Umberto Eco'nun 2018'de yayımlanan Antik Yakındoğu adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Leyla Tonguç Basmacı çevirisiyle Alfa Yayıncılık tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Antik Yakındoğu okurlarının en çok işaretlediği bölümler, sayfa numaralarıyla aşağıda.
Antik Yakındoğu'dan En Beğenilen Alıntılar
Hanedanlar arası evlilikler genelde "büyük krallıklar" arası ittifakları teyit amaçlıdır
📖 Sayfa 164 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Akkadca, MÖ II ve I. binyıllarda, Arapçanın ve İbranicenin uzak akrabaları olan Babil ve Assur dillerinin türeyeceği temel diyalekti teşkil eder. Ön Hanedanlar döneminin tamamı boyunca özellikle Orta ve Kuzey Babil'de Sami soyundan halkların var olduğu kanıtlanmıştır.
📖 Sayfa 103 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Özellikle Babil'in güneyinde konuşulan Sümer dili MÖ III. binyıldan itibaren kaybolmaya başlayacak, ama Ortaçağ da Latincenin rolüne benzer şekilde Mezopotamya tarihinin tamamı boyunca kült ve kültür dili olarak varlığını sürdürecektir.
Batı uygarlığı özellikle de Avrupa uygarlığını düşünürken, heykeltıraşlığı, mimarisi, edebiyatı, felsefesi ve bilimi dahil olmak üzere bütün mükemmelliğiyle "Yunan mucizesi"ni göz önüne getirmemeye imkan yoktur. Avrupa kültürü Yahudi-Hıristiyan düşüncenin etkisi altında kaldıysa, bu etki Yunanların (ve Eski Roma'nın) süzgecinden geçmiştir, hatta Kitabı Mukaddes'in bile yüzyıllar boyu sadece Latince versiyonu bilinir.
📖 Sayfa 13 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Aslında yiyecek üretimi, genelde bilinçsiz seçimler yoluyla tetiklenmiş bir süreçtir.
📖 Sayfa 38 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Asur şehri özel bir rejimle, kralın yerel tanrı olduğu ve adının şehrin adıyla aynı olduğu teokrasiyle yönetilir.
📖 Sayfa 129 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Ben konuşan ve eylemde bulunan [ . . . ] saldırganlara saldıran, sessiz olmak gerektiğinde sessiz olan, bir söze aynı tonda cevap veren bir kralım: çünkü saldırıya uğradıktan sonra sessiz kalan bir insan, rakibinin kalbine cesaret veren biridir. Cesur olmak saldırgan olmak demektir, geri çekilmek korkaklıktır. Kendi sınırından çekilen insan korkaktır, çünkü Nübyeli ağzını açtığı anda itaat eder; ona cevap veren, geri çekilmesini sağlar, o da ona karşı çıkana sırtını döner. Nübyeliler cesur insanlar değildir, kalplerinde namertlik olan sefillerdir: bunu ben şahsen gördüm, yalan söylemiyorum!
Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Bazı patojen faktörler, insanlarla hayvanlar arasındaki yakınlaşmadan dolayı ilk olarak tarımsal toplumlarda ortaya çıkmıştır. Çiçek, kızamık ve grip gibi hayvanlardan kaynaklanan virüslerin mutasyonu sonucu ortaya çıkan hastalıkların ilk kurbanları çiftçiler ve yetiştiriciler olur.
📖 Sayfa 39 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Devlet, sosyo-politik oluşumların en karmaşık biçimidir. Merkezi bir sistemdir ve akrabalık bağları olmayan "kadrolu" kralları temel alır.
📖 Sayfa 62 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Akhenaton, Mısır tarihinin en tartışmalı karakteridir: bazıları onu barışçıl bir vizyona sahip bir firavun veya tektanrıcılığın öncüsü, bazıları da fanatik bir totalilter, benmerkezciliği var safhada biri, hatta bir deli olarak görür.
📖 Sayfa 355 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Son on yıllarda tarihyazımı, Yakındoğu'yu ele alırken Kudüs'ü hareket noktası olarak gören Kitabı Mukaddes'in bakış açısı büyük ölçüde aşılmıştır; nitekim artık, abartılı bir vurguyla da olsa, İsrail'in Suriye-Kenan bölgesinin tarihinde marjinal bir rol oynadığı, Bereketli Hilal'in tamamı ölçeğindeyse neredeyse hiç etkisinin olmadığı yeterince tekrar edilmiştir.
📖 Sayfa 211 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
"Babil ise her şeyden önce krallığın dini ve kültürel başkentiydi."
📖 Sayfa 182 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Nabopolassar yazıtlarda kendinden "hiç kimsenin oğlu" diye söz eder; bu, Mezopotamyalı bir kral için oldukça sıra dışı bir beyandır... Hainlerin mezarlarının tahrip edilmesi bilinen bir Assur geleneğidir. Ölülerden alınan intikam, yaşayanları aralarından yoksun bırakır çünkü ölünün öte dünyadaki varlığı, ailesinin mezarı başında onu aralıksız olarak anmasına bağlıdır. Dolayısıyla çocukları için Kudurru yok olmuştur ve bu da isyancı kral Nabopolassar'ın hiç kimsenin çocuğu olmadığını söylemesinin sebeplerinden biridir.
📖 Sayfa 251 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Kraliyet propagandası Akkad İmparatorluğu döneminde büyük ilerlemeler kaydeder ve evrensel imparatorlukları gerekçelendiren ideolojik araçlar inşa edilir. Sargon zaten Ön Hanedanlar döneminde Kiş şehrinin hakimiyet dönemine uzanan eski "Kiş kralı" (Sümer dilinde lugal Kiš) unvanını kendine göre yorumlayarak kendini "bütünün kralı" (Akad dilinde šar kiššatim) ilan eder.
📖 Sayfa 106 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Tarım avantajlı bir ''keşif'' değil, son çaredir.
📖 Sayfa 38 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Yunanistan'ı düşündüğümüzde Apollon yanını hatırlamayı tercih ederiz ve diğer yönünü, yani Dionysos yüzünü unuturuz;
📖 Sayfa 13 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Ma'adi'de bulunan bakırın muhtemelen Wadi Arabah'taki madenlerden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Arkeo-zoolojik buluntular arasında muhtemelen evcilleştirilmiş eşeklerin en eski örneği yer alır.
📖 Sayfa 79 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Mezar eşyaları arasında giderek daha çok yer bulan metal objeler ve silahlar, ilk defa toplumsal eşitsizliğin varlığına işaret eder.
📖 Sayfa 60 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Aristoteles'in Poetika'da öne sürdüğü ve yüzyıllar boyu evrensel olarak kabul görecek olan ilkeye göre çirkin şeyler güzel bir şekilde taklit edilebilir; nitekim en baştan beri Homeros, Thersites'in bedensel ve ahlaki çirkinliğini çok iyi tasvir ettiği için takdir edilir.
📖 Sayfa 14 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Yunan dünyası için çirkinlik ve kötülüğün türleri bir saplantı konusuydu.
📖 Sayfa 15 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Antikçağda Yakındoğu tarihinin tamamı boyunca başlıca gıda kaynağı olan arpanın evcilleştirilmesine gelince, doğal seçilimle insan emeğinin birleşik etkisi sayesinde daha bereketli çeşitleri gelişir. Hızla yayılan altı sıra taneli başaklar, iki sıralı yabani arpanın yerini alır. Artan tane sayısına daha dayanıklı bir sap eklenir, böylece hasat sırasında mahsulün doğru şekilde toplanma, dolayısıyla da bir sonraki tarımsal döngünde kullanılma ihtimali artar.
📖 Sayfa 83 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
... Örneğin bir olay neredeyse küçük bir diplomasi krizine yol açmıştır, çünkü olayın kadın kahramanı aynı zamanda hem Amori kralının kızı, hem Ugarit kralının karısı, hem de Hatti kralının yeğenidir. Kaynaklara göre Amori prensesi, kocasına karşı ne olduğu tam olarak belli olmayan "büyük bir günah" işler ve kocası onu eşlikten reddedip Amori'ye gönderir. Ancak sonradan Ugarit kralı onun iade edilmesini talep eder ve iki vassal krallık arasında parlak veren yasal ve diplomatik kriz ancak Karkamış ve Hitit krallarının müdahaleleriyle çözüme kavuşur...
📖 Sayfa 165 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
İnsanlar da, Tanrılar da doğalarının bastırılamaz dürtüsü gereği, güce sahip oldukları taktirde ondan yararlanırlar.
Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Ancak bunca refaha, lükse ve elverişli şartlara rağmen, Fenike uygarlığının görünümü hakkındaki bilgilerimiz sadece arkeolojik buluntuların oluşturduğu maddi kültürden kaynaklanır. Bazı fragmanlar ve çeşitli dolaylı tanıklar yoluyla hatrı sayılır düzeyde olduğu sanılan edebi, dini, tarihyazımsal metinler ve kamusal ya da kişisel olsun, hiçbir türde arşiv kağıdı günümüze ulaşmamıştır. Ayrıca, elde bulunan 6 binden fazla Fenike yazıtına rağmen, bazı dini ritüeller ve her şehrin kendi tanrılarına sahip olduğu dışında fazla bilgi sahibi değiliz.
📖 Sayfa 229 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Akkad kralı Sargon (MÖ 2335-2279), Mezopotamya'nın sınırlarını açıp do- ğuda İran yaylasının geniş bölgelerini, batıda da Suriye'yi kapsayan bir impa- ratorluk kurar; iki yüzyıl kadar süren bu dönemde daha önce eşi görülmemiş, eyaleti temel alan idari formüller geliştirilir, ama imparatorluk ani bir şekilde çöker ve şehir devletleri özerkliklerini ve inisiyatiflerini geri kazanırlar.
📖 Sayfa 30 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
İklimin yavaş da olsa giderek kuraklaşması, tarlalardan yüksek mahsul alınmasını sağlayacak kanalların kazılmasını gerektirir. MÖ IV. binyıl ortalarında bu sadece kısmi bir ihtiyaçtır, ama ileride tüm kralların başlıca endişe kaynaklarından biri haline gelecek ve kentleşmenin ardındaki en önemli dürtülerden birini teşkil edecektir.
📖 Sayfa 84 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Agoralarda cereyan eden derin ve ağırbaşlı felsefi tartışmaların Atina'sı nı düşündüğümüz zaman tüccarların, Pire limanındaki denizcilerin, kölelerin, Aristophanes'in tasvir ettiği hareketli, kıpır kıpır dünyanın Atina'sını unuturuz. Yunanistan'ı düşündüğümüzde Apolion yanını hatırlamayı tercih ederiz ve diğer yönünü, yani Dionysos yüzünü unuturuz; okulda Akademeia ve Lykeion Atina'sını okuduğumuzda Olympos'tan çok Hades'e yakın olan gizemli Yunanistan'ı gölgede bırakınz.
📖 Sayfa 13 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Akkad kralı Sargon (MÖ 2335-2279), Mezopotamya'nın sınırlarını açıp doğuda İran yaylasının geniş bölgelerini, batıda da Suriye'yi kapsayan bir imparatorluk kurar; iki yüzyıl kadar süren bu dönemde daha önce eşi görülmemiş, eyaleti temel alan idari formüller geliştirilir, ama imparatorluk ani bir şekilde çöker ve şehir devletleri özerkliklerini ve inisiyatiflerini geri kazanırlar.
📖 Sayfa 30 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Yunan ve Roma gerçekten müzelerimizi dolduran tanrıçaları mı tanırdı sadece? Peki kadını gerçekten sadece ev kadını olarak mı görürdü kamuoyu? Sadece farklı olmayı, yani cariye olmayı kabul eden kadınlar mı erkeklerle felsefe tartışmalarına dahil edilirdi? Yunan ve Latin kadın sevmezliği bazen gerçekten hakaret düzeyine ulaşırdı; Catullus ve Martialis bize mide bulandıncı kadın portreleri sunar, Juvenalis'in de Satira VI eseri şiddetli bir kadın düşmanlığı sergiler. Peki ya Horatius? Epodos XII şöyledir:
📖 Sayfa 16 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Birkaç yıl öncesine kadar Taberiye gölünün, Ürdün Nehrinin ve Ölü Denizin kıyılarının en eski tarım toplumlarının sabit köylerinin ilk olarak ortaya çıktığı bölgeler olduğu sanılırdı. Nitekim tarım üretiminin ilk tezahürleri Doğu Akdeniz'in yanı sıra Zagros Dağlarında, Toros Dağlarının eteklerinde ve dağlık bölgelerinde ve Fırat nehrinin orta çığırının kıyılarında yer almıştır.
📖 Sayfa 41 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
"Hadım ve sakallı" şeklinde tanımlanan en üst düzey yetkililer askeri ve dini İdare alanında görev sahibidirler. Sadakatlerinden ve makamlarıyla servetlerini veraset yoluyla aktarma imkansızlıklarından dolayı son derece güvenilir sayılan hadımlar her tür idari ve askerî alanda faaliyet gösterirler.
📖 Sayfa 239 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
MÖ IV. binyılın ortalarına doğru Mezopotamya'nın güneyinde "ilk kentleşme" olarak bilinen, büyük etki yaratacak bir olgu ortaya çıkar
📖 Sayfa 83 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Piramit Metinleri, Eski Krallık dönemine tarihlenen anıt mezarların içine kazınmış ve kralın tanrıların özelliklerini edinebilmek ve tanrısal gücünü kabul ettirmek için onlardan beslendiğini anlatan mezar formülleridir; bu sürecin sonunda kral tamamıyla tanrısal boyuta ulaşır.
📖 Sayfa 119 · Antik Yakındoğu, Umberto Eco
Sıkça Sorulan Sorular
Antik Yakındoğu kimin eseridir?
Antik Yakındoğu, Umberto Eco tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır. Türkçeye Leyla Tonguç Basmacı çevirmiştir.
Antik Yakındoğu kaç sayfadır?
Antik Yakındoğu, 500 sayfadır (Alfa Yayıncılık baskısı).
Antik Yakındoğu'nun en ünlü sözü nedir?
“Hanedanlar arası evlilikler genelde "büyük krallıklar" arası ittifakları teyit amaçlıdır”