John Keegan'ın 1995'te yayımlanan Savaş Sanatı Tarihi adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Füsun Doruker çevirisiyle Yeni Yüzyıl Yayınevi tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Savaş Sanatı Tarihi sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Savaş Sanatı Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
'Dünya yüzünde hiç kimse onlardan daha cesur, daha sadık ve daha kalabalık değildir'
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Yunan dostluğu tarihçisi William St Clairin anlattığına göre, “Ülkelerine döndüklerinde istisnasız hepsi Yunanlılardan nefret ediyorlardı ve bu aldatmacaya inandıkları için kendilerini aşağılıyorlardı.
📖 Sayfa 45 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Ammianus Marcellinus MS 4. yüzyılda Hunlar’ı şöyle anlatır: ‘Savaş alanında korkunç çığlıklar atarak düşmanın üzerine yürüyorlar. Karşı durulduğu zaman dağılıp tekrar birleşiyor ve yollarına çıkan her şeyi kesip biçerek yeniden saldırıyorlar... Çok uzaklardan attıkları, demir kadar sert ve öldürücü keskin kemiklerle uçları sertleştirilmiş oklarını kullanma yetenekleriyle boy ölçüşebilecek hiçbir şey bulunmuyor’
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Edirne hiçbir zaman çok büyük bir kent olmamıştır, halen nüfusu 400.000 civarındadır ve dünya yüzünde en çok savaşılan yer olmasının nedeni
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
zenginligi ya da yüz ölçümü olmayıp, ilginç coğrafik konumudur.
Söylencelere göre, Türk kadınları at üstünde hamile kalıp doğum yapıyorlardı.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Ardrey’in avcılık savından yola çıkan Robin Fox ile Lionel Tiger, erkeklerin niçin toplum lideri olduklarına bir açıklama getirmeye çalışmışlardır. Dediklerine göre, avcı grupları yalnızca erkeklerden oluşuyordu ve bunun nedeni erkeklerin daha güçlü olmaları değil, kadınların varlığının biyolojik düzensizlik yaratacağı düşüncesiydi. Ayrıca yararlı olabilmesi için avcı gruplarının bir liderin çevresinde
📖 Sayfa 135 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
oluşması gerekiyordu ve binlerce yıl besin sağlama görevini üstlenen saldırgan erkek liderler, tüm toplumsal düzenlemelerin özelliklerini ve biçimlerini saptama görevini de üstlendiler.
Bir toplum ilkel savaştan doğru (ya da uygar) savaşa geçtiği zaman ancak devletleşme olabilirdi ve bundan sonra yapısal durumu, yani teokratik, monarşik, aristokratik ya da demokratik olup olmayacağı gündeme gelebilirdi.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
'üstün insan șiddete başvurmadan istediğini elde edebilir'
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
İskender’in yaşamı bir destan gibidir
📖 Sayfa 378 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
ama kendinden sonra gelen Bizanslılar’ın, imparatorluğun Kafkasya’dan Nil Nehri’ne dek uzanan sınırlarını ellerinde tutamamalarının nedeni onun irade, kapasite ve gücüne sahip
olmamaları değil, çok daha zor askeri problemlerle karşılaşmalarıdır.
..ürkütücü bir silah olarak ortaya çıkıyorlardı ve iyi eğitilmiş atların ardından tozu dumana katarak düşmana doğru saldırırken, okçular da arabanın platformundan ok yağmuruna başlıyorlardı. Sürücüler birbirlerine destek vererek hareket etmeyi öğrendikleri için grup halinde düşmanın üzerine doğru gittikleri zaman, günümüzde zırhlı araçların çarpışmasına benzer sahneler ortaya çıkıyordu.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Örneklerin en bilineni erkeklerde görülen XYY kromozomudur. Yaklaşık binde bir erkek, normal olan bir yerine iki Y kromozomuna sahip olur ve XYY grubunda saldırgan suçluların sayısı oldukça yüksektir.
📖 Sayfa 135 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Araplar’ın zaferlerinin hayret edilecek bir yönü de silahlarının basitliği ve kalitesizliği idi. Yüzyıllar boyu çöllerde dövüştükleri halde ciddi bir savaş deneyimleri yoktu; gazva diye bilinen baskınları yeğleyen ‘ilkel savaşçılardı’.60
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Başlarındaki generallerin de özellikle kurnaz oldukları iddia edilemezdi.
...iki kişi yarım saat birlikte olunca birinin diğerine üstünlük taslamaması olanaksızdır...
📖 Sayfa 338 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Bulunan en eski salın tarihi MÖ 6315 olarak
📖 Sayfa 108 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
belirlenmiştir ama yapımı için gereken kemik ya da taş aletlerin çok daha
önceden beri var olduğu bilinmektedir.
Yontmataş Devri insanı henüz yayı
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
keşfetmemişti. 10.000 yıl kadar önce Ortataş Devri’nin başında “silah teknolojisinde bir devrim oldu ve son derece güçlü dört yeni silah ortaya çıktı... yay, sapan, bıçak ve gürz.”
MÖ 8. yüzyılda gücünün doruğundayken, Asur ordusunun sergilediği özellikler, daha sonra kurulan başka imparatorlukların ordularına örnek olmuş
📖 Sayfa 260 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
ve içlerinden bazıları zamanımıza kadar gelmiştir. En önemli özellik lojistik düzenlemeler idi: Yedek malzeme depoları, ulaşım katarları ve destek
birlikleri, Asurlar ilk gerçek uzun mesafe ordusunu kurmuşlardı. Merkezden
480 kilometre kadar uzaklaşabiliyorlardı ve onların bu hızlarına, içten
yanmalı motorların ortaya çıkışma kadar erişilememiştir.
Bugün dünya yüzündeki insanların büyük
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
çoğunluğunun içinde yaşadığı Devlet biçiminin ise Reislik sisteminden geliştiğine inanılmaktadır. Max Weber’in ünlü farklılık deyimlerini kullanan antropologlar, reislik ile devletarasındaki ayırımı “geleneksel” (bazen de “karizmatik”) ve “yasal” kurallara dayandırılmak olarak tanımlarlar.
Modern dünyada köleliğin anlamı bireylerin özgürlüğünün tümüyle elinden alınmasıdır sindirilen köleler değildirler ama yasalar bazı haklarını kısıtlıyordu.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Sovyet Genelkurmayının “sürekli var olan
📖 Sayfa 108 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
faktörler” diye tanımladığı hava koşulları, iklim, mevsimler, arazi yapısı, bitki
örtüsü gibi etkenler, çarpışmaları her zaman etkilemiş, bazen de engellemiştir.
“Karşılaşılması olası faktörler” diye nitelendirilen geçici karargah, erzak ve
malzeme sağlama konularındaki güçlükler, savaşların süresini, boyutlarını ve
şiddetini etkilemiştir.
Çar I. Nikola ocak ve şubat aylarına
📖 Sayfa 122 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
“Rusya’nın güvenebileceği iki general” adını vermişti.
9. yüzyıldan kalma bir Girit meyhane şarkısı bu durumu şöyle tanımlar: “Tüm servetim mızrağım ve kılıcım ve bedenimi koruyan sağlam kalkanımdır. Bunlarla sürerim, ekin toplarım ve tatlı şarabı üzümden çıkarırım. Bunlarla serflerin efendisi olurum.”
📖 Sayfa 349 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Haçlı ordularının savaşları cihadlarla aynı gibi görülürse de, Hıristiyan krallıkları ancak Selahaddin Eyyubi ile karşılaştıktan sonra gerçek bir savaşın nasıl olduğunu
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
gördüler.
Savaş politik bir araçtır ve ancak bu fikri kabul edersek, askerlik tarihinin tümüne karşı çıkmamış oluruz.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Tarihçi J.M. Roberts, yazılı tarihten önceki dönemleri şekilsel olarak tanımlarken, Hz. İsa’nın doğumunu yirmi dakika
📖 Sayfa 187 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
önceki bir olay olarak kabul ettiğimiz takdirde, Sümerler’in ortaya çıkışının
kırk dakika önceye rastladığını, “modern fizyolojik yapıdaki insanların” batı
Avrupa’da ortaya çıkışının bundan beş, altı saat önce olduğunu ve “insansı
özelliklere sahip yaratıkların” yaşadığı dönemi ise iki, üç hafta önce olarak
göstermektedir.
"Teoriler olmadan gerçeklerin sesi duyulmaz",
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
İnsanoğlunun atalarından Australopithecus’ların en belirgin izleri
📖 Sayfa 187 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
1.500.000 yıl öncesine dayanmaktadır ve 5.000.000 yıl önce de
bulunduklarına dair bazı izler vardır. Güney maymunu olarak da tanımlanan bu
ataların yiyeceklerini buldukları yerden başka yerlere taşıdıkları, kendilerine
barınak yaptıkları ve kenarları kabaca yontulmuş çakıllardan ilk silahları
şekillendirdikleri bilinmektedir.
Aristo “insan politik bir hayvandır” demişti. Bu mantığı sürdüren Clausewitz ise
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
politik hayvanın savaşan hayvan olduğunu söylemekle yetindi.
Savunma daima saldırganlığa tepki olarak ortaya çıkar.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Nükleer güce sahip bir devlet söylediklerini yapacak gibi görünmek zorundadır, çünkü caydırıcılığın temelinde kararlılığını düşmanına inandırmak yatar. Fikirleri kendine saklamak ise ikna etmeyi zorlaştırır.
📖 Sayfa 140 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Yunanlılar tarım
📖 Sayfa 252 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
işinde çalışmanın savaşçı olmaya yatkınlığı geliştirdiğini iddia ederdi ama
göçerlerle kıyaslandıkları zaman çiftçiler çok çelimsiz ve dayanıksız dururlar.
Göçerler sürekli olarak devinim halindedirler, fırsat buldukça yiyip
içerler, her türlü hava koşuluna dayanabilirler, en önemsiz yardımlara bile
minnettar kalırlar. Belirli noktalarda yazlık ve kışlık otlakların bulunduğu çok
iyi koşullarda yaşayan göçerler bile yerleşik çiftçilerden daha serttirler.
Avrupa’nın uluslararası politikasının askeri konularında önemli bir nokta olan Osmanlı împaratorluğu’nun en iyi tanınan kişileri olan Memluklular hakkında epey bilgisi olması
📖 Sayfa 76 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
gerekirdi. Osmanlı İmparatorluğu’nda askeri köle olan Yeniçeriler’in varlığının Türkler’in
yaşamında politikadan çok, dinin önemli olduğunu işaret ettiğini muhakkak ki biliyordu.
Osmanlı ordularını gözardı etmesi, kuramının temelinde bir çatlak oluşturuyordu.
Bilim adamları serotonin adı verilen bir kimyasal maddenin azalması halinde saldırganlığın arttığını keşfetmişlerdir
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Aristo “insan politik bir hayvandır” demişti. Bu mantığı sürdüren Clausewitz ise politik hayvanın savaşan hayvan olduğunu söylemekle yetindi. Her ikisi de insanın düşünen hayvan olduğu ve zekasının avlanma, öldürme yeteneklerini yönettiği düşüncesini göz önüne almaya cesaret edememişti.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Bir nükleer saldırı tehdidi altındayken bir devletin dış politikasını stratejik doktrinlere olduğunca
📖 Sayfa 86 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
yaklaştırması ve değişiklik yaratabilecek tüm temel aykırılıklardan uzak
tutması gerekir.
Askeri tarihçiler her şeyden çok Yanomamö savaşlarının dış görünümü ile ilgilenirler. İnsanların açıkça gözlemlenen korkularını başlama noktası olarak ele alıp, korkunun öldürücü silahların varlığıyla biraz daha arttığını vurgularlar.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Antropologlar, zayıfların ellerindeki toprakları güçlülere dağıtmak için savaştıklarını ileri sürerek kendilerini tatmin etmektedirler ama Maori savaş planlarına, öldürdükleri düşmanlarını yemek de dahildi.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Çin’deki kölelik ise Shang Hanedanlığı ile başlamıştır. Vedacılığın dört kitabından biri
📖 Sayfa 246 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
olan Rig-Veda’ya göre, İndus Vadisini ele geçiren savaşarabalıların getirdiği kölelik kavramı daha sonraki kast sisteminin temelini oluşturmuştur.
Asur ordusunun düzeni, daha sonra kurulacak olan imparatorlukların ordularının öncüsü olacaktı.Etnik ayrım yapmadan asker toplama işlemi ilk kez Asurlular’da görülmüştü.
📖 Sayfa 251 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
İnsanoğlunun atları ve benzerlerini gerek binmek gerekse herhangi bir aracı çekmek için kullanmaya doğrudan başlamayıp inekleri ve belki de ren geyiklerini kullandıktan sonra bu cinse yöneldiği sanılmaktadır.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Yolların genel durumunun istisnaları yalnızca Roma İmparatorluğu’nda ve Çin’in bazı
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
bölgelerinde görülmekteydi. Çin’deki su yollarının en önemlisi olan ve yapımına MS 608 yılında başlanan Büyük Kanal, ülke içindeki ulaşımın temelini oluşturmaktaydı. Romalılar’da ise lejyonların inşa ettiği yollar ülkenin gücünü
etkili bir biçimde ortaya çıkarmasına yarıyordu. Yalnızca Afrika’da bugünkü Fas’tan Nil havzasına kadar uzanan Roma toprakları için arkeologlar çeşitli genişlikte 16.000 kilometre
yolun varlığını ortaya çıkarmışlardır. Galya, İngiltere, İspanya ve İtalya’da da aynı durum görülmekteydi.
Frederick Jackson Turner ile birlikte en ünlü hudut tarihçisi olan Owen Lattimore, Çin Seddi’nin görevini yarı savunma yarı saldırı olarak tanımlamaktadır.
📖 Sayfa 223 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
100.000 yıl önce buzullar arası dönemde öldüğü saptanan ve Trieste’de bulunan bir ayının
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
kafatasındaki çakmaktaşı parçacıkları Neanderthal insanın, baltanın taş kısmını sapına doksan derecelik bir açıyla yerleştirmeyi ve yakın mesafede öldürücü darbe indirmeyi öğrendiğini göstermektedir.
Savaşan Aztekler, asker değil savaşçıydı, yani maaş ya da zorunluluk nedeniyle değil, toplumdaki yerlerinden dolayı savaşa katılıyorlardı ve taştan yapılmış silahlar kullanıyorlardı.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Birbirleriyle savaşan ya da iç savaşa sürüklenen yoksul ülkeler kendi refahlarını yitirdikleri gibi, bu deneyimden kurtulmalarını sağlayacak yapıyı da yitirirler.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Moğollar ve Türkler, bozkırlarda çektikleri kıtlık dönemlerinden kurtulmak için ılıman iklim kuşaklarına yayılmışlar ve yerleşik toplumları yenip büyük imparatorluklar kurmuşlardır. Yine de zayıf bir yönleri vardı: Göçerliği seviyorlardı ve sabanına, öküzüne bağlı yorgun çiftçilerin yaşamı çekici gelmiyordu. Yerleşik toplum düzenini ve aynı zamanda göçerliğin çadırlı kamplarını,avcılık olanaklarını ve mevsimlere bağlı olarak yer değiştirme gibi özgürlüklerini de birlikte istiyorlardı.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Öldürücü ateş altında beraberliğini yitirmeyen, hayal ürünü korkularla
📖 Sayfa 42 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
sarsılmayan, gerçek korkulara tüm gücüyle karşı koyabilen, kazandığı
zaferlerle övünen, emirlere itaat etme gücünü yitirmeyen, yenilgiye uğradığı
zaman bile subaylarına saygı ve güven duyan, fiziksel gücü tıpkı bir atletin
kasları gibi sıkıntı ve çabayla geliştirilen bir ordu, silahına karşı duyduğu
saygı fikriyle niteliklerine ve görevlerine sarılırsa, gerçek askerlik ruhuna
sahip olmuş demektir.
Büyük İskender’in doğuya gidişinin ana nedeni gereksiz bir gururun tahrikinden ibarettir.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Roma yayılmacılığı bir bakıma insanların oldukça mantıksal davranışlarına bağlıysa, yine de karanlık ve mantık dışı temellere oturmaktadır.Roma savaşlarının en ilginç yönlerinden biri düzenli olarak yinelenmesidir. Neredeyse her yıl Roma ordusu yola çıkıp herhangi bir insan grubuna akıl almaz derecede şiddet gösterisi yapıyordu. Böylesine düzenli olarak yinelemek bu olaya hastalıklı bir nitelik kazandırmaktadır.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Japonlar’ın kılıç oyunları, Avrupa’nın eskrim gösterileri gibi yeteneğe dayalıdır ve yaşamın her yönünde bir ‘stil’ arayan anlayışın göstergesidir.Doğa ve doğal güçlerle uyum içinde olmaya verilen önemin bir parçasıdır
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
424 yılından itibaren Galya’da savaşmaya başlayarak Germen istilacıları engellemeyi başardı ama bu arada İspanya ve Afrika’da Vandal saldırıları yüzünden Roma İmparatorluğu tümüyle yıkılmak üzereydi. 433-50 yılları arasında Aetius neredeyse hiç ara vermeden Galya’da çarpıştı.
📖 Sayfa 274 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
'Uzatılmış savaş’ kuramı Mao’nun
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
askeri teoriler konusuna en büyük katkısı olarak anımsanacaktır. Çin’de Çan Kay-Şek’i yenmesinden sonra, bu yöntem Vietnamlılarca önce Fransızlar’a sonra da
Amerikalılar’a karşı kullanılmıştı.
Yüksek sınıfa mensup gençler politikaya atılmak istedikleri takdirde her lejyonda altı kişi
📖 Sayfa 386 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
olmak üzere on yıl ya da on savaş boyunca orduda kalmak zorundaydılar, imparatorluğun daha geç dönemlerinde ve özellikle MS 3.yüzyılda yaşanan askeri krizler sırasında bu
kuralların uygulanması biraz gevşeyecekti, ama ne cumhuriyet ne de imparatorluk devrinde devlet yönetmek için önce orduyu savaşta yönetmenin gerektiği konusundaki görüş
değişmeyecekti.
383 yılında İmparator Theodosius, Gotlar’la çarpışırken Romalı Themistius, ülkenin gücünün yalnızca ‘zırhlar ve kalkanlarda ya da savaşa katılan sayısız askerde değil, mantıkta’ olduğunu
📖 Sayfa 283 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
ileri sürmüştü.
..yöneticilerin seçtikleri hareket biçiminin ülkeye gerekli olan tüm haklılığı sağladığı görüşüne dayanan ulusal politikalar, Machiavellist kavramlardan etkilenmişti.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Dünyanın yazılı tarihi, genelinde bir savaş tarihidir çünkü içinde yaşadığımız ülkeler, fetihler, iç savaşlar ve bağımsızlık çarpışmalarıyla bugünkü konumlarına gelmişlerdir. Yazılı tarihin tanıdığı ünlü devlet adamları da çoğunlukla şiddete eğilimli insanlardır.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Yanomamöler’i ilk kez ziyaretinden bu yana Chagnon savaşlarının işlevi konusundaki görüşlerini değiştirmiş bulunuyor. Olaylara yeni-Darwinizm açısından bakarak “üremeyi sağlamak için seçilmiş” olarak kabul ediyor.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Kültürümüz uzlaşmaya yönelik olduğundan, şiddet
📖 Sayfa 18 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
konusunda varılan ortak nokta, ortaya çıkışına itiraz etmek ama kullanımını
yasallaştırmak olmuştur.
16.yüzyıl piyadelerinin kuşatma savaşma itiraz etmesinin ana nedeni karşılaşacakları korkunç savunma silahları değil, hendek ve siper kazmanın gerektirdiği ağır işçilikti.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
İnsanların kanı kızıştığı zaman Tanrı’nın sözleri duyulmuyordu.
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Japon askeri reformcusu Takashima 1841’de, Avrupa ordularının alimlerini üst rütbeli samuraylara ilk kez gösterdiğinde,alaya alınmıştı.Mühimmat subayı bu gösteriyi, “Aynı anda ve aynı biçimde silahlarını kaldırıp, nişan alan adamlar, sanki bir çocuk oyunu oynuyorlar,” diye tanımlamıştı.
📖 Sayfa 41 · Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan
Sıkça Sorulan Sorular
Savaş Sanatı Tarihi kimin eseridir?
Savaş Sanatı Tarihi, John Keegan tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1995'te yayımlanmıştır. Türkçeye Füsun Doruker çevirmiştir.
Savaş Sanatı Tarihi kaç sayfadır?
Savaş Sanatı Tarihi, 621 sayfadır (Yeni Yüzyıl Yayınevi baskısı).
Savaş Sanatı Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“'Dünya yüzünde hiç kimse onlardan daha cesur, daha sadık ve daha kalabalık değildir'”