Ali Fethi Okyar'ın imzasını taşıyan Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Tarih alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Ketebe Yayınevi etiketiyle yayımlanmıştır. Aşağıda, Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?'i okuyanların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?'den En Beğenilen Alıntılar
Kütahya mebusu Nuri ve Erzurum mebusu Tahsin beylere Gazi, benim fırkama geçmeleri için emir verdi. Onlar da, “Emredersiniz Paşam” diyerek kabul ettiler.
📖 Sayfa 44 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Meclis’te hükümetin getirdiği teklifler ve kanunlara karşı söz söylemeye kimsede cesaret kalmadığını söyledi.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Yalnız bugünkü Fırkan'ın sağında hiçbir teşekküle müsaade edemem. Yeni teşekkül ancak halk fırkasının solunda olmalıdır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk
📖 Sayfa 21 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Bütün kalbim vatanda henüz doğmamış olan hürriyet güneşinin hasretiyle sızlamakta idi. Cumhuriyet kelimesi yalnız dudaklarda kalmış ve kalplere girmemişti.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Bütün kalbim vatanda henüz doğmamış olan hürriyet güneşinin hasretiyle sızlamakta idi.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Fethi Bey'in hatıralarında geçen Gazi'nin bir sözü her şeyi anlatmaya yetiyor zaten:
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
"Gerçekte bugünkü yönetim şeklimiz lafzen Cumhuriyetse de, Cumhuriyet'den ziyade dictature'e (diktatörlüğe) benzemektedir."
Halbuki cumhuriyeti şahısların hayatına bağlı tutmak tehlikelidir.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Filvaki (gerçekten de) bugünkü
📖 Sayfa 19 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
şekl-i idare lafzen cumhuriyet ise de cumhuriyetten ziyade dictature'e müşabihtir (benzer). Halbuki cumhuriyeti şahısların hayatına bağlı tutmak tehlikelidir. Cumhuriyeti şahsi idare şeklinden kurtararak gayri şahsi hale koymak hepimiz için bir vecibedir. Bu gayeyi temin için teşebbüs almanızı bütün kalbimle tekrar takdir ve tebrik ederim ve itikadımca bu teşebbüsünüz şimdiye kadar kazandığınız muvaffakiyetlerin en parlağı olacaktır.
Gazi paşanın teklifiyle bir muhalefet partisi kurmakla görevlendirilen Paris büyükelçisi Fethi bey
📖 Sayfa 8 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
İsmet Paşa hükümetinden bunalmış bıkmış olan halkın bu tahammülü aşan vaziyetten kurtulmak için bir değişikliğe şiddetle ihtiyacı vardı. Bu ihtiyacı tatmin eden rivayetleri pek yakından gerçekleştirecek bir hakikat olmak üzere telakki etmekle halk müteselli oluyordu
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Bir insanın, bir şeyin hem yaşamasını, hem ölmesini aynı zamanda arzu edeceğini akıl ve mantık kabul etmez.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
- Nuri bey size neler söylemiş ?
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Kendisine yakıştıramadım.
Sizin cesaretinizi kırmaya mahal [gerek] var mıydı ?
Ben onunla latife ettim [şaka yaptım], o ciddiye almış ve söylemiş.
Ben fani bir insanım, ölmeden evvel isterim ki, millet hürriyete alışsın.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
- “O halde siz bu fırkaya geçiniz” dedi.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Talat bey, “Emredersiniz” cevabını verdi.
Ben bunu kâfi görmedim ve Halk Fırkası Reisi iken bîtaraf olamayacağını söyledim.
📖 Sayfa 37 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Milli paramız endişeli surette sukut etmek (düşmek) tehlikesini gösterinceye kadar paramızın izin kıymetini tespit için esaslı bir tedbir alınmamıştır. Bu hallere ilaveten tevzi-i adalet (adaletin dağıtılması) hususunda ve dahili ve harici siyasetlerdeki noksanları dahi tafsil ederek maruzatımı uzatmak istemiyorum.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
"Ben Mustafa Kemal, verdiğim sözü yaparım. Cumhuriyet müessesesinin bir müstebit eline geçeceğine mezarımda bile duysam, millete karşı haykırmak isterim. Bu itibarla, hâl-i hayatımda ben bu vatanda hürriyet havası teneffüs edemedim. Her bir vatandaş gibi Beyoğlu Caddesi'nde bastonla gezmeyi ne kadar arzu ederim."
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
40-50 milletvekiliyle yönetilebilir bir muhalefet olarak tasarlanan Fethi Bey ve arkadaşlarının kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası beklenmedik bir başarılı performans gösterince, hele ki İzmir mitingine 50 bin kişi katılıp halkın Fethi Bey'in önüne çıkarak "Kurtar bizi bunların elinden" feryadı bastığı öğrenilince işin rengi aniden değişir.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
6 Ağustos'a kadar Büyükdere'de kaldım. Bu müddet zarfında hep fırka işini düşündüm. İsmet Paşa'nın suret-i Haktan ( istiyormuş gibi) görünerek bir entrika ile aleyhimde manevra çevirmesi ihtimali, sürekli zihnimi işgal ediyordu.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
"Gerçekte bugünkü yönetim şeklimiz lafzen Cumhuriyetse de, Cumhuriyet'ten ziyade 'dictature'e (diktatörlüğe) benzemektedir."
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Gazi, cevap verdi:
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Bunlara tahammül edeceğiz. Başka çare yoktur. Bugünkü manzaramız aşağı yukarı bir dictature manzarasıdır. Vakıa bir Meclis vardır, fakat dahil ve hariçte bize dictature nazariyle bakıyorlar.
Muvaffak olmazsam, ümitsizliğe düşecek değilim. Teşebbüsümü mütemadiyen ilanihaye tekrar ederim. Elbette bir gün muvaffakiyet benim tarafımda kalır.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Gazi: "Bir gazete çıkaracaktın?"
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Ben: "Gazeteyi gene çıkarmak istiyorum."
Gazi: "Ne için?"
Ben: "Falih Rıfkı ve emsali bundan sonra kudurmuş köpek gibi üzerime saldıracaklar(!). Kendimi müdafaa etmek mecburiyetindeyim."
İzmir mitingine 50 bin kişi katılıp halkın Fethi Bey’in önüne çıkarak “ kurtar bizi bunların elinden” feryadı bastığı öğrenilince işin rengi aniden değişir.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Gazi:
📖 Sayfa 80 · Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
- "Bilmem fırka lideri ne diyecek, fakat ben Nuri Bey'i Katib-i Umumiliğe münasip görüyorum. Belki Reşit Galip Bey de münasip olur fakat Saffet Bey'le karşı karşıya mücadele için Nuri Bey'in Kâtib-i Umumî olması çok iyi olacaktır" dedi.
İsmet Paşa çok müteessir ve sinirli bir halde içeri girdi ve sofraya oturdu. İsmet Paşa'nın bu halini fark eden Gazi, yanında birine yavaş sesle, "Şimdiden sinirleniyor" diye göz kırptı.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Gazi: - "Ben cumhuriyeti tesis ettim; fakat bugün şekl-i idare cumhuriyet midir, diktatörlük müdür, şahsi hükümet midir, belli değildir. Ben fani bir insanım, ölmeden evvel isterim ki, millet hürriyete alışsın. Bunun için bir muhalif fırka tesis ediyorum ve bu işi Fethi Bey'den başka hiç kimseye teslim edemem. Bu hususta Fethi'ye gösterdiğim itimadı başka hiç kimseye gösteremem" demiş ve hakkımda daha sair sitayişlerde (övgülerde) bulunmuştur.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar
Sıkça Sorulan Sorular
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi? kimin eseridir?
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, Ali Fethi Okyar tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi? kaç sayfadır?
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?, 96 sayfadır (Ketebe Yayınevi baskısı).
Serbest Cumhuriyet Fırkası Nasıl Doğdu, Nasıl Feshedildi?'in en ünlü sözü nedir?
“Kütahya mebusu Nuri ve Erzurum mebusu Tahsin beylere Gazi, benim fırkama geçmeleri için emir verdi. Onlar da, “Emredersiniz Paşam” diyerek kabul ettiler.”