Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner'in 2019 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Antik Dünya: Aklayakın 3'ı okuyanların en çok beğendiği sözler burada bir araya geldi.
Antik Dünya: Aklayakın 3'dan En Beğenilen Alıntılar
(…) modern araştırmalar kişinin maruz kaldığı toplumsal baskılarla ruh sağlığı seviyesi arasında güçlü bağlantılar olduğunu gösteriyor. Kısacası, çok fazla baskı altındaysanız gerilmeniz ve hatta çatlamanız daha muhtemeldir. Antik dünyadaki insanların hayatları boyunca karşılaştıkları günlük stresin seviyesi, ruh sağlıklarının kötü durumda olduğunu düşünebileceğimiz anlamına geliyor.
📖 Sayfa 89 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
İskender büyük bir "imparatorluk fatihi" olmasına rağmen büyük bir "imparatorluk kurucusu" değildi. Fethetmeye bağımlı olmakla birlikte, asıl mesele olan imparatorluğunu birleştirecek ve ayakta kalmasını sağlayacak türden etkili bir idari sistem kurmakla daha az ilgilendi.
📖 Sayfa 45 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Seçimler güvenilir değildi çünkü her zaman zengin ve güçlülerin, seçmenlerin oylarını satın almasıyla sonuçlanıyordu. Rastgele yapılan seçimlerin –ki bugün hâlâ juriler böyle seçilir- tamamen demokratik bir süreç olduğu düşünülüyordu.
📖 Sayfa 9 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bizzat Helenistik sözcüğü Victoria dönemine ait bir terimdir ve dönemin kıymetinin, doğasında bulunan sömürgecilikten geldiğini, Doğu'yu aslında ilginç kılanın Yunan fikirlerinin Doğu'ya akışı olduğunu öne sürer. Dikkatli olmazsak Yunanlardan gelen her şeyi iyi, Perslerden gelenleri yozlaştırıcı görme tuzağına düşebiliriz. Oysa dönemi, göçün farklı kültürel gruplar arasında kaynaşmalar ve sürtüşmeler yarattığı, her iki tarafın da başarılı olabilmesi için anlaşmaya ihtiyaç duyduğu bir yaratıcılık çağı olarak görmemiz gerekir.
📖 Sayfa 53 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Pek çok doktor zorunda olmasa bile hâlâ MÖ dördüncü yüzyılda yaşamış, Batı tıbbının “babası” Koslu Hipokrat adına Hipokrat yemini ediyor. Hipokrat, kabul görmüş hikâyeye göre, klinik gözleme dayalı yöntemi geliştirerek tıbbi tek başına bir meslek haline getiren kişidir.
📖 Sayfa 15 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Roma MÖ birinci yüzyılda bir milyon nüfusa ulaşmıştı. Sanayi devrimi sonrası Londra’sına kadar bu rakama başka hiçbir Avrupa kenti ulaşmadı. Roma’nın hızlı büyümesinin başlıca nedeni, devletin, vatandaşlarına sübvanse edilmiş tahıl vermesiydi ki bu da kolayca daha çok insanı şehre çekti.
📖 Sayfa 114 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bedensel sağlığın kötü olduğu yerde zihinsel sağlık problemleri çok daha yüksektir.
📖 Sayfa 87 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Biz Atina’yı demokrasinin doğduğu yer olarak görürüz. Oysa Atina’nın, çevresindeki bölgelerle birlikte toplam nüfusu iki yüz elli bindi ve bu nüfusun yaklaşık sadece otuz bini vatandaştı. Sayı önceleri altmış bine yakındı ancak büyük devlet adamı Perikles gerekli şartların karşılanmasını daha da zorlaştırmıştı. Bu yüzden oy kullanma hakkına sahip kimseler Atina nüfusunun yüzde 10 ila 15’ine kadar düşmüştü.
📖 Sayfa 8 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bir mezar taşında kocanın ölen eşi için övgüleri kayıtlıdır: “Saf, sadık, sevecen, görevlerine bağlıydı, kendisine ne söylendiyse yaptı.” Bir erkeğin eşinde aradıkları bunlardan ibaretti.
📖 Sayfa 7 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
İyi devletin temelinde ahlaki karakter yatıyordu ve milletlerin yükseliş ve çöküşlerinde itici güç işlevi görüyordu.
📖 Sayfa 125 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünyayı düşündüğümüzde Yunan ihtişamı ve Roma azameti, barbarlık denizinde medeniyetin ışığı olarak parlayan deniz fenerleri gibi görünür.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Yunanlar için en şaşırtıcısı, İskender'in, Yunan ya da Pers fark etmeksizin huzuruna çıkan herkesin önünde yere kapanmasında ısrar etmesiydi. Yere kapanmak Yunanların sadece tanrıların önünde gerçekleştirebileceği bir şeydi ve İskender'in bunu talep etmesi, son derece kibirli bir davranış olarak görülmüştü.
📖 Sayfa 50 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bebeklerin yaklaşık üçte biri hayatlarının ilk yılında ölüyordu. Çocukların ise yaklaşık yarısı beşinci doğum günlerinden önce hayata veda ediyordu.
📖 Sayfa 7 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Homeros’un meşhur “şarap rengi deniz” benzetmesi sadece rengiyle değil keskin, kekre tadı ve kokusuyla da ilgilidir. Homeros denizde olmanın nasıl bir şey olacağını, fazla içmenin getirdiği sersemlik hissini ima ediyordu. Tat almanın, koklamanın ve hissetmenin renkleri olduğu fikri, bizim çok kolay anlayabileceğimiz bir şey değil.
📖 Sayfa 4 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Günlük dil kaba olabiliyordu. Antik Yunanca ve Latinceyi yüksek kültürün dilleri olarak düşünebiliriz ama aynı zamanda kaba bir kişisel istismarın da dilleriydi. Bir duvar yazısı şöyle bir iddiada bulunur: "Nisus'u on kere arkadan becerdim." MÖ 41 kışında Octavianin birlikleri tarafından yapılan Perugia kuşatmasından kalan, savunmacıların saldıranlara sapanlarla fırlattıkları taşlardan birinde: "Octavian'ın kıç deliğini hedefliyorum", diğerinde ise "Selam, göt oğlanı Octavian!" kazılıdır.
📖 Sayfa 19 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bizim emeklilik zamanı olarak düşündüğümüz yaşa çoğu gelemezdi. Büyükanne ve büyükbabalar çok nadirdi. Anne babaların eksikliği ve yetim çocuklar ise çok sık rastlanan durumlardı.
📖 Sayfa 8 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünyada gelir uçurumu çok fazlaydı. Bir Romalının senatör seçilebilmesi için gerekli asgari mal varlığı, yaklaşık iki bin aileyi bir yıl geçindirebilecek miktar olan bir milyon sestertius'tu. Süper-zenginler muazzam servetlere sahipti. Jül Sezar'ın iktidara yükselişine maddi kaynak sağlayan Crassus'un mal varlığının yaklaşık 200 milyon sestertius olduğu varsayılır.
📖 Sayfa 5 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Genelde antik dünya doktorları insan vücudunu organların değil, sıvıların bir bütünü olarak görüyorlardı. Vücudun dört salgıdan (kara safra, sarı safra, kan ve balgam) ve ter, meni, idrar ve tükürük gibi diğer sıvılardan oluştuğu düşünülüyordu. Hastalık, bu sıvıların birbirlerine oranı dengesizleştiğinde ortaya çıkıyordu.
📖 Sayfa 16 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Viccentia adında, dokuz yaşındaki bir kız için dikilen mezar taşı ("çok hoş bir kız" diye yazar) onu altın işçisi olarak tarif eder. Antik dünyada dayak, görünüşe göre, rutin bir uygulamaydı. Köle kız ve erkek çocukların cinsel istismarı muhtemelen yaygındı ve kesinlikle garipsenmiyordu. Çocukların bedensel istismarına belki de en uç örnek, Seneca'nın anlattığı, geçinmek için sokağa atılan çocukları alıp yetiştiren ve onları dilenmeye göndermeden önce Romalıların acıyıp para vermesi için sakat bırakan adamlardır.
📖 Sayfa 43 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünya, erkek egemendi. Sadece erkekler oy kullanabiliyor ve kamu hizmetinde görev alabiliyordu. Kadınların kocalarına hizmet, kız çocuklarının babalarına itaat etmesi bekleniyordu. Agrippina gibi kadınların imparatorluk sarayında perde arkasından iktidar olmalarıysa sadece bir kadının böyle işler için ne denli uygunsuz görüldüğünü göstermektedir.
📖 Sayfa 7 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Jül Sezar’ın iktidara yükselişine maddi kaynak sağlayan Crassus’un mal varlığının yaklaşık 200 milyon sestertius* olduğu varsayılır. Sezar’ın askeri başarılarına öykünerek kalkıştığı Pers seferi sırasında ölünce Persliler, muazzam para düşkünlüğünün sembolü olarak cesedinin ağzından içeri erimiş altın dökmüşlerdir.
📖 Sayfa 5 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Çiftçiler farklı ürünler ekerek birinin olmaması halinde aç kalmamayı garantilemeye çabalarlardı. (On dokuzuncu yüzyıl ortasındaki İrlanda patates kıtlığı sırasındaki sorun buydu. Zorlu bir araziye mahkûm bırakılan Katolik çiftçiler, tümüyle tek bir ürüne bağımlı hale gelmişlerdi. O dönemde bütün olarak İrlanda’da diğer ekinlerden sağlıklı hasat alınırken patatesten alınamamıştı.)
📖 Sayfa 23 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
"en güçlü aristokrat bile devletin merkezi otoritesiyle karşılaştırıldığında hiçbir şeydi."
📖 Sayfa 111 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünya inananlara, amaçlarına göre istediklerini seçecekleri dinsel bir pazar sağlamıştı. Yıldız haritasının yorumlanmasını istiyorlarsa bir astroloğa gidebiliyor veya günlük hayatta yaşadıkları sorunlara dair tanrılara danışmak istiyorlarsa bir kâhin çağırabiliyorlardı.
📖 Sayfa 13 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
(…) MÖ ikinci yüzyılda Roma’daki erkek nüfusun yarısından fazlasının ortalama yedi yıl orduda görev yaptığı tahmin ediliyor. İlk imparator Augustus döneminde bütün İtalyan erkek yurttaşların yaklaşık altıda biri yirmi yıl askerlik görevi yaptı. Roma askeri bir makineydi.
📖 Sayfa 87 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bakliyat Roma gastronomisinde önemli bir yer tutuyordu ve bu gerçek, dört ünlü Roma ailesinin isimleriyle de teyit edilmiştir: Lentulus ailesi (mercimek), Fabius ailesi (bakla), Cicero ailesi (nohut) ve Piso ailesi (bezelye). Ve kaba bir oyun bağlamında fasulye, osuruk (muhtemelen bolca) demekti. Aslına bakılırsa hâlâ o zamanlardan kalma osurukla ilgili bazı fikra ve esprilerimiz var. Mesela gemiciye rüzgârın nereden estiği sorulmuş, o da, "Fasulye ve soğandan, demiş.
📖 Sayfa 28 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Din, antik dünyadaki her şeye hâkimdi: Yunan tiyatrosundan tavernalara, oyunlar öncesi yapılan dini geçit törenlerindeki toplu kurbanlara kadar hiçbir şey tanrıların onayı olmadan yer alamazdı. Antik dünya, ateizmin hayal bile edilemeyeceği bir dünyaydı.
📖 Sayfa 14 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Homeros da Vergilius da yaygın beğeni topluyorlardı çünkü eserleri yüksek sesle okunmak üzere tasarlanmıştı. Gerek resmi tiyatro sahnesinde, gerekse daha resmiyetten uzak forumlarda olsun, genele hitaben şiir okumak, gözde eğlencelerdendi.
📖 Sayfa 5 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Yunanlar mantık ve bilimin mucitleriydi, nesnelerin görünen yüzeylerinin ardına bakabiliyor ve (gerçekte) ne olduklarını anlayabiliyorlardı.
📖 Sayfa 3 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünyanın doktorları pahalıydı. Doktora giden pek çok hasta toplumun üst kesimindendi. Diğer herkes hastalıklarının tedavi edilmesi için geleneksel kocakarı ilaçlarına ve yerleşmiş inanışlara başvuruyordu. Büyük Pilinius nezleden yakınanlara bir katırı burnundan öpmelerini tavsiye ediyordu.
📖 Sayfa 17 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Haçlı Seferi’ne çıkma dürtüsü, anlaşılması güç bir olgudur. Erkeklerin Prag ya da Amsterdam’a düzenledikleri bekârlığa veda partisi gezisi misali, hem seyahat etme hem de ne kadar maço olduğunu gösterme arzusunu yansıtır.
📖 Sayfa 123 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Sistemden en fazla yararlanan, onu daha fazla sömürecek olan kişilerdi.
📖 Sayfa 114 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
"Kim seviyorsa bırakın konuşsun, sevgiyi tanımayan ölsün. Sevgiyi yasaklayan iki kere ölsün."
📖 Sayfa 35 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
İskender şehir kurmayı seviyordu. Antik biyografi yazarı Plutarkhos, muhtemelen büyük kısmı önceden var olan yerleşim yerlerinin yeniden isimlendirilmesi olsa da İskender’in en az yetmiş şehir kurduğunu söyler. En az yirmi tanesine sıfırdan başladığı kesindir; çoğuna da son derece mütevazı davranarak kendi adını vermiştir.
📖 Sayfa 46 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bulunan yazılardan bir tanesinde bir çeşit “belediye köle cezalandırma servisinin” fiyatları listelenmiştir. Kölenizin kırbaçlanmasını, işkence görmesini ya da çarmıha gerilmesini istiyor ama elleriniz kirlensin istemiyor musunuz? Öyleyse uzmanlara ulaşın. Sadece bir ekmek parasına, birisi evinize geliyor ve pis işi üstleniyordu. Üstelik köleyi kırbaçlarken bağlamak üzere kendi darağaçlarını ve çarmıha germek için çivilerini getirecek kadar bile düşünceliydiler. İşkencenin amacına göre sıcak zift bile temin ediliyordu.
📖 Sayfa 10 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
İmparatorluğun batı yarısında yaşayanlar için bile bütün bu barbar işgalci imgeleri gerçeği yanlış yansıtır. Hıristiyan piskopos Salvian gibi bazı yazarlar işgalci grupların yüksek ahlaki nitelikleri hakkında yazmıştır. Salvian'a göre asıl barbarlar, açgözlü Roma valileriydi.
📖 Sayfa 67 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
(…) antik dünya elli bin insanın bir günde öldüğü Roma’nın Cannae yenilgisi gibi askeri yenilgilerden depremlere, Roma’yı MS 64’te vuran yangın gibi (Neron efsanenin aksine lir çalmamıştır) büyük yangınlardan kıtlıklara, sellere ve Peloponez Savaşı’nda Atina’yı perişan eden vebaya kadar sürekli krizlerle boğuşmuştur.
📖 Sayfa 88 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Fiyatların yükselmesini durduramayacak bu girişimin saflığıyla alay etmek bizim için kolaydır. Oysa sadece yüz yıl öncesinde insanların enflasyonun nasıl oluştuğuna dair çok az fikri vardı. Bir antik dünya liderinin yükselen fiyatlar için açgözlü tüccar ve tedarikçileri suçlaması normaldi.
📖 Sayfa 59 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
- " (...) Köle olmak eşek olmak gibiydi:
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Hayat, dayaktan, çok çalışmaktan ve az yiyecekten ibaretti..."
Rakiplerini eleştirmek, yenilginin hayal kırıklığını dışa vurmanın bir yoluydu.
📖 Sayfa 122 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Kölelik tamamen normaldi; herkesin kanıksadığı belli başlı geleneklerden biriydi. Ortadan kaldırılması için bir girişim yoktu ve hiç kimse böyle bir şeyin ihtimalinden bahsetmiyordu. Bir köleye sahip olmak, günümüzde bir buzdolabına sahip olmak kadar normal bir şeydi.
📖 Sayfa 10 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
- " (...) Antik cemiyetin ezici çoğunluğu (sınırı tam olarak nereden çizdiğimize bağlı olmakla birlikte yüzde 95 ile 99’u) seçkin olmayanlardan oluşuyordu..."
📖 Sayfa 21 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
- " (...) Biz Atina’yı demokrasinin doğduğu yer olarak görürüz. Oysa Atina’nın, çevresindeki bölgelerle birlikte toplam nüfusu iki yüz elli bindi ve bu nüfusun sadece otuz bini vatandaştı..."
📖 Sayfa 8 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Aslında Hipokrat'a atfedilen yaklaşık yetmiş metinden hiçbir tanesi onun tarafından yazılmamıştı. Muhtemelen onun eseri olmayan yemin de bir doktorun ne olmasına gerektiğine dair düşüncelerimizle örtüşmediği için pek çok defa değiştirilmiştir.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Çocuk masraflı bir yatırım, yaşlandıklarında ebeveyni için bir nevi emeklilik maaşıydı.
📖 Sayfa 41 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
insanlar daha iyi duruma geldikçe daha açgözlü ve daha zor tatmin olurlar.
📖 Sayfa 24 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik dünyayı öğrenmek bize görme biçimimizdeki bozuklukları fark etmemize izin verir, düzeltmemizi, hatta bir şeylerin gerçek yüzlerini görmemizi sağlayabilir. Ancak kesinlikle göstereceği bir şey varsa o da artık klasik gözlerle olmasa bile hâlâ klasik çerçeveden baktığımızdır.
📖 Sayfa 136 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Romalı bir yazar (belli ki erkek) kadınların kendi duyguları olmaması ve kocaları hangi ruh halindeyse onu taklit etmeleri gerektiğini söyler. Eğer mutluysa onunla beraber gülmeli, kötü durumdaysa o da ciddi olmalıdır.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Halk dini-politik liderlerine hayranlık duyduğunda, zulmü ve özgürlüklerini kaybetmeyi kabul etmeye çok fazla razı oluyordu.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Tarihi, kazananlar yazar.
📖 Sayfa 96 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Antik Roma'da kölelere yapılan gaddarlık şok edici olabiliyordu. Örneğin bulunan yazıların bir tanesinde bir çeşit "belediye köle cezalandırma servisinin" fiyatları listelenmiştir. Kölenizin kırbaçlanmasını, işkence görmesini ya da çarmıha gerilmesini istiyor ama elleriniz kirlensin istemiyor musunuz? Öyleyse uzmanlara ulaşın. Sadece bir ekmek parasına, birisi evinize geliyor ve pis işleri üstleniyordu. Üstelik köleyi kırbaçlarken bağlamak üzere kendi darağaçlarını ve çarmıha germek için çivilerini getirecek kadar bile düşünceliydiler. İşkencenin amacına göre sıcak zift bile temin ediliyordu.
📖 Sayfa 10 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Klasik dünyayı reddetmeye çalışsak bile sonunda duruşumuzu klasik dünyaya göre belirlemekle yetinmek durumunda kalabiliriz.
📖 Sayfa 135 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Hz. Muhammed kesinlikle dünyanın bu tarafından çıkan ilk alternatif dini lider değildi. Teslis inancını inkâr eden ilk monoteist değildi.
📖 Sayfa 121 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Nereye gittin sevgili ruh; hayatın boyunca dertten başkasını görmediğin için dertlerden uzak huzur mu arıyorsun?
📖 Sayfa 42 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Klasik mimarinin beyaz olması gerektiği, sonradan çıkmış bir Batı yorumudur.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Atina ve Roma İtalya'sı dünya tarihinde en çok köleye sahip olan büyük toplumlardan ikisiydi.
📖 Sayfa 9 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Nasıl bugün kötü bir doktorla karşılaşmak bizim modern tıbba inancımızı kaybetmemize neden olmuyorsa aynı şekilde arada sırada rastladıkları şarlatan da doğaüstü şeylerin işleyişine olan inançlarını sarsmıyordu.
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Biz Atina'yı demokrasinin doğduğu yer olarak görürüz. Oysa Atina'nın, çevresindeki bölgelerle birlikte toplam nüfusu iki yüz elli bindi ve bu nüfusun yaklaşık sadece otuz bini vatandaştı.
📖 Sayfa 8 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bir kadının mezar taşında yazdığı gibi: "Nereye gittin sevgili ruh; hayatın boyunca dertten başkasını görmediğin için dertlerden uzak huzur mu arıyorsun?"
📖 Sayfa 42 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Bir antik dünya liderinin yükselen fiyatlar için açgözlü tüccarlar ve tedarikçileri suçlaması normaldi.
📖 Sayfa 59 · Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner
Sıkça Sorulan Sorular
Antik Dünya: Aklayakın 3 kimin eseridir?
Antik Dünya: Aklayakın 3, Jerry Toner tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır. Türkçeye Arzu Akgün çevirmiştir.
Antik Dünya: Aklayakın 3 kaç sayfadır?
Antik Dünya: Aklayakın 3, 156 sayfadır (Domingo Yayınevi baskısı).
Antik Dünya: Aklayakın 3'ın en ünlü sözü nedir?
“(…) modern araştırmalar kişinin maruz kaldığı toplumsal baskılarla ruh sağlığı seviyesi arasında güçlü bağlantılar olduğunu gösteriyor. Kısacası, çok fazla baskı altındaysanız gerilmeniz ve hatta çatlamanız daha muhtemeldir. Antik dünyadaki insanların hayatları boyunca karşılaştıkları günlük stresin seviyesi, ruh sağlıklarının kötü durumda olduğunu düşünebileceğimiz anlamına geliyor.”