bir bilgi susamışlığıyla doluydular; böylelikle öğrenmeye tutkun ve yabancı unsurları almaya hazır haldeydiler..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Uzun süren gözlemleri neticesinde Sabit bin Kurra, Güneş evcinin, burçlar bağlamında hareket ettiğini fark eden ilk kişidir.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Sabit bin Kurra'nın bu teoremi, Avrupa'da mucit olarak John Wallis'in adını taşımaktadır..."
Ateşli silahlar bilgisi Arap-İslam kültür dünyasında Avrupa’ya doğrudan Haçlılar’ın aracılığıyla ulaşmışsa Güney İtalya üzerinden yolunu bulmuştur.
📖 Sayfa 204 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Dünya politikası ve bilimlerde, Müslümanların öncülük rolü bakımından en yıkıcı netice, 11. yüzyılın ikinci yarısında, Portekiz'in ve Toledo dahil İspanya'nın çok önemli bir bölümünün kaybedilmesiydi..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
"Ebu Bekir er-Razi (865-925) kendi döneminin en önemli tabibidir. Çok hacimli Kitab el-Havi( Latincesi: Liber continens) isimli eseriyle ve diğer bir çok eseriyle er-Razi tıp ve farmakoloji alanında sadece kendi kültür çevresinde etkilerde bulunmakla kalmayıp, bir çok eserinin Latince ve İbranice çevirisiyle de Avrupa’da 17. yüzyıla kadar tartışmasız tıp otoritesi kabul edilmiştir. "
📖 Sayfa 35 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) Ebu Bekir er-Razi, kendi döneminin en önemli tabibidir.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Çok hacimli el-Havi isimli eseriyle ve diğer bir çok eseriyle er-Razi tıp ve farmakoloji alanında sadece kendi kültür çevresinde tesirlerde bulunmakla kalmayıp, birçok eserinin Latince ve İbranice çevirisiyle de Avrupa'da 17. yüzyıla kadar tartışmasız tıp otoritesi kabul edilmiştir...
Hıristiyan Avrupa’nın Arap-İslam bilimleriyle olan ilk tanışıklığı 10. Yüzyılın son üçte birinde, Barselona etrafındaki pazar yerlerinde her iki kültür mensuplarının kişisel temas yoluyla gerçekleşmiştir.
📖 Sayfa 188 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
İslamın erken döneminde Araplar manevi uyanış havasına ve zaferlerden doğan güvenlerine paralel olarak güçlü güçlü bir bilgi susamışlığıyla doluydular; böylelikle öğrenmeye tutkun ve yabancı unsurlar almaya hazır haldeydiler.
📖 Sayfa 247 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Fuat sezginin bu kitabını okumak istiyorum fakat alamıyorum. Okumuş olan dostlar kitabı okumam için göndermek isterse memnuniyet duyarım.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
9. Yüzyılın ilk çeyreğinde üç cebir kitabı sayesinde İslam dünyası yeni bir zenginleşme yaşamıştır. Bu eserlerin yazarları Muhammed b. Musa el-Harizmi, Sind b. Ali ve Abdulhamid b. Vasi İbn Türk'tür. Harizmi'nin cebir ve aritmetiği Latince'ye çevrildikten sonra 12. yy dan itibaren Batı'yı çok derin şekilde etkilemiştir.
📖 Sayfa 30 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) İslâm kültür dünyası, 7. yüzyılın başlarında dünya tarihi sahnesine birdenbire çıktı, geçmiş veya komşu kültürlerin bilim miraslarını karalı, yoğun devlet tarafından desteklenen ve din tarafından rahatsız edilmemiş olması şöyle dursun, aksine teşvik edilmiş resepsiyonu temelinde çok hızlı bir şekilde kendi yaratıcılık eşiğine ulaştı..."
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
... İnsanlığın ortak bilimsel mirası, süreğen adımlarla, her zaman düz bir çizgi halinde olmasa da, değişken bir hızla büyümektedir...
📖 Sayfa 10 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Gelgit olayının nasıl meydana geldiğine ilişkin modern bilimsel açıklamaların başlangıcı da 9, yy ilk yarısında aranabilir. Bir doğa filozofu olan Amr b. Bahr el-Cahir (ö.255/888) gelgitin Ay'ın çekme ve itme gücünün suya etkisiyle orantılı olduğu görüşünü dile getirmiştir. Bu görüş el-Cahiz'in takipçilerinden birisi tarafından daha kesin ve özenli bir şekilde formüle edilmiştir. "Ay ile denizin ilişkisi mıknatıs ile demirin ilişkisi gibidir. Ay hareket ettikçe ve döndükçe suyu kendisine doğru çeker."
📖 Sayfa 31 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
- " (...) 9. yüzyılın sonuna doğru Ebu el-Abbas el İranşehrı, Ptoleme'nin aksine, Güneş tutulmasının dairevî olabileceğini savundu ve tam Güneş tutulmasının, Güneşin dünyadan en uzakta değil, orta uzaklıkta bulunduğu sırada olabileceği görüşünü ileri sürdü.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Dairevî Güneş tutulması Avrupa'da Chr. Clavius tarafından 1567 yılında gözlemlenmiştir..."
O, kimya alanında, doğada var olan maddeleri niceliksel ilişkilerini belirleme yoluyla niteliksel analizlerine ulaşmayı hedefleyen bir disiplini kurmaya çalışan bir bilim adamı olarak karşımıza çıkmaktadır.
📖 Sayfa 26 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
" Arap oftalmoloji biliminin haklı bir üne sahip uzmanı Julius Hirschberg, er-Razi'nin Kitab el-İbâne el-Mansuri eserinde ışık düşümünde göz bebeğinin daraldığını söyleyen ilk kişi olduğuna dikkat çekmektedir. Sadece tıp açısından değil, aynı zamanda optik tarihi içinde er-Razi'nin görmeye ilişkin kitabında ve ayrıca Galen'i eleştirdiği eserinde (Kuşkular), görme işleminin gözden çıkan ışınlar yoluyla gerçekleştiğini savunan Öklid ve Galen'in görme teorilerini çürütmesinin çığır açıcı bir önemi vardır. "
📖 Sayfa 35 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Sabit b. Kurra'nın bu teoremi Avrupa'da mucit olarak John Wallis'in adını taşımaktadır.
📖 Sayfa 33 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Uzun süren gözlemleri sonucunda Sabit b. Kurra Güneş evcinin, burçlar bağlamında hareket ettiğini fark eden ilk kişidir.
📖 Sayfa 32 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Görüldüğü kadarıyla el-Me'mun, astronomi tarihinde gerçek anlamda gözlemevi kuran ilk kişidir.
📖 Sayfa 28 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Daha 13. yüzyılda etkisini göstermeye başlayan, Arap-İslam kültür çevresine karşı düşmanlık ruhuna 16. yüzyılın ikinci yarısında bilimlerde üstünlük duygusunun eklendiği bir rekabet anlayışıyla karşılaşıyoruz.
📖 Sayfa 98 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Franz Rosenthal'in bir başka bağlamda vurguladığı gibi, İslam "eğer ta başlangıçtan itibaren bilimin ('ilm) rolünü dinle bağlantılı ve bütün bir insan hayatının itici gücü olarak ön plana çıkartmamış olsaydı" elbette bu tür bir yükseliş düşünülemezdi.
📖 Sayfa 216 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Kendi döneminde bilimde önder olan bir kültür dünyası yerini, bizzat teşvik ettiği ve eline kendisini vuracak silahları verdiği ardılına vermek zorunda kalmıştır.
📖 Sayfa 254 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Sık sık, genelde dinin, özelde ise ortodoksinin, teolojinin veya tasavvufun bilime zarar verici etkisinden bahsetmek haksız bir davranıştır. Bu tür düşüncelerde, Arap-İslam bilimlerinin bilinen gelişiminin yüzlerce yıl boyunca sürekli ilerlediği ve yaratıcılığın 16. yüzyıla kadar gevşemediğini göz ardı edilmektedir.
📖 Sayfa 248 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
"İslam kültür çevresinde yapılan aletler daima çok yüksek astronomik kullanılırlığı ve aynı zamanda ince sanatsal güzelliği bünyelerinde birleştiren parçalar olarak görünmektedir. Araştırma bugüne kadar kalan usturlaplar arasında bu genel değerlendirmeye pek azının aykırı düşeceğini gösteriyor".
📖 Sayfa 312 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
İbn Ebī Usaybia, bir milletin tıbbı hakkında 'Bu en eski tıptır' denebileceği konusunda kuşkuludur.
📖 Sayfa 73 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Tarihte belirli bir zaman dilimindeki bir kültür çevresi, bilimsel mirası, küçük olsun büyük olsun bir adım daha ileri taşımak için öncülüğü üstlenmiş, daha doğrusu içinde bulunulan koşullar doğrultusunda öncülüğe getirilmişse, tarihî koşullar ve o öncü tarafından ulaşılan seviye, ardılın kaydedeceği olası ilerlemeleri ve bu ilerlemelerin hızını etkileyen faktörleri belirler.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Schipperges'in de işaret ettiği gibi, bilim tarihi açısından önemli olan, tıbba astrolojinin ve büyünün karıştırılması eğilimi ve bu öğretinin Arap otoritelere dayandırılarak tedavüle çıkarılması 16. yüzyılın başlarına kadar takip edilebilir.
📖 Sayfa 146 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Barthold büyük bir saygı ve takdirle, Arap-İslam kültür çevresinin coğrafya tarihindeki rolünü dile getirmekte ve şu şekilde devam etmektedir: "Bazı Arap haritaları daha Orta Çağ'da Avrupalılar tarafından kullanılmıştır. Arap coğrafyacılarının bazı eserleri XVII. yüzyılda bile Latince'ye çevrilmiş halde yayınlanmıştır. Buna rağmen Arapların Hazar Denizi'ne, Aral Gölü'ne, Seyhun ve Ceyhun'a dair aktardıkları detaylı ve kesin haberler Avrupa bilimine hiç bir etkide bulunmamıştır. Batı Avrupa 800 yıl önce Araplardan öğrenebileceklerini, XVlll. Yüzyılda Ruslar'dan öğrendi.
📖 Sayfa 185 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
"Düşünmeden öğrenmek faydasız,
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Öğrenmeden düşünmek tehlikelidir.."
İbn-i Sina
7./13. yüzyılın astronomi alanındaki en önemli başarılarından birisi de, Urmiye gölünün güney doğusunda bulunan Meraga'da bir rasathane kurulmasıdır.
📖 Sayfa 61 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Bilim tarihinin çok kaba dokunan ve gerçeklikten uzak devrlendiriilmesinde, Rönesans olarak adlandırılan fenomen, yunan döneminin doğrudan doğruya bir devamı olarak görülmüştür.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
...eğer Hz. Muhammed'in dini ta başlangıçtan itibaren bilimin ('ilm) rolünü dinin ve böylece bütün bir insan hayatının asıl itici gücü olarak öne sürmemiş olsaydı 'bilim' İslam'da böylesine merkezî bir konuma yerleştirilmiş, hatta neredeyse dinî bir saygı görmüş olmasaydı, muhtemelen çeviri faaliyeti, olduğundan daha az bilimsel, daha az sürükleyici ve daha çok yaşamak için pek zaruri olanı anlamaya -gerçekte bilinenden farklı bir şekilde- sınırlanmış olarak kalırdı.
📖 Sayfa 20 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Hem Kopernik hem de Nasireddin et-Tusi ve Kudbettin eş-Şirazi kayıtsız şartsız şu prensibi kabul ettiler: her gezegen modeli temel olarak, aynı mesafelerin aynı vektörler tarafından aynı açısal hızla kat edildiği bir hareket mekanizmasına sahip olmaları gereklidir.”
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Şahsi düşüncem:
Nasireddin et-Tusi 1201/1274; Kudbettin eş-Şirazi 1236/1311 yılları arasında yaşadı.
Kopernik ise 1473/1543 yılları arasında yaşadı.
Müslüman bilim insanları ile Kopernik arasında aşağı yukarı 150-200 yıllık bir süreç var.
Kopernik o kadar bilgiyi sadece kendisi mi üretti? O kadar bilgiye nasıl sahip oldu?
...baba ve oğul Sedillot bilim dünyasının, Arap-İslam kültür çevresinin ortaya koyduğu başarılara karşı adil bir davranış için onlarca yıl süren bir mücadele verdiler, her ne kadar bu, meslektaşları ve Fransız Akademisi tarafından pek hoş karşılanmamış olsa da.
📖 Sayfa 7 · Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Bilim tarihçileri bariz bir şekilde ilk kez 18. yüzyılda adeta kelimenin tam anlamıyla, insanlık düşünce tarihinde Arap İslam bilimlerini’nin her türlü yaratıcı konumunu inkar eden Rönesans kavramında bir evrensel tarih görüşüne sürüklenmişlerdir.
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin
Sıkça Sorulan Sorular
Tanınmayan Büyük Çağ kimin eseridir?
Tanınmayan Büyük Çağ, Fuat Sezgin tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Tanınmayan Büyük Çağ kaç sayfadır?
Tanınmayan Büyük Çağ, 606 sayfadır (Timaş Yayınları baskısı).
Tanınmayan Büyük Çağ'ın en ünlü sözü nedir?
“" Emeviler devletin birçok alanında fethedilmiş ülke sakinlerine ve desteklerine gereksinim duymuşlardır. Bu alanda işbirliği iyi bir şekilde işlediği görülmektedir, hatta belirli bir süre vergi ve idare uygulamasında geleneksel yaygın diller kullanılmıştır. Bunlar Mısır'da Kopt dili, Suriye'de Yunanca, Irak ve İran'da eski Farsça idi. Arapça kullanımı daha sonraları gerçekleşti."”