1994 tarihli Atatürk Üzerine, Emre Kongar'ın en bilinen eserlerinden biridir. Remzi Kitabevi baskısıyla 189 sayfadır. Tarih okurları için Atatürk Üzerine'den derlenen en akılda kalan sözler burada.
Atatürk Üzerine'den En Beğenilen Alıntılar
Söylev aslında bir hesaplaşmanın öyküsüdür: Mustafa Kemal’in birinci Dünya Savaşı’nı kazanmış ülkeler ve onların maşası Yunanlılarla, Osmanlı İmparatorluğu’nun Siyasal gücü ile ve son olarak, kendisine ayak uyduramamış olan devrimci arkadaşlarıyla, acımasız bir hesaplaşmasıdır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Türk-İslam kültürünün duraklama ve gerileme döneminde, Fransız devrimi ile doruk noktasına ulaşan yeni bir kültür birikimi, Osmanlı’ya aktarılmaya başlanmıştır. Bu kültürün kurtarıcı kimliği, Osmanlıyı egemenliği altına almayı başarmış olan ülkelerin özelliklerini taşımasından gelir. Bir başka deyişle Osmanlı, kendisini yenen ülkelerin kültürlerini benimseyerek, yeniden güçlenmeyi umut etmektedir. Madem ki o ülkeler başarılıdır ve osmanlıyı alt etmiştir, o halde onların kültürlerinde kurtuluşun filizleri bulunabilir.
📖 Sayfa 36 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Siyasal gücü eline geçirir geçirmez, hemen batı devletleri nde görülen nitelikleri Türkiye Cumhuriyeti’nin temel nitelikleri yapmaya başladı. Fakat ortada bir ulusal burjuvazi yoktu. Bir başka deyişle, batıda bütün bu değişmelerin ardında yatan sınıfsal yapı Türkiye’de yoktu.
📖 Sayfa 102 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk’ün Nutuk’u niçin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde değil de Halk Fırkasının Kurultayında soyledigine dikkatle bakmak gerekir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Birinci gerçek, Mustafa Kemal’in İslam dinine değil, onu yanlış ve kötü yorumlayarak toplumu çağın gerisinde bırakan din sömürücülerine karşı çıkmakta oluşudur.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürkçülüğün en kolay tanımı Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşam döneminde yapılabilirdi: Mustafa Kemal Paşa’nın ya da Gazi’nin yanındaysanız, Atatürkçü idiniz. Onun yaptıklarının karşısında iseniz de Atatürkçü değildiniz.
📖 Sayfa 25 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Baylar, olup bitenler gösterdi ve kanıtladı ki, Terakkiperver Cumhuriyet Partisi programı, en hain kafaların ürünüdür. Bu parti yurtta cana kıyıcıların, gericilerin sığınağı ve dayanağı oldu; dış düşmanların yeni Türk devletinin körpe Türk cumhuriyetini yıkmayı öngören planlarının kolaylıkla uygulanmasına yardım etmeye çalıştı.(Söylev, s. 651)
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Düşüncede dogmatiklik sanıldığından çok daha yaygındır.En basitinden kendimizde ufak bir yoklama yaparak farkına varabiliriz bunun.Kendi kültür dağarcığımızdan, Kültür tarihine malolmuş kişi isimleri, yapıt isimleri çekip bunlar üzerine dediklerimizi birkaç cümleyle ifade edelim. Sonra bu ifadelerimizin üzerine çok değil sadece biraz eleştirel bir tutumla eğilelim. Dogmatiklik denen düşünce kanserinin bunlara, az ya da çok, mutlaka bulaşmış olduğunu göreceksiniz.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Günümüzde nasıl, karşı-laikliği bir şeriat anlayışı içinde savunmak olanağı yoksa, laikliği de bir din bağnazlığı biçiminde aşılamak olanağı yoktur. Bir anlamda her iki tutum da çağ dışıdır. Her iki tutum da toplumsal değişme ve gelişmeyi duraklatmaya yol açar. Çünkü her iki tutum da sınıfsal ekseni bir yana bırakıp, sosyal-psikolojik planda, modası geçmiş, işlevi yok olmuş bir tartışmayı canlandırmaya çalışır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Enver Paşa, Cemal Paşa, İsmet Paşa, Kazım Paşalar, Ali Fuat Paşa, Ali İhsan Paşa, İzzettin Paşa, hep o dönemin devrimci isimleridir. Mustafa Kemal'i Atatürk yapan nitelik, bütün bu sayılan isimlerden daha ileri görüşlü, daha cesur, daha soğukkanlı daha tutarlı oluşudur. Kısaca, önderlik nitelikleri bakımından bütün öteki arkadaşlarının üstünde olmasıdır.
📖 Sayfa 83 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Karşı olduğunuz akım, görüş ya da ürünleri yok etmeye çalışırsanız, en başta, uygarlığa, böylece hiç kuşkusuz Atatürk'e de ters düşersiniz. Üstelik, bir yandan <yıkıcı> bir tutumla kendinize, öte yandan da, Türk kültürüne zarar verirsiniz.
📖 Sayfa 34 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk'ün doğumunun yüzüncü yılında, Türk kültürünü çiçeklendirmek, geliştirmek, çeşitlendirmek, güçlendirip, dünya üzerinde yaygınlaşmasına çalışmak, ona verilebilecek en güzel armağan olacaktır. Bu armağanon altında ise, özgürlük içinde üretim ve katılmadığımız görüşlere hoşgörü ile bakmak yatar.
Kültür, belli yörelerin, belli insanların ürünü, uygarlık ise, tüm insanlığın ortak malıdır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının savaşı din ile değil, halk egemenliğine karşı, kendi egemenliklerini savunan din adamlarıyla idi.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürkçüler, Atatürk’ün ne olduğu üzerinde değil, kendi yorumladıkları biçimde Atatürk’ün düşüncelerinin uygulanması üzerinde odaklaşırlar. Buna karşılık “Atatürkologlar” , Atatürk’ün “ne olduğunu”, “ne yaptığını” doğru olarak saptamaya ve yorumlamaya çalışırlar.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Türkiye bir köprü. Tarihsel olarak geçmişle gelecek arasında. Coğrafya olarak, Avrupa, Asya ve Afrika arasında. Siyasal olarak kapitalist kampın üyesi, sosyalist kampın komşusu. Dinsel olarak, laik ve demokratik tek Müslüman ülke. Kültürel olarak İslam ve Batı’nın kucaklaştığı bir toplum.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Türkiye Cumhuriyeti’nin temelinde yatan iki ilke, emperyalizm karşıtlığı ile Batıcılık, birbiriyle çelişkili iki amaç niteliği taşıyordu.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Atatürk demokratik bir devlet kurabilmek için Batı emperyalizmini savaşla mağlup etmiş tek liderdir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Türkiye Cumhuriyeti de, hem Arap-İslam şeriatçılığının hem de Sovyetlerin sınıf diktatörlüğünün reddedilerek, “İnsan Haklarına Dayalı Demokrasi” modelinin kabulü ve Batı’ya karşı kazanılan anti-emperyalist bir savaş sonunda, üstelik de bir İslam toplumunda kurulmuş olan tek laik ve demokratik devlettir.
Celal Bayar, Atatürk’ün müdahalesiyle, hükümete karşı, İş Bankası grubunun yaklaşımlarını savunan kişi olarak hükümete girer.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Bir an düşünelim: Bir toplumun yazısını değiştirmek ne demektir? Örneğin, şu anda alıştığımız harfler yerine yeni ve bugünkülerle hiç ilişkisi olmayan bir alfabenin devlet zoruyla ortaya atıldığını düşünelim ve sonuçlarını gözümüzde canlandırmaya çalışalım. Hiç kuşkusuz, karşılaştığımız görüntü toplumsal bir çöküntü olur. Oysa, Atatürk bu işi bir toplumsal çöküntü ile değil, bir toplumsal yeniden doğuş ile özdeşleştirmiştir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Nutuk’a dikkatle bakıldığı zaman, hem bir kurtuluş Savaşı ideolojisi, hem de yalnız bir önderin çevresiyle hesaplaşması görülür. Atatürk, inanılmaz başarısını aktarırken, kendisini yalnız bırakanlardan, başarısına inanmayanlardan da hesap sormaktadır.
📖 Sayfa 57 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk’ün baş düşmanı, vatan İmparatorluğu’nun toplumsal yapısını yansıtan ve pekiştiren dinsel-geleneksel kaynaklı siyasal iktidardı.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Baylar, her görüştüğümüz kişi ya da kişiler, bizimle düşünce ve görüş birliği yaparak ayrılmışlardı. Ama, İstanbul meclisinde “müdafaa-i hukuk cemiyeti grubu” diye bir grup kurulduğunu işitmedik. Niçin? Evet, niçin? Buna bugün cevap isterim. Çünkü baylar bu grubu kurmayı vicdan borcu, ulus borcu bilmek durum ve yeteneğinde bulunan baylar inançsız idiler… Korkak idiler...Bilgisiz idiler.”(Söylev, s.261)
📖 Sayfa 61 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Clement H. Dodd, “Çağdaş Türk Devletinin Gelişmesinde 1924 Anayasasının Rolü” adlı bildirisinde 1924 anayasasının Atatürkçülük ile nedenli uyuştuğunu, özellikle 1946’dan sonra geçilen çok partili düzene uygun olup olmadığını tartışıyor.
📖 Sayfa 52 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk’ün hedefi, Siyasal iktidarın kaynağını değiştirmekti. Yazı devrimi, bütün öteki Atatürk devrimleri gibi yeni bir toplumda yeni bir iktidarın egemenliğine simgeliyordu.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Bence 10 Kasımlar yas günleri olarak değil, Mustafa Kemal Atatürk’ü ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu değerlendirme günleri olarak kullanılmalıdır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürkçü çalışmaların doruk noktası, 1960 yılları gibi gözükmektedir. Dönemin en ünlü yapıtları, Şevket Süreyya Aydemiri’in üç ciltlik “Tek Adam”ı, ve Sabahattin Selek’in “Anadolu İhtilali”dir.
📖 Sayfa 28 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Huntington’a göre, Batı, taklit edilemez ve erişilemez bir uygarlıktı. Bu değerler (bağımsızlık, kadın hakları, insan hakları) de bu uygarlığın emperyalist değerleriydi. İslam ülkeleri, kendi geleneksel değerlerine sarılmalı ve “Kadın Hakları”, “İnsan Hakları” “Demokrasi” gibi emperyalist değerleri reddetmeliydiler.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Başkalarının inançlarına saygılı olan herkes, hangi din ve inançta olursa olsun laiktir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Bir başka deyişle, kendi inancını devlet aracılığı ile öteki insanlara empoze etmeyen herkes laiktir.
Olaylara 1925-1927 arası olup bitenler açısından bakarsak, Mustafa Kemal’in zamanlamasının kusursuzluğu bir kez daha ortaya çıkar. Yapılan yenilikler, istiklal mahkemelerinin gölgesi altında yapılır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Dönemin bütün Harbiyelileri, kendilerini padişah koltuğunda oturuyormuşcasına, imparatorluğun sorumluluğunu omuzlarında duymaktadır. Enver Paşa, Cemal Paşa, İsmet Paşa, Kazım paşalar, Ali Fuat Paşa, Ali İhsan Paşa, İzzettin paşa hep o dönemin devrimci isimleridir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Nerde miyim ben şimdi
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Geceler parlarken
Afrika’dayım, Güney Amerika’dayım,
Çin’deyim,
Kim korkusuzsa
Onun yüreğindeyim.
Nerde miyim ben şimdi
Aydınlıktan daha derinde,
Gerçeği görmek için
Kim güneşe bakıyorsa
Onun gözlerindeyim.
Nerde miyim ben şimdi
Başlangıcında kocaman bir sonun.
Özgürlüğe doğru
Kim yürüyorsa
Ayaklarında onun...
FAZIL HÜSNÜ DAĞLARCA
Demokrasi ve laiklik, insanın kendisi gibi düşünmeyenlere karşı, kendisine tanınmasını istediği hakları tanımasını sağlayan bir rejimdir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Bu halk, 20.yüzyılın başında yarattığı mucizeyi, hem emeğine, hem sermayesine, hem de devletine sahip çıkarak 21.yüzyılın başında da gerçekleştirecektir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Hem de Atatürk gibi dâhi liderlere gereksinme duymadan.
Demokrasi içinde.
İşte o zaman İsmet Paşa’nın çok partili demokrasiye geçtiğinde olduğu gibi, Atatürk’ü “aşarak tamamlamak” yolunda bir adım atılmış olacak.
Laiklik karşıtlığı ise (hangi din ve inançta olursa olsun), insanın kendi inancını önce devlete mal etme, sonra da devlet aracılığı ile bu inancı tüm vatandaşlara zorla kabul ettirme arzusunu belirler.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Böyle bir uygulama olanaklı olsa bile, kuramsal olarak nasıl bir inancın, hangi dinin, hangi mezhebin, hangi uygulamanın “Allah” adına, empoze edileceği, hiç kuşkusuz “baştaki en güçlü yöneticinin, yani diktatörün” anlayışına uygun olarak belirlenecektir.
İlginç noktalardan biri de, gelişme ile ilgili bir panelde John R. Clark’ın 1961-1967 arasında “Ankara’nın planlı ve plansız bölümlerinin göreli büyümesi” adlı bir bildiri sunmuş olmasıdır.
📖 Sayfa 50 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Söylev aslında bir hesaplaşmanın öyküsüdür: Mustafa Kemal'in Birinci Dünya Savaşı'nı kazanmış ülkeler ve onların maşası Yunanlılarla, Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasal gücüyle ve son olarak, kendisine ayak uyduramamış olan devrimci arkadaşlarıyla, acımasız bir hesaplaşmasıdır.
📖 Sayfa 61 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
İnsanların içindeki yaşam sevincini yok eden iktidarlara karşı yapılacak en iyi muhalefet, özgürce, yaşamdan tat alarak, bildiğin gibi yaşamaktır.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk'ün çok önceden tasarlanmış devrim planını anlamak için, içinde yetiştiği koşullara kısaca bakmak yeterlidir. O, yeni oluşmakta bulunan bir sınıfın üyesi değildi. Bir başka deyişle yıkılmakta olan Osmanlı İmparatorluğu ne Fransız devrimindeki gibi bir burjuvazi ne de Rus devrimindeki gibi bir işçi sınıfı yaratabilmişti. Mustafa Kemal Paşa, Osmanlı İmparatorluğunun merkezi bürokrasisinin asker kanadında yetişmiş bir generaldi. Üstelik de daha Bağımsızlık Savaşı başlamadan başı zafer tacı ile süslenmiş bir general.
📖 Sayfa 82 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Özet olarak belitmek gerekirse, yazı devriminin ilk iki amacı siyasaldı. Birinci siyasal amaç, iktisarin dinsel-geleneksel niteliğinden kurtulmak ve bu kurtuluşu pekiştirmekti. İkinci siyasal amaç, yine siyasal iktidarla da bağlantılı olarak, karışık bir imparatorluktan, Ulusal bir Türk Devleti yaratmaktı. Yazı devriminin kültürel amacı ise, bütün bunlara karşın çok daha uzun dönemli ve önemlidir; Kültürel açıdan, Ulusal Türk Kültürüne çok daha uygun olan bu yeni yazı, ulusal kültürün gelişmesine büyük katkılarda bulunmak üzere uygulamaya konulmuştu.
📖 Sayfa 82 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Türk Devrimi, hem emperyalizm karşıtıdır, hem de Batılılıktan yanadır.
📖 Sayfa 94 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Ne gariptir insanoğlu sanırım yazıyı bulduğu günden bu yana ne kitapla edebilmiş ne de kitapsız edebilmiş. Tarih derslerinde okuruz, koca koca krallar bile başları sıkıştı mı hemen ya kitaba sarılmışlar ya kitaba saldırmışlar. Bunca kitaplık yakmışlar, bunca kitap yapmışlar ya, bitirebilmişler mi? Ne gezer. Görüyoruz, kitap yakanlar bile, kitaplar yaşadıkça ancak yaşayabiliyorlar hala!..
📖 Sayfa 55 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Demirtaş Ceyhun
Mustafa Kemal Atatürk'ün en önde gelen niteliği, barışcılığı, toplayıcılığı ve birleştiriciliğidir...
📖 Sayfa 17 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının savaşı din ile değil, halk egemenliğine karşı, kendi egemenliklerini savunan din adamlarıyla idi. Bu din sömürücülerinin çıkarlarını bozdukları için, onların olumsuz propagandalarıyla "din düşmanı" ilan edildiler...
📖 Sayfa 68 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
"Efendiler, bugünkü uğraşımızın amacı tam bağımsızlıktır. Tam bağımsızlık ise ancak mali bağımsızlık ile gerçekleşebilir. Bir devletin maliyesi bağımsızlıktan yoksun olunca, o devletin yaşantısını sağlayan bölümlerinde, bağımsızlık felce uğramış demektir. Çünkü devletin organları, ancak mali güç ile yaşar. Mali bağımsızlığın korunması için ilk şart, bütçenin ekonomik bünye ile denk ve uygun olmasıdır. Bu sebeple, devletin bünyesini yaşatmak için, başka kaynaklara başvurmadan, memleketin kendi gelir kaynaklarıyla yönetimini sağlayacak çare ve tedbirleri bulmak, gerekli ve mümkündür.
📖 Sayfa 172 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Atatürk'ün günümüzdeki önemi, toplumun ve bireyin yaşamındaki her alanda, insan haysiyetini ve özgürlüğünü ön plana çıkaran bilimin ve aklın egemenliğini savunmasıdır...
📖 Sayfa 9 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk'ün ve Atatürkçülüğün üç büyük düşmanı vardır.
📖 Sayfa 240 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
1.Onu putlaştıranlar ve kötüye kullananlar. (darbeciler)
2.Putlaştıranları eleştirirken ,onu küçümseyerek kendi yanlış siyasetlerine alet edenler.( İkinci Cumhuriyetçi eski solcular)
3. Ve tabi dinci açıdan kötüleyenler. (Özellikle devletin din temellerine dayanmasını reddeden laikliği ve medeni hukuku hazmedemeyenler)
Mustafa Kemal Atatürk budur işte: Tektir ve öncüdür.
📖 Sayfa 48 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Laiklik, hiçbir inanca karşı değildir.
📖 Sayfa 13 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Laikliğin hiçbir inancın karşısında olmaması ya da tam tersine, her inanç ile birlikte var olabilmesi, devleti, inanç sistemi dışında tutarak, bireylerin vicdan, inanç ve din özgürlüklerinin güvencesini oluşturmasından kaynaklanır.
Bu açıdan, başkalarının inançlarına saygılı olan herkes, hangi din ve inançta olursa olsun laiktir.
Mustafa Kemal Atatürk demokratik bir devlet kurabilmek için Batı emperyalizmini savaşla mağlup etmiş tek liderdir.
📖 Sayfa 213 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Atatürk, inanmış bir özel girişimcidir.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
“Şunu söylemeliyim ki biz, her araçtan, yalnız ve ancak bir ülkü için yararlanırız. O ülkü şudur: Cumhuriyeti sarsılmaz temelleri üzerinde, her gün daha çok güçlendirmek; bunun için de, zorbalık düşüncesini öldürmek.”
📖 Sayfa 77 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı beyliğinden koskoca bir İmparatorluk kurmuştur…
📖 Sayfa 243 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Mustafa Kemal Atatürk de çağını yakalayamamış, gününü doldurmuş, zayıflamış ve yenilerek işgal edilmiş bir din-tarım imparatorluğunun enkazından yepyeni çağdaş bir Cumhuriyet kurmuştur.
Medeniyet bir milletten başka bir millete geçebilir, fakat hars( ulusal kültür) geçemez.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Karşı olduğunuz akım, görüş ya da ürünleri yok etmeye çalışırsanız, en başta, uygarlığa, böylece hiç kuşkusuz Atatürk’e de ters düşersiniz. Üstelik, bir yandan “yıkıcı” bir tutumla kendinize, öte yandan da, Türk kültürüne zarar verirsiniz.
📖 Sayfa 47 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
“Kişiye özel” dikilecek olsa, “başkanlık elbisesi” en çok Mustafa Kemal Atatürk’e yakışırdı.
📖 Sayfa 256 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
İstememiş…
“Kişiye özel” temeller üzerinde devlet yönetilemeyeceğini bildiği için…
Halkına, meclisine, partisine, arkadaşlarına ve en önemlisi, kendine güvendiği için.
Kültür belli yörelerin ürünü ,uygarlık tüm insanlığın ürünüdür.
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Boşluğa bulut buluta yağmur
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Yağmura toprak ne güzel uymuş
~Dünya ve Türkiye çalkantılı dönemlere girdikçe, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün önemi ve Türkiye Cumhuriyeti'ni kurarak gerçekleştirdiği büyük siyasal ve sosyolojik/kültürel devrim daha iyi anlaşılıyor..
Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Demokrasinin ve insan haklarının en büyük düşmanları, kendi çıkarları için halklarını demagojik söylemlerle yöneten liderlerdir:
📖 Sayfa 220 · Atatürk Üzerine, Emre Kongar
Bunlar genellikle mukaddes konuları istismar ederler….
(…)
Bunların Atatürk’e ve Atatürkçülüğe düşman olması normaldir.
Sıkça Sorulan Sorular
Atatürk Üzerine kimin eseridir?
Atatürk Üzerine, Emre Kongar tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1994'te yayımlanmıştır.
Atatürk Üzerine kaç sayfadır?
Atatürk Üzerine, 189 sayfadır (Remzi Kitabevi baskısı).
Atatürk Üzerine'nin en ünlü sözü nedir?
“Söylev aslında bir hesaplaşmanın öyküsüdür: Mustafa Kemal’in birinci Dünya Savaşı’nı kazanmış ülkeler ve onların maşası Yunanlılarla, Osmanlı İmparatorluğu’nun Siyasal gücü ile ve son olarak, kendisine ayak uyduramamış olan devrimci arkadaşlarıyla, acımasız bir hesaplaşmasıdır.”