Bizans Tarihi, Paul Lemerle'nin Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Bu bölümde Bizans Tarihi'den süzülen, okurların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Bizans Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Constantinus'tan önce, Roma İmparatorluğu pagan bir imparatorluktu, Constantinus'tan başlayarak ise, Hıristiyan bir imparatorluk oldu. Bu, tarihin en önemli olaylarından ve aynı zamanda da en karmaşık sorunlarından biridir. Bu olgu, yadsınabilir nitelikte değildir ve Hıristiyanlığın geleneği, Constantinus ile annesi Helena'ya azizler arasında yer vermekle yanılgıya düşmüş değildir. Ama, aynı Hristiyanlık geleneği, pek erken bir tarihte, şaşkınlık verici olaylarının anlatısının arasına, gereğinden çok, şaşkınlık vericilik sokmuştur.
📖 Sayfa 19 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Balkanlarda ise, Peçenekler, o “Kuzey’in Türkleri”, Tuna’yı geçerek tüm Makedonya ve Trakya’yı yağma ettikten sonra Konstantinopolis’i kuşattılar: kent, haraç verdi.
📖 Sayfa 105 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Doğu’da, Selçuklu Türkleri, Pers ülkesinde ve Mezopotamya’da ağır ağır ilerledikten sonra, Bizans Ermenistanı’na saldırdılar.
O aynı meşum yıl, Romanos Diogenes, Malazgirt Savaşı’nda Türk önder Alparslan’a yenildi ve tutsak düştü.
Bu, Türk tehlikesinin birden ortaya çıkışıydı.
IV. Leon, Atina'lı Eirene'yle evlenmişti. Eirene, dul kalınca, ilkin, 780 ile 797 arasında, oğlu VI. Konstantinos'un naibesi olarak saltanat sürdü. Oğlu erişkin yaşa gelince de, Eirene onun gözlerini oydurdu, tahttan indirdi ve kendisi, 797 ile 802 arasında, bu kez kendi adına saltanat sürdü. Eirene, sözün tam anlamıyla Bizans "İmparator"u olmuş ilk kadındır.
📖 Sayfa 81 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Dini açıdan, skhisma'nın İstanbul Patriklik'i için zafer, Papalık için ise bozgun olduğunu reddedebilmek güçtür, çünkü, Papalık'ın Doğu Kilisesi üzerindeki iddialarından vazgeçmesi gerekliydi. Patriklik ise, hiçbir şey yitirmiyordu; tersine, Roma'ya bağlılıktan kurtulduktan sonra, diğer Doğu patriklikleri ve Slav Hıristiyanlar üzerindeki nüfuzu arttı.
📖 Sayfa 102 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Tacitus’tan beri, Roma tarihinden de gülünç bir tarih vardır ve o da Bizans tarihidir. Bu değersiz kitap sadece tumturaklı sözler ve mucizeler içeriyor. Yunan devletinin yeryüzünün yüzkarası olması gibi, bu devlet de insan aklının yüzkarasıdır. Türkler, hiç olmazsa daha sağduyulu; yendiler, yararlandılar, pek az yazdılar.
📖 Sayfa 10 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Nikaia (İznik) Konsili, İsa'nın aynı zamanda hem Tanrı hem insan olduğunu ortaya koymuştu. Bundan sonra, artık, tartışma, bu iki niteliğin İsa'nın kişiliğindeki birleşme tarzı üzerinde olacaktı.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Ve nihayet, 381 yılı Konsil'i, Konstantinopolis piskoposuna Doğu'nun öbür piskoposlarının üstünde yer vererek, Antiokheia (Antakya) ve özellikle de Iskenderiye piskopos-larının gereksiz, ama ısrarlı tepkilerini çekecek ve böylece, teolojik görünümü çok zaman, maddi çıkarları ve öncelik hakkı kavgalarını gözleyen 5. yüzyıl kavgalarındaki rolünü oynayacaktır
📖 Sayfa 45 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Bizans'ın, toprağı Türkler tarafından fethedilmeden önce, Batı tarafından, ekonomi alanındaki fethi gerçek-leştirilmişti.
📖 Sayfa 133 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
7. yüzyıldan başlayarak, Bizans İmparatorluğu tam anlamıyla Küçük Asya oldu. Zaten, Herakleios hanedanı da, muhtemelen Ermeniydi ve sonraki yüzyıllarda tahta gitgide daha çok Asyalı çıkmıştır. Bu arada, ilginç bir nokta da, Herakleios'un, orduya alınanlar konusunda da aynı yönde değişiklik yapmış olmasıdır.
📖 Sayfa 79 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Bu aykırılığın derinliğini ortaya koyabilmek için, şu iki örnek yeterlidir: şöyle yazmış olan Petrarca'nınki: "Türkler düşmandır, ama Skhisma'cı Yunanlılar düşmanlar-dan da beterdir"; ve Bizans'ın, aynı tarihte şöyle demiş olan yüksek bir kişisininki: "Bizans'ta Latin mitra'sı (piskopos vb. gibi yüksek aşamalı din adamlarının giydiği başlık ç.n.) görmektense Türk sarığı görmek yeğdir".
📖 Sayfa 134 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Zaten, Herakleios hanedanı da, muhtemelen Ermeniydi ve sonraki yüzyıllarda tahta gitgide daha çok Asyalı çıkmıştır. Bu arada, ilginç bir nokta da, Herakleios'un, orduya alınanlar konusunda da aynı yönde değişiklik yapmış olmasıdır. Ondan önce, orduda bulunan aşırı derecedeki Barbar sayısından söz etmiştik: anlaşılan, bu kararıyla, yerli halktan asker toplamaya geri dönüyor ve bu askerleri de Persler'in büyük ordusunu yendiği ordunun askerleri için olduğu gibi, Doğu'dan topluyordu
📖 Sayfa 79 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
(…) öğrenmeye düşkünlüğü ve bilim adamlarına sevgisi nedeniyle Filozof takma adıyla anılan VI. Leon, elimizde “İmparatorluğun İdaresi” ile ilgili incelemeleri, “Peri Thematon”, “Tören Elkitabı” gibi yapıtları bulunan, yazar, imarcı, sanatçı, tüm entelektüel yaşama can kazandıran VI. Leon.
📖 Sayfa 104 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Mutlakiyetçiliğin ve onun doğal sonucu olan idari merkeziyetçiliğin ilkesini varabileceği en ileri sonuçlara kadar götürmüş olan da Diocletianus'tur: böylece, Senato'nun gerçekte artık hiçbir rolü kalmamış ve senato kararları da geçerliğini yitirmiş oluyordu. Bu arada, senato eyaletleri ve onlarla aynı zamanda, İtalya'nın son ayrıcalıkları da ortadan kalktı; tüm imparatorluk yönetimi imparatorun danışmanları, daireleri ve görevlilerine bırakıldı.
📖 Sayfa 15 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Denildiğine göre, saltanatının en yüksek noktasının belirtisi olan ve törenlerle kutlanan, Ayasofya'nın ibadete açıldığı 25 Aralık 537 günü, Justinianos, bu yeni kiliseye girerken, heyecanlanarak, ve Kudüs'teki Süleyman Tapınağı'nı kadtederek, "Seni yendim, Süleyman" diye haykırdı.
📖 Sayfa 68 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
II. Mehmet 1451’de tahta geçti.
📖 Sayfa 130 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
İstanbul Boğazı’nın Avrupa yakasında, Bizans’ın Karadeniz’le iletişimini kesen bir kale inşa ettirdi (Rumeli Hisarı).
Ardından, Bizans’a oradan bir yardım gelmesini önlemek amacıyla, Mora’ya sefere çıktı.
Ve nihayet, Nisan 1453’te Konstantinopolis’i kuşattı.
Manuel, bakışlarını Batı'ya ancak istemeye istemeye çeviriyordu, ama bunu, Kilikya'da çıkan ve bastırdığı bir ayaklanmayla, ve özellikle de Türklerle ilgili olarak, yapmak durumunda kaldı. O sıralar, İconium (Konya) Sultanı (Anadolu Selçuklu Devleti'nin hükümdarı) ürkütücü II. Alparslan'dı: 1176'da, Türk orduları Bizans ordularını Frigya'da Miryokefalon'da darmadağın ettiler. Bu, Bizans için, Malazgirt'ten yüzyıl kadar sonra, Türkler'i Asya'da yenme umudunun artık kesinlikle son bulmasıydı.
📖 Sayfa 109 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Denildiğine göre, saltanatının en yüksek noktasının belirtisi olan ve törenlerle kutlanan, Ayasofya'nın ibadete açıldığı 25 Aralık 537 günü, Justinianos, bu yeni kiliseye girerken, heyecanlanarak, ve Kudüs'teki Süleyman Tapınağı'nı kastederek, "Seni yendim, Süleyman!" diye haykırdı. Tüm ortaçağ, bu bazilikaya, onu tüm diğerlerinden ayıran "Büyük Kilise" adının verilmesine sevindi.
📖 Sayfa 68 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Denildiğine göre, saltanatının en yüksek noktasının belirtisi olan ve tören-lerle kutlanan, Ayasofya'nın ibadete açıldığı 25 Aralık 537 gūnu, Justinianos, bu yeni kiliseye girerken, heyecanlanarak, ve Kudüs'teki Süleyman Tapınağı'nı kastederek, "Seni yendim, Süleyman!" diye haykırdı
📖 Sayfa 68 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Askerler, devlet görevlileri, kentlerin burjuva ve zanaatçıları, tümü, durum ve koşullarına, en sıkı biçimde ve çok zamanda veraset yoluyla geçerli olmak üzere bağlıydı: Roma İmparatorluğu, karşımıza, daha 4. yüzyılda işte böyle çıkmaktadır. Sadece büyüklerin yararlanmasında ve imparatorun kayırmasında bazı değişiklikler görülür. Bu kurumların en çarpıcı özelliği, kuşkusuz, devletin tüm alanlara zorbaca müdahalesidir.
📖 Sayfa 37 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Mancianus 451 yılında Khalkedon'da (Kadıköy) dördüncü evrensel (ya da kiliseler arası) konsili topladı. Bu konsilde papalık elçileri de hazır bulundular.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
İsa'yı, Nikaia öğretisi uyarınca, "her iki niteliğinde de tek" sayan ve Monofizizmi mahkûm eden bir inanç açıklaması kaleme aldı.
Khalkedon Konsili'nin dini bakımdan büyük bir önemi vardır, çünkü Katolikliğin gerçekten temelini atıyordu.
Mısır, Suriye, Küçük Asya'nın bir bölümü Monofizizme bağlı kaldılar: Antakya'da ayaklanmalar çıktı ve Mısır
Kilisesi'nin Yunanca'yı bırakarak Kipti dilini işte o sırada kabul etmiş olduğu sanılmaktadır.
Bağnaz Hıristiyan, ayrıca, din konusunda devletin sonsuz, sınırsız gücü olduğuna inanan Theodosius, paganizme karşı, en önemlisi, ünlü, 392 tarihli ferman olan bir dizi önlem aldı: kurban sunmalar ve pagan tapma tarzının tüm törenleri, hatta tapınaklara girmek bile yasaklandı; bu yasaklara uymayanlar, o korkunç, kutsal şeylere ve hükümdara karşı çıkma suçlamasının tehdidi altında bırakıldılar. Bunun üzerine, tapınaklar, bağnaz Hıristiyanlar tarafından tahrip edildi ya da kiliseye dönüştürüldü. İçlerindeki heykeller, kenti süslemesi için, Konstantinopolis'e götürüldü.
📖 Sayfa 43 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Haçlılar, batı örneğine ve feodal örneğe uygun olarak, Edessa'da Flandre Kontu Baudouin, Antiokheia'da Taranto Kontu Bohemond, Kudüs'de Godefroy de Bouillon için bir dizi hükümdarlık kurdular.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Ostrogotlar. Bizans diplomasisinin esnekliği, üçüncù bir tehdidi, Ostrogotlar'ınkini de savuşturacak kadar usta olduğunu gösterdi
📖 Sayfa 52 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Aslında Julianus hiçbir zaman, yürekten inanarak Hıristiyan olmamış ve Hıristiyanların kavgaları onu iğrendirmişti.
📖 Sayfa 42 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Julianus, Cermenler’le başarılı savaşlar yaptığı Galya’da bulunduğu sırada Constantinus’un ölümünü öğrenerek imparator olunca, gerçek duygularını gösterdi.
Tapınakların yeniden açılmasını ve Tanrılara kurban sunmayı buyuran bir ferman çıkardı.
Pagan kültünü ve pagan din adamlarını yeniden örgütledi ve bunu yaparken de Hıristiyan kültünün ve din adamlarının birçok özelliğini örnek aldı.
4. ve 5. yüzyıllarda, ülke içinin tarihi Hıristiyanlık’ınkiyle birbirine karıştı ve bu durum, tüm Bizans tarihi boyunca böyle kalacaktır.
📖 Sayfa 42 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Kaçmaktan başka kurtuluş yolu kalmadığında, ben, kaçmayı istemem. Başında taç taşımış olanların, o tacı yitirdikten sonra artık yasamamaları gerekir. Lål renkli kumaşın güzel bir kefen olduğu yolundaki o eski özdeyişi severim
📖 Sayfa 54 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
(…) kısa sürede surları ona dar gelecek kadar hızlı büyüdü ve II. Theodosius döneminde, kara tarafında, üç savunma hattından oluşan daha uzun ve daha güçlü, yeni bir sur inşa edilmesi gerekli oldu; bu sur her türlü saldırıya karşı dayanıklıydı ve Konstantinopolis’i, kuşatma topçuluğunun icadına kadar Barbarlar’ın saldırılarına karşı koruyarak, Bizans’ın tarihinde önemli bir rol oynadı.
📖 Sayfa 41 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Diocletianus, provincia’ları on iki “dioecesis” olarak gruplaştırdı ve daha sonra bunlar da dört valilik biçiminde kümelendirildi: Galya, İtalya, Illirya ve Doğu.
📖 Sayfa 32 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
(…) saltanatının sonunda, İmparatorluk’un bütün çarklarına tümüyle yeni özellikler kazandırıldı.
📖 Sayfa 32 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Öyle ki, o andan başlayarak, artık tümüyle yeni bir başka tarih başlamış oluyordu.
Katil, Ermeni kökenli Loannes Tsimiskes 969 ile 976 arasında tahtta kaldı, ve Konstantinos Porphyrogennetos'un kızı Theodora'yla evlenmiş olduğu için kendini yasal olarak da hükümdar sayıyordu. Ondan sonra, başlıca kişi, birbirinin ardı sıra üç imparatorun (IV. Romanos Argyros, IV. Mikhael Paphlagon ve Konstantinos Monomakhos) eşi olan İmparatoriçe Zoe'ydi. İmparatoriçe Zoe, İmparatorluk'u bir süre, kız kardeşi Theodora'yla ortaklaşa, doğrudan doğruya da yönetti. Bu, Bizans'ta, tahtta bir kadın tarafından uygulanan yönetimin son örneğidir.
📖 Sayfa 95 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Constantinus'tan önce, Roma İmparatorluğu pagan bir imparatorluktu; Constantinus'tan başlayarak ise, Hıristiyan bir imparatorluk oldu. Bu, tarihin en önemli olaylarından ve aynı zamanda da en karmaşık sorunlarından biridir. Bu olgu, yadsınabilir nitelikte değildir ve Hıristiyanlığın geleneği, Constantinus ile annesi Helena'ya azizler arasında yer vermekle yanılgıya düşmüş değildir. Ama aynı Hıristiyanlık geleneği, pek erken bir tarihte, şaşkınlık verici olaylarının anlatısının arasına, gereğinden çok, şaşkınlık vericilik sokmuştur.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Monofizizm, bir anlamda, Nesturi din sapkınlığı ile Arius'çu din sapkınlığının tersidir.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Constantinus ilkin pagandı ve güneşe tapanlardandı ve gönül gözüyle gördüğü ilk ve belki de tek şey, pagan nitelikteydi.
📖 Sayfa 21 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Bizans 330 yılında kuruldu. "Roma" İmparatorluğu o tarihte birden son bularak varlığını bir "Bizans" İmparatorluğu olarak sürdürmüyor, ya da, yerine birden, bir "Bizans" İmparatorluğu geçmiyordu. Söz konusu başlangıç noktası olarak Theodosios'un öldüğü ve imparatorluğun Arcadius ile Honorius arasında bölüşüldüğü yıl olan 395 yılını almanın daha doğru olacağı da öne sürülmüştür.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Ortodokslukla Monofizizmi birbirine yaklaştırmak amacıyla özel olarak yaratılmış olan yeni öğreti, "Monotelizm" (bu anlayış İsa'da bir tek irade ve iki doğa olduğunu kabul ediyordu) tümüyle başarısızlığa uğradı: iki hasım tarafın her ikisi de, Monotelizmi aynı dehşetle reddettiler.
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Sonuçla, anlaşma olasılığı yoktu ve Monofizist iller olan Mısır, Suriye ve Filistin işi Bizans'tan ayrılmaya, en azından, hoşgörü anlayışını bildikleri Arap egemenliğini dilemeye vardırdılar.
Denildiğine göre, saltanatının en büyük yüksek noktasının belirtisi olan ve törenlerle kutlanan, Ayasofya’nın ibadete açıldığı 25 Aralık 537 günü, Justinianos, bu yeni kiliseye girerken, heyecanlanarak, ve Kudüs’teki Süleyman Tapınağı’nı kastederek, “Seni yendim, Süleyman!” diye haykırdı.
📖 Sayfa 68 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Ayasofya’nın ibadete açıldığı 25 Aralık 537 günü, Justinianos, bu yeni kiliseye girerken, heyecanlanarak, ve Kudüs’teki Süleyman Tapınağı’nı kastederek, “Seni yendim, Süleyman!” diye haykırdı.
📖 Sayfa 68 · Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Herakleios, resmen, o zamana kadar yarı resmi olarak Pers hükümdarı için kullanılan "Basileus" unvanını aldı.(629)
Bizans Tarihi, Paul Lemerle
Sıkça Sorulan Sorular
Bizans Tarihi kimin eseridir?
Bizans Tarihi, Paul Lemerle tarafından yazılmıştır. Türkçeye Galip Üstün çevirmiştir.
Bizans Tarihi kaç sayfadır?
Bizans Tarihi, 135 sayfadır (İletişim Yayıncılık baskısı).
Bizans Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Constantinus'tan önce, Roma İmparatorluğu pagan bir imparatorluktu, Constantinus'tan başlayarak ise, Hıristiyan bir imparatorluk oldu. Bu, tarihin en önemli olaylarından ve aynı zamanda da en karmaşık sorunlarından biridir. Bu olgu, yadsınabilir nitelikte değildir ve Hıristiyanlığın geleneği, Constantinus ile annesi Helena'ya azizler arasında yer vermekle yanılgıya düşmüş değildir. Ama, aynı Hristiyanlık geleneği, pek erken bir tarihte, şaşkınlık verici olaylarının anlatısının arasına, gereğinden çok, şaşkınlık vericilik sokmuştur.”