
30 Ağustos Hatıraları, tarih okurlarının yakından tanıdığı, Kolektif'in kaleme aldığı eserlerden biridir. Cumhuriyet Yayınları baskısıyla 124 sayfadır. Sayfa numaralarıyla birlikte, 30 Ağustos Hatıraları'nı işaretleyen okurların favori sözleri aşağıda.
30 Ağustos Hatıraları'dan En Beğenilen Alıntılar
Efendiler, Afyonkarahisar - Dumlupınar Meydan Muharebesi ve onun son safhası olan bu 30 Ağustos Muharebesi Türk tarihinin en mühim bir dönüm noktasını teşkil eder.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
“Gençler!
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Cesaretimizi takviye ve idame eden sizsiniz. Siz almakta olduğunuz terbiye ve irfan ile, insanlık meziyetinin, vatan muhabbetinin, fikir hürriyetinin en kıymetli timsali olacaksınız.
Ey yükselen yeni nesil! istikbâl sizindir. Cumhuriyeti biz tesis ettik; onu ilâ ve idame edecek sizsiniz.”
“Arkadaşlar, haritada gördüğüm şey şu idi, ki ordularımız düşman kuvayi mühimmesini şimdiden, cenuptan, garptan ihataya müsait bir vaziyet almış bulunuyorlardı. Şu halde tasavvur ettiğimiz ve azamî netayiç temin edeceğini ümit eylediğimiz vaziyetler tahakkuk ediyordu.”
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Ertesi gün,sabahın erken saatlerinde Başkumandan Mustafa Kemal muharebe meydanını dolaşıyordu.Gördüğü manzaradan müteessir ve muztaripti. Binlerce düşman cesedi ve birbiri üstüne yığılmış yüzlerce topçu hayvanı,terk edilmiş toplar,cephaneler...
📖 Sayfa 57 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bu elim manzarayı bir müddet seyrettikten sonra:
-Bu manzara insanlığı utandırabilir! dedi. Fakat meşru müdafaamız için buna mecbur olduk. Türkler başka milletlerin vatanında böyle bir harekete teşebbüs etmezler...
Mahkûm olmak istemeyen bir milleti, tahtı esaretinde tutmaya muktedir olacak kadar kuvvetli müstebitler artık bu dünya yüzünde kalmamıştır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Beni, milletim, Türk Milleti, emniyet ve itimadına lâyık görerek bu harekâtın başında bulundurdu. Bu vazife ve memuriyetimin mesut hâtırasını milletime karşı daima en derin minnettarlıkla mütehassıs olarak haz ile, iftihar ile muhafaza ediyorum.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, kendilerine bir milletin talihi tevdi olunan adamlar, milletin kuvvet ve kudretini yalnız ve ancak yine milletin hakikî ve kabili istihsâl menfaatları yolunda kullanmakla mükkellef olduklarını bir an hatırladan çıkarmamalıdırlar
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Hiç şüphe etmemelidir ki, yeni Türk Devletinin, genç Türk Cumhuriyetinin temeli burada tarsin olundu. Hayatı ebediyesi burada tetviç olundu. Bu sahada akan Türk kanları, bu semada pervaz eden şehit ruhları devlet ve Cumhuriyetimizin ebedî muhafızlarıdır. Burada esasını vâzettiğimiz ''Şehit Asker'' âbidesi işte o ruhları, o ruhlarla beraber gazi arkadaşlarını, fedakâr ve kahraman Türk milletini temsil edecektir. Bu âbide, Türk vatanına göz dikeceklere Türk'ün 30 Ağustos günündeki ateşini, süngüsünü, savletini, kudret ve iradesindeki şiddeti hatırlatacaktır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, hâkimiyeti milliye öyle bir nurdur ki, onun karşısında zincirler erir, taç ve tahtlar yanar, mahvolur. Milletlerin esareti üzerine kurulmuş müesseseler her tarafta yıkılmaya mahkûmdurlar.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Gençler!
📖 Sayfa 44 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Cesaretimizi takviye ve idame eden sizsiniz. Siz almakta olduğunuz terbiye ve irfan ile, insanlık meziyetinin, vatan muhabbetinin, fikir hürriyetinin en kıymetli timsali olacaksınız.
M.Kemal Atatürk
Şimdi o yılda, bazan buğday, bazan da üzüm çuvalları üzerinde, ikişer saat kestirerek geçirdiğimiz geceleri hatırlıyorum. Hattâ bu saatlerden birisinde, üzerine uzandığı çuvalın deliğinden aldığı bir avuç üzümü ağzına atmadan evvel, koca Mustafa Kemal'in gülerek:
📖 Sayfa 33 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"- Paşam, şu hayatın cilvesine bak, arslanlık edelim derken, farelere döndük: çuval deliğinden üzüm, çalıyoruz!..'' dediğini, o yolculuğumuzun en şirin nüktelerinden biri olarak hatırlarım... Fakat, inanın bana, ömrümde hiçbir başka yatağın rahatı, beni, o üzüm çuvalları üzerinde çekilen muzaffer uyku kadar mesut etmemiştir!..
Efendiler, onlar yüzünden Türk vatanının ve Türk milletinin geçirdiği kederleri, elemleri hissetmemiş bir ferdimiz yoktur. Bu kadar matemler ve felâketler geçirdikten sonra elbette Türk öğrenmiştir ki, vatanı yeniden yapmak ve orada mesut ve hür yaşayabilmek için behemehal hâkimiyetine sahip olmak ve Cumhuriyet bayrağı altında bütün evlâtlarını toplu ve dikkatli bulundurmak lâzımdır.
📖 Sayfa 20 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
''Ödemiş'' dağlarının 1400 rakımlısına, yeşil bir leylek yuvası gibi sığınmış ''Gölcük'' köyündeyiz.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
(Mareşal Fevzi ÇAKMAK ile yapılan bir görüşmeden)
“Ateşli, kanlı, ölümlü bir kıyamet kopmak üzere idi”
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Hiçbir medenî devlet yoktur ki, ordu ve donanmasından evvel iktisadını düşünmüş olmasın.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Türk'ün hakiki halâs güneşi 30 Ağustos sabahı ufuktan bütün şaşaasıyla tulû edecektir."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Lâkin onların, kül halinde, gelecek nesillerin hayranlığına ve tebciline hak kazanmış bir müşterek adı vardır: Türk Ordusu. Bugün kutlamak kadirşinaslığında bulunduğumuz büyük zafer münhasıran onundur! Türk ordusu ve Türk milleti var olsun!
📖 Sayfa 111 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Rahmetli Salih Bozok, İstiklâl Harbi sırasında Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın başyâveri idi. Merhum bilindiği gibi Atatürk'ün çocukluk arkadaşı idi. Salih Bozok, Atatürk'e o kadar bağlı idi ki ölümü üzerine elindeki silâhı kalbine doğrultmakta tereddüt etmedi. Vakıa bir milimetrelik fark kendisini ölümden kurtardı, fakat aylarca yatakta kaldı; kalktıktan sonra da uzun zaman yaşayamadı.
📖 Sayfa 37 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bir milletin ruhu zaptolunmadıkça, bir milletin azim ve iradesi kırılmadıkça, o millete hâkim olmanın imkânı yoktur.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif

“- Türkün şeref ve istiklâli bu büyük meydan muharebesinde kurtulurken, Lozan'ın ve büyük inkılâpların temeli de burada atılmış oluyordu. Bu büyük zaferi hazırlayan ve yaratan Başkumandanımızın manevî huzurunda ve bu uğurda canlarını veren aziz şehitlerimizin önünde şükran ve minnet hisleriyle doluyum... dedi.”
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Medeniyetten bahsederken şunu da katiyetle beyan etmeliyim ki, medeniyetin esası, terakki ve kuvvetin temeli, aile hayatındadır. Bu hayatta fenalık, muhakkak içtimaî, iktisadî, siyaî aczi mucip olur. Aileyi teşkil eden kadın ve erkek unsurların hukuku tabiiyelerine malik olmaları, aile vazifelerini idareye muktedir bulunmaları lâzimedendir.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Çünkü efendiler, harp, muharebe, nihayet meydan muharabesi yalnız karşı karşıya gelen iki ordunu çarpışması değildir. Milletlerin çarpışmasıdır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Mustafa Kemal ATATÜRK
Meydan muharebesi milletlerin bütün mevcudiyetleriyle, ilim ve fen sahasındaki seviyeleriyle, ahlâklarıyla harslarıyla hülâsa bütün maddî ve manevî kudret ve faziletleriyle ve her türlü vasıtalarıyla çarpıştığı bir imtihan sahasıdır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Çünkü efendiler, harp, muharebe, nihayet meydan muharabesi yalnız karşı karşıya gelen iki ordunun çarpışması değildir. Milletlerin çarpışmasıdır."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Efendiler, Türk vatanının fethetmek fikrini, Türk'ü esir etmek hayâlini umumî, maaşerî bir fikir haline koymaya çalışanların da lâyık oldukları âkibetten kurtulamamış olduklarını gözlerimizle gördük."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Türk'ün hakikî halâs güneşi 30 Ağustos sabahı ufuktan bütün şaşaasiyla tulû edecektir."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Ey yükselen yeni nesil! istikbâl sizindir.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Ne yazık ki o gün, orada sonsuz vatan ve istiklâl aşkı ile aslan gibi harbedip, mukaddes yurdun âtisini kanlarıyla tarsin eden mübarek şehit ve gazilerimizin adlarını yeğân yeğân belliyerek tesbit edemedik. Lâkin onların, kül halinde, gelecek nesillerin hayranlığına ve tebciline hak kazanmış bir müşterek adı vardır: Türk Ordusu.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bugün kutlamak kadirşinaslığında bulunduğumuz büyük zafer münhasıran onundur! Türk ordusu ve Türk milleti varolsun!
''...Gelen raporları tetkik edince kat'iyyetle hükmettik ki, Türk'ün hakikî halâs güneşi 30 Ağustos sabahı ufuktan bütün şa'şaasiyle tulû edecekti!''
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
M. Kemal Atatürk
"Bu sahada akan Türk kanları, bu semada pervaz eden şehit ruhları devlet ve Cumhuriyetimizin ebedî muhafızlarıdır. Burada esasını vâzettiğimiz ''Şehit Asker'' âbidesi işte o ruhları, o ruhlarla beraber gazi arkadaşlarını, fedakâr ve kahraman Türk milletini temsil edecektir. Bu âbide, Türk vatanına göz dikeceklere Türk'ün 30 Ağustos günündeki ateşini, süngüsünü, savletini, kudret ve iradesindeki şiddeti hatırlatacaktır."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, asırlardan beri Türkiye'yi idare edenler çok şeyler düşünmüşlerdir; fakat yalnız bir şeyi düşünmemişlerdir: Türkiye'yi. Bu düşüncesizlik yüzünden Türk vatanının, Türk milletinin duçar olduğu zararları ancak bir tarzda telâfi
📖 Sayfa 21 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
edebiliriz: O da artık Türkiye'de Türkiye'den başka bir şey düşünmemek. Ancak bu zihniyetle hareket ederek her türlü selâmet ve saadet hedeflerine vasıl olabiliriz.
Güneş ufukta kaybolmak üzereydi.Eliyle muharebe sahasını göstererek.
📖 Sayfa 57 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
-Hacı Anesti 'Mağrur kumandan ! Neredesin? Gel, ordularını kurtar...diye bağırdı.
"Filvaki, bizim, muarızlarımızın istedikleri miktarda katırımız, veya devemiz yok amma, ben Mehmetçiğin mücadele gücünü, dünyanın başka hiçbir mahlûkiyle mukayese edemem... '' O Mehmetçik, kavgayı sevdiği zaman, deveden çok fazla yol yürüyerek ve deveden çok fazla aç kalarak dövüşür. Hem unutmayın ki, Sakarya kavgamıza, mermilerimizin çoğunu, Mehmetçiğin karısı taşımıştır."
📖 Sayfa 31 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Düşman dört taraftan sarılmış, evvelâ top ateşi altında ezildikten sonra süngü hücumlarıyla bütün mevcudunu Anadolu toprağına gömer vaziyet gösteriyordu. Bu müthiş manzarayı gördükten sonra, mecbur edildiğimiz bu harbin düşman için ne korkunç bir cehennem halini almış olduğuna hiç şüphem kalmadı. Bu vaziyet karşısında tereddüt etmedim ve ordularıma Akdeniz’e yürüyün emrini verdim. Zafer elde edilmişti!''
📖 Sayfa 105 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, bizim milletimiz vatanı için, hürriyeti ve hâkimiyeti için fedakâr bir halktır; bunu isbat etti.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
25 gün fasıla ile içilen iki kahve arasında Atatürk kahramanı Türk ordusuyla beş gün zarfında, parçalanmak istenen Türkiye'ye tam bir hayat ve yeni bir tarih yaratmıştı.
📖 Sayfa 79 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Gençler!
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Cesaretimizi takviye ve idame eden sizsiniz. Siz almakta olduğunuz terbiye ve irfan ile, insanlık meziyetinin, vatan muhabbetinin, fikir hürriyetinin en kıymetli timsali olacaksınız.
Ey yükselen yeni nesil! İstikbâl sizindir. Cumhuriyeti biz tesis ettik; onu ilâ ve idame edecek sizsiniz.
(Mustafa Kemal ATATÜRK - 30 Ağustos 1924)
Tarihi millîmiz çok büyük ve çok parlak zaferlerle doludur.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif

Efendiler, asırlardan beri Türkiyeyi idare edenler çok şeyler düşünmüşlerdir; fakat yalnız bir şeyi düşünmemişlerdir: Türkiyeyi.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bu dar ateş ve savlet çemberinden bugün için kurtulabilenler birkaç bin kişilik bakiyetüssüyuftan ibaret idi.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
O karşıki sırtların gerisindeki bütün vâdiler, dereler, bütün mahfuz ve mestur yerler bırakılmış toplarla, otomobillerle ve namütenahi teçhizat ve malzeme ile ve bütün bu metrukâtın aralarında yığınlar teşkil eden ölülerle, toplanıp karargâhlarımıza sevkolunmakta,
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bizim İstiklâl Harbimiz, fiilen İzmir'de başlamış ve fiilen İzmir'de sona ermiştir.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Mareşal Fevzi ÇAKMAK
Yaşa paşamız... Namusumuzu, hayatımızı kurtardın, hepimiz sana kurban olalım.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Hiçbir vakitte fuzuli yere kan dökmek istemedik ve istemeyiz, dedi. Milletimizin ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin hakiki zihniyeti böyledir. Şimdiye kadar dökülen kanların mesulleri cihan-ı medeniyetçe tanınmış ise facianın devamına mahal yoktur."
📖 Sayfa 147 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
... üzerine uzandığı çuvalın deliğinden aldığı bir avuç üzümü ağzına atmadan evvel, koca Mustafa Kemal'in gülerek:
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
- Paşam, şu hayatın cilvesine bak, arslanlık edelim derken, farelere döndük: çuval deliğinden üzüm, çalıyoruz!..
(Mareşal Fevzi Çakmak'a)
Efendiler, milletimizin hedefi, milletimizin mefkûresi bütün cihanda tam mânasıyla medenî bir heyeti içtimaiye olmaktır. Bilirsiniz ki, dünyada her kavmin mevcudiyeti kıymeti, hakkı hürriyet ve istiklâli, malik olduğu ve yapacağı medenî eserlerle mütenasiptir. Medenî eser vücuda getirmek kabiliyetinden mahrum olan kavimler, hürriyet ve istiklâllerinden tecrit olunmaya mahkûmdurlar.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, artık vatan imar istiyor, zenginlik ve refah istiyor. İlim ve marifet, yüksek medeniyet, hür fikir ve hür zihniyet istiyor. Şeref, namus, isktiklâl, hakikî varlık, vatanın bu taleplerini tamamen ve serian yerine getirmek için esaslı ve ciddi bir suratte çalışmayı emreder.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Çünkü efendiler, harp, muharebe, nihayet meydan muharabesi yalnız karşı karşıya gelen iki ordunu çarpışması değildir. Milletlerin çarpışmasıdır. Meydan muharebesi milletlerin bütün mevcudiyetleriyle, ilim ve fen sahasındaki seviyeleriyle, ahlâklarıyla harslarıyla hülâsa bütün maddî ve manevî kudret ve faziletleriyle ve her türlü vasıtalarıyla çarpıştığı bir imtihan sahasıdır. Bu sahada, çarpışan milletlerin hakiki kuvvet ve kıymetleri ölçülür. Netice yalnız kuvveti cismaniyenin değil, bütün kuvvetlerin, bilhassa ahlâkî ve harsî kuvvetin
📖 Sayfa 16 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
tefevvukunu mertebei sübuta vardırır.
''Mahkûm olmak istemeyen bir milleti,tahtı esaretinde tutmaya muktedir olacak kadar kuvvetli müstebitler artık bu dünya yüzünde kalmamıştır.Türk milleti son mücadelâtiyle,bilhassa burada ihraz ettiği zaferle,izhar ettiği azim ve irade ile malûm olan bu hak'ayikı bir defa daha sinei tarihe çelik kalemle hakketmiş bulunuyor.''
📖 Sayfa 14 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Efendiler, hâkimiyeti milliye öyle bir nurdur ki, onun karşısında zincirler erir, taç ve tahtlar yanar, mahvolur. Milletlerin esareti üzerine kurulmuş müesseseler her tarafta yıkılmaya mahkûmdurlar.
📖 Sayfa 33 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
M.Kemal Atatürk
Ey yükselen yeni nesil! İstikbâl sizindir. Cumhuriyeti biz tesis ettik; onu ilâ ve idame edecek sizsiniz.”
📖 Sayfa 44 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
M.Kemal Atatürk
Medeniyet yolunda yürümek ve muvaffak olmak, şartı hayattır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
"Türk'ün hakiki halâs güneşi 30 Ağustos sabahı ufuktan bütün şaşaasiyla tulü edecektir."
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Artık durmadan İzmir'e yürüyecektik
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Bu sahada akan Türk kanları, bu semada pervaz eden şehit ruhları devlet ve Cumhuriyetimizin ebedî muhafızlarıdır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
-Güneş topçumuzun rüyetine mani oluyor.Fakat biraz sonra süngülerimize vuracağı akisleriyle düşmanın rüyetini tamamen kesecek,dedi.
📖 Sayfa 56 · 30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
''Etrafımız Türkler tarafından çevrilmişti. Esir olacağımızı anlıyorduk. Bu esnada beygirim de vurulmuştu. Başka bir ata binerek çemberi yarmaya teşebbüs ettim, fayda vermedi, Türklerin içine düşmüştüm, esir oldum.''
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif

Medenî eser vücuda getirmek kabiliyetinden mahrum olan kavimler, hürriyet ve istiklâllerinden tecrit olunmaya mahkûmdurlar.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Afyon'a girdiğimiz sırada, şehrin muhtelif kısımlarında yükselen alevler, gittikçe genişleyerek mahalleleri bir kül yığını halinde bırakıyordu
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
İzmir’in, istiklâl kavgamızda bir bakımdan, başka vilâyetlerimizinkine hiç benzemeyen bir hususiyeti vardır.
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif
Sıkça Sorulan Sorular
30 Ağustos Hatıraları kimin eseridir?
30 Ağustos Hatıraları, Kolektif tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1955'te yayımlanmıştır. Türkçeye Nurer Uğurlu çevirmiştir.
30 Ağustos Hatıraları kaç sayfadır?
30 Ağustos Hatıraları, 124 sayfadır (Cumhuriyet Yayınları baskısı).
30 Ağustos Hatıraları'nın en ünlü sözü nedir?
“Efendiler, Afyonkarahisar - Dumlupınar Meydan Muharebesi ve onun son safhası olan bu 30 Ağustos Muharebesi Türk tarihinin en mühim bir dönüm noktasını teşkil eder.”