CANLI

Fikret Başkaya'nın Kaleminden Özlü Sözler

Fikret Başkaya sözleri ve alıntıları

Fikret Başkaya, okurların kitaplığında hep bir yeri olan yazarlardandır. Bu sayfada 7 eserinden derlenen 100 söz yer alıyor.

En Beğenilen Fikret Başkaya Sözleri

Yüzbinlerce yoksul insanın ağır vergileri ödeyemedikleri için hapse atıldığı bir ortamda yapılan balolar, Batı burjuvazisi karşısında aşağılık duygusunun bir ürünü olduğu kadar, yönetici seçkinlerin emekçi kitlelere bakış açısının da bir göstergesidir.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Sokaklarda koşuşturan şu telaşlı insanlara bakın. Ne sağa ne sola bakıyorlar, meşgul, gözlerini köpekler gibi toprağa dikmişler. Karşıya hiç bakmadan dosdoğru yürüyorlar. Kurulmuş bir makine gibi gidecekleri istikameti önceden biliyorlar. Dünyanın tüm büyük kentlerinde durum böyle. Modern evrensel insanın, bu acelesi olan insanın zamanı yok, ihtiyaçların tutsağı. bir şeyin yararlı olmayabileceğini anlamıyor, aynı şekilde yararlının yararsız bir ağırlığı, bunaltıcı bir yükü olabileceğini de düşünmüyor.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

İngiliz halkı özgür olmak istiyor ama, yanılıyor, zira o sadece parlamentoya temsilcileri seçtiği sürede özgür ve temsilciler seçilir seçilmez de köleden başka bir şey değil. Özgür olduğu o
kısacık zamanda, özgürlüğünü kullandığı anda özgürlüğünü kaybediyor.”

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

“Rekabet, modern burjuva toplumunda, insanları birbirine saldırtan dörtbaşı mâmur bir
savaşın ifadesidir.”

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

•

“Sahip olma isteği, insan olma isteğinin önüne geçmiş bulunuyor.”

•

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Burjuva uygarlığı insanları insanlıktan çıkarırken, ‘insânî yardım’ bir kazanç ve ‘uzmanlık’ alanı haline geliyor..

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

Bir buzağıyı 6 ayda 600 kiloya çıkarmanın, bir civcivden 40 günde 2 kilo et oluşturmanın, bir tavuktan günde 2 yumurta elde etmenin, bir inekten günde 40 litre süt sağmanın bir bedeli, bir karşılığı olmak zorunda. aşırılıklar, o hayvanlara işkence yapmak anlamına geliyor ...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Bu ülkelerin yozlaşmış üst-düzey devlet bürokrasileri veya siyasi kadroları, bu tür durumlarda rüşvet alma olanağına, yerli ortak şirketler (bunlara ‘joint-ventures’ deniyor!) ve taşeron firmalar da, yüksek kârlar elde etme imkânına kavuşuyorlar. ‘Kendi’ ülkelerinin yağmalanmasından pay alıyorlar ve yağmanın sürmesinde çıkarları var. Bu yozlaşmış, mafyalaşmış, dar elitlerin çıkarı bir de ülke çıkarı (milli mefaatlerin bir gereği) ve/veya kalkınma olarak sunulabiliyor...

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

••••

Artık "gayri insani" bir toplumda yaşıyoruz; İnsani değerleri iyiden iyiye aşınmış.

••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Ortak yaşam alanlarının yok edildiği, ortakça sahiplenmenin ve kullanmanın ortadan kaldırıldığı, her şeyin metalaşmanın hizmetine sunulduğu özel mülke indirgendiği bir dünya hala yaşanabilir bir dünya olabilir mi? Bunun akılla, mantıkla,insanlıkla bir ilişkisi kalmış mıdır? Bu kepazeliği hala büyüme, kalkınma, ilerleme, adına savunmanın bir manası var mıdır? Herkesin olması gerekenin dar bir oligarşi, bir soyguncu çetesi tarafından sahiplenilmesi kabul edilebilir bir şey midir?

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

••••

“Bir insanın kendi emeğiyle zenginleşmesi mümkün değildir. Bu ancak başka emekçilerin alınterini gaspetmekle gerçekleşebilir.”

••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

••••

“Devasa üretim düzeyine rağmen 7 insandan 1’i açlıkla boğuşuyor.”

••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

******

"Azgelişmiş ülkelerin yoksulluğu, sanayileşmiş ülkelerin zenginliğinden kaynaklanıyor"

******

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

•••••

“Eğer insan , kendi macerasına anlam katan bir ufuktan yoksunsa, temel insani ve evrensel değerleri önemsemiyorsa, zaten "eksik insandır"!”

•••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

İnsanlar yegane ereği daha çok tüketmek, daha çok eşyaya sahip olmak olan, kurtuluşu kendisiyle sınırlı olduğunu sanan, reklamlar tarafından yönetilen soytarılara dönüşüyor. Daha çok apolitize, depolitize olup, siyasal-kamusal sorunlara, velhasıl bütünüyle yurttaş kavramına
yabancılaşıyor.

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

*

Tüm imalat sanayiinin yaklaşık yüzde 75'i İstanbul'da faaliyet gösteriyordu.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Bir ülkenin, bir topluluğun kendi topraklarında yetişen besin maddelerini ve başka şeyleri ithal etmesinin bir mantığı,bir rasyonalitesi olabilir mi?

📖 Sayfa 94 · Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Ne pahasına olursa olsun, ihracatı artırma yaklaşımı için geniş kitlelerin satın alma gücünün düşürülmesi gerekiyordu. Ancak bu sayede ihraç edilebilir bir mal stoku ortaya çıkarılabilirdi.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

****

"Sınıfsız", "imtiyazsız", "kaynaşmış" toplumda hapishaneler vergilerini ödeyemeyen yoksul köylülerle dolup taşıyordu...

****

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*_________*

Rosa Luxemburg, boşuna, "Hareket etmeyenler zincirlerini fark etmezler" dememişti. ..

*__________*

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

•

“En sonunda insanın ayrılmaz parçası olan her şeyin alışveriş ve pazarlık konusu olduğu zaman gelip çattı… “

•

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

"Entellektüelin misyonu, dünyanın efendisi haline gelmiş haksız ve yanlış karşısında, cümle âlem diz çökerken bile, ayakta kalıp, ona insanlık bilinciyle karşı çıkmaktır. "

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

******

"Artık insanlar evlerinden çıktıklarında gidebilecekleri yer sayısı ikiye inmiş bulunuyor: Çalıştıkları yerler (işyeri) ve alışveriş için gittikleri AVM'ler."

******

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Her zaman yapılan aynı: Önce bir alanla, bir sorunla ilgili bir yanılsama ya da aynı anlama gelmek üzere bir yanlış bilinç oluşturuluyor, sonra da bunun bilimin, bilimseliğin, rasyonalizmin bir gereği olduğu kafalara sokuluyor. Böylece oluşturulan ideolojik kurgu, artık şüphe edilmekten, tartışılmaktan muaf oluyor ve giderek egemenin söylemi itiraz edilemez mutlak hakikat mertebesine terfi edip dokunulmazlık kazanıyor..

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

"Kapitalizm yasal mafya, mafya ise yasa dışı kapitalizmdir”

- Dario Bötancourt-Maria Garcia

Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

••••

“İnsanlar artık kendileri için değil, çalışmak için yaşıyorlar.”

••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

❝

Asıl imkansız olan komünist toplum ideali ve projesi değil, iflası çoktan tescillenmiş kapitalist barbarlığın insanlığa vadettiğidir...

❞

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

(-________-)

Para, yaşamın anlamına dair soru sorabilen, kafa yorabilen çok küçük bir azınlık dışında kalan büyük çoğunluğun birinci reel dinidir.

(-________-)

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

•••••

“Avrupalı uygar Beyaz Adam, işgali "keşif", hırsızlığı ve korsanlığı "ticaret", katli­amları ve köleleştirmeleri de "uygarlaştırıcı misyonun" bir gereği sayıyordu.”

•••••

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

______________

"Başarılı demokrasi" denilip "geçer not alan" 26 ülkenin nüfusu, dünya nüfusunun
sadece %12'si. Lakin dünya dünya zenginliğinin %65'ine el koyuyorlar.

_______________

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

******

"Bazı halkların doyması için başka bazıları açlığa mahkum ediliyor."

******

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

*****

1977'de Türkiye'de ücretler Güney Kore' dekinin 3 katıydı

*****

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

_________

Kafanızı kaldırıp etrafa şöyle bir bakın, herkesin ortak kullanımına sunulmuş bir tek şey kaldı mı? Yinede haksızlık etmeyelim, havayı henüz özelleştirmeyi başaramadılar.

_________

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

"Türkiye Milli İthalat ve İhracat Anonim Şirketi "Bu şirketin kurucuları arasında
54 milletvekiliyle 37 de tüccar vardı.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*****

"Nasıl dine dayalı dünyada insana hayalgücünün eseri olan şeyler hükmediyorduysa, kapitalist dünyada da emeğinin eseri olan şeyler hükmediyor.

*****

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

*

18 kuruşa ithal edilen şeker altı komisyoncudan geçirerek halka 60 kuruşa
ulaştırılıyordu.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

"Sürekli olarak mebusluğa tayin edilenlerden biri Emin Sazak'tır. Emin Sazak, 1920-1950 arasında, yani otuz yıl müddetle, devamlı olarak mebusluk yapmıştır. 1920'li yıllarda derebeyliğine dayanarak mebus seçilmiştir . .

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

"Modern kapitalizmin ayakta kalmasının nedeni sömürgelerden elde edilen aşırı karlardır. Batı bu aşırı kardan yoksun kalmadıkça, Avrupa işçi sınıfının kapitalist düzeni yıkması mümkün olmayacaktır."

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Bu adamlar, unvanları bilimin bir dalında yaptıkları katkıdan ötürü almazlar ama unvanları var diye "otorite" sayılırlar.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Resmi ideolojinin bu aşırı milliyetçi ve şoven karakteri, Türkiye' de faşizmin gelişmesine de uygun bir ideolojik ortam hazırlamıştır. Bu bakımdan, Kürtlere yönelik ideolojik zorlamalar, baskı ve asimilasyon politikası faşist hareketin tahlilinde de önemli bir unsur olarak dikkate alınmalıdır.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

" Fesin yerine şapka giyilmesi, Alman ticaret kanununun ithal edilmesi, Latin harflerinin Arap harflerinin yerini alması kitlelerin yaşam koşullarında bir iyileşme sağlayabilir miydi? "

📖 Sayfa 123 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Düzeni yeniden üretip yaşatmak amacı taşıyan, bu amaçla oluşturulmuş kurumlardan, düzeni eleştiren teorik yaklaşımlar beklemek iyimserlik olurdu ..

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

•

“Asfalt vergisi de aldıklarına göre sokaklar da özelleştirilmiş sayılır. O zaman geriye bir tek hava kalıyor.”

•

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Kapitalizmin dayattığı rekabet, bencillik ve mal hırsı, gelmiş geçmiş tüm toplumlar için geçerli bir şey değildi! Kaldı ki, antropologlar da aynı fikirde değil. Rekabet, bencillik, mal hırsı insan doğasına içerilmiş bir şey değil, kapitalist kültürün dayattığı bir şeydir.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

*

"Ürettikleri yalanla yaşamayı "aydınlanma" sandılar. Resmi ideolojinin üreticisi ve yayıcısı olarak da her zaman hak ettikleri hediyelere kavuştular..."

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Eğer bir kişi kendi halkına layık gördüğünü başka halklara da layık görmüyorsa, kendisi için gerekli saydığı özgürlüğü başkaları için de gerekli saymıyorsa, böyle birinin gerçekten özgürlük diye bir sorunu olabilir mi?

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

__________

Kapitalizmin gerçekliğinin çok önemli bir yönü ortaya çıkıyor:

Bu toplumda, üreticiler ürünlerinin egemenliği altındadır.

__________

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

*

Bonapartist rejimlerde Bonapart, tüm toplum kesimlerinin ataerkil kurtarıcısı, tüm toplum sınıflarının "iyiliği" için ortaya çıkmış toplum sınıflarından "bağımsız" ve onların "üstündeymiş" gibi görünerek, kitleleri yanıltmayı amaçlar. Diktatör tüm sınıfların üstünde ve sınıflar karşısında tarafsızmış izlenimi yaratmaya gayret eder. Rejim aynı zamanda, toplumsal sınıflar arasında bir çıkar çatışması değil, fakat çıkar ortaklığı bulunduğu görüşünü de yaymaya çalışır.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Attila İlhan'ın yazdığı gibi: "Çünkü ordu ve bürokrasi savaş yapar, devlet kurar ve devleti korur, ama devrim yapamaz ve eğer fırsatını yakalarsa, devrimi ya saptırır veya ona sımsıkı yapışarak devrimi tutuculaştırır."

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

"İnsanoğlu yaşantısında olayların akışı
ile sürüklendiği zamanlarda bile, geleceğin yönünü değiştirebilir."

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Geçerli sistem, üretim etkinliğinin neden olduğu olumsuzlukları, kötülükleri, zararları gizlemeyi, görünmez kılmayı başarıyor. İnsanlar sadece üretim süreci sonunda ortaya çıkanı, gözle görünür olan şeyleri, malları, nesneleri görüyor ama üretim sürecine sokulan teknoloji harikalarının neden olduğu yıkım, üretilenin ne pahasına üretildiği, insana ve doğaya verilen zararlar gözden kaçıyor.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

*

"Milli" denilen burjuva hareketleri, emperyalizmle anlaşarak, daha
başlangıçta işçi ve köylü hareketlerini ezme yoluna gitmişlerdir. Onlar için emperyalizmle olan çıkar çatışması emekçi halkla olandan daha az önemlidir.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

Yoksul köylüye toprak ve toprağı işleyecek araç gereç sağlanıp, ağaların ve tefecilerin sömürü ve baskısından kurtarılsaydı, işçilere sendikalarını, öz örgütlerini vb. kurma yolu açılsaydı emekçi kitleler için gerçek anlamda "inkılaplardan" söz edilebilirdi.

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

*

İrrasyonel ideoloji, süngünün gücü olmadan işe yaramıyor

*

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

•

“1931’de Adnan Menderes de sürekli mebusluğa tayin edilenler arasındaydı. Menderes ailesinin Aydın’da 60 bin dönümü aşan toprakları vardı !

Menderes; kendisini Mustafa Kemal’in keşfettiğini ve mebusluğunu hararetle istediğini yazar.”

•

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

"Sınırlı bir dünyada sınırsız büyümenin mümkün olduğuna inanan kişi, eğer deli
değilse iktisatçıdır"

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Özel mülkiyeti sorun edip tartışma gündemine taşımadan, insanlığın kaderini elinde tutan dev tekeller etkisizleştirilmeden, başlıca üretim araçları sosyalleştirilmeden (devletleştirme veya millileştirme değil), müşterekleştirilmeden ihtiyaçlar sorununu tatmin edici bir tarzda çözmek mümkün değildir. Kimin neye sahip olacağına, neyin nasıl üretileceğine bir avuç sermaye tekeli, şirket yöneticileri (CEO'lar), küresel oligarşinin, küresel plütokrasinin adamları karar veriyor.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Netice itibariyle șu veya bu teknolojinin kullanılması nesnel bir gerekliliğin, vazgeçilmezliğin değil, ekonomik ve politik tercihlerin, daha doğrusu sınıfsal çıkarların bir sonucudur.
…….Aynı şekilde Türkiye'de en uygun enerjinin güneş enerjisi olması gerekirken, petrole, doğal gaza onca bağımlılık, nesnel bir zorunluğun ve gerekliliğin, rasyonel bir tercihin sonucu değil, basbayağı, politik/sınıfsal bir tercihin ve dayatmanın sonucudur...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

"Bilmeyen ahmak, bilip de söylemeyen suçludur. "

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Tarihsel olayları çarpıtmanın, geçmişte yaşanmış olayları tahrif etmenin yollarından biri de kişiyi yüceltmekten, kişiyi putlaştırıp ona tapmaktan geçer.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

"..Ürettikleri yalanla yaşamayı "aydınlanma" sandılar."

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Geriye hâlâ satılmadık bir şey kaldı mı? Bütün bu yapılanlar burjuva hukukuna uygundu, uygun olmasa da uydurmak işten bile değildir... Kanunları kim, neden, kimin için yapıyor sanıyorsunuz? Veya o kanunlar kimin için, ne anlama geliyor? Soru sorabilmek için soru soracak yüksekliğe çıkmak gerekiyor ve o yüksekliğe çıkmak için de ideolojik kölelikten kurtulmak gerekiyor. Başka türlü söylersek, bilincin özgürleşmesi gerekiyor... Ne yaparlarsa yapsınlar "ekonominin gereği..." diyorlar. İyi de o zaman "ekonomi" neyin/kimin gereğidir?

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

"Zenginlik bir kutupta birikirken, yoksulluk, kölelik, cahillik, yabancılaşma ve manevi yozlaşma da öteki kutupta; yani kendi ürününü sermaye biçiminde üreten sınıfın
bulunduğu tarafta birikir. "

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Her siyasal-toplumsal süreç, kendisini
de dönüştürecek dinamikleri bünyesinde barındırır.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Belirleyici olan, her zaman nereye bakıldığı değil nereden bakıldığıdır.

📖 Sayfa 309 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Sokaklarda koşuşturan şu telaşlı insanlara bakın. Ne sağa ne sola bakıyorlar, meşgul, gözlerini köpekler gibi toprağa dikmişler. Karşıya hiç bakmadan dosdoğru yürüyorlar ve fakat kurulmuş bir makina gibi gidecekleri istikameti önceden biliyorlar. Dünyanın tüm büyük kentlerinde durum böyle. Modern evrensel insanın, bu acelesi olan insanın zamanı yok, ihtiyaçların tutsağı, bir şeyin yararlı olmayabileceğini anlamıyor, aynı şekilde yararlının yararsız bir ağırlığı, bunaltıcı bir yükü olabileceğini de düşünmüyor.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Eğer bir kişi kendi halkına (ya da kendine) layık gördüğünü başka halklara da layık görmüyorsa, kendisi için gerekli saydığı özgürlüğü başkaları için de gerekli saymıyorsa, böyle birinin gerçekten özgürlük diye bir sorunu olabilir mi?

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Bir şey kapitalistler tarafından ele geçirilmemişse, gasp edilmemişse, özel mülk statüsüne indirgenmemişse, parayla alınıp satılmıyorsa, kâr etmeye yaramıyorsa, ona serbest mallar denir ve anlı şanlı iktisat biliminin ilgi alanının dışındadır. Soylu iktisat bilimi öyle lüzumsuz işlerle meşgul olmaz...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Kapitalist yağma düzeni sadece gezegeni çölleştirmiyor, insanların bilincini de çölleştiriyor.

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

"yeryüzünün lanetlilerinin" çığlığına toprak ananın iniltileri eşlik ediyor..

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Dünyayı bu hale getirenler, kendilerini hala insanlığın ve uygarlığın timsali olarak sunmayı başarıyorlar!

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

'Düşünmek hayır demeyi bilmektir'

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Her malın bir kullanım değeri ve bir de değişim değeri var ama kâr etmenin yolu değişim değeri üretmekten geçiyor. Zaten kapitalist ekonominin temel çelişkisi de kullanım değeriyle değişim değeri arasındaki çelişkidir...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Teknoloji hayranlığı ve çılgınlığı, insanlara bir doğada yaşadıklarını, varlıklarını ona borçlu olduklarını, ancak onunla uyumlu ve dengeli bir ilişki kurabildiklerinde varlıklarını sürdürebileceklerini unutturdu... Bu, iflah olmaz bir sarhoşluk halidir...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

"Laiklik" uygulaması da, dinin baskı altına alınması olarak anlaşıldı. Türbelerin ziyaretinin yasaklanması gibi gariplikler "laikliğin bir gereği" sayılıyordu... Bir insanın kutsal saydığı tarihi bir kişinin mezarını ziyaret etmesinin engellenmesi "ileri­cilik" sayılıyordu. Yazık ki Türk aydınlarının çoğunluğu hala yasakçılık ve baskıyla ilericilik arasındaki ilişkinin tersliğini kavramış durumda değiller. "

📖 Sayfa 293 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Lenin "Eşitlik sloganı, ancak sosyal sınıfların lağvedildiği durumda bir gerçeklik kazanabilir" demişti.

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Bir kanun tasarısı da Zonguldak ve Ereğli maden işçilerine kömür tozlarını vermeyi ve kömür tozlarının satılmasıyla sağlanacak paranın işçiler adına Ziraat Bankası'nda bir hesaba yatırılmasını öngörüyordu. Şebinkarahisar Mebusu Mustafa Bey, "Bolşeviklik yok" diyerek tasarıya karşı çıkmıştı ...

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Kapitalizm hiyerarşik bir sistemdir. Aynı anda hem zenginlik hem de yoksulluk ve sefalet üretmeden, sosyal eşitsizlikleri derinleştirmeden, doğal çevreye zarar vermeden varlığın sürdüremez, yola devam edemez. Birilerinin zenginliği, başkalarının yoksulluğunu varsayar.”

Gençlerle Baş Başa İklim Krizi ve Ekolojik Yıkım, Fikret Başkaya

Kişiyi yüceltmekle kişiye tapma arasında doğru yönde bir ilişki vardır. Fakat asıl amaç yüceltilen kişi değildir. Yüceltme, mistifikasyon yaratmak içindir. Böylelikle tarihsel olaylar çarpıtılmak istenir. Tarihsel olayları çarpıtmaktan amaç da, sınıfsal çıkarları gizlemektir.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Maurice Godelier'nin dediği gibi, "Diğer sosyal hayvanlardan farklı olarak, insanlar sadece toplumda yaşamakla yetinmezler, (ama) yaşamak için toplumu üretirler"

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Aslında şimdilerde bir "yıkım tablosunun" ortaya çıkmasının gerisinde, ekonomi-toplum ilişkisinin ters yüz olması, bu dünyada ne var ne yoksa özelleştirilmesi, metalaştırılıp özel mülk kategorisine indirgenmesi, müştereklerin yok edilmesi, üretimin kar amacıyla yapılması, üretim ve tüketimin olumsuz insani, sosyal ve ekolojik sonuçlarının dikkate alınmaması, kullanım değeri değil, değişim değerinin esas olması, velhasıl "öküzün arabanın arkasına koşulması" var...

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Yaşanan reel gerçeklikle, kelime ve kavramlar arasında bir uyumsuzluk ortaya çıkıyor. Başka türlü söylersek, kelimelerin ve kavramların da bir tarihi var: doğuyorlar, varoluyorlar, eskiyip ölüyorlar ve belirli bir eşik aşıldıktan sonra ölü bilgiler haline geliyorlar. İşte kritik sorun da orada ortaya
çıkıyor. Ölü bilgiler zihnimizi, düşünce yeteneğimizi sömürgeleştirip, dumura uğratıyor. Aslında ölü bilgilerle düşündüğümüz, anladığımız yanılsamasına kapılıyoruz, velhasıl kendimizi aldatıyoruz.

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Kapitalizmin egemen üretim biçimi haline gelip dünyanın farklı bölgelerini etkisi altına aldığı dönemde, artık bir uygarlığın kapitalizmden iktibas yaparak kendisi gibi kalması, kendi yoluna ilerlemesi mümkün değildi. İktibas, iktibas yapanı ancak kapitalist dünyanın bir parçası haline getirebilirdi. Hem onu kapitalist dünya sisteminin bir parçası haline getiriyor, hem de sistemin kutuplaştırıcı-hiyerarşik niteliğinden ötürü kendisi olmaktan çıkarıyor, bağımlı-edilgen bir statüye mahkum ediyor.

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

İnsanlar yaşam alanlarından kovuluyor, üretmek ve yaşamak için gerekli olandan mahrum ediliyor,
Asfalt vergisi de aldıklarına göre sokaklar da özelleştirilmiş sayılır. O zaman geriye bir tek hava kalıyor. Bakalım sıra ona ne zaman gelecek..

📖 Sayfa 17 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

"On yıl sonra dünyanın zenginliğine ortak olacağımız!", "son bir zor on yılımızın kaldığı" gibi hezeyanlar ve kuruntular.

📖 Sayfa 338 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Paul Valery, "Savaş, birbirlerini tanıyan ama birbirlerini öldürmeyenler adına, birbirlerini tanımayanların birbirini boğazlamasıdır."

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

" Doğu İslam kültüründen radikal kopuş "milliyetçilik" sayılırsa, kendini emperyalist kültürün kucağına atmak ne olur? ''

📖 Sayfa 162 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

" Cumhuriyet' in kurulmasında halkın [res publica'nın] bırakın bir dahli ol­masını, kuruluştan [ilanından densin] haberi bile olmamıştı."

📖 Sayfa 19 · Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Artık yeni anlayışta, işsizlik ve yoksulluk sistemin bir kusuru sayılmıyor. İşsizlik ve yoksulluk işsizin ve yoksulun beceriksizliğinin, tembelliğinin sonucu sayılıyor.

📖 Sayfa 159 · Çığrından Çıkmış Bir Dünya, Fikret Başkaya

Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombası atıldığında, Fransız Le Monde gazetesi, 8 Ağustos 1945 tarihli nüshasında haberi manşetten şöyle vermişti: "Bilimsel bir devrim: Amerikalılar Japonya'ya ilk atom bombasını attılar."
... Bu durumla ilgili olarak Oé Kenzaburô şöyle yazmıştı: "Eğer Hiroşima ve
Nagazaki bütün dünyada biliniyorsa, bu kurbanların dramından dolayı değil, atom bombalarının gücü yüzündendir."

Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto, Fikret Başkaya

Toplumun kapitalizmden kurtuluşu, kapitalistlerin de kurtuluşu olacaktır.

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Milli mücadelenin ilk yıllarından, Milli Şef döneminin sonuna kadar "halkçılık" yönetici kliğin ideolojik bir zorlamasıydı. Halkçılık halktan yana bir yönetim değil bütünüyle halktan kopuk ve ona yabancılaşmış baskıcı bir yönetimin uyduruk bir ideolojisinin parçasıydı.

Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

İnsanların bu dünyada reel bir karşılığı ve gerçekliği olmayan şeylere inanması oldukça yaygın bir durumdur. Velhasıl insanlar kolay inanıyor ve bir kere inanınca da, inanç kategorisi haline gelmiş olandan kolay kolay kurtulamıyorlar.

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Osmanlı borçlarının devralınması, hem milli mücadele'nin anti-emperyalist bir öze sahip olmadığını, hem de Cumhuriyetin imparatorluğun devamı olduğunu gösterir.

📖 Sayfa 223 · Paradigmanın İflası, Fikret Başkaya

Genel bir çerçevede filozofların misyonu, egemen sınıflara akıl hocalığı yapmak, eşitsizlik, sömürü, baskı ve zulüm üzerine kurulu egemenlik sistemini meşrulaştırmaktı...

📖 Sayfa 22 · Çöküş, Fikret Başkaya

"Öyle davran ki, hareketinin sonuçları bu dünyada gerçekten insani bir yaşamın sürekliliğiyle uyumlu olsun. "

Hans Jonas*

Yeni Paradigmayı Oluşturmak, Fikret Başkaya

Birçok Üçüncü Dünya ülkesinin sanayileşmiş ülke konumuna terfi etmesine rağmen, Üçüncü Dünya'dan emperyalist merkezlere doğru kaynak transferi (kan kaybı) derinleşerek sürüyor.

Azgelişmişliğin Sürekliliği, Fikret Başkaya

Nitekim gelişmiş ülkeler tarihlerinin hiçbir döneminde azgelişmiş ülke olmadılar. Kendileri gelişirken, bugünkü azgelişmiş ülkelerin "azgelişmişleşmelerine" neden oldular.

📖 Sayfa 52 · Azgelişmişliğin Sürekliliği, Fikret Başkaya

"Hayvan olmak istiyorsan olabilirsin elbette. Bunun için insanlığın acılarına sırt çevirmen ve yalnız kendi postuna özen göstermen gerekir."

Karl Marx

📖 Sayfa 21 · Azgelişmişliğin Sürekliliği, Fikret Başkaya

Buna şimdilerde gezegenin yeni bir jeolojik döneme girdiği anlamına gelen Antroposen Çağ deniyor. Doğanın dengeleri bozuldu, bunun faili de insanlar... İyi de insanlar bu dünyada iki yüzyıldan beri mi var? Elbette insan toplumlarının üretim/tüketim/yaşam etkinlikleri doğaya zarar veriyor, ama o zaman verilen zararların bir felakete yol açması neden son iki yüz yılda zirve yaptı ve bir sürdürülemezlik tablosu ortaya çıktı?
Eğer şeyleri adıyla çağırmazsan, yalan söylemiş olursun. Oysa her şey ortada; bu felaket tablosunun gerisinde kapitalizm var.

📖 Sayfa 47 · Gençlerle Baş Başa İklim Krizi ve Ekolojik Yıkım, Fikret Başkaya
Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Her sözün altında alındığı eser belirtilmiştir.
Bu yazıyı paylaş Link kopyalandı ✓
“

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ

“Şüphesiz sen pek büyük bir ahlâk üzeresin.”

Kalem Sûresi, 68/4