Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli'nin Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt'ten En Beğenilen Alıntılar
Kadın, Ortaçağ zihniyetinde 'ilk günahın taşıyıcısı' ile 'kutsal bakire' arasındaki dar koridora sıkıştırılmıştır; kamusal alandan dışlanmış, hukuki bir özne olmaktan mahrum bırakılmıştır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Coğrafyacılar içinde en zengini, 1000 yılına doğru yaşayan Mukaddisi'dir: Eserlerinde harita deneyimleri de vardır onun.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Paranın dolaşımı, kan bağının kutsallığını bozmuştur.. Tüccar sınıfının yükselişiyle birlikte, toplumsal statü 'soydan' gelmekten çıkıp 'kasaya' girmeye başlamıştır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
1215’teki bu belge, halkın özgürlük belgesi değil, aristokrasinin kralla yaptığı bir yetki paylaşımıdır.. Fakat 'hiç kimsenin hukukun üstünde olmadığı' fikrini bir kez zehir gibi sisteme zerk etmiştir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Üniversiteler, her ne kadar kilisenin rahmi içinde doğsa da, zamanla kurumsal bir kimlik kazanarak aklın dogma karşısındaki ilk örgütlü direniş odakları haline gelmiştir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kudüs bir semboldü; ancak asıl itici güç, Avrupa’nın artan nüfus baskısı, topraksız kalan soyluların mülkiyet hırsı ve Doğu’nun efsanevi zenginliklerine duyulan iştahlı meraktı..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Tarihin gerçek motoru şövalyenin kahramanlığı değil, ağır sabanın toprağı derinlemesine yarmasıdır.. Artı-ürün artmadıkça, ne o görkemli kaleler yükselebilir ne de krallıklar ayakta kalabilirdi..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Ortaçağ, antikitenin bir enkazı değil; modern Avrupa'nın genetik kodlarının yazıldığı, köylü emeği ile feodal beylerin çelik iradesinin çarpıştığı dinamik bir inkübasyon dönemidir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Bir bütün olarak ele alındığında ise, Kuran'da nitelikçe birbirinden pek ayrı üç bölüm vardır: Birincisi, ki en eskidir, kayıptan haber veren bir insan diliyle, kızgın renklerle dünyanın sonu ve ''Son Hüküm'' hakkında tablolar çizer. Bir başka bölüm, eski halkların yazgılarından, kendilerine gönderilmiş peygamberler karşısında takındıkları tutumlardan öyküler anlatır. Son olarak, Kuran'ın önemli bir bölümü, gerçek anlamıyla yasamadır, yani uygulanması gerekli kuralları içerir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kentler, feodal hiyerarşinin dışına taşan 'ekonomik anomali' bölgeleridir.. Duvarların içindeki ticaret rüzgarı, toprağa bağlı kölelik zincirlerini paslandırmaya başlamıştır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Yücelik, adalet, yönetme sanatı, yiğitlik, kültür hemen tüm Sasani hükümdarlarının bu nitelikleri, hanedanının yıkılışından sonra da gelecek kuşakların belleğinde yaşayacak ve -1000 yılına doğru- Firdevsi'nin yazdığı ulusal destanda, Şehname'de yeniden dile getirilecektir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Yine kuşkusuz, herkesin, selamete ancak kiliseye bağışta bulunarak erişebileceğini düşündüğü bir dönemde, dinsel kuruluşların serveti gitgide artıyordu.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Germenler, Jutland Adası dolaylarında bir bölgeden geldikleri sanılan Hint-Avrupa halkıydı. Almanya'nın büyük bir bölümünde Keltlerin yaşadığı çağlarda, Germenler denizci bir halktı. M.Ö. 4. yüzyılın sonlarına doğru Germenler Weser'e, Vistül'e, İskandinavya'ya vardılar; M.Ö. 3. yüzyılda, Keltleri Galya'ya sürerek Almanya'yı ele geçirdiler.
📖 Sayfa 17 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kültürdeki çöküş, ekonomideki büzülüşe ve kentlerdeki gerileyişe bağlıdır özellikle.
📖 Sayfa 16 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kırk yaşına doğru Tanrı'nın çağrısını duyar ilk kez. Çevresine korku ve kaygılarını açıklar ve kendisini ''cin çarpmış'' sanarak, Cebrail'in söylediklerini reddetmeye başlar; bu meleğin her görünüşünde mistik bir hale girer, kendinden geçer. Kuşkusuz, hayaldir gördüğü; adı ne olursa olsun, ruhsal bir bunalım içindedir. Nitekim, canına kıyma girişimlerinde bulunur bir ara.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Muhammed, doğduktan iki ay sonra babasını yitirir, altı yıl sonra da annesini. Küçük öksüze önce büyükbabası sahip çıkar; sonra da amcalarından Ebu Talip yanına alır ve kervan sürücüsü olarak yetiştirir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Feodalite, güvenliğin özgürlükle takas edildiği trajik bir toplumsal sözleşmedir.. Köylü, canını kurtarmak için mülkiyetinden ve iradesinden vazgeçerek şatonun gölgesine sığınmıştır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Muhammed, evlenerek yoksulluktan kurtulmuştur.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Bununla beraber, ruh dünyasında sorunları vardır. Zeki, ölçülü ve pek gerçekçi de olsa, sinirli ve tutkulu bir yaradılıştadır. Gençliği, yığınla doyumsuzlukla geçmiştir. Kendisinden hayli yaşlı tek bir kadınla yetinmek zorunda kalışı; Arapların pek önem verdikleri erkek çocuğa sahip olamayışın getirdiği hayal kırıklıkları...
Ortaçağ düşüncesinde akıl, özgür bir kuş değil, imanın hizmetindeki bir köledir.. Bilgi, yeni bir şey keşfetmek için değil, mevcut dogmaları mantığa bürümek için üretilir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Veba, sadece bir salgın değil, feodalizmin mezar kazıcısıdır.. Nüfusun azalması emeği kıymetlendirmiş, köylüyü efendisi karşısında ilk kez pazarlık yapabilir hale getirmiştir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Güzelliğin ölçüsü, insanın duyabilme yeteneğinin ölçüsünde değildir yalnızca; anlayabilme ölçüsündedir de. İnsanın duyma ve anlama yeteneği, böylece insanın yürüyüşünün, yolunun ve yönteminin sınırlarını işaret ederler.
📖 Sayfa 441 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Batı dogmaların içinde boğulurken, İslam dünyası Antik Yunan’ın rasyonel mirasını koruyarak onu bir laboratuvara dönüştürmüş ve Avrupa’ya Rönesans’ın anahtarlarını teslim etmiştir..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kimya da bütün ortaçağ zekalarının tutkusuydu. Tüm Avrupa ve Doğu simyacılarının arayıp durdukları ''iksir'', Arapçadır. Bu bilimin babası, Cabir bin Hayyan'dır.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Hristiyan Batı'nın gelişmesi karşısında İslam dünyasının 11. yüzyılın ilk yarısında ortaya koyduğu tablo, özellikle siyasal anarşi, dinsel bölünmeler, hatta bazı bölgeler için iktisadi çöküşle damgalıdır; Bizans bir alacakaranlık içindedir. Öyle de olsa, İslamın batısında bir Endülüs uygarlığı boy atar. İslamın doğusundaki doğrulup dikilişi ise Türkler gerçekleştireceklerdir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Bazıları için İsa'nın varlığı ve çektikleri mutlak gerçeklerdi; ancak, tanrısal nitelikten öylesine ayrıydı ki bunlar, birinin acıları ötekinin yetkinliğini bozmuyordu: Bunlar da, Konstantinopolis patriği Nestorius'un (5.yüzyıl) adından hareketle, Nasturiler (Asuriler) diye adlandırılıyorlardı.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Hristiyan Batı'nın gelişmesi karşısında Müslüman dünyanın 10. yüzyılın ilk yarısında ortaya koyduğu tablo, özellikle siyasal anarşi, dinsel bölünmeler, hatta İslamın geniş bölgeleri için iktisadi çöküşle damgalıdır.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Feodalizm, kendi içinde büyüttüğü sınıflar (burjuvazi) ve geliştirdiği üretim araçları nedeniyle yıkılmaya mahkumdu.. Modern dünya, bu devasa enkazın içinden süzülerek çıkmıştır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
İslam öğretisi, aslında pek özgün değildir. Bir bireşim savında da olsa ''seçmecilik'' ten öteye gidememiştir. İçerdiği bazı öğeleri, ortaya çıktığı toplumdaki en ilkel inançlardan, bazı öğeleri de kendinden önceki en ileri dinlerden almıştır: Cinlere ve meleklere inanma, eski ilkel inançlardan geliyor; tek tanrı düşüncesi, ''Son Hüküm'', ''Cennet'' ve ''Cehennem'' gibi inançlar da Musevilikle Hristiyanlıktan.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Museviliğe borçları ise, Hristiyanlığa olduğundan daha fazla!
9. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak, İbn Kuteybe, Ebu Hanife Dinaveri ve Yakubi, evrensel tarih yazıcılığının yolunu açarlar.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kuran, herhangi bir kuşkuya yer vermeyecek biçimde, kadını erkekten aşağı görür ve ikinci sınıf bir insan muamelesi yapar ona. Kadın, erkeğin istediği zaman boşadığı, istediği zaman geri aldığı, gerekirse dövdüğü bir mal gibidir; evine kapanmalı, saçını başını sıkıca örtmeli, kapısından içeri yabancı erkeğin adımını atmasına izin vermemelidir. Bugünkü anlayışımızla baktığımızda, daha bir yığın gariplik, anormallik..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Her topluluğun kendine has tanrıları ve fetişleri, örneğin kabilenin çevresinde belli zamanlarda çevresinde toplandığı kutsal taşlar vardı. Daha Muhammed'in ortaya çıkmasından çok önce, bu tanrılar arasında yüce bir tanrı özel bir yer tutuyordu: Allah'tı bu!
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kilise, Ortaçağ’da yalnızca bir inanç merkezi değil; kıtanın en büyük toprak sahibi, en disiplinli bürokrasisi ve bilginin sınırlarını çizen nihai sansür mekanizmasıdır..
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Hristiyan ahlakı, vaftiz olmuş kişilerin köleleştirilmesini yasaklamak ve azat etmeyi selamet getirici bir hareket olarak karşılamakla, köle sınıfının azalmasına -belli bir ölçüde- katkıda bulunmuştur.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Feodal toplumun bağrında yeni bir sınıf doğmaktadır: Burjuvazi.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
O yüzyılların Avrupa'sı, yalnızca iktisadi ve sosyal yaşamda değil, dinde, düşüncede ve sanatta da yenileşme diyarıdır: Üniversitelerin doğuşu, laik düşüncenin ortaya çıkışı, roman sanatın boy atışı o yüzyıllara rastlar.
Doğu'da, hoşnutsuzlukları bir noktada toplayan Şiilikti. Ne var ki, o da bölünmüştü kendi içinde. Görünüşte, ''İmam'' ın kişiliği üstündeydi uyuşmazlık. Şiilere göre, imamlık gerçekten Ali'nin soyundan gelenlerin hakkıdır; ancak çok geçmeden soy zinciri tartışma alanına çıkar. Ayrıca, Ali soyundan gelenlerin kiminin yetersizliği, görüş ayrılıkları, şu düşünceye de yol açar: Mirasçılık zinciri kopmuştur; sonuncu imam -nasıl olmuşsa!- ölmeden kaybolmuştur; daha sonra, Mehdi olarak gelecek, insanlık sona ermeden adaleti kuracaktır. Aslında, Kutsal Kitap'taki mesih inancının bir yankısıdır bu.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Müslümanlar, Hint rakamlarını, sıfırla ondalık sistemi ağır da kabul etmiş olsalar, bütün bunları Batı'ya götürenler onlar oldular. Müslüman matematikçiler içinde, en eskisi ve en ünlüsü el-Harizmi'dir. Logaritmaya -bulan o olmasa da- onun adı verilmiştir; ancak, onun asıl eseri ''elcebir'' denen denklemler üstünedir ki, cebirin adını ve yöntemlerini dünyaya yaymıştır.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Mekke'nin aristokrasisi, kökenini ta İbrahim'e değin çıkaran Kureyş kabilesine mensuptu. Kabile, birçok aileye bölünmüştü; içlerinde özellikle ikisi, Emeviler ile Haşimiler başta geliyordu. Haşimi ailesi, gerçi en zengin olanı değildi; ancak, en saygın olanıydı ve kentin siyasal ve askeri yönetimini elinde tutan Emevi ailesinden daha az güçlü de olsa, tüm ülkede bu sonsuz saygınlıktan yararlanıyordu. Kabe'de önemli görevleri elinde tuttuğu için hac zamanlarında önemli rol oynuyordu.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Muhammed, bu ailedendir işte.
Kıtlıkların neden doğdukları, onların boyutlarından ve yayılışından çok daha iyi biliniyor. Yerel olsun, genel olsun kıtlıklar hemen hep kötü havaların sonucuydu; savaşın yıkıntıları da çoğu kez bunu arttırıyordu.
📖 Sayfa 364 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Şeyh Bedreddin'e göre, düşünce ve vicdan özgürlüğü temeldir. Devlette de hükümet seçimle kurulmalıdır. Halk tam bir özgürlük içinde oyunu kullanabilmelidir. Kıyıcı ve zorba bir yönetimin buyruklarına uymamak gerekir. Saray, saltanat, yeniçeri, tekkeler, dervişler hep zorbalığın ürünüdür. Bu zorbalığa boyun eğmemelidir. Bedreddin'in toplumunda köleler de yoktu.
📖 Sayfa 414 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
9. yüzyılın başlarından başlayarak Halife Memun, Bağdat'ta bir gözlemevi yaptırır; onu 10. yüzyılda, başka yerlerdeki kuruluşlar izleyecektir. Güneş ve ay tutulmaları, gezegenlerin hareketi, dünyanın yuvarlaklığı varsayımından kalkarak, dünyanın çemberinin ölçülmesi, hele o zamanki araçların ilkelliği göz önünde tutulursa, hayranlık vericidir. El-Battani (877-918) bu bilimin kuşkusuz en büyük adıdır.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
İustinianos'un saltanatı (527-565) geleneksel olarak ''Bizans'' uygarlığının ilk altın çağı olarak gösterilir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kuran'ın, yetim ve öksüzlere olanca özenin gösterilmesi konusundaki ısrarlarından anlıyoruz ki, Muhammed'in çocukluk ve gençlik yılları acılarla geçmiştir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
660 yılına doğru İngiltere, baştan aşağıya Hristiyanlaşmıştı ve İskoçyalı ile Romalı olmak üzere birbirinden iyiden iyiye farklı iki Hristiyan uygulaması arasında bölünmüş bulunuyordu.
📖 Sayfa 38 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Kilise adamlarının geçimini sağlayan üç şey vardır: İnananların verdikleri sadakalar; bölge papazlarının yararlandıkları ayinlerde ve mevsimlik olarak verilen sungular; ve özellikle dinsel kurumlara hayır için bağış olarak terk edilmiş topraklardan gelen gelirler.
📖 Sayfa 217 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Mevlana, temelde bir şeriat adamıdır. Öyle denildiği gibi hoşgörüden yana değildir; tam tersine, felsefeyi yasaklar. Sonra din ve mezhep ayrımı yanında ırk ve ulus ayrımı da yapar. Türk'ü ve Hintli'yi kötüler. Onun "aşk" ve "insan sevgisi"nden bahsederken bunları göz önünde tutmalı. Toplumda en yukarıda gördüğü, şeyhler, ermişler, padişahlar, varlıklılardır; alt katta ise halk ve köylüler vardır ve kötüler onları. Bu yanlarıyla tipik bir egemen sınıf sanatçısıdır.
📖 Sayfa 266 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
14. ve 15. yüzyıllar feodal Avrupa için çetin yüzyıllardır. Başta iktisadi ve sosyal güçlükler gelmektedir: Kıtlık, savaş ve veba; insanları her an tehdit eden üç tehlikedir.
📖 Sayfa 345 · Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
O devrin insanları, baskı güçlerinin karşısındaki durumuna göre üç ''zümre'' ye (ordre) ayrılıyorlar: Birinci zümreye, görevi Tanrı'nın şanını yüceltmek olan dua edenler giriyor; arkasından, zayıfları savunmak ve tanrısal barışı sürdürmekle yükümlü savaşanlar geliyor; son olarak, bu iki zümreden oluşan egemen sınıfın altında köylüler var ve tanrısal plana göre, emekleriyle, duadan ve savaştan anlayanların geçimini sağlamakla yükümlüdürler.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Doğruluğu bütün bilginlerce kabul edilmiş olan hadisleri bir araya getiren El Camitü's- Sahih (Doğru Derleme), Buhari'nin en tanınmış eseridir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
İran'da bir büyük yenilik vardır: Müslüman İran edebiyatı doğmaktadır; Arap alfabesiyle yazılan İran dilindedir bu. Epik şiir, daha başlarda, Firdevsi'nin Şehname'siyle doruğuna çıkar. 10. yüzyıla doğru, Samani sarayının desteğiyle yaratılır eser. İranlıların ulusal destanıdır bu; İslam öncesi zaferlerin gerçek ya da efsanevi anıları, görkemli bir biçimde dile getirilmiştir.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli
Sıkça Sorulan Sorular
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt kimin eseridir?
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, Server Tanilli tarafından yazılmıştır.
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt kaç sayfadır?
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt, 472 sayfadır (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları baskısı).
Yüzyılların Gerçeği ve Mirası 2. Cilt'in en ünlü sözü nedir?
“Kadın, Ortaçağ zihniyetinde 'ilk günahın taşıyıcısı' ile 'kutsal bakire' arasındaki dar koridora sıkıştırılmıştır; kamusal alandan dışlanmış, hukuki bir özne olmaktan mahrum bırakılmıştır..”