Halil İnalcık'ın Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar adlı eseri, tarih alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2020'de yayımlanmıştır. Tarih dünyasından Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar'dan seçilen bu sözler, okur beğenisiyle sıralandı.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar'dan En Beğenilen Alıntılar
Süleyman kendi zamanında bile dahi Kanuni olarak bilinmekteydi. Camisinin hitabesinde ‘ Naşiru kavanînis - sultaniye’ ya da ‘ Sultanî kanunun hazırlayıcısı olarak yüceltilmiştir.
📖 Sayfa 113 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Fatih'in doktoru Yahudi asıllı bir İtalyan olan Yakup (Paşa)'ya Fatih'i izlemek üzere rüşvet teklif etmişlerdir.Fakat Fatih Yakup'a,Paşa unvanı vererek yüksek mevkilere getirmiş ve komployu önlemiştir.
📖 Sayfa 289 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
“Onlar(Osmanlı sultanları) istiridye kabuğunun derinliklerindeki nadir mücevherler gibi bir sarayda tamamen tek başlarına oturmalı ve akrabaları ve kendilerine tâbi olanlarla bütün ilişkileri kökünden koparmalıdırlar.”
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"insan akıl ile yükselir, bilgi ile büyür."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Tanrı'nın bir kulu, Tanrı' nın gücüyle güçlenmiş ve dünyada O'nun vekili, Kur'an'ın emirleriyle ve onları bütün dünyada icra etmek için ayakta duran, bütün diyarın efendisi, Tanrı'nın bütün milletler üzerindeki gölgesi, Arap ve Fars memleketlerinin bütün sultanlarının sultanı, saltanat kanunları meydana getiren, Osmanlı hakanları arasında onuncu Sultan, Sultan oğlu Sultan, Sultan Süleyman Han. "
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Bir memleketin bağı ve kilidi iki şeyden ibadettir : biri ihtiyatlılık biri kanun ; bunlar esastır."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Türkmen Yahut Türkman tabiri Türk kelimesi ve men yahut man son ekinden meydana getirilmiştir. Bu suretle Türkmen“hakiki Türkler”, “safkana sahip Türkler “veya “asıl hayat tarzlarını muhafaza etmiş Türkler “manasında yorumlanmaktadır
📖 Sayfa 125 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Ey yedi iklimin Padişahı, dünyanın sığınağı yiğitlik membaı, ey şahım! Benim halimden haberdar ol ve bu gönlü yaralıya lütuf merhametini gönder. Senin gibi bir dünya hükümdarı yok. Başka hükümdarlar senin kapında ancak kapıcı olabilirler. Sen şaha ben bütün gönlümle itaat eyledim. Senin kulların benim dostum, düşmanların da düşmanım. Ben kendi halimce Fransa ülkesine Şah bulunuyorum.....
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Halk mutlu olmalıdır, halkın mutlu olması için karnının doyması lazımdır."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Müslüman bir hükümdar, ismi Cuma hutbesinden çıkarıldığı anda meşruiyetini kaybeder.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
“Bu meşâyih deyü bilinenler evliyâyüz deyüb halka yalan yanlış çürük ma’rifet satarlar ve dünyalar cem’ edüb irşâd ve mürîd bizimdir diyüb şermsâr-i Hakk olurlar”
📖 Sayfa 49 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Osmanlı Padişahları, kapudan-i deryanın bayrağına Zülfikar'ı resmederlerdi.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1330'larda İbn Batuta Kastamonu beyliğinde şöyle anlatmıştır: "Her gün ikindi namazından sonra sultanın kabul resminde bulunması adettir.O zaman yemek getirilir,kapılar açılır,şehirli göçebe yabancı misafir kim olursa yemeğe oturmaktan men edilmez"
📖 Sayfa 30 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Akıl ve bilgi ile hareket eden iki dünyada da kutlu olur.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Osmanlı padişahlarının soy kütüğüne bir göz atarsak,1. Ahmed ( 1603- 1617)'in ölümüne kadar tahtın daima babadan oğula geçmiş olduğunu,ondan sonra kardeşlerin de tahta çıkmaya başladığını görürüz.Bu durumu,Hammer,şöyle açıklamaya çalışmıştır:Osmanlılarda, aslında Cengiz Han'dan kalmış ekberiyyet kaidesi hakimdi,yani taht, büyük oğula,sonra ölen sultanın akrabasından en yaşlısına ait oluyordu.
📖 Sayfa 59 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
İnsan akıl ile yükselir,bilgi ile büyür.
📖 Sayfa 23 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Bu suretle ilk defa Fatih Mehmed, normal şartlar altında suçsuz olan kardeşini idam ettirmiş oluyordu.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Kut, Türk ve Moğollar da umumiyetle semadan inen bir nur sütunu şeklinde tasavvur edilirdi. Han soyu bundan meydana gelmiştir. Kut taşıyan kagan mukaddestir.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Ve her kimesneye evladımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizam - ı alem içün katl itmek münasiptir."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Süleymân kendi zamanında bile dahi Kanunî (kanun yapan veya kanunu takip eden) olarak bilinmekteydi. Camisinin kitabesinde 'Nâşiru kavânîni's-sultâniye' ya da 'Sultanî kanunun hazırlayıcısı' olarak yüceltilmiştir."
📖 Sayfa 113 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Neşri, kardeş idamının Osmanlılarda "adet-i kadime" olduğunu işaret eder.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Güç adalet içindir ve adalet güç içindir.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Iy Hüdaya! Işk'tan ayırma bizi."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Şunu bil ki, hükümdarlık askerle, asker de altınla kudret kazanır, altın da bayındırla ele geçer, bayındırlık ise adl ve insafla yayılabilir.0nun için 'adl ü insaftan gâfil olma”.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Meyhane ve kahvehaneler sadece padişah dini yasaklara uymak istediğinden dolayı değil;bu mekanlar hükumet aleyhinde dedikodu merkezleri olduklarından dolayı kapatılmıştır.
📖 Sayfa 103 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Evliyâ Çelebi ( 17. yüzyıl ortaları ) çoğu Osmanlı şehirlerinde zengin halkın ithal malı yünlü kumaştan elbise giydiklerini kaydeder, aşağı tabakanın pamuklu giydiklerini söyler.
📖 Sayfa 252 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Bey tok gözlü, haya sahibi ve yumuşak tabiatlı olmalı."
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Büyük Türk - İslam devletlerinin, - Selçuklular, Osmanlılar, Akkoyunlular -kurucularının hepsi Türkmen (Oğuz) menşeliydi.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Adaleti temsil eden hükümdarın vazifeleri şunlardır;
📖 Sayfa 20 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1. Para ayarını temiz tutmalı,
2. Halkı adil kanunlarla idare etmeli ve kuvvetlinin zayıfı hükmü altına almasına meydan vermemeli,
3. Haydutları ortadan kaldırmalı,
4. Yolları açık ve emin tutmalı,
5. Herkese mertebesine göre muamele etmeli.
Hanlar, ekseriya Gökten inen bir ışıktan gebe kalmış bir prensesin çocuklarıdırlar.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Osmangazi bağımsızlığını ilan ettikten sonra kanunlar koymuştur. Osmanlı İmparatorluğu’nun gerçek kurucusu Fatih Sultan Mehmet bir reaya için, diğeri devlet teşkilatı için iki kanunname çıkartmıştır. Nihayet, imparatorluğu bir cihan imparatorluğu durumuna getiren Kanuni Sultan Süleyman bir kanunname yayınlamıştır. Bu kanunnameler sırf sultanın idaresine dayanan kanunlar mecmuası yasadır ve şeriatla bir ilgisi yoktur; başka bir deyimle ancak Türk devlet geleneğinin bir uzantısı sayılmalıdır
📖 Sayfa 28 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Hürmüz,16. yüzyılın ikinci yarısında, Basra-Bağdat-Halep ve İran ticaretinin bir antreposu halini almıştır.Halep pazarının 16. yüzyıl sonlarına doğru gelişimi kuşkusuz,İran ipeği yanında Hürmüz ve Basra yolu gelen Hint malları ve bu arada pamuklu dokumalar ithalatının bir sonucudur.
📖 Sayfa 210 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Abdallar bir yerde durmazlar,sürekli bir yerden bir yere giderler,her türlü dünya bağlılıklarından,yani yerleşmekten,aileden,ev sahibi olmaktan vazgeçmişlerdir.Mezarları belli değildir.Bütün bunlar tarihen bildiğimiz abdalların neden belli bir tarikatı veya türbesi olmadığını açıklar.Halk tarafından bilinmediklerinden bazıları, onları dış hallerine bakarak,deli veya meczub sanar,kötü muamelelerde bulunurlar.
📖 Sayfa 37 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Kırım hanları, Hristiyan hükümdarlara yazdıkları mektuplarında Müslüman Tatar halklarının üzerindeki hak iddialarını meşrulaştırmak gayesiyle Halife unvanını kendileri için kullanmaktan tereddüt etmemişlerdir."
📖 Sayfa 369 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Abdal,Allah dışında her şeyden vazgeçmiş kişidir.
📖 Sayfa 38 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1502 tarihli Bursa fiyat düzenlemesi,et fiyatını her mevsim için farklı bir seviyede sabitlemişti.Kış mevsiminde yaz mevsimine göre üç kat daha yüksekti ve ilkbaharda yaza göre altıda bir oranda daha yüksekti.
📖 Sayfa 177 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Hükümdarın en mühim vazifesi adaletsizlikleri ortadan kaldırmaktır.
📖 Sayfa 98 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Osmanlılar, ray’ın resmi anlaşmalara bağlı olarak kırım kanına yaptığı senelik ödemeleri de pişkeş ya da vergi diye adlandırmaktaydılar
📖 Sayfa 385 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"İnsan akıl ile yükselir, bilgi ile büyür. Her ikisi ile insan itibar görür."
📖 Sayfa 23 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Bir ilam,kadı ya da naibinin mührünü taşımak zorundaydı.
📖 Sayfa 194 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
I. Mehmed ölmeden,çocuklarını bir iç harpten ve mukadder bir ölümden kurtarmak gayesiyle bir takım tedbirler almıştı:Mustafa Anadolu'da,büyük oğlu Murad Rumeli'de bey olacaklar,8 yaşındaki oğlu Yusuf'la bir yaş küçüğü olan Mahmud Bizans'la yapılan anlaşma gereğince Bizans imparatorunun yanına verilecekti.Murad,bu çocukları Bizans'a teslim etmedi.Saltanata yararsız hale getirmek için gözlerini çıkarttı ve Tokat'ta hapsetti. Tahtta iyice yerleştiğini hissedince onları Bursa'ya geri getirtti ve iltifatla gönüllerini almağa çalıştı.
📖 Sayfa 89 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Moğolların idaresi altında,yüz koyundan daha az miktardaki bir sürü vergiden muaf tutulmaktayken,Osmanlı hükumeti böyle bir muafiyeti tanımamıştır.
📖 Sayfa 150 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Dursun Bey’in tarihi o esnada Osmanlı devleti dairelerinde gelişmekte olan resmi ve edebi neşir usulüne göre yazılmıştır. Bu sebeple 15. yüzyıl Osmanlı tarihi yazıcılığı’nın ilk ve en mühim örneklerinden biri olarak kabul edilebilir.
📖 Sayfa 410 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Il. Mehmed (Fatih) tahta çıkar çıkmaz henüz bir sabi olan kardeşi Ahmed'i boğdurtdu.Bu suretle ilk defa Fatih Mehmed,normal şartlar altında suçsuz olan kardeşini idam ettirmiş oluyordu. Kardeşlerin idamına cevaz veren maddeyi kanunnamesine koyan da aynı Sultan'dır.
📖 Sayfa 89 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
İpek balyaları uzun yolculuklar için itina ile hazırlanırlardı.Ham ipek önce telise denilen bir çuvala sarılır sonra sıkıca bağlanırdı.
📖 Sayfa 414 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Kut, Türk ve Moğollarda umumiyetle semadan inen bir nur sütünü şeklinde tasavvur olunurdu.
📖 Sayfa 66 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Töre hükümdarı bağlayan objektif hukuk kurallarının tümüdür. Türk devlet geleneğine törenin o kadar önemli bir yer tutması, onun kabileler arasında çok titiz bir şekilde gözetilen örfi hukuka dayanmasından ileri gelmiş olmalıdır.
📖 Sayfa 28 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1699'da,eşi benzeri görülmemiş bir kriz dönemini sona erdiren Karlofça Antlaşması,Osmanlı tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur.O döneme dek Batı'yı ve kültürünü küçümseyen
📖 Sayfa 389 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Osmanlılarda,Batı kültürü ve başarılarına karşı dikkat çeken bir merak uyanmaya başladı.Bu merakı,Batı'yı daha iyi anlama ve bilme isteği ve en önemlisi son savaşlardaki Batı başarısının sırrını keşfetme arzusu takip etti.Osmanlı'nın Batı'ya karşı tutumundaki bu temel değişiklik,daha sonra Batılılaşma olarak bilinen sürecin Türkiye'deki gerçek başlangıcı olacaktı.
"Kut, Türk ve Moğollarda umumiyetle semadan inen bir nur sütunu şeklinde tasavvur olunurdu. Han soyu bundan meydana gelmiştir. Kut taşıyan kagan mukaddestir."
📖 Sayfa 66 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Kutb'ların halk üzerinde büyük nüfuz ve etkisini gören padişahlar, kutbiyye teorisini benimsemeyi bir siyaset gereği gibi görmeye, velîlik, kutbluk iddiasında bulunmaya başladılar. Bu padişahlardan ilki I.Murad'dır."
📖 Sayfa 57 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
"Osmanlılarda Yıldırım Bayezid'in ölümünden sonra Osmanlı tahtı için mücadeleler yalnız onun oğulları arasında değil, torunları arasında da devam etmiş, başka deyimle hanedan her biri beylik etmiş kardeşlerden inen kollara ayrılmıştır."
📖 Sayfa 84 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1481'de Il. Mehmed'in ölümünün ardından,Cem'i daha evvel tahtta hak iddia edenlerden farklı kılan,Osmanlıların ilk başkenti olan Bursayı ele geçirmiş ve kendi adına gümüş sikke bastırmış olmasıydı;bunlar hükümdarlık alametlerinden kabul edilirdi.
📖 Sayfa 315 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
1300 tarihlerine doğru batı Avrupa’da kurulan beylikler kendi hafif donanma ile başta venedik ve ceneviz olmak üzere doğu Akdeniz’de Latin egemenliği altındaki adalar için büyük bir tehlike oluşturdu
📖 Sayfa 271 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Genel olarak, tüm tayinler dört aşamalı bir süreçte gerçekleşirdi: (1) İlgili işin yerine getirilmesinden doğrudan sorumlu olan bir yetkili tarafından bir arz veya ilam sunulur. (2) Sadrazamın emri üzerine, merkezi hükümetteki ilgili birim tarafından tahkikat yapılır. (3) Padişahın emrinin (ferman) olduğu bir sadrazam buyruldusu hazırlanır.Ve son olarak, (4) ilgili kişiye bir berat verilir.Bürokratik sürecin neticeleri,arzuhalin orijinaline veya ilama kaydedilirdi.
📖 Sayfa 192 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Devletin esas idari fonksiyonları da asker,hazine ve adalet temellerine dayanan devlet anlayışına paraleldir. Yani hükümdara başlıca üç nevi memur lazımdır.1. Kılıç kullanan yiğit kimseler (asker),2. İstişare ile memleket işlerini düzene koyan hakim ve bilgili devlet adamı (vezir),3. Devlet gelirlerini ve giderlerini tutan ve hazineyi dolduran zeki ve becerili katipler (bürokrasi).
📖 Sayfa 21 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
“Ey hâkim! memlekette uzun müddet hüküm sürmek istersen, kanunu doğru yürütmeli ve halkı korumalısın.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Kanun ile ülke genişler ve dünya düzene girer, zulüm ıle ulke eksilir ve dünya bozulur.
Zâlim, zulmü ile birçok sarayları harap etmiş
ve sonunda kendisi açlıktan ölmüştür”
1650-1750 arasında Hindistan'ın, dünyanın bir numaralı pamuklu üreticisi ve ihracatçısı durumuna gelmesi başlıca iki faktörle açıklanır; emek maliyetinin düşüklüğü, hammaddenin yerinde üretimi ve ucuzluğu. Bunun yanında, zerâfet ve moda da önemli bir rol oynamıştır.
📖 Sayfa 219 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Güç ve adalet bir ikilik olarak değil birbirine bağlı ilkeler olarak kabul edilmiştir. Güç adalet içindir ve adalet güç içindir gücün keyfi kullanımı adaletsizliktir. En yüksek gücün nihai amacı adalet tesis etmektir ve gücü sağlamlaştıran da adalettir.
📖 Sayfa 95 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Sâsâni devletinin son zamanlarında, hükümdarlara iyi bir devlet idaresinin esaslarını öğretmek gayesini güden nasihat kitapları,Andarznâmee veya Pandnâme adı altında çok yayılmış bulunuyordu.Bunlardan en ünlüsü 1. Husrev Anûşirevan zamanına ait Tânsar'ın mektubu,o devirde hayali bir durumu ele alarak ahlaki ve siyasi öğütler vermektedir.Başka bir tanesi, Buzurcrmihr Risâlesi'dir ki,Orta Çağ İslam tarihinde çok tanınmış olduğu gibi,Osmanlı Türkçesine de çevrilmiştir.
📖 Sayfa 16 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Bizanslı tarihçi Dukas şöyle yazmıştır: "Osmanlılar arasında,hükümdarlık kime geçerse,babadan oğula yahut kardeşten kardeşe yani kısacası talih kimin tarafında olursa olsun,kullar yeni lidere sadakatle biat ederler."
📖 Sayfa 109 · Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık
Sıkça Sorulan Sorular
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar kimin eseridir?
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, Halil İnalcık tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır.
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar kaç sayfadır?
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar, 464 sayfadır (Kronik Kitap baskısı).
Osmanlı Hakimiyetinde Ortadoğu ve Balkanlar'ın en ünlü sözü nedir?
“Süleyman kendi zamanında bile dahi Kanuni olarak bilinmekteydi. Camisinin hitabesinde ‘ Naşiru kavanînis - sultaniye’ ya da ‘ Sultanî kanunun hazırlayıcısı olarak yüceltilmiştir.”