İsmail Hakkı Bursevi'nin eserlerinden süzülen bu sözler, okur beğenisine göre bir araya getirildi. Toplam 100 söz, kaynak eserleriyle birlikte aşağıda.
En Beğenilen İsmail Hakkı Bursevi Sözleri
Derdime dermân umarken derd içinde kaldım âh
📖 Sayfa 69 · Esmaü'l-Hüsna Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
Mübtelâ-yı hicr olup mihnette kaldım ben garîb
"Allah kendisi için tevâzu göstereni yüceltir."
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
“Ey padişah! Senin hazinende olmayan dört şey getirdim. Yokluk, hâcet, âcizlik ve yakarış.”
📖 Sayfa 413 · Mesnevi Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
Beyâzid-i Bestâmî
Her canlı ölümü tadacaktır.
📖 Sayfa 33 · Esmaü'l-Hüsna Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
Celâleddîn Rûmî (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 90 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ey temiz yüzlü kimse, mü’minin ateşinden,
Cehennem ateşi zayıflar ve sönmeye yüz tutar.
Bu yüzden cehennem, ey muhterem çabuk geç der,
Eğer üzerimden çabuk geçmezsen nûrundan ateşim söner
“Dönüş şüphesiz Rabbinedir.” (el-Alâk, 96/8)
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Mânâ değişmedikten sonra isim değişmiş neye yarar?
Rûhu’l Beyân - 2. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
İstiâzede “Allah'a koşunuz!"(ez-Zâriât 50) ayetinin sırrı tecellî eder. Ayrıca istiâze, kulun canâb-ı Hakk'a yakın olmada, acizini idraken başka yol olmadığını bilmesidir. Acz, mânevî makamların sonuncusudur.
📖 Sayfa 72 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Din işi nizama girdiğinde dünya işi de nizama girer. Çünkü dünya işi din işine tabidir.
📖 Sayfa 68 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
Sen ona hizmet etmediğin halde , O sanki senden başka kulu yokmuş gibi seni terbiye edip beslemektedir. Sen ise kullukta sanki O'ndan başka bir Rabbin daha varmı gibi davranmaktasın.
📖 Sayfa 95 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Şeyh Sa’dî der ki:
Rûhu’l Beyân - 2. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Sen başını önüne eğmiş bir yetimi gördüğünde,
Kendi oğlunu öpme ki, o yetim mahzûn olmasın.
Dikkat et, yetim ağlayıp Arş-ı Âlâ titremesin.
Çünkü yetimin ağlaması Arş’ı titretir.
“Allah, Yûsuf’u mülkün doruğuna çıkarmak için evvelâ kuyuya düşürdü.”
📖 Sayfa 343 · Ferahu'r-Rûh - Muhammediye Şerhi 1, İsmail Hakkı Bursevi
Sen Allah'ı bilenlerden ol.
Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
– “Başı besmele olan duâ reddolunmaz.”
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Şeyh Sa'dî (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 117 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Eğer tuttuğun yol, tarîk-ı müstakim değilse,
Senin seccadeni ateş üzre sererler.
Hz. Peygamber (s.a.) buyurdular:
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
“Kalbler de demirlerin paslandığı gibi
paslanır.”
Ocak üflenip yakılmadan yemek pişirilemeyeceği gibi, kalbini irşat ateşine tutmayan kimselerin çiğlikten kurtulması da mümkün değildir.
📖 Sayfa 21 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Söylesene bu gaflet ve uyku ne zamana kadar devam edecek!
📖 Sayfa 107 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
Allah yolunda harcayın. Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın. Her türlü hareketinizde dürüst davranın. Çünkü Allah dürüstleri sever.
Rûhu’l Beyân - 2. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
"İnsan sanata bakıp,Sanatkâr'a vâsıl olur."
📖 Sayfa 92 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Basiret körelince kul, Hakk’tan yüz çevirip halka yönelir.
📖 Sayfa 283 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ey Allah’ım, hasta kalblerimize devâ bulmaya bizleri muvaffak kıl!
📖 Sayfa 131 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Amin
Allah Teâlâ buyurdu; Benim evim olan kalbini benim dışımdaki şeylerden temizle.
Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
"Âlemdeki güzellik ilahi güzelliğin yansımasından ibarettir."
Esmaü'l-Hüsna Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
“Nerede olursanız O sizinle beraberdir.” (el-Hadîd, 57/4) Sen ondan uzaksan da O sana yakındır. Nitekim: “Biz ona şâh damarından daha yakınız.” (Kâf, 50/16)
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Şüphesiz cennet dört kişiye aşıktır:
Rûhu'l Beyân (23 Cilt Takım), İsmail Hakkı Bursevi
Kur'an okuyanlar,
Dilini koruyanlar,
Açları doyuranlar,
Ramazan ayında oruç tutanlar.
***
Cehalet karanlıklarıdan bilginin ışığına, ancak eskilerin eserleri her seferinde daha canlı bir aşkla yeniden okunursa geçilebilir.
📖 Sayfa 5 · Mesnevi'nin Ruhu, İsmail Hakkı Bursevi
Pierre de Blois
اَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْاٰنَ اَمْ عَلٰى قُلُوبٍ اَقْفَالُهَا
Ruhu'l Beyan (10 Cilt Takım), İsmail Hakkı Bursevi
Muhammed Suresi ٢٤
Kur’an’ı okuyup düşünmezler mi? Yoksa kalpler üzerinde kilitleri mi var?
Fâtiha'daki “Hamd alemlerin Rabbına âittir " âyeti, ulûhiyyetin ikrârıdır. “Din gününün sahibidir" sözü, âhirete delâlet eder. “Ancak sana kulluk eder ve ancak senden yardım dileriz" ayeti, kader konusunda cebriyye ve kaderiyye gibi sapık fıkraların görünüşü nefy ederek her şeyin Allah'ın takdiriyle olduğunu ispât eder.
📖 Sayfa 88 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Mevlânâ Celâleddin er-Rûmî (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 162 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Anbarındaki tohumu çıkarıp eken tarlasına
Anbarını boşalttı ise de, ambarı değer kazandı
Tohumunu anbarında bırakıp ekmeyen kimse ise
Gûyâ aklınca kârlı, ama zararı daha sonra anlaşılır.
Hâfız da şöyle der:
Kârun'un çok zengin hazînesini dünyâ günleri yok ettin
Bunu goncaya söyleyin ki altındakini gizli tutmasın.
– “Namaz gibi, duânın da kabûlü için gerekli birtakım âdâb ve şartlar vardır.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Bunlardan ilki, helâl lokma ile iç dünyâmızın ıslah edilmesidir. Nitekim bu konuda: “Duâ semânın anahtarıdır. Bu anahtarın dişleri helâl lokmadır.” denilmiştir. Duânın son şartı ise ihlâs ve huzûr-ı kalbdir. Nitekim Allah Teâlâ: “Allah’a, dîni yalnız O’na has kılarak duâ edin!” (Gâfir, 40/14) buyurmaktadır. Huzûr-ı kalb olmadan insanın diliyle bağırıp çağırması, duâ etmesi, kapıya gelen kimsenin içeriye bağırarak seslenmesine benzer. Fakat huzûr-ı kalb ile yapılan duâ, insana şefâatçi olur.”
Yatağından alınmadan önce (ölüm) gaflet makamından kalk.
📖 Sayfa 43 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
Allah’ım, bizi, isimlerinin ve sıfatlarının tecellîsine mazhar eyleyip zâtının kemâline müşâhede etme bahtiyarlığına kavuştur, âmîn.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Nefsin ıslahı beş vakit namazla olur. Çünkü beş vakit namaz,nefsin ıslahı için farz kılınmıştır. Nefs terbiyesi Rabb huzurunda el bağlamakla olur. Zira nefsin ıslahı; huşu,tevazu ve mahvviyetle olur.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Riyâ karışmış amelin kıymeti, saman gibi değersizdir. İhlas ile amel etmek ise çok zor ve ağırdır; ama her ne kadar az da olsa, kıymeti, altın gibidir.
Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
"Allah-u Teâlâ bizi en sevgili kuluna ümmet yapmış"....
Rûhu'l Beyan'dan Kıssalar ve Hisseler, İsmail Hakkı Bursevi
"Bülbüllerin yakıcı nağmeleri sebebiyle küstah çiğ tanesinin ömrü, bir anlıktır."
📖 Sayfa 80 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Yerinde kullanılmayan her nimet , boşa giden dua hakkı gibidir.
Rûhu'l Beyan'dan Kıssalar ve Hisseler, İsmail Hakkı Bursevi
Kabuk ile özün makbûliyeti ancak birlikte oluncadır; insanî şerefin ruh ve cisim beraberliğinde olduğu gibi. İçi olmayan cevizden ne çıkar ki... İyi anla!
📖 Sayfa 62 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
O’nun rızası için olan her şey O’nun zatına ulaştırır.
📖 Sayfa 60 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
“Allah’ım, kalbimi senin zikrin ile imar et ve şeytanın vesvesesini benden uzaklaştır."
📖 Sayfa 107 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Aminn
Asıl Kâbe kalbdir.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Çünkü insan engellendiği şeye hırslıdır.
📖 Sayfa 77 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
Hz. Peygamber (s.a.) şöyle buyurmuştur:
📖 Sayfa 99 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
“Cebrâîl bana, Fâtiha’yı tamamladıktan sonra “âmîn” dememi öğretti ve bunu
söylemek, mektup sonuna vurulan mühür gibidir.” dedi.
Mevlana der ki:
📖 Sayfa 70 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
"Nefis ejderhadır; o ne zaman ölmüştür?"
Yani, ona izin vermediğinde solgunlaşıp hissizleşen nefse, sakın ola ki, "Ölmüştür" deme! Zira, ejderha güneşin parıldayışıyla kımıldamaya başladığı gibi, nefs dahi izin bulduğunda harekete geçer. Nefsin aslı emredicidir; belki öldürülebilen onun güç ve kuvvetidir. Nefsin aslını öldürmek birden gerçekleşmediği için ömrün sonuna kadar dâimî cehd ve gayret ile yükseğe ilerlemek lazımdır.
Sahte dokumacının elinde iplik bez hâline gelmeyeceği gibi, eksik şeyhin elindeki müridin de gönlü cem edilmişlerden olamaz.
📖 Sayfa 65 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Molla Câmi (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 107 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ey Allah'ın peygamberi, selam sana!
Feyz ve felâh senin huzurundadır.
Eğer ben senin gittiğin yoldan gitmezsem
Ümmetinin isyankârlarından olurum.
İsyan yükünün altında ezilir, ayakta duramam,
Eğer Zât-ı risâletin elimden tutmazsa...
Hakk'a vasıl olmuş mürşide teslim olmak gerekir; her
Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
öne çıkana gönül verilmez..
Mevlânâ Celâleddîn Rûmî (k.s.) şöyle der:
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Sehâvet ehli olan kimseye yakışan, fakîre ihsândır.
Âşıklara sezâ olan da Cânân yolunda fedâ-yı cândır...
“Allah’ı çokça zikredin ki, felâha erişesiniz”
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
(el-Cum’a, 62/10)
"İnsanının zâhirinin terbiyesi nimetle ; bâtınının kalbinin terbiyesi rahmetle olur."
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Rivayet olunduğuna göre Peygamber Efendimiz,kâfiler tarafından arandığı zaman Mekke'de Sevr denilen dağda bulunuyordu. Üzerinde bulunduğu dağ;
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
"Ya Rasulullah! Benim üzerimden in,çünkü ben,senin üstümde yakalanmandan ve böylece Allah'ın beni cezâlandırmasından korkarım." deyince,
Hira Dağı "Bana gel Ya Rasulullah,Bana gel!. Dedi
“Kim îmânı inkâr ederse, onun ameli boşa çıkmıştır”. (el-Mâide, 5/5)
Rûhu’l Beyân - 2. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ariflerden birisi söyle demiştir: Kimin güvencesi Allah'tan başka bir şeye ise, Allah onu en zayıf yarattığı ile helak eder.
📖 Sayfa 183 · Ruhu'l Beyan (10 Cilt Takım), İsmail Hakkı Bursevi
derdini bilmeyen, derman bulamaz.
Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Aşk köyünün yoluna delilsiz ayağını basma.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ben delilsiz yüz ihtimam gösterdimse de maksad hâsıl olmadı
“Kime de hikmet verilmişse ona büyük bir hayır verilmiştir. Bunu ise yalnız akıl sahibleri
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
anlayabilir.” (el-Bakara, 2/269)
Şeyh Sa'di (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 94 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Senin mâtemin; yâni ölümün düğün olur,
Eğer sonun iyi ve hüsn-i hâtime ise.
Hüsrev de vefatı sırasında şunu söylemişti:
Pâdişah dünyadan gider, dudaklarından şunlar dökülür: Gönlüm gurbette asıl vatanıma doğru gitmeyi arzuluyor.
الحِكْمَةُ ضَالَّةُ المُؤْمِنِ أَيْنَما وَجَدَهَا أَخَذَهَا
📖 Sayfa 89 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
"Hikmet, müminin yitik malıdır. Nerede bulursa onu alır.”
•• (s.a.v)
"Ey çaresiz, dermana muhtaç, hor ve hakîr kalmış, zelil kişiler! Yazık ki bu nazlı ömrünüzün kıymetini bilemeyip, onu, abes işlerin gafletiyle ve bitip tükenmez isteklerin hevesiyle ziyan ettiniz. Çünkü bu geçici dünyada, uzun vadeli işler, eksik ve bozuk fikirler ile meşgul oldunuz; nefs-i emmârenin hevâsı içinde kendinizden geçtiniz. Geçiciliğine rağmen dünyaya aldandınız da, kalıcı olan âhireti unuttunuz. Yazık ki, ahiret yolu için yanınıza alacağınız, dokuz arşınlık bezden ibarettir; o da nasip olursa..."
📖 Sayfa 127 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Meşhurdur ki, eliyle iyi iş tutana, "Elin var olsun” derler, yani sağlıkla beka bulsun, kabirde çürümesin. Zira maksadı Hak rızası için güzel iş tutanların vücutları ve bazı âzaları çürümez.
📖 Sayfa 79 · Müminlere Armağan, İsmail Hakkı Bursevi
“Duâ”, yakında bulunana, “nidâ” ise uzakta bulunan kimseye seslenmek demektir.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Lokman Hekîm, oğluna şöyle nasîhatta bulunmuştur:
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
“Ey oğlum! Allah’ı zikreden bir topluluk görünce onlara katıl. Âlim isen ilmin yararlı hâle gelir. Câhil isen sen onlardan bilgi alırsın. Umulur ki Allah, onlara rahmetini indirir; sen de bundan istifâde edersin. Allah’ı zikretmeyen bir topluluk görünce onlarla oturma! Çünkü bu sebeple âlim isen ilmin sana fayda vermemiş olur. Câhil isen onlar senin ancak cehâletini veya günahını artırır. Korkulur ki, sen de onlarla beraber Allah’ın gazabına uğrarsın.”
On sekiz bin âleme sığmaz iken bu aşkla
📖 Sayfa 197 · Ferahu'r-Rûh - Muhammediye Şerhi 1, İsmail Hakkı Bursevi
Düşürüp bu âleme nâlân-ü giryân eyleyen
Üftâde Muhyiddîn (Bursalı)
Fâtiha'yı okuyan bütün Kur'ân'ı okumuş gibi olur. Çünkü Fatiha, Kur'an'ın özeti mesabesindedir.
📖 Sayfa 127 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Gerçi bu kitap, iki üç gün içinde yazılmıştır ama marifet kapısında ilimdir. Bu fakir Hakkı sana 360 türlü ilim yazsa, yine anlamı bir noktadır. Hz. Ali [radıyallahu anh] buyurdu:
📖 Sayfa 86 · Müminlere Armağan, İsmail Hakkı Bursevi
"İlim bir noktadır, cahiller onu çoğalttı.”
Sâib der ki:
📖 Sayfa 149 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Bu âlemde gündüzü karanlık olanları ara bul!
Ki sen öldükten sonra bu hayrın sana bir kandil olsun.
“Sizin hoşlanmadığınız şeylerde belki de hayır
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
vardır.” (el-Bakara, 2/216)
Zira kalb, Allah’ın nazargâhıdır.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Feyz-i aşk olmasa âdem güm olur
📖 Sayfa 39 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
(Aşkın feyzi olmasa insan kaybolur)
Ma'rifet ehli âlimler der ki:“İstiaze", Allah'a yaklaşmak için vesîle, O'ndan korkanlar için sığınak, günahkârlara tutamak, helâke uğraşmış olanlara barınak, âşıklara gönül aydınlığıdır.
📖 Sayfa 67 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Kur'an emredip nehyederken,umid ve korkuyu gösterip va'd ve tehdid ederken isyân edene çok yazık!
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
İnsanın en önemli sermayesi düzgün bir fıtrat, duru ve sağlam bir akıldır.
📖 Sayfa 227 · Rûhu'l-Beyân Tefsîri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
***
Çalab’ım Bir Şar Yaratmış / Şerh-i Rümuzat-ı Hacı Bayram Veli, İsmail Hakkı Bursevi
"Allah bize hayırlı bir son ihsan etsin."
***
Şeyh Sa'dî (k.s.) der ki:
📖 Sayfa 118 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Eğer tuttuğun yol, tarîk-ı müstakîm değilse,
Senin seccadeni ateş üzre sererler...
Bilsin ki insan için kendi çalışmasından başka bir şey yoktur. (Necm 39)
Rûhu'l Beyân (23 Cilt Takım), İsmail Hakkı Bursevi
Kendisine bütün hayırları bağışlayan Mevlâ'sından kaçan; bekâsı olmayan nefsânî ve dünyevî şeyler peşinde koşan kimseye şaşarım. Allah'dan kaçış ve kurtuluş mümkün değildir.
📖 Sayfa 232 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
"Ama gerçek şu ki, gözler kör olmaz; lâkin sinelerdeki kalbler kör olur."
(el-Hacc, 22/46)
Rızk iki nevîdir, biri rızku'l-yevm (günlük rızık/yeme-içme) ve biri dahî gıdâ-ı ervâhtır (rûhun gıdâsı/rızkıdır.)
📖 Sayfa 95 · Mesnevi Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
Gözsüze söz söyledüm, sağır anı işitdi
📖 Sayfa 133 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Dilsiz çağırup, eydür, alımadı sözümi
Bu beytin mânâsına uygun bir âyet-i kerîme vardır:
"Onlar öyle kimselerdir ki Allah onları lânetlemiş, (kulaklarını) sağır, gözlerini kör etmiştir."
Yunus, sırların hakikatine eremeyenleri "kör" ve "sağır" olarak vasıflandırmıştır...
“İnananlar ve sâlih amel işleyenleri îmânlarına karşılık Rabbları doğru yola iletir.”
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
(Yûnus, 10/9)
İbn Abbas (r.a.) şöyle demiştir: Allah Teâlâ, Hz. Âdem’i cennetten yeryüzüne indirdiği vakit ona: “Ey Âdem! Git ve benim için bir ev yap, meleklerin arşımın etrafında dolaştıkları gibi onu tavâf et. Onun yanında beni zikret.” dedi.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Sâib der ki:
Rûhu’l Beyân - 2. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Rızâ makamında servi ağacı gibi dosdoğru durmuşum.
Kendi bahar ve hazânıma, sevinç ve üzüntüme aldırmam
Rivâyete göre Ebû Hanife alacaklısı bulunduğu kimsenin ağacı altın-da gölgelenmezdi. Çünkü bir hadiste: “Menfaat celbeden her karz(borç) ribâ (fâiz) olur.
📖 Sayfa 143 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Adalet ile gökler ve yeryüzü ayakta kalır.
📖 Sayfa 77 · Eyyühe’l Bülbül, İsmail Hakkı Bursevi
Her mümine sabah ve akşam imanını
Müminlere Armağan, İsmail Hakkı Bursevi
tazelemek lazımdır, eğer nikâhında şüphe olduysa onu da yenilemelidir.
İnsan, tabiattaki ağaç misâli fidan iken büyümüş ve budak, çiçek, yaprak ve meyve vermiş bir varlıktır. Ağaçların çekirdekleri mukâbili olarak, insanın hayvanî nefsi; çiçekleri mukâbili, lâtif ruhu; meyveleri mukâbili, nûrlu kalbi; yaprakları mukâbili, aziz aklı; ve gövdesi mukâbili, şerefli vücudu yaratılmıştır.
📖 Sayfa 103 · Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Kalb ile îmânın taze olsun, dil ile ikrârın değil.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Ey içinde hevâsı taze olan kişi,
Taze hevâ, taze îmân demek değildir.
Bu hevâ denilen kapı kilidinden başkası değildir
“Sonra sana İbrâhîm’in dinine uymayı
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
vahyettik.” (en-Nahl, 16/123)
Ebu'l-Abbas ibn Atâ der ki:“Kendilerine nimet verilenler tabaka tabakadır. Ârifler: Allah'ın kendilerine ma'rifet nimetleriyle ikramda bulunduğu kimselerdir. Velîler: Sıdk (doğruluk), rızâ (hoşnutluk), yakîn ve safvet verdiği kimselerdir. Ebrâr: hilim (yumuşaklık) ve re'fet ( merhamet) sıfatı ihsân buyurduklarıdır. Mürîdler: Tâat lezzeti in'am ettikleridir.
📖 Sayfa 118 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Mü'minler: İstikamet verdikleridir.
Allah Teâlâ "Nihayet insan güçlü çağına erip kırk yaşına varınca..." (el-Ahkaf, 46/15) buyurmuştur.
📖 Sayfa 444 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
"Emrolunduğunuz şeyi yapın. Çünkü siz emrolunduğunuz şeyleri yapmak süretiyle Allah'a yaklaşırsanız, O da, va'd olunduğunuz şeyleri yapmakla size yaklaşır. Çünkü O, "salih amel işleyenlerin sevabını zâyi etmez." (el-Kehf, 18/30)
İster o salih ameli gençlikte, isterse yaşlılıkta yapmış olsun.
Kul Allah’ı tanırsa O’nu sever,
📖 Sayfa 305 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
O’nu sevince zikreder.
Zikredince zikrin tadını alır.
Zikrin tadını aldıktan sonra kulun başka şeylerle uğraşması mümkün değildir.
Hakikatten perdeli olanların hayatı nâkıstır.
📖 Sayfa 31 · Esmaü'l-Hüsna Şerhi, İsmail Hakkı Bursevi
Bu serkeş nefs öyle süratle koşar ki,
📖 Sayfa 76 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Akıl onun dizginini tutmaya güç yetiremez.
Kimse nefs ve şeytanla başa çıkamaz,
Karıncaların kaplanın hücûmuna ne tesiri olabilir?
Anlatıldığına göre Süfyan Sevri, akşam namazında bir cemâate imam olur. Fâtiha’yı okurken “Ancak sana kulluk eder, ancak senden yardım dileriz” âyetine gelince bayılıp düşer. Kendine geldiğinde bayılmasının sebebini sorarlar: Der ki: “Ancak sana kulluk eder ve ancak senden yardım dileriz” deyince, öyleyse niye doktorların ve sultanların kapısına koşup duruyorsun? denilmesinden korktum.
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Mevcudattaki bütün eşyaya tecelli eden ve diğer isimleri kendinde toplayan, Allah'ın "Nûr" ismidir.
Çıktım Erik Dalına, İsmail Hakkı Bursevi
Gerçek istiâze, yâni şeytandan Allah'a sığınma; yalnızca sözle mümkün olmaz. Ve sâdece "eûzü" çekmekle gerçekleşmez. İstiâzenin gerçekleşebilmesi için kalb, dil ve fiil uygunluğu gereklidir. Diliyle “Allah'a sığındım" diyen, fakat hâli ve fiili ile şeytana sığınanın istiâzesi mâkbul olamaz. Böyle bir istiazede, nefs ile şeytan, günah ve azgınlıkta birbirileriyle işbirliği yapıyor, demektir.
📖 Sayfa 71 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Gönlünün darmadağın olmasını istemezsen,
📖 Sayfa 477 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Darmadağınık olanları hatırdan çıkarma!
Ben "dost" diye, ancak Hz. Dost'a yâni Hakk'a derim.
📖 Sayfa 195 · Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 1. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
Çünkü dost, dost sözünü korur, başkasına söylemez.
"Ayrılık yarası ve hicran elemiyle pâre pâre olmuş
📖 Sayfa 33 · Mesnevi'nin Ruhu, İsmail Hakkı Bursevi
ve aşk arzusuyle dolmuş bir gönül dilerim....
İştiyâk derdinin mânasını ona açmak ve hâkimi ifade için...."
(Sîne hâhem şerha şerha ez firâk
Tâ bigûyem şerh-i derd-i iştiyâk)
Bereket demek ilâhî hayrın her şeyde sâbit olması demektir. Buna göre
Rûhu’l Beyân - Kur’an Meâli ve Tefsiri - 22. Cilt, İsmail Hakkı Bursevi
“mübârek” demek sözünü ettiğimiz ilâhî hayrın içinde bulunduğu şey demektir. İlâhî hayır insanların hissedemeyeceği biçimde ve sayılmayacak derecede Allah Teâlâ’dan kaynaklandığına göre, gözle görülmeyecek şekilde fazlalık müşâhede edilen her şeye mübârek denmiştir.
......
Cafer (k.s.) der ki;
Allah Teâlâ her şeyden bağını kesip de kendisine yönelene ya da
.