Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson'un 1962 tarihli Felsefe-Düşünce alanında öne çıkan eseridir. Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı'yı okuyan herkesin işaretlediği sözler, aşağıda bir arada.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı'dan En Beğenilen Alıntılar
“Dinlerin geçmişteki ve bazılarının bugünkü görünümü insan zekâsı açısından alçaltıcıdır. Bir yığın saçmalık! Deney istediği kadar ‘bu yanlış’ desin ve muhakeme istediği kadar desin, insanlık saçmalığa ve yanlışa yine de daha fazla sarılmaktan geri durmuyor.”
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Toplumun varlığı insandan insana değişen etkinliktedir; ama hiçbirimiz ondan mutlak olarak ayrı olamayız. İnsan böyle bir şeyi istemeyecektir çünkü gücünün büyük bir kısmının toplumdan kaynaklandığını ve enerjisindeki bitmez gerilimi, çalışmasının verimli olmasını sağlayan çabasının hep aynı yönde oluşunu toplumsal yaşamın aralıksız süren isteklerine borçlu olduğunu hissetmektedir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Toplum masumlara zarar verecek, suçluları
📖 Sayfa 11 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
kurtaracak cezalar düzenler; ender olarak ödüllendirir; her şeye kabaca bakar ve çok azla tatmin olur: Peki, ödülleri ve cezaları gerektiği gibi tartacak insan terazisi nerede?
Duyarlılığa ruhun en yüksek yetilerini bağlayarak insanı alçalttığını zannedenlerin en büyük hatası, anlayan, tartışan, kabul eden veya reddeden, ve sonunda eleştiriye tutunan zekâ ile yaratan zekâ arasındaki farkın tam da nerede olduğunu görememektir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Merhamet, ona sahip olan kişide, dünyada başka bir canlı olmadığı zaman bile varlığını sürdüren şeydir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Kendi zayıflıklarımızın farkına vararak insandan şikâyet etme veya insanı küçümseme noktasına varırız. Arkamızı döndüğümüz insanlık aslında kendi derinliğimizde bulduğumuz insanlıktır.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Ben yalnızca insanların hep birlikte bazı eylemleri övmelerinden ve diğerlerini kınamalarından söz etmiyorum. Değer yargılarında bulunan ahlâk kurallarına uyulmadığı yerde bile uyuluyormuş gibi kendimizi ayarladığımızı söylemek istiyorum.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Bireyin günlük programını belirleyen toplumdur. Kurallara uymadan, ödevleri yerine getirmeden, aile içinde yaşanılamaz, iş yapılamaz, günlük yaşamın binlerce görevi yapılamaz, alışveriş yapılamaz, sokakta gezilemez ve hattâ evde oturulamaz.Her an bir seçim zorunluluğu vardır; kurala uygun olanı doğal olarak tercih ediyoruz.
📖 Sayfa 17 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Din korkudan çok korkuya karşı bir dirençtir ve tanrılara inanç hemen doğmamıştır.
📖 Sayfa 136 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Heyecan ruhun duygulandırıcı bir sarsıntısıdır, ama yüzeydeki bir çalkantı ile derinlerden gelen bir isyan birbirlerinden farklı şeylerdir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Günah işlemek her zaman tanrıyı yaralamak olmuştur; ama tanrının her zaman ahlâksızlıktan ve hattâ suçtan yara aldığı söylenemez: Onları emrettiği bile olmuştur. Kuşkusuz, insanlık genel olarak tanrılarının iyi olmalarını ister görünmüştür; çoğu zaman erdemleri onların himâyesine sokmuştur; hattâ belki de daha önce sözünü ettiğimiz gibi ilksel ahlâkın ilksel dinle çakışması, insan ruhunun derinliğine, birbirlerine dayanabilecek kesin bir ahlâkla organize bir dinin belli belirsiz idealini koymuştur.
📖 Sayfa 183 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Dinin, cezaların veya ödüllerin korkularını veya umutlarını vermesiyle, ahlâkın yardımcısı olduğunu söylemekten hoşlanıyoruz. Belki haklıyız ama bu açıdan dinin İnsanî adaletin tanrısal adaletle genişlemesini ve doğrulmasını vaat etmenin dışında pek fazla bir şey yapmadığını eklemek zorundayız.
📖 Sayfa 88 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Bizim gibi toplumlarda gelenekler ve yasalar vardır. Kuşkusuz yasalar çoğu zaman sağlamlaşmış geleneklerdir; ama bir
📖 Sayfa 110 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
gelenek ancak belirli, kabul edilen ve formülleştirilebilen bir yararı gösterdiği zaman yasa haline dönüşür; bu noktadan sonra diğerlerinden ayrılır.
"Bir insan toplumunun ahlakı, aslında diliyle karşılaştırılabilir."
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Arkamızı döndüğümüz insanlık, aslında kendi derinliğimizde bulduğumuz insanlıktır.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Yasak meyve öyküsü insanlığın belleğinde olduğu gibi hepimizin belleğindeki en eski anıdır. Eğer bu anı hatırlamayı yeğlediğimiz diğer anılarla silinmemiş olsaydı bu durumun farkına varırdık. Kendi başımıza bırakılsaydık çocukluğumuz nasıl olurdu kim bilir! Zevkten zevke koşardık. Ama işte, göremediğimiz ve dokunamadığımız bir engel bütün bu zevklerin önüne geçiyor: Bir yasaklama. Neden bu yasaklamaya boyun eğiyoruz?
📖 Sayfa 7 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Toplumun ruhu, konuştuğu dilin içindedir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Din şu veya bu tarzda yorumlansa da,
📖 Sayfa 11 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
ister öz olarak, ister rastlantısal olarak toplumsal olsa da, bir nokta kesindir, o da dinin her zaman toplumsal bir rol oynadığıdır.
Diğer taraftan bu rol karmaşıktır; zamana ve yere göre değişmektedir; ama bizimki gibi toplumlarda, dinin ilk olarak toplumun isteklerini destekleme ve bunları güçlendirme etkisi vardır.
Müzik ağladığı zaman, onunla birlikte ağlayan insanlıktır.
📖 Sayfa 35 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Zorunlu yasalara tabi olan bir organizma ile özgür istençlerden oluşan bir toplum birbirinden farklı şeylerdir.
📖 Sayfa 10 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
İnsanlık istediği kadar uygarlaşsın, toplum istediği kadar değişime uğrasın, bir şekilde organik olan toplumsal yaşama yönelik olan eğilimler kökenlerinde oldukları halleriyle kalmışlardır.
📖 Sayfa 50 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Statik din, insana çocukları avutmak için söylenen hikâyelere benzer hikâyeler anlatarak, onu yaşama ve dolayısıyla topluma bağlar.
📖 Sayfa 188 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Sokakta yürüdüğümüz zaman hastalığı göremediğimiz gibi, insanlığın görünen
📖 Sayfa 10 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
yüzünün arkasında olabilecek ahlâksızlığı da hesaba katmayız.
Kendi zayıflıklarımızın farkına vararak insandan şikâyet etme veya insanı küçümseme noktasına varırız. Arkamızı döndüğümüz insanlık aslında kendi derinliğimizde bulduğumuz insanlıktır. Kötülük o kadar iyi gizlenir ve giz herkesçe o kadar güçlü bir şekilde korunur ki her birimiz herkesin oyununa geliriz.
📖 Sayfa 10 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Zihin sonuçtan sonuca, analizden analize giderken, gerçeğe daha çok yaklaşabileceği gibi, yanlışlığın içine daha çok gömülebilir.
📖 Sayfa 94 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
O halde inanç temel olarak güven anlamına gelir; ilk köken korku olmayıp, korkuya karşı güvencedir.
📖 Sayfa 128 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
İnsan toplumu bir özgür varlıklar bütünüdür. Toplumun dayattığı ve onun varlığını sürdürmesini sağlayan ödevler, ona, yaşamsal olguların katı düzeniyle sadece benzerliği olan bir düzenlilik getirir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
...ebeveynler ve öğretmenler sanki başkasının adına, vekâleten hareket ediyor gibidirler. Bu durumun tam olarak farkında olamayız ama ebeveynlerimizin ve öğretmenlerimizin gerisinde, onların aracılığıyla üstümüze abanan korkunç veya daha çok belirsiz bir şeyin varlığını keşfederiz.Daha sonra bu şeyin toplum olduğunu söyleriz.
📖 Sayfa 7 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
"Her birimiz kendimize olduğu kadar topluma aittir."
📖 Sayfa 14 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Hücre hem kendisi için, hem de organizma için yaşar, ona canlılık getirir ve onunla yaşamsallık kazanır; eğer organizmanın ona gereksinimi varsa kendini feda edecektir; ve bu durumdayken, eğer bilinçli ise, kuşkusuz bunu kendisi için yaptığını söyleyecektir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Aşağıda [bu dünyada], ortalama ve yaklaşık bir düzen vardır ve insanlar bunu az çok yapay bir şekilde yakalamışlardır; yukarıda düzen mükemmeldir ve kendiliğinden gerçekleşir. O halde din bizim gözümüzde, toplum buyruğuyla doğa yasası arasında yer alan ve ortak bilincin alışkanlıklarıyla daralan mesafeyi kapatma işlevini tamamlar.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Mekaniğin ilkelerini, modern bilimin başka bir Sina’da aradığı aşkın levhalara ezelden beri kazınmış hallerinden farklı şekilde tasarımlamak için bilim adamının gerçekten kendine karşı savaşması gerekir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Gerçekten yoga, zamana ve yere göre, mistik temaşanın daha popüler bir biçim veya onu içine alan bir bütün olmuşa benziyor.
📖 Sayfa 187 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Zekânın maddeyi kullanmak, nesneleri yönetmek, olaylara hâkim olmak için var olduğundan kuşkumuz yoktur. Gücünün bilimiyle orantılı olması da doğrudur. Ama öncelikle bu bilim çok sınırlıdır; evrensel mekanizmanın içinde kapsadığı, zaman ve mekânda ele geçirdiği bölüm çok küçüktür. Zekâ geri kalan bölüm için ne yapacaktır? Kendi haline bırakıldığında yalnızca bilgisizliğini saptayacaktır; insan büyüklüğün içinde kendini kaybolmuş hissedecektir. Ama içgüdü uyumuyor. İçgüdü, tekniğe eşlik eden veya onun içinde bulunan tamamen bilimsel olan bilgiye, insanı hesaba katan güçlere inancı ekliyor.
📖 Sayfa 137 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Din güçlendirir ve disiplin sağlar.
📖 Sayfa 168 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Kendi zayıflıklarımızın farkına vararak insandan şikayet etme veya insanı küçümseme noktasına varırız. Arkamızı döndüğümüz insanlık aslında kendi derinliğinimizde bulduğumuz insanlıktır. Kötülük o kadar iyi gizlenir ve giz herkesçe o kadar güçlü bir şekilde korunur ki her birimiz herkesin oyununa geliriz.
📖 Sayfa 12 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
O halde din, bu görüş açısından ele alındığında, zekanın yıkıcı gücüne karşı doğanın koruyucu bir tepkisidir.
📖 Sayfa 104 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Bir bilimin geleceği öncelikle konusunu bölümlere ayırma tarzına bağlıdır.
📖 Sayfa 90 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
İnsansal veya hayvansal olsa da bir toplum her zaman bir organizasyondur; bir düzenlemeyi ve genel olarak da unsurların birbirine boyun eğmesini gerektirir; o halde toplum, ya sadece yaşanmış ya da tasarlanmış bir kurallar veya yasalar toplamı sunar.
📖 Sayfa 25 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Komşu sevgisini öğütleyerek bu sevgiyi elde edemeyiz. Daha dar duyguları genişleterek insanlığı kucaklayamayız. Zeka istediği kadar gösterilen yol budur diye kendini kandırsın olaylar başka bir yol tutturacaktır.
📖 Sayfa 46 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Merhamet, ona sahip olan kişide,
📖 Sayfa 34 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
dünyada başka bir canlı olmadığı
zaman bile varlığını sürdürecektir.
Komşu sevgisini öğütleyerek bu sevgiyi elde edemeyiz. Daha dar duyguları genişleterek insanlığı kucaklayamayız. Zekâ istediği kadar gösterilen yol budur diye kendini kandırsın, olaylar başka bir yol tutturacaktır.
📖 Sayfa 47 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Toplumsal yasa zorlar ama zorunlu tutmaz.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Mitoloji de kendi sırası geldiğinde tanrıların kişiliklerini hikayeleştirmekten başka bir şey yapmıyor ve bu son yaratım dinin kökeninde olduğu zannettiğimiz "yarı kişisel güçlerin" genişlemesi veya "etkin mevcudiyetler" olan bir başka yaratımın genişlemesinden başka bir şey değildir.
📖 Sayfa 165 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Bir işlevin yaşama neden ve nasıl gerekli olduğu kanıtlandığı zaman, o işlev açıklanmış olur.
📖 Sayfa 164 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
O halde şiirlerin ve her türden fantezinin, zihnin masallar yaratabilmesinden yararlanarak sonradan gelmeleri ve buna karşılık dinin masal yaratma işlevinin varlık nedeni olması muhtemel görünmektedir. Dine göre bu yeti neden değildir, sonuçtur.
📖 Sayfa 93 · Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Kötülük o kadar iyi gizlenir ve giz o kadar güçlü bir şekilde korunur ki her birimiz herkesin oyununa geliriz.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson
Sıkça Sorulan Sorular
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı kimin eseridir?
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, Henri Bergson tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1962'de yayımlanmıştır. Türkçeye M. Mukadder Yakupoğlu çevirmiştir.
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı kaç sayfadır?
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı, 288 sayfadır (Doğu Batı Yayınları baskısı).
Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı'nın en ünlü sözü nedir?
““Dinlerin geçmişteki ve bazılarının bugünkü görünümü insan zekâsı açısından alçaltıcıdır. Bir yığın saçmalık! Deney istediği kadar ‘bu yanlış’ desin ve muhakeme istediği kadar desin, insanlık saçmalığa ve yanlışa yine de daha fazla sarılmaktan geri durmuyor.””