Feroze A. K. Yasamee'nin 2018'de yayımlanan Abdülhamid’in Dış Politikası adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Yusuf Selman İnanç çevirisiyle Kronik Kitap tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Tarih severlerin Abdülhamid’in Dış Politikası'dan seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Abdülhamid’in Dış Politikası'dan En Beğenilen Alıntılar
Abdülhamid Arapları, Kürtleri ve Arnavutları soylu aileleri ve aşiret reislerini kullanıp, mevcut dengeleri ve hiyerarşileri hiç değiştirmeden, Mabeyn başkatibi Tahsin Paşa'nın ifadesiyle 'sömürge politikası' uygulayarak yönetmeye çalışmıştı.
📖 Sayfa 51 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
“Hatalı sonuca varılması bir noktaya kadar Avrupa yayılmacılığı karşısında derin bir emniyetsizlik hissi içinde olan ve dış güçlerin düşmanca planlar yaptıkları konusunda paranoyaklaşan Abdülhamid’in psikolojisiyle açıklanabilirdi”
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"Bir kanun bir ülkedeki devletin ve halkın hayat hakkını teminat altına alırken, aynı kanun bir başka devleti yok edebilir. Binaenaleyh, kanun din, yapı, fitrat ve halkın ahlakı ile uyumlu olmalıdır."
📖 Sayfa 44 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdülhamid İngiliz tesirini başarıyla kırmıştı, ancak bu dış desteğe ihtiyacı kalmadığı anlamına gelmiyordu. Osmanlı İmparatorluğu doğuda Rusya Balkanlar'da ise hem Rusya hem de Avusturya-Macaristan'dan gelebilecek saldırılara açık konumdaydı. Diplomatik olarak da zor durumdaydı.
📖 Sayfa 107 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Ne Çin ne de Madagaskar Şark Meselesi’nin muadili(benzeri) olabilirdi...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Osmanlı 1883'e gelindiğinde 1875 ile 1878 tarihleri arasında başına gelen felaketlerin doğurduğu zararları atlatmada gözle görülür bir mesafe kaydetmişti. Toprak, nüfus, gelir ve itibar kaybetmesine rağmen içeride bir çöküş yaşamamış veya Rus ya da İngiliz himayesine girmek zorunda kalmamıştı. Bağımsızlığına ve dış güvenliğine karşı doğrudan tehditlerle karşılaşmış, Berlin Antlaşması'nın şartları uygulamaya konulmuş ve İmparatorluğun Avrupa'daki topraklarındaki reform taleplerine de 1880'lerin başlarında belirlenen yeni idari düzenlemelerle cevap verilmişti.
📖 Sayfa 146 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Düvel-i Muazzama Osmanlı İmparatorluğu'nun içeriden çökeceği, ya da en azından Rus veya İngiliz himayesine gireceği tahmininde bulunurken Sultan büyük bir maharet sergileyerek herhangi bir büyük gücün tahakkümü altına girmemeyi başarmıştı.
📖 Sayfa 338 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Kamil Paşa İngilizceyi gayet akıcı konuşurdu ve gençliğinde İngiltere'yi ziyaret etmişti. Ancak İngiltere ile ittifak yapma vurgusunun altında Rusya korkusu yatmaktaydı. Rusya'nın dünyayı domine etmek üzere yayılmacı bir güç olarak hareket ettiğine ve ilk hedefinin de Osmanlı'yı yok etmek olduğuna inanırdı.
📖 Sayfa 57 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1880'lerin ilk yarısında İmparatorluğa adeta sayılı günleri kalmış gözüyle bakılıyordu.
📖 Sayfa 78 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Müslümanların eğitim ve maddi seviyelerinin yükseltilmesi gerektiğini düşünen Abdülhamid, gayr-ı Müslimlere nazarla geri kalmışlıklarının İmparatorluğun geleceği için tehlikeli olduğu kanaatindeydi.
📖 Sayfa 47 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Sultan Abdülhamid artık dağılmış parçaları birleştirmek ve zayıflatılmış ve küçültülmüş İmparatorluğunu gelecekte, şayet bir geleceği olacaksa, nasıl şekillendireceğine karar vermek zorundaydı.
📖 Sayfa 37 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
186-1909 yılları arasında saltanat süren Sultan II. Abdülhamid kendi devrinde olduğu gibi bugün de bir uzlaşmazlık figürüdür.
📖 Sayfa 11 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdülhamid Müslüman yönetici vasfına sık vurgu yapmakta ve Müslüman ayrıcalığını Osmanlıcılık doktrini uğruna terk eden Tanzimat devrindeki seleflerinin aksine hareket etmekteydi.
📖 Sayfa 45 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdülhamid 4 Haziran'da Kıbrıs Anlaşması'nı imzaladı. Berlin'de alıp alamayacağı belli olmayan diplomatik destek için Kıbrıs'tan vazgeçiyordu.
📖 Sayfa 89 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bilinmeliydi ki Osmanlı İmparatorluğu siyasi ve askeri olarak zayıftı ve, Almanya hariç ki onun da tavrı net değildi, tüm büyük güçler düşmanıydı. Düvel-i Muazzama İmparatorluğu kendi aralarında bölüşmek, küçük devletlere ayırmak ya da içlerinden birisinin himayesi altına sokmak istiyorlardı. Sultan'ın ilk vazifesi bu imkanı vermemekti.
📖 Sayfa 148 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
“Bir kanun bir ülkedeki devletin ve halkın hayat hakkını teminat altına alırken, aynı kanun bir başka devleti yok edebilir. Binaenaleyh, kanun din, yapı, fıtrat ve halkın ahlakı ile uyumlu olmalıdır.”
📖 Sayfa 44 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"her nerede bir Ortodoks kilisesine bağlı Slav halkı varsa Rusya'nın nüfuzu oradaydı ve her zaman devam edecekti."
📖 Sayfa 139 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdülhamid kendisini devirenlerin aptal olduğuna inanıyordu. Belki çok haksız da değildi.
📖 Sayfa 343 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
II. Abdülhamit, Almanya hariç tüm güçlerin ve özellikle de İngiltere’nin imparatorluğun yok edilmesi arzusunda olduklarını düşünmekteydi.
📖 Sayfa 69 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1885 Eylül'ünün on yedisini on sekizine bağlayan gecesinde Bulgar isyancılar Osmanlı'ya bağlı özerk Doğu Rumeli vilayetinin başkenti Filibe'de bir darbe yaptılar.
📖 Sayfa 201 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"siyasetten tek anladığı hayal mahsulü amaçları için küçük entrikalar çevirmekti."
📖 Sayfa 65 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Osmanlı İmparatorluğu'nun üç sebepten ötürü meşruiyet sorunu vardı.
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Birincisi, Müslümandı, dahası Hristiyanların Müslümanlar tarafından yönetildiği bir devletti.
İkincisi, kendi tebaasının maddi ve manevi ilerleyişine mani olarak görülüyordu.
Üçüncüsü çok zayıf olması nedeniyle uluslararası barış ve düzene tehdit olarak algılanıyordu.
Ne geleneksel ne de Avrupai tarzda doğru düzgün bir eğitim almadığını kendisi de kabul ediyordu. Yazılı Türkçesi halk dili gibiydi ve imla ve gramer hatalarıyla doluydu. Biraz Fransızca ve çok az Arnavutça hariç yabancı dili yoktu.
📖 Sayfa 40 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Osmanlı’nın çöküşünün kendine has bir şekilde karmaşık ve tüm yaklaşıklar İçin problemli olduğu görülmektedir...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Sultan imparatorluğun iplerini eline almadan Rusya Savaşı’nı omuzlarında buldu. Bu savaşı istemese de mecbur kalmış ve büyük toprak kayıpları yaşanmıştı...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
“…gerçek şu ki hiçbir büyükelçi Sultan Abdülhamid’i cebine koymayı beceremeyecektir."
📖 Sayfa 77 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Osmanlı Devleti'nin dini olan ve devletin korumak ve yüceltmek zorunda olduğu din İslâm'dı.
📖 Sayfa 47 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"Dış politikası esasında, Osmanlı'nın hayatta kalmasını sağlayacak olan yeniden düzenlenme ve yeniden doğuşun tamamlanabilmesi için hayatiyet arz eden dışarıdaki barışı ve güvenliğini sağlamayı nihai hedef olarak belirlemiş bir sabit kalma faaliyetiydi. Kendi ifadesiyle, amaç imparatorluğu dış müdahaleden ve tacizden muhafaza etmek ve böylece kendi başına kalan İmparatorluk içeride elzem olan ıslahatları yapacak ve bunların bir getirisi olarak güç ve refahını artıracaktı."
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1875’de Osmanlı hükümeti yıllık bütçesinin neredeyse %40’ını ana para ve faizleriyle birlikte 200 milyon Sterlin’e ulaşan dış borça ayırmak zorundaydı...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Anadolu demiryolların yapımı ve Ziraat bankası gibi büyük projeleri başlatmıştı..
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bir kanun bir ülkede devletin ve halkın hakkını teminat alırken, bir başka ülkede aynı kanun insanı da devleti de yok edebilir...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Zira güç bir ilişki olup, mülkiyet değildir.
📖 Sayfa 16 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Fransızların Tunus’u İngilizlerin ise Mısır’ı işgal etmesi üzerine Osmanlı’nın Afrika politikası savunmaya yönelik kalmıştı...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Sultan’ın siyasi görünümü; istibdat, muhafazakarlık, ıslahat ve İslam’dı...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1886’da Osmanlı ordusu barış zamanında sadece 850 bin kişiden oluşuyordu...
📖 Sayfa 253 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bir Osmanlı dirilişi Düvel-i Muazzama'yı tavır değiştirmeye mecbur kılacaktı.
📖 Sayfa 73 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Hilafet makamına sahip olmak Sultan'a Asya ve Afrika'da kendi tebaasından olmayan Müslümanlar arasında bir nüfuz imkanı verebilirdi ancak Cihad'ı bir kelimeden ibaret gören Abdülhamid için bu durumun güç açısından pek bir manası yoktu.
📖 Sayfa 66 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Eğitime önem veren sultan, diplomatlara yönelik özel okul kurdurtmuştu...
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1882’de Mısır’ın işgali ile Mısır toprak olarak Osmanlı’nın toprağı iken yönetim de ise İngilizler ve Mısırlı’lar vardı. Buna da üçlü yönetim diyorlardı.
📖 Sayfa 137 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
İmparatorluk son gününe kadar kendisini bir Avrupa gücü olarak görmüş, Avrupa milletler sisteminin bir parçası olmuş ve Düvel-i Muazzama arasında önemli bir denge unsuru olmuştur.
📖 Sayfa 19 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Çözülüşün doğurduğu sorun İmparatorluğun ikinci sınıf bir uluslararası güce dönüşmüş olması değildi. Barış zamanında refah kaynağı, çözülme döneminde ise ciddi bir yüke dönüştükleri görülmüş geniş toprakların, farklı milletlerden oluşan tebaanın ve iç siyasi uzlaşıların mesuliyeti altında ezilen çamura saplanmış bir büyük güç haline gelmiş olmasıydı.
📖 Sayfa 17 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Doğu Rumeli krizi bir Avusturya-Rusya değil bir İngiliz-Rus çekişmesiydi.
📖 Sayfa 202 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1883'te Abdülhamit İmparatorluğu hangi zeminde dış ilişkilerini yürütmesi gerektiğine karar vermişti. Bilinmeliydi ki Osmanlı İmparatorluğu siyasi ve askeri olarak zayıftı ve Almanya hariç ki onun da tavrı net değildi, tüm büyük güçler düşmanıydı.
📖 Sayfa 148 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
İmparatorluğun geri kalışı: coğrafi konumu ve düşmanlarının çokluğuydu...
📖 Sayfa 17 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Başkalarının umut ettiği ya da korktuğu gibi kolayca galeyana gelen birisi değildi.
📖 Sayfa 40 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Halifelik ünvanı sadece Osmanlı topraklarıyla sınırlı olmayıp, tüm Müslümanlar üzerinde geçerli olduğunu ima ediyordu. Osmanlı'nın hilafetinin tanınırlığın artması birçok Müslüman halkın Avrupa sömürge idarelerinin altına girdiği döneme rastlıyordu. Bunun farkında olunarak, 1876 Anayasası'nda '' Saltanatı Seniyye-i Osmaniye Hilafeti Kübra-yı İslamiyeti haiz olarak Sülale-i Ali Osman'dan usul-ü kadimesi veçhile ekber evlada aittir.'' ifadesine yer verilmişti.
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"gerçek şu ki hiçbir büyükelçi Sultan'ı cebine koymayı beceremeyecektir."
📖 Sayfa 77 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Sultan'ın siyasi görünümü için dört ana unsurdan bahsetmek mümkündür; istibdat, muhafazakarlık, ıslahatçılık ve İslam. Bu dört unsur güçlenmek ve İmparatorluğu 1875-1878 arasında çöküşün eşiğine getiren ayrılıkçı hareketleri engellemek için azimli olma noktalarında birleşiyordu.
📖 Sayfa 41 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bu dönemde İngiltere’nin temel politikası halifeliği Kahire’ye taşımak ve Anadolu’yu parçalamaktı.
📖 Sayfa 266 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1880'lerdeki hatıratlarda ve Yıldız arşivlerinde yeterince belge olmamasından anlaşılıyor ki Saray'ın işleri büyük ölçüde yazışma olmaksızın yürütülüyordu.
📖 Sayfa 60 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bulgaristan sıradan bir bağımlı devletin ötesindeydi. Balkanlar'da Rusya'nın ileri karakolu gibi vazife gören Bulgaristan gelecekte Osmanlı'ya karşı saldırı için bir üs konumundaydı.
📖 Sayfa 143 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Salisbury Osmanlı imparatorluğu'nun kaçınılmaz olarak çökeceğine inanıyor ve İngiltere'nin Rusya'nın Yakın Doğu'ya girişinin önüne geçmek için Osmanlı'yı bariyer ya da tampon olarak kullanmayı öngören siyasetini hatalı buluyordu. İmparatorluğun bağımsızlığının son mağlubiyetle de facto* olarak sona erdiğine inanan Salisbury Sultan'ın ancak büyük güçlerden birisinin himayesinde hayatta kalabileceğini savunuyordu.
📖 Sayfa 86 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
*De facto: gerçekte, uygulamada.
"Son gününe kadar İmparatorluk cephelerde galip gelebilir hatta bazı durumlarda savaş kazanabilir vaziyetteydi, ancak bu askeri varlığı bir güç kaynağı, hatta etkin bir güvenlik aracı dahi değildi. Bu çelişkili durumun açıklayıcısı "geri kalmışlık" argümanı değildir, çünkü modern askeri teçhizat ithal edilebilirdi ve edilmişti. Açıklama, iki farklı faktörlerden ileri gelen stratejik korumasızlıkta gizliydi: İmparatorluğun coğrafi konumu ve düşmanların çokluğu."
📖 Sayfa 17 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"Osmanlı imparatorluğu'nun üç sebepten ötürü Meşruiyet sorunu vardı. Birincisi, Müslümandı, dahası Hristiyanların Müslümanlar tarafından yönetildiği bir devletti. İkincisi, kendi tebaasının maddi ve manevi ilerleyişine mani olarak görülüyordu. Üçüncüsü çok zayıf olması nedeniyle uluslararası barış ve düzene tehdit olarak algılanıyordu."
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"En şaşaalı günlerini yaşadığı 16. ve 17. asırlarda Osmanlı imparatorluğu gerçek bir birinci sınıf güç olup, tüm köşelerde pay sahibi olduğu gibi hiçbir kalıcı ittifak kurmaya ya da güvenliği için güç dengesi oluşturmaya muhtaç değildi."
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
"Nihai olarak çözülmüş ancak on sekizincisi asrın sonunda başlamıştı ve bu durum Avrupalı devletlerin sanayileşen ekonomilerine göre İmparatorluğun geri kalmışlığından ziyade hemen yani başındaki menfaatlerine aykırı stratejik değişimlerle alakalıydı."⁴
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdulhamid Arapları, Kürtleri ve Arnavutları soylu aileleri ve aşiret reislerini kullanıp, mevcut dengeleri ve hiyerarşileri hiç değiştirmeden, Mabeyn başkatibi Tahsin Paşa'nın ifadesiyle "sömürge politikası" uygulayarak yönetmeye çalışmıştı.
📖 Sayfa 51 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Bir iddiaya göre Abdulhamid saltanatının ilk yıllarında Arapçayı resmi dil yapmayı düşünmüş, ancak bunun "Türklüğün sonunu" getireceğine kani olup vazgeçmiştir.
📖 Sayfa 51 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
1870'lerde ise imparatorluk 750,000 mevcutlu iyi teçhiz edilmiş bir ordu ve Avrupa'nın üçüncü büyüğü olan bir donanma kurmuştu.
📖 Sayfa 26 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Abdülhamid bütün ana ve tali evrakları inceliyor ve iddiaya göre bazı günler 1200 adet dosyaya bakıyordu.
📖 Sayfa 53 · Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee
Sıkça Sorulan Sorular
Abdülhamid’in Dış Politikası kimin eseridir?
Abdülhamid’in Dış Politikası, Feroze A. K. Yasamee tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır. Türkçeye Yusuf Selman İnanç çevirmiştir.
Abdülhamid’in Dış Politikası kaç sayfadır?
Abdülhamid’in Dış Politikası, 376 sayfadır (Kronik Kitap baskısı).
Abdülhamid’in Dış Politikası'nın en ünlü sözü nedir?
“Abdülhamid Arapları, Kürtleri ve Arnavutları soylu aileleri ve aşiret reislerini kullanıp, mevcut dengeleri ve hiyerarşileri hiç değiştirmeden, Mabeyn başkatibi Tahsin Paşa'nın ifadesiyle 'sömürge politikası' uygulayarak yönetmeye çalışmıştı.”