1923 tarihli Türk Töresi, Ziya Gökalp'ın en bilinen eserlerinden biridir. Ötüken Neşriyat baskısıyla 174 sayfadır. Türk Töresi sevenlerin en çok alıntıladığı sözler bu sayfada toplandı.
Türk Töresi'den En Beğenilen Alıntılar
Yakutlara göre ateş, bir peridir. Mutfak ocağının ateşi asla söndürülmez. "Ocağımız sönmesin", Türklerin eski duasıdır.
📖 Sayfa 52 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerin düşman eline geçen yerlerden millî töresinin hâkim olduğu yere göçmesi bu meselin hâlâ ifade edilmeksizin ruhlarda yaşadığına delalet eder.
📖 Sayfa 21 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çünkü bu törelerdir ki o şanlı ataları yenilmez kahramanlar derecesine çıkarmıştı.
📖 Sayfa 26 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Yulun Tegin, Çin medeniyetine, kendi millî harsından(kültüründen) ziyade kıymet veren milliyetsiz bir hükümdardı. Kut Dağı'nın otuz batından beri, Türklerin mukaddes bir metaı(nesnesi) olduğunu bilmiyordu. Türklerin millî mefkûresi adeta bu yalçın kayada temessül etmişti(toplanmıştı). Yulun Tegin bu millî timsali, bir kızın bedeli olarak, Çin hükümdarına vermekte hiçbir beis(sakınca) görmedi.
📖 Sayfa 106 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Eski Türkçede sihre "yalgı" (yalvı) derlerdi. "Yalvaç" (peygamber, elçi) kelimesi buradan gelir.
📖 Sayfa 56 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerde mukaddes kuş "tuğrul"dur.
📖 Sayfa 53 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler, ne zaman millî harsa (kültüre) kıymet vermeyerek ecnebi (yabancı) irfana kıymet vermişlerse ve kendi milletlerini beğenmeyip başka milletlerin mukallit (taklitçisi) ve perestişkârı (tapıcısı) olmuşlarsa, böyle bir göç felaketine uğraşmışlardır.
📖 Sayfa 107 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Eğer ,Türkler yalnız muharebe ile meşgul iseler, bu, milletin selameti ve saadeti içindir.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Devlet yahut ülke terk edilebilir, kültür terk edilemez.
📖 Sayfa 21 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türk Tengrisi, “Sulh Tanrısı” demektir.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Ayzıt: Altay Türklerinin mitlerinde "Güzellik Tanrıçası" olarak geçer.
📖 Sayfa 137 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Ongunlar: Camiüt-Tevarih’e göre “ongun” kelimesi “oytun” kelimesinden türemiştir ve oytun kelimesinin manası mübarektir. Türkler mübarek olsun mevkiinde “oytun bolsun” derlermiş. Bir hayvan bir zümrenin hayvanı olunca, o zümrenin fertleri o hayvanı öldürmezler, etini yiyemezler ve ona hiçbir şekilde taarruz etmeyip uğur yönünden mübarek tanırlarmış.
📖 Sayfa 73 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Ongunlar şunlardır:
Kün Han onguşu/ Şahin
Ay Han onguşu/ Kartal
Yıldız Han onguşu/ Tavşancıl
Kök Han onguşu/ Sungur
Deniz Han onguşu/ Çakır
Dağ Han onguşu/ Üç kuş

" Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin Namık Kemal, fikirlerimin Ziya Gökalp'tır. "
📖 Sayfa 7 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
(Mustafa Kemal Atatürk)
Oğuzlarda “şölen” adlı ziyafet vardı. Oğuz’un yirmi dört boyu, bu ziyafette hazır bulunurdu. Her il, kendi söğüğünden(payından) yiyebilirdi. Şölende “ozan” kopuz çalarak Oğuzname’yi okurdu.
📖 Sayfa 133 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
“Tat’ın gözüne vur, dikeni kökünden çıkar.”
Türk Töresi, Ziya Gökalp
" 'Ocağımız sönmesin', Türklerin eski duasıdır. "
📖 Sayfa 52 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Tsin(Tsin Türkleri) dini: Bu dine, "Şamanizm' adı da verilir. Bu dinin ruhanileri "Kamlar" yahut "Kamanlar"dir. "Şaman" kelimesi bundan çıkmıştır. Şamana, Yakutlarda "Oyun" namı verilir ki Oğuzlardaki "Ozan" kelimesiyle aynı asıldandır. Bu suretle ozanın da, kadim zamanda şaman olduğu anlaşılıyor.
📖 Sayfa 46 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çinlilerde bu iki tasnifin(yen, yang) birleşmesi, kadın hukuku için gayet zararlı olmuştur. Çünkü kadın zulmet ve atalete(tembelliğe) erkek ise ziya ile kudrete müsavi(denk) addolunarak(sayılarak) aralarında, kabiliyetçe büyük bir uçurum
📖 Sayfa 91 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
açılmıştır. Yang rahmanî, yen şeytanî olduğu için, erkek rahmani kavmiyete(topluluğa), kadın şeytanî kutsiyete malik(sahip) telakki edilmiştir(düşünülmüştür).
Eski Türklerde ülkelerin, vatanların muhafızı, yer-sulardı. Demek ki her hıttanın(ülkenin) siyasi hakimiyetini temin eden de oranın yer-suyu idi.
📖 Sayfa 61 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerce güneş, kadındır; ay, erkektir. Çocukların hâlâ "Ay Dede" demesi "Ay Ata" tabirinden kalmadır.
📖 Sayfa 101 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin Namık Kemal, fikirlerimin Ziya Gökalp'tir
📖 Sayfa 7 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
(Atatürk)
Orhun Kitabesi'nde Bilge Kağan, kendi milletine ne güzel anlatıyor:
📖 Sayfa 28 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Ey Türk milleti, eğer o ülkeye (Çin) gidersen öleceksin. Fakat içinde ne zenginlik ne de keder bulunmayan Ötüken ülkesinde kalarak, kervanlar ve kafileler gönderirsen, ebedi bir saltanatı muhafazada devam edeceksin!
Töre kelimesinin medlûlu (anlamı) kanun kelimesininki gibi mahdut (sınırlı) değildir. Yazılmış yasalardan başka, yazılmamış teamüller de (uygulamalar) törenin içindedir. Hatta hukukî töreden başka, dinî ve ahlâkî töreler de vardır. O halde Türk töresi, eski Türklere atalarından kalan bütün kaidelerin mecmuu (toplamı) demektir.
📖 Sayfa 21 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerde demir de mukaddestir. (...) Kurşun dökmek de kadınlar arasında hâlâ efsun için kullanılmaktadır. Bu da demir ayininden kalmadır.
📖 Sayfa 52 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Erkek şamanlar da yaptıkları dini yahut sihri ayinlerde başarılı olmak için kadın gibi saçlarını uzatırlar, kadın gibi elbise giyerler, ince sesle konuşurlar, hatta kendilerinin gebe kaldıklarına, birtakım balık, karga gibi şeyler doğurduklarına inanırlar. Bu haller gösteriyorki, bu dinin kutsal kuvveti kadında açığa çıkar.
📖 Sayfa 46 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çor: Kamlık geleneğinde hastalık yayan ruh olarak bilinirken İslamiyet’in kabulüyle birlikte, cin manasında kullanılmaya başlanmıştır. Kamlar çorun yaydığı hastalıklara kapılan insanlara “çorlu” demişlerdir.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Bir din, mensup olduğu zümrenin içtimai (ortak) vicdanını gösterir.
📖 Sayfa 81 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerde günes dişi, ay ise erkektir. Çinlilerde ise, ay dişi, güneş erkektir.
📖 Sayfa 91 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
"Ocağımız sönmesin" Türk'ün eski duasıdır.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Oğuz birliğinde Bozoklar sağ kolu Üçoklar sol kolu teşkil ettiler .
📖 Sayfa 69 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çinliler,kadına gayet az hukuk verdikleri halde,eski Türkler kadına tamamıyla erkeğe müsavi(denk) haklar kabul etmişlerdir.
📖 Sayfa 92 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
İnsanlar hal-i hayatlarında(sağ iken) Orta Dünya’da yaşarlar. Orta Dünya’nın eski ismi “jun” = “acun”dur.
📖 Sayfa 130 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Arap'ın nazarında acem ne ise Türk'ün nazarında da "sumlım" odur: Türkçe konuşmayan bütün kavimler "sumlım"dırlar.
📖 Sayfa 22 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler, ne zaman milli harsa (kültüre) kıymet vermeyerek ecnebi (yabancı) irfana kıymet vermişlerse ve kendi milletlerini beğenmeyip başka milletlerin mukallit (taklitçisi) ve perestişkarı (tapıcısı) olmuşlarsa böyle bir göç felaketine uğramışlardır.
📖 Sayfa 107 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türk Oğuz beyleri ve hakları işitiniz! Yukarıdan gök basmadıysa aşağıdan yer delinmediyse sizin devletinizi ve müesseselerinizi kim yıktı?
📖 Sayfa 20 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Mutfak ocağının ateşi asla söndürülmezdi. “Ocağımız sönmesin” Türklerin eski duasıdır.
📖 Sayfa 52 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Dede Korkut: Kopuzun mucidi, ozanların piri olarak kabul edilen Dede Korkut Ata, gerek Dede Korkut kitabı, gerekse Türk toplulukları arasında anlatılmakta olan efsanelerle Türk dünyasının en tanınmış şahsiyetlerinden birisidir.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
…
Oğuzların müşkülünü halleden bir bilge, gaipten türlü haberler veren bir kam ve boy boylayıp soy soylayan bir ozandır.
"il bırakılır, törü bırakılmaz"
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türklerde okun mühim bir mevkii vardı.
📖 Sayfa 51 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
…
Hakan bir beyden on asker isterse bir okun üzerine bir çentik, yüz asker isterse iki çentik, bin asker isterse üç çentik yaptırarak ona gönderirdi. Bey bunun manasını anlayarak icabını icra ederdi.
Türkler, bu Kut Dağı'nı ellerinde tuttukça dört bucağa hakim olacaklardır.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler” vecd” ile “kut “u da, ak ve kara kelimeleri ile ifade ederlerdi. Bugün bile ve vecdli, sevinçli zamanlara “ak gün”, kasvetli, felaketli zamanlara “kara gün” deriz.
📖 Sayfa 88 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çinlilerde cinsî bir iş bölümü meydana geldiği halde, Türklerde bilakis her iş, ancak erkekle kadının iştirakiyle tamam olabilirdi.
📖 Sayfa 98 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Yakutlarda kadın şamana “udakan” derler.
📖 Sayfa 46 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Şamanizmin kadın unsuruna bağlı olduğunu gösteren bir yön de, şamanların totemleriyle "müz"leridir.
📖 Sayfa 46 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Çinliler çiftçi bir millet oldukları halde; Türkler, çoban bir kavim idiler. Çinlilerde cinsî bir taksim-i a’mâl vukua geldiği halde, Türklerde bilakis her iş, ancak erkekle kadının iştirakiyle tamam olabilirdi. Türklerde kadın tabu değildi.
📖 Sayfa 98 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Yuğ: Türk kültüründe varlığı erken dönemlerden itibaren tespit edilmiş bir dini törendir. Yuğ eski Türklerde ölen kişinin ardından düzenlenen cenaze merasimlerinin genel adıdır. Bu kelimenin geçtiği kaynakların başında Orhun Kitabeleri gelir
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Atasagun: Eski Türklerde hekim ve din adamı anlamlarında kullanılan bir kelimedir.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler,ne zaman Millî harsa(kültüre) kıymet vermeyerek ecnebi(yabancı) irfana kıymet vermişlerse ve kendi milletlerini beğenmeyip başka milletlerin mukallit (taklitçisi) ve perestişkârı(tapıcısı) olmuşlarsa, böyle bir göç felaketine uğramışlardır.
📖 Sayfa 107 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler, ne zaman millî harsa (kültüre) kıymet vermeyerek ecnebi (yabancı) irfana kıymet vermişlerse ve kendi milletlerini beğenmeyip başka milletlerin mukallit (taklitçisi) ve perestişkârı (tapıcısı) olmuşlarsa, bir göç felaketine uğramışlardır.
📖 Sayfa 107 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
İl dini zuhur ettiği zaman Türklerde millet vicdani, kafi derecede kuvvetlenmişti. Milletin vicdani, birinci dereceyi ihraz etmiş (yükselmiş), batınların (soyların) hususi vicdanları ikinci dereceye sukut etmişti.
📖 Sayfa 82 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türkler “mübarek olsun” mevkiinde(yerine) “oytun bolsun” derlermiş.
📖 Sayfa 73 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Tatar kelimesi, "tat eri" tabirinden kısalmış olsa gerek. Dede Korkut Kitabı'nda "tat eri" tabiri var. Türkler Tatar sıfatını, cahil yani töresiz olan Moğollarla Tunguzlara verirlerdi.
📖 Sayfa 29 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Kadim Türklerde ervaha (ruhlara), ecinniye (cinlere) “çar” derlerdi. İki tabakaya nazaran ervah-ı tayyibeye (İyi ruhlara) “ak çar”, ervahı habiseye (kötü ruhlara) “kara çar” normları verilirdi. (“Ak çar”dan “Afşar” kelimesi, “kara çar”dan Karçar, Karçhar, Kaçar kelimeleri doğmuştur). Şimal (kuzey) Türklerinde bu tabirler “ak çora”, “kara çor” şekillerinde müstameldir.
📖 Sayfa 88 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
" Türk Oğuz Beyleri ve halkları işitiniz! Yukarıdan gök basmadıysa aşağıdan yer delinmediyse sizin devletinizi ve müesseselerinizi kim yıktı? "
📖 Sayfa 20 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Müslümanlarda Mevlid-i Şerif tilaveti(okuması) nasıl âyinî mahiyeti (niteliğe) haizse(sahipse) bu Oğuznâmeler de,eski Oğuz Türkleri için öyle idi.
📖 Sayfa 122 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
İdeali bulunmayan devletler her an kopacak bir kıyameti beklerler.
📖 Sayfa 225 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Ulusal bilinç nerede oluşmuşsa, artık orası sömürge olma tehlikesinden sonsuza değin kurtulmuştur.
Türk Töresi, Ziya Gökalp
“Görülüyor ki Şamanizm teşkilatındaki gerek totemler,gerek hani ruhlar hep dişidir.Bu dinin kadın dini olduğu, bununla da sabit olur.”
Türk Töresi, Ziya Gökalp
Hindiçin’i de bir hayvanın yılında doğan erkekle kadın,başka başka çağlara mensup olsalar bile birbirleriyle evlenemezler.
📖 Sayfa 48 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Arap’ın nazarında acem ne ise Türk’ün nazarında da “sumlım” odur:Türkçe konuşmayan bütün kavimler “sumlım”dırlar.
📖 Sayfa 22 · Türk Töresi, Ziya Gökalp
Türk,din nokta-i nazarından kendisine benzemeyenlere de “tat” adını veriyordu.
Sıkça Sorulan Sorular
Türk Töresi kimin eseridir?
Türk Töresi, Ziya Gökalp tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1923'te yayımlanmıştır.
Türk Töresi kaç sayfadır?
Türk Töresi, 174 sayfadır (Ötüken Neşriyat baskısı).
Türk Töresi'nin en ünlü sözü nedir?
“Yakutlara göre ateş, bir peridir. Mutfak ocağının ateşi asla söndürülmez. "Ocağımız sönmesin", Türklerin eski duasıdır.”