Temizlik Usulleri adlı eser, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de okurlarla buluşmuştur. Bu bölümde Temizlik Usulleri'den süzülen, okurların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Temizlik Usulleri'den En Beğenilen Alıntılar
"Din, temizlik üzere kuruldu."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Rastgele yaşamak hayvanların tabiatıdır. İşlerini bir ölçüye göre yapmak ise Allah Teâlânın velilerinin huyu ve yoludur.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Dünyadaki kalış sürecini ahirete kıyas ettiğinde eğer kalbi gafil ve basireti kör biri değilse, dünyayı çok basit görür (ve gönlünü ondan çekip ahirete yönelir.)
📖 Sayfa 70 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Çünkü marifetullah ile mâsiva bir kalpte bulunmaz.
📖 Sayfa 9 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Şimdi öyle bir devre geldik ki günümüzde bazı insanlar vesvese ve cehalete dayalı titizliğe nezafet (temizlik ve hassasiyet) diyor ve onun dinin temeli olduğunu söylüyorlar...
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
...hâlbuki onların içi kibir, kendini beğenme, cehalet, gösteriş ve nifak gibi çirkin huylarla doludur. Bunları kötü görmezler ve onlardan çekinmezler.
Sinek ve pislik böceği gibi, akan kanı olmayan hayvanlar, suya düştüklerinde onu kirletmezler.
📖 Sayfa 19 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Temizlik konusunda vesveseyi gidermenin en kestirme yolu, eşyanın temiz olarak yaratıldığını yakînen bilmektir. Üzerinde pislik görülmeyen ve pislendiği kesin olarak bilinmeyen bir şey üzerinde namaz kılınır. Böyle bir maddede pisliğin olabileceği düşünülerek inceleme yapmak doğru değildir.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
''Misvak kullanarak kılınan namaz ;misvak kullanmadan kılınan namazdan yetmiş beş kat daha fazla faziletlidir''
📖 Sayfa 38 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Allahım! Beni çokça tövbe edenlerden, güzelce temizlenenlerden, salih kullarından, sabredip şükredenlerden, seni çokça zikredenlerden ve sabah-akşam tesbih edenlerden kıl.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Onlar, gözleriyle gördükleri pislikten sakınır, ihtimallere göre görülmeyen gizli pislikleri araştırmakla uğraşmazlardı.
📖 Sayfa 15 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Temizlik konusunda vesveseyi gidermenin en kestirme yolu, eşyanın temiz olarak yaratıldığını yakinen bilmektir. Üzerinde pislik görülmeyen ve pislendiği kesin olarak bilinmeyen bir şey üzerinde namaz kılınır. Böyle bir maddede pisliğin olabileceği düşünülerek inceleme yapmak doğru değildir.
📖 Sayfa 29 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Ahiret yolcusuysa böyledir. Gördüğü her şeyde onun için ahirete ait bir uyarı ve hatırlatma bulunur. Baktığı her şeyde Allah Teâlâ onun için bir ibret kapısı açar. Siyah bir şeye baksa, kabrin karanlığını hatırlar. Bir yılana baksa, cehennemin yılanlarını hatırlar. Çirkin ve sevimsiz bir surete baksa, Münker Nekir'i ve zebânileri hatırlar. Güzel bir şey görse, cennet nimetlerini hatırlar. Sokakta veya evinde bir şeyin ret veya kabul edildiğini işitse, ahirette işinin sonunu, hesaptan sonra amellerinin ret veya kabul edilmesini düşünür.
📖 Sayfa 70 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Ali Bin Hüseyin demiştir ki; "Kim senden önce ilim öğrenmişse, o senin ilimde imamındır; isterse yaşça senden küçük olsun."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Bişr el-Hafi demiştir ki: "Sakalda iki türlü (gizli) şirk (riya) vardır: Biri, sakalı insanlar için tarayıp süslemek; diğeri de kendini zühd sahibi göstermek için sakalını dağınık bırakmaktır."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Resûlullah'ın işlerinde dikkat ettiği inceliği tamamen anlatmaya kalkacak olsam, söz uzar. Bu konuda duymadıklarını, anlattıklarımıza kıyas et.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Efendimiz [sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 52 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
"Kim, temiz halde iken yani abdestli iken (onunla namaz, sehiv secdesi ve Kur'an okumak gibi bir ibadet yaptıktan sonra) yeniden abdest alırsa, Allah ona on iyilik yazar.''
''Abdest üzerine abdest almak, nur üstüne nurdur.''
Diğer bir hadiste şöyle buyrulmuştur; "Bu ümmetten bir topluluk gelecek ki duada ve temizlikte haddi aşacaklar."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Şöyle denilmiştir; "Bir kimsenin temizlikte suyu çok aşırı kullanması ilminin zayıflığındandır."
İbrahim b. Edhem şöyle der; "Denilmiştir ki (çoğu insan için) vesvesenin ilk başlangıcı temizlikte ortaya çıkar."
İstenen şey ne kadar kıymetli ve şerefli olursa, ona ulaşmak o kadar zor, yolu uzun ve engeli çok olur. Bu işin sadece temenni ile elde edileceğini ve ona kolaylıkla ulaşılacağını düşünme!
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Şayet nefis hayırlı işlerle meşgul edilmezse,sahibini boş işlerle meşgul eder.
📖 Sayfa 16 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Cahilin yaşı artıkça cehaleti artar. İlim aklın meyvesidir. Akıl fıtri bir kabiliyettir, yaşlılık ona etki etmez. Kim yaratılıştan ahmak ise zamanın uzaması onun ahmaklığını artırır.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) başka bir hadiste şöyle buyurmuştur:
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِمَا يُكَفِّرُ اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا، وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ، وَنَقْلُ الْأَقْدَامِ إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ، فَذَلِكُمُ الرِّبَاطُ
"Dikkat edin size, yüce Allah'ın dereceleri yükseltip günahları affettiği amelleri haber vereyim mi? Zorlukta ve darlıkta güzelce abdest almak, devamlı mescidlere gitmek ve bir namazdan sonra diğer namazı beklemek var ya; işte sizin için ribat (sevabı getirecek şeyler) bunlardır. "
Âzalarını günahlardan temizleyip taatlerle süslemeyen kimse, kalp temizliğine ulaşamaz.
📖 Sayfa 10 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Abdestli (yatan) kimsenin oruçlu gibi olduğu (ruhunun melekût âleminde dolaştığı) rivayet edilmiştir.
📖 Sayfa 54 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Önceki asırlarda tabaklanmış deriden yapılmış kürkle namaz kılarlar, temiz olma konusunda tabaklanmış deri ile yıkanmış elbise arasında fark görmezlerdi. Onlar, gözleriyle gördükleri pislikten sakınır, ihtimallere göre görülmeyen gizli pislikleri araştırmakla uğraşmazlardı. Onlar bütün dikkatlerini gösteriş ve zulmün inceliklerini tesbite yöneltirlerdi.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Abdestli yatan kimsenin oruçlu gibi olduğu, ruhunun melekut aleminde dolaştığı rivayet edilmiştir.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Hz Ömer demiştir ki; "Kim, abdestli, Allah'ı zikrederek ve günahlarından istiğfar ederek uyumuya gücü yeterse, yapsın, çünkü ruhlar, vefat anındaki hâl üzere dirilir.
Temizliğin dört derecesi vardır.
📖 Sayfa 9 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Birincisi: Bedeni, abdetsizlik ve cünüplükten, pislik ve kirlerden temizlemektir.
İkincisi: Azaları günah ve kötülüklerden temizlemektir.
Üçüncüsü: Kalbi kötü ahläktan ve sevimsiz çirkin huylardan temizlemektir. Dördüncüsü: Sırrı, måsivadan (Allah'tan gayri şeylerden) temizlemektir. Bu, peygamberlerin ve sıddikların temizliğidir.
Bir hadiste, "Dikkat edin, giyim kuşamdaki sadelik imandandır." buyrulmuştur.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Dişlerinizi misvaklayın;şüphesiz misvak,Rabb'i razı eder ve ağzı temizler.
📖 Sayfa 39 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Kadınlara karşı süslenmek ve gösteriş için sakalın etrafını kesip düzeltmek. Bu da mekruhtur.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Şöyle denilmiştir: "Bir kimsenin temizlikte suyu çok aşırı kullanması ilminin zayıflığındandır."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
İbrahim b. Edhem [rahmetullahi aleyh] şöyle der: "Denilmiştir ki (çoğu insan için) vesvesenin ilk başlangıcı temizlikte ortaya çıkar."
Abdullah b. Abbas (radıyallahu anh] demiştir ki: "Resülullah (sallallahu aleyhi vesellem), bize misvak kullanmayı o kadar emretti ki biz bu konuda bir âyet inecek zannettik."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Kollanını yıkarken dirseklerde kalmayıp suyu pazunun üstüne kadar çıkarması güzel olur. Çünkü müminler, kıyamet günü azaları abdest suyu ile parlar vaziyette haşredilirler. Bu konudaki bir hadiste Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmuştur: "Sizden kim abdest âzalarının nurunu çoğaltmaya güç yetiriyorsa bunu yapsın. Rivayet edildiğine göre, "Ahirette müminlerin süsü, abdest âzalanındaki suyun ulaştığı yerlere kadar uzar."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Süfyan-ı Sevri, bir arkadaşıyla yolda gidiyordu. Yüksek ve güzel yapılı bir evin yanından geçerken arkadaşı eve bakmaya başladı. Süfyan-ı Sevri onu uyararak, "Böyle yapma; eğer insanlar ona bakmasalardı sahibi (gösteriş için) bu kadar israfa girmezdi. Ona hayranlıkla bakan kimse sahibine israfta yardımcı olur" dedi.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Hz. Peygamber'in, "Sakalı serbest bırakın" sözü, onu çoğaltıp uzatın manasındadır.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Bir hadiste şöyle buyrulmuştur:
إِنَّ الْيَهُودَ يَعْفُونَ شَوَارِبَهُمْ وَيَقُصُّونَ لِحَاهُمْ، فَخَالِفُوهُمْ
"Yahudiler bıyıklarını uzatır, sakallarını kısaltırlar. Siz aksini yaparak onlara muhalefet edin. "
İbrahim b. Edhem (rahmetullahi aleyh) şöyle der: "Denilmiştir ki (çoğu insan için) vesvesenin ilk başlangıcı temizlikte ortaya çıkar.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Denilir ki: Allah Resûlü'nden (sallallahu aleyhi vesellem) sonra ortaya çıkan ilk dört bid'at şunlardır: "(öğütülen buğdayın kepeğini ayırmak için kullanılan) elekler, el yıkamak için (sabun yerine kullanılan) çöven otu, sofra ve doyasıya yemek"
📖 Sayfa 11 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Şüphesiz ebrar için iyilik olan bazı işler, mukarrebîn makamındakiler için günah sayılır.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Ali b. Ebu Talib demiştir ki; "Misvak kullanmak, hafızayı kuvvetlendirir, balgamı giderir."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Her namaza başlama anında, peşinden namaz kılmasa da her abdestte, uykudan veya uzun süre aç kalınıp ağzı acılaştığında yahut kötü kokulu bir şey yediğinde Misvak kullanmak müstehaptır.
Abdullah bin Ömer yüzündeki sivilceyi sıktı, ondan kan çıktı, onu yıkamadan kalkıp namaza durdu. Genellikle çıbanlardan gelen akıntılar ve damar sızıntıları da bu kısma girer.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Ali b. Ebû Tâlib (kerremallahu vechehû) demiştir ki: "Misvak kullanmak, hafızayı artırır (kuvvetlendirir), balgamı giderir."
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Kul, tövbe ile kalbini temizlemenin, kötü ahlâktan kurtulmanın ve güzel ahlâkla süslenmenin daha öncelikli ve gerekli olduğunu bilmelidir. Eğer sadece dışını temizlemekle yetinirse, bu durumun sultanı evine çağıran birinin, evin içini pisliklerle dolu bırakıp evin dışını ve giriş kapısını kireçle boyamaya çalışmasına benzediğini bilmeli ve böyle bir kimsenin helâke ne kadar yakın olduğunu aklından çıkarmamalıdır.
📖 Sayfa 50 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Allah Sübhânehû en iyi bilendir.
"Abdestte boynu meshetmek, kıyamet günü zincire vurulmaktan(Azaptan) güvende olmaktır."
📖 Sayfa 45 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
"O mescidde (günahlardan ve pisliklerden) temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah güzelce temizlenen kimseleri sever. "
📖 Sayfa 8 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
(Tevbe 9/108).
Muaz Bin Cebelin rivayet ettiğine göre Resûlullah abdest aldıktan sonra, elbisesinin bir ucuyla yüzünü silmiştir. Hz Aişenin rivayet ettiğine göre Hz Peygamberin abdestten sonra azalarını kuruladığı bir bez parçası vardı. Ancak Hz Aişeden gelen rivayetin zayıf olduğu söylenmiştir.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Resûlullah, "Allah Teala'nın ismini zikretmeden abdest alan kimsenin (kâmil manada bir) abdesti yoktur." buyurmuştur.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Sonunda ellerini ıslatarak boynunu mesheder. Bu konudaki delil şu hadistir;
"Abdestte boynu meshetmek, kıyamet günü zincire vurulmaktan (azaptan) güvende olmaktır."
Nefis hayırlı işlerle meşgul edilmezse, sahibini boş işlerle meşgul eder.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Ömrün bütün anlarını daha hayırlı işlere sarf ederek onu korumak için ince hesap yapmak, bütün dünya malını elde etmek ve korumak için ince hesap yapmaktan daha önemlidir.
Bir haramdan sakındırırken başka bir harama sebep olmak uygun değildir. Yanlışı gören kimsenin, "Uyarının ona bir fayda vermeyeceğini ve yapılan ile amel etmeyeceğini biliyorum" demesi bir özür değildir. Muhakkak uyarmak lazımdır. Zira kişi, yaptığı işin kötü görüldüğünü işittiğinde bu, kalbinde az çok bir tesir bırakır, yaptığı günah ayıplanınca onda yanlıştan sakınma duygusu oluşur. Bu, onun yaptığı işin gözünde kötü görülmesine ve ondan nefret etmesine sebep olur. Bunun için, görülen bir kötülük karşısında uyarının terk edilmesi caiz değildir.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
"Temizlik, imanın yarısıdır."
📖 Sayfa 8 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Basiret sahipleri, bu âyet ve hadislerin açık ifadelerinden işlerin en önemlisinin iç âlemi (kalbi) temizlemek olduğunu anlamışlardır. Çünkü Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi vesellem) "Temizlik, imanın yarısıdır" hadisindeki asıl kastı budur. Yoksa insanın iç âlemi harap bir halde olup, manevi kir ve pisliklerle dolu iken bu hadisle sadece "bedenin zahirini su ile temizlemek kastedilmiştir" demek çok uzak bir mana olur.
Şüphesiz insan gördüğü şeylere himmeti ölçüsünde (kalbinin yönelişine göre) bakar
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Sutyan-ı Sevri (rahmetullahi aleyh), bir arkadaşıyla yolda gidiyordu. Yüksek ve güzel yapılı bir evin yanından geçerken arkadaşı eve bakmaya başladı. Süfyan-ı Sevri onu uyararak, "Böyle yapma; eğer insanlar ona bakmasalardı sahibi (gösteriş için) bu kadar israfa girmezdi. Ona hayranlıkla bakan kimse sahibine israfta yardımcı olur" dedi.
📖 Sayfa 15 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Onlar bütün dikkatlerini muhtemel necasetleri tesbit için değil, amelle ilgili bu tür incelikleri ortaya çıkarmak için kullanıyorlardi.
Eğer ümmetine meşakkat vermemiş olsaydım;her farz namaz için (abdest alırken veya namaza başlarken) misvak kullanmalarını emrederdim.
📖 Sayfa 39 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
İnsanın işleri ve düşünceleri ne kadar ilahi ölçülere yakın olur ve bu ölçüleri ihmal ve terketmekten ne kadar uzak olursa, onun mertebesi Velilerin ve Peygamberlerin rütbesine o derece yakın olur; Allah Teala'ya yakınlığı daha çok gerçekleşir. Çünkü Hz Peygambere yakın olan kimse, yüce Allah'a yakın olur.
Temizlik Usulleri, İmam Gazali
... Sonra başına kaplama mesh yapar. Şöyle ki: Ellerini ıslatıp sağ elinin parmak uçlarını sol elinin parmak ucalarıyla birleştirir ve başının ön kısmına koyar, önden arkaya çeker, sonra arkadan öne kadar çeker. Bu bir meshtir 43. Bunu üç defa yapar."44
📖 Sayfa 44 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
43: İmam gazali bu uygulamayı tercih etmiştir ;ancak Şafiiler'e göre başına parmak ucuyla meshetmek de yeterlidir. Hanifiler'de başın dörtte birini meshetmekle farz yerine gelir. Kaplama mesh müstehaptır.
44: Ancak bunu yaparken elleri hafif ıslatmak gerekir, yoksa yıkama gibi olur.
Ahiret yolcusu...
📖 Sayfa 70 · Temizlik Usulleri, İmam Gazali
Gördüğü her şeyde onu içinde ahirete ait bir uyarı ve hatırlatma bulunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Temizlik Usulleri kimin eseridir?
Temizlik Usulleri, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır. Türkçeye Dilaver Selvi çevirmiştir.
Temizlik Usulleri kaç sayfadır?
Temizlik Usulleri, 94 sayfadır (Semerkand Yayıncılık baskısı).
Temizlik Usulleri'nin en ünlü sözü nedir?
“"Din, temizlik üzere kuruldu."”