Osman Pamukoğlu'nun imzasını taşıyan Baş Döndürenler, Araştırma-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede İnkılap Kitabevi etiketiyle yayımlanmıştır. Sayfa numaralarıyla birlikte, Baş Döndürenler'i işaretleyen okurların favori sözleri aşağıda.
Baş Döndürenler'den En Beğenilen Alıntılar
Asya ve Afrika da birçok ülke şimdi gözlerini Ankara’ya çevirmişlerdi. Çünkü orası, yenilmez sanılan büyük emperyalist devletlerin diz çöktürüldüğü büyük engellerin tek tek aşılarak bağımsızlık savaşının kazanıldığı, Mustafa Kemal adında genç bir adamın karargâhıydı.
📖 Sayfa 474 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Türk ordusunda doğru dürüst kıyafet ve donatım olmadığı gibi, başka bölgelerden, sıcak iklimlerden getirilen birliklerin uygun çarıkları dahi yoktu. Cephanesiz, çadırsız, sıfırın altında 20 derecelerde erler açık havada uyuyor ve sabaha doğru çoğu donarak ölüyordu, Savaş, sarp dağlar ve kayalık bölgelerde, karın 1 metreyi aştığı, aralık ve ocak aylarında sıfırın altında 20-40 dereceler arasında yapılacaktı.
📖 Sayfa 71 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Deseydiler acının tarifi nedir?
Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Ben seni gösterirdim ve susardım sonra.
30 Ağustos Zafer Bayramı
📖 Sayfa 428 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Türk'ün gerçek kurtuluş güneşi 30 Ağustos sabahı ufuktan bütün parlaklığı ile doğacaktır.
Yanlışlar ne kadar çok olursa olsun sefer, zafer ulaştırabilirdi.
Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Mustafa Kemal ve arkadaşlarının savaşı, yalnız Ermenisine, Yunanına, İngiliz ve Fransızına, iç ayaklanmalardaki asilere karşı yapılan bir silahlı çarpışma şeklinde değil, hatta İstanbul ve Saray yanlılarıyla yapılan ve bitmeyen silahsız bir iktidar çatışmasında değil, kendi içinde, kendi Meclis'inde gittikçe sertleşen bir muhalefete karşıda yapılmaktaydı. İsmet İnönü'nün dediği gibi "Mustafa Kemal Paşa'nın askeri meselelerle uğraşmaktan mı, yoksa siyasi meselelerle boğuşmaktan mı daha çok eziyet çektiği" cevaplandırılması zor bir soruydu...
📖 Sayfa 299 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Yunan esirlerinden 23 inşaat taburu kuruldu ve bunlar memleketlerine gönderilene kadar yol ve demiryolu inşaatlarında çalıştırıldı.
📖 Sayfa 464 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Irak’taki tekmil harekatım sırasında Arapları hain ve alçak insanlar olarak gördüm. Türkler de bunlara, layık oldukları şekilde muamele ediyorlardı.”
📖 Sayfa 92 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Çanakkale muharebeleri sona erdiğinde kayıplar bilançosu iki taraf için de çok ağırdı. Karşı tarafın bu cephedeki zayiatı; ölü, yaralı ve esir olarak İngilizlerin 216 bin ve Fransızların 115 bin, toplam 331 bin kişiydi.
📖 Sayfa 120 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Türklerin kayıpları:
55 bin 177 şehit.
100 bin 177 yaralı.
21 bin 498 Çanakkale'de muhtelif hastalıklardan ölenler.
10 bin 67 kayıp.
Çanakkale muharebeleri süresince bu cepheden geriye sevk edilen hasta ve hava değişimlerinin sayısı da 64 bin 440 olarak alınınca, toplam 251 bin olduğu ortaya çıkmaktadır...
İlk Kuvayı Milliye’yi kurma şerefi Ödemiş’in, ilk Kuvayı Milliye kongresini de yapma ve sonuçlandırma şerefi de Balıkesir’in oldu.
📖 Sayfa 192 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Deseydiler acının tarifi nedir?
📖 Sayfa 11 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Ben seni gösterirdim, susardım sonra.”
“Hepimiz Mustafa Kemal’in askerlik dehasına inanırdık.”
📖 Sayfa 448 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Refet Paşa komutasındaki 7400 kişiden oluşan Türk jandarma kuvveti, 19 Ekim 1922 günü, Türklerin coşkun gösterileri içinde büyük bir törenle İstanbul'a geldi ve Trakya'nın devir teslim işlemlerine başladı. 15 Kasım 1922'de devir işlemi sona erdi.
📖 Sayfa 469 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Orta Anadolu yaylasının yavaş yavaş ısınmaya başladığı bahar günlerinde, 1920 yılının Nisanı'nda, bir taraftan İstanbul'dan kaçan, diğer yandan yeni seçilen milletvekilleri birer ikişer Ankara'da toplanmaya başlamışlardı. Dağılan son Osmanlı Meclisi'nden 11 kişi tutuklanarak Malta'ya sürülmüş, 69 milletvekili de Ankara'ya kaçmıştı. İstanbul'un işgalinden kârlı çıkan İtilaf devletleri değil, Mustafa Kemal ve Milli Mücadeleciler olmuştu.
📖 Sayfa 227 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Saray ve saltanat kurtulmuş, memleket elden gitmişti...
📖 Sayfa 262 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Tarih elveda demez; tekrar görüşmek üzere der...
Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Mustafa Kemal Paşa’yı Samsun’a çıktığından beri izleyen İngilizler, kurduğu ilişkilerden ve tutumundan rahatsız olmaya başladılar. İngiliz Karadeniz Ordusu Komutanı General Milne, 6 Haziran 1919 günü Osmanlı Harbiye Nazırlığı’na gönderdiği bir yazı ile Mustafa Kemal Paşa’nın geriye çağrılmasını istedi.
📖 Sayfa 180 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Osmanlı Harbiye Nazırı Şevket Turgut Paşa buna net bir cevap verdi; cevabın özü şuydu:
“Bırakın da, neyi yapıp neyi yapmayacağımıza biz karar verelim.”
Mustafa Kemal Paşa, Kurtuluş Savaşı boyunca hiç durmaksızın birbirinden farklı üç ayrı cephede savaşmak zorunda kalmıştır:
📖 Sayfa 395 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Savaş meydanlarında, muhaliflere karşı Millet Meclisi’nde, bir de yokluk ve imkânsızlıklarla.
(Savaş tarihinin değişmez ilkesi, cepheden zayıf kuvvetlerle tespit, bazen kanattan, bazen de iki kanattan esas kuvvetlerle çevirmedir.)
📖 Sayfa 363 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Ankara'da Millet Meclisi'nde Sevr görüşmeleri yapılırken Nebil Efendi'nin ''Boşuna yorulmuşlar, Türkiye yok diyeydiler daha iyi ederlerdi'' sözü her şeyi net ve kısa anlatıyordu.
📖 Sayfa 264 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Halbuki İngilizler, 300 bin kişilik kuvvetle Irak'a yerleşmişler, Irak Araplarını da yanlarına almışlardı. Önceden Osmanlı yönetimini tırtıklıyarak altınları çeken Arap şeyhleri, şimdi İngilizlerden daha fazla altın sızdırıyorlardı. Bağdat'taki Iraklı subaylarla ileri gelen siviller de, İngilizlerin kendilerine bağımsızlık getireceğinin heyecanı içerisindeydiler. Bunların büyuk bir kısmı daha sonradan İngilizler tarafından kurşuna dizilecek, sokaklarda, köprübaşlarında kovalanarak öldürüleceklerdir.
📖 Sayfa 125 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Saat 11.00’de Albay Reşat Bey’in intihar ettiği haberi, bu sevinç havasını darmadağın etti. Mustafa Kemal Paşa, eskiden beri tanıdığı bu değerli askerin ölüm haberine çok üzüldü.
📖 Sayfa 415 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Albay Reşat’ın intiharının sebebi, tümene hedef olarak verilen Çiğiltepe’yi iki gündür bir türlü ele geçiremeyişi idi.
"(...)Ben, ömrümde hiçbir edebiyat eserinde, orduların ilk hedefinin Akdeniz olduğunu bildiren gündelik emri okurken duyduğum zevki duymadım. Bu, bütün heyecanların üstünde bir heyecan veren, bütün şiirlerin üstünde bir şiirdi. Ne olmuştuk biliyor musunuz? Kurtulmuştuk.
📖 Sayfa 451 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Ah Mustafa Kemal, Mustafa Kemal, sana ölünceye kadar o günün sevincini ödeyemeyebilmekten başka bir şey düşünmeyeceğim."
Fakat bu kaçak sürüsünün götürdükleri de vardı.
📖 Sayfa 441 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
"Yunanlılar Gümüşköyü ve Değirmenköyü'nü tamamen yakmış ve kadınları da beraber götürmüşlerdi. Başlarında 5. ve 9. tümen komutanları olduğu halde köyde sağ bulup beraber götürdükleri 150 kadından hiçbirisi bir daha köylerine dönmemiş ve bunlardan bir daha haber de alınmamıştır. İhtimaldir ki, piyade birliklerinin takip harekâtında görülen, Yunanlıların çekilme istikametindeki su kuyularına doldurdukları insan cesetleri için de bu zavallılar da vardı."
Tanınmış İngiliz parlamenterlerden Sir Harry Luke The Times’ta şunu yazdı:
📖 Sayfa 263 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Sevr, çılgınca, acınacak ve ölü doğmuş bir barış antlaşmasıdır.”
Bu arada üç-beş köyün, üç-beş tepenin elde edilmesinin ne kıymeti vardı? Çal Dağı'nın düştüğü duyulduğunda bir ihtiyar Ankara köylüsünün gazeteci Ruşen Eşref'e dediği gibi:
📖 Sayfa 358 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
"Her dağı böyle zorlanarak alacaklarsa, Ankara'da dek dağ tepe çok. Her birinde öle öle buraya 40 kişiyle varırlar. Onları da evvel Allah biz sopayla gebertirik..."
Ve Mustafa Kemal, Arıburnu-Anafartalar komutanlığına atanır ve ordunun emri şudur:
📖 Sayfa 117 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
'Ertesi gün güneş açarken, bütün cephede taarruza geçilecektir..."
Kurtuluş Savaşı'nın yazgısı, hüzünlü iniş ve çıkışlarla doluydu. Daha düne kadar yan yana iç ve dış düşmanlara karşı dövüşen insanların şimdi birbirinin gırtlağına sarılması, birbirine kurşun sıkması kötü bir kaderin ötesinde, insana acı veriyordu. Her taraftan sıkıştırılmış, dünyada yalnız kalmış Anadolu Türkü'ne dış düşmanlar vuruyor, padişah yanlıları vuruyor, kandırılıp ayaklanan halk vuruyor, hatta o da yetmiyor, bu sefer de kendi bünyesindeki Kuvayı Milliye vuruyordu...
📖 Sayfa 284 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Mustafa Kemal, o mutlu haberi aldığı sıradaki duygularını şöyle dile getirir:
📖 Sayfa 174 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
"Ne âlâ şey. Talih bana öyle uygun şartlar hazırlamış ki, kendimi onların kucağında hissettiğim zaman ne kadar bahtiyarlık duydum, tarif edemem. Bakanlıktan çıkarken, heyecanımdan dudaklarımı ısırdığımı hatırlıyorum. Kafes açılmış, önümde geniş bir âlem vardı. Kanatlarını çırparak uçmaya hazırlanan bir kuş gibiydim..."
Meclis'in Ankara'da toplanmasından sonraki aylar, akıl almaz bir yokluk ve yoksulluk içinde geçiyordu. Başta Mustafa Kemal olmak üzere milli mücadele savaşçılarının bu yokluk ve tükenmişlik içerisinde nasıl bir yol ve iz bulup çıkabildikleri, memleketi nasıl peşlerinden sürükleyip selamete ulaştırabildikleri anlaşılmaz bir bilmecedir. Parasız, pulsuz, yolsuz, fabrikasız, eski bir deyimle "odsuz ocaksız" yıkıntılar arasından geçerek aşağı yukarı dört yıla yakın dövüşerek yepyeni bir devlet yaratmaları, kelimenin tam manasıyla bir "mucize"dir...
📖 Sayfa 298 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Birinci İnönü’de Yunan Uşak grubunun hiç harekâta katılmayışı, İkinci İnönü’de de harekâtını ancak yarı yola kadar sürdürmeleri, İnönü Savaşları’nın kaderinde çok önemli bir rol oynamıştır. Bundan üç ay sonraki harekâtta (Kütahya-Eskişehir Savaşları) Yunanlılar bu hatalarını tekrarlamayacaklar ve güney gruplarıyla Afyon doğrultusunda değil, Eskişehir yönünde duraksamadan ilerleyeceklerdi.
📖 Sayfa 311 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Bir buçuk aydır, yani aşağı yukarı Samsun'dan hareket ettiği günden beri şiddetini gittikçe artıran "Dön"-"Hayır dönmem" mücadelesi sona ermiş ve ip kopmuştur. 8 Temmuz 1919 tarihinden itibaren Mustafa Kemal artık azledilmiş veya istifa etmiş bir askerdir. 9 Ağustos 1919'da ise padişah iradesiyle Mustafa Kemal Paşa ordudan resmen çıkarılarak, fahri yaveri unvanı ve nişanları geri alınacaktır.
📖 Sayfa 184 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Mustafa Kemal, istifa ettiği 8-9 Temmuz 1919 gecesini sıkıntılı geçirir. Sabah bir bölük süvari ve kalabalık bir subay topluluğu ile Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir Paşa, Mustafa Kemal Paşa’yı ziyarete geldi. Karabekir’in esas duruşta, bir gün önceki komutanına –ama şimdi ordu ile ilişkisi kalmamış emekli bir sivile- söylediği şu sözler, Türk Kurtuluş Savaşı’nın kaderini belirleyecektir:
📖 Sayfa 185 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Emrinizdeyim Paşam. Ben, subaylarım, erlerim, kolordum, hepimiz emrinizdeyiz…”
“Oh, ne âlâ!.. Mücadele yerine mandayı kabul edeceğiz ve rahata kavuşacağız! Bu ne gaflet, ne körlük ve hatta ne budalalık! İstanbul’un aydın kişileri de bu fikirde. İçlerinden bir çıkıp da ‘Ya istiklal ya ölüm’ diyemiyor. Öyle bir manda istenecek ve verilecekmiş ki, kültür bağımsızlığımıza, vatan bütünlüğüne dokunmayacakmış! Buna ve böylesine Amerikalılar değil, çocuklar bile güler. Her şeyin başında Amerikalılar, kendilerine hiçbir çıkar sağlamayan böyle bir mandayı neden kabul etsinler? Amerikalılar bizim kara gözlerimize mi âşık olacaklar? Bu ne hayal ve aymazlıktır?..”
📖 Sayfa 198 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
"...Mahkûm olmak istemeyen bir milleti, esareti altında tutmaya gücü yetecek kadar kuvvetli zorbalar artık bu dünya yüzünde kalmamıştır. Türk milleti son mücadeleleriyle, özellikle burada kazandığı zaferle, gösterdiği azim ve irade ile bilinen bu gerçeği bir defa daha tarihin sinesine çelik kalemle kazımış bulunuyor. Bu sahada akan Türk kanları, gökte dolaşan şehit ruhları devlet ve cumhuriyetimizin ebedi muhafızlarıdır."
📖 Sayfa 435 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Saray çevrelerinin ve özellikle Damat Ferit'in ihaneti artık gizlenemez bir hal almıştı.
📖 Sayfa 260 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Eskişehir ile Ankara arasında hemen hemen yarı yoldaki bu ağaçsız, kıraç ve sarı renkli toprakların, gün gelip bir Türk-Yunan savaşına sahne olacağı kimsenin aklının ucundan bile geçmiyordu. Türk Genelkurmayı bile, ordu İnönülerde çarpışırken, bunu düşünmemişti.
📖 Sayfa 328 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Genelge “Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir” diye başlamakta “İstanbul hükümeti, İtilaf devletlerinin etkisi ve kontrolü altında bulunduğundan, yüklendiği sorumluluğu yerine getirememektedir. Ulusun bağımsızlığını, yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır” diyerek en kısa sürede Sivas’ta bir kongrenin toplanacağını bildirmektedir.
📖 Sayfa 181 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Sakarya öncesi ve Sakarya Savaşı esnasında ordunun giyim kuşamı, teçhizat ve gereci de yürekler acısıydı:
📖 Sayfa 385 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Bir kısım askerin üniformalarının, üniformalıkla ilgisi kalmamıştı. Bunlar, yama üzerine yamalı haliyle ve gelişigüzel dikişi ile görülmeye değerdi. Potini olanlar çok talihli sayılırdı ama onların da çoğunun tabanı delikti. Hele çarıklıların çarık mı giydiği, yoksa yalın ayak mı olduğu belli değildi.
Süngü ve çıplak göğüs, düşmanın bütün modern silahları ile donanma toplarına ve uçak bombalarına karşı koydu.
📖 Sayfa 108 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Mustafa Kemal ve arkadaşlarının savaşı, yalnız Ermenisine, Yunanına, İngiliz ve Fransızına, iç ayaklanmalardaki asilere karşı yapılan bir silahlı çarpışma değil, hatta İstanbul ve Saray yanlılarıyla yapılan ve bitmeyen silahsız bir iktidar çatışmasında değil, kendi içinde, kendi Meclis’inde gittikçe sertleşen bir muhalefete karşı da yapılmaktaydı.
📖 Sayfa 299 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
İsmet İnönü’nün dediği gibi “Mustafa Kemal Paşa’nın askeri meselelerle uğraşmaktan mı, yoksa siyasi meselelerle boğuşmaktan mı daha çok eziyet çektiği” cevaplandırılması zor bir soruydu…
Sarıkamış seferinin bilançosunu General Ali İhsan Sabis şöyle anlatıyor:
📖 Sayfa 78 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Yüz bin kişilik üç kolordunun iki hafta içinde on beş bin kişiye düşmesi, toplarıyla silahlarının ve nakil araçlarının yarısından fazlasının kaybolması, bütün gidip gelme yolları üzerinde kanlı veya mezarsız on binlerce şehit bırakılması, ordunun gerek maddi gerek manevi güçlerinden çok şeyler kaybolması ile özetlenebilir.”
Churchill yayınladığı anılarında, o günler için şunları yazacaktı:
📖 Sayfa 192 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Kalkıştığı çılgınlıklar, boğazına kadar gömüldüğü cinayetler, kötü yönetimin şaşkınlığı, savaştan yorgunluğu, bitip tükenmek bilmeyen savaşların acısı, çevresinde parçalanıp çöken imparatorluğa rağmen Türkler hâlâ yaşıyordu!..”
Her gün başka bir yerin işgal haberi alınıyordu.
📖 Sayfa 166 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Yüzbaşı Selahattin'in (Yurtoğlu) anılarından:
"29 Mayıs akşamı, Albay Bekir Sami Bey'le Salihli'den Akşehir'e yola çıktık. Bilet almak için gişeye başvurduğum zaman Rum memur yüzüme hain hain bakarak "Alaşehir değil, Filadifiya" dedi. "Yunanılar henüz almamış oldukları Türk şehirlerinin adlarını bile değiştiriyorlardı."
Cephe gerisindeki faaliyetleri anlatmadan, Kurtuluş Savaşı’nın gerçek içeriğini bilmek, milli mücadelenin hangi yokluk ve yoksunluklar içinde, nasıl bir uğraş sonucu kazanıldığını kavramak mümkün değildir.
📖 Sayfa 380 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Cephe gerisi uğraşlara gözünü kapatıp, değirmenin suyunun nasıl ve hangi koşullarda sağlandığını ve hangi zorluklarla boğuşulduğunu, yani cephede ateşlenen silaha merminin, dövüşen askere ekmeğin nasıl ulaştırıldığını göz ardı etmek, Türk Kurtuluş Savaşı’nı hiç anlamamak, onun asıl özünü hiç bilmemek demektir.
Bu çarpışmalarda 13 subay parçalanarak öldürüldü, bazıları çırılçıplak soyularak sokaklarda dolaştırıldıktan sonra işkence ile katledildiler. Genç bir subayın Bolu hastanesine yaralı olarak kaldırıldığını öğrenen gözü dönmüş isyancılar, hastaneye gelerek subayın boynuna ip geçirecekler ve sokaklarda sürüyerek öldüreceklerdir.
📖 Sayfa 240 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
...Milletvekili Besim (Atalay) şunları anlatır:
📖 Sayfa 299 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
...Kış başlayınca, elektriği olmayan Ankara'da gaz lambalarının ve sobalarının fazla kullanılmasını önlemek maksadıyla çalışma saatleri kısaltılmış ve 10.30-16.30'a alınmıştı.
Milletvekili Besim (Atalay) şunları anlatır:
📖 Sayfa 299 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
"Milletvekili aylığı resmen 100 liraydı. Bunun 20 lirası orduya sigara parası diye kesilir, geriye 80 lira kalırdı. Kalan 80 liranın 25 lirasını ev kirası verirdim. Ev, Meclis'e çok uzak olan Ayrancı'daydı. Meclis'e gelmek için bir saat yol yürürdüm. Ay sonuna kadar 55 lira ile geçinmeye çalışırdım. Bütün arkadaşlar benim gibi idi. Bir yıl böyle geçti. Her gün zaten basit olan soframızdan karnımız doymadan kalkardık."
Hasta adamın mirasını paylaşmak için sabırsızlanan emperyalistlere gün doğmuştu. Şimdi, bu toprakları diledikleri gibi bölüşebilir ve daha sonra imzalanacak barış antlaşmasında bu yapılanları resmileştirecek şekilde diledikleri gibi hareket edebilirlerdi.
📖 Sayfa 146 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Townshend, Türk askerleri hakkında şöyle yazar:
📖 Sayfa 93 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
“Bunlar, Avrupa ve Asya’nın en sebatlı askerleridir. İtaatli ve birliktirler. Almanlardan da daha metanetli ve inatçıdırlar. İslamın kurtuluşu yolunda çalışıyorlar ve Balkan Harbi’ndekinden çok iyi dövüşüyorlar.”
Kurtuluş Savaşı’nın en kanlı ve en uzun süreli iç ayaklanması “Pontus Harekâtı”dır. Tam 4 yıl 3 ay aralıksız devam etmiştir. 1921 yılı sonuna kadar, 3 yıl içinde Rum çetelerinin öldürdüğü Türklerin sayısı 1641, yaralıların sayısı ise 323’tür. Bu aralıktaki zamanda 3723 Türk evi yakılmıştır.
📖 Sayfa 267 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Rumların kaybı ise 11 bin ölüdür. 10 bin 886 Rum çeteci ise af dileyerek sığındıklarından bağışlanmıştır.
2 milyon altın değerinde para, mal ve eşya talan edilmiştir. Bunlar da resmi rakamlardır. Bu bölgede kesin sayılar hiçbir zaman öğrenilemeyecektir.
Artık dönüş yoktu, köprüler atılmış ve mücadele başlamıştı. Mustafa Kemal ve arkadaşları 9 Temmuz 1919’da açtıkları bayrak ellerinde, Erzurum’dan başladıkları yürüyüşü zaferle sona erdirinceye kadar, tam üç yıl iki ay, yılmaksızın yollarına devam ettiler, nice zorluk ve acılara sabırla karşı koydular…
📖 Sayfa 185 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Falkenhayn, Birinci Dünya Savaşı'nda Türkler için Suriye'de, başarısız ve bozguncu bir hatıranın timsalidir. Kendisinden en çok şikâyetçi olan da, Mustafa Kemal Paşa'dır...
📖 Sayfa 126 · Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu
Sıkça Sorulan Sorular
Baş Döndürenler kimin eseridir?
Baş Döndürenler, Osman Pamukoğlu tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2017'de yayımlanmıştır.
Baş Döndürenler kaç sayfadır?
Baş Döndürenler, 480 sayfadır (İnkılap Kitabevi baskısı).
Baş Döndürenler'in en ünlü sözü nedir?
“Asya ve Afrika da birçok ülke şimdi gözlerini Ankara’ya çevirmişlerdi. Çünkü orası, yenilmez sanılan büyük emperyalist devletlerin diz çöktürüldüğü büyük engellerin tek tek aşılarak bağımsızlık savaşının kazanıldığı, Mustafa Kemal adında genç bir adamın karargâhıydı.”