Charles Diehl'in Bizans İmparatorluğu Tarihi adlı kitabı, tarih konusunda dikkat çekici bir bakış sunar. Orijinal adı Histoire de l'Empire Byzantin olarak bilinir. Bu bölümde Bizans İmparatorluğu Tarihi'den süzülen, okurların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Bizans İmparatorluğu Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
"Bizans sanatı, Jüstinyen zamanında ilk altın devrini yaşamıştır..."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Robert de Clari'nin şehadetine göre: 'Dünya servetinin üçte ikisi İstanbul'dadır ve üçte bir parçası bütün dünyaya yayılmıştır.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Daha ilk cümlede önsözle çelişen ender kitaplardan birini okuyacağım kesin.
📖 Sayfa 15 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
11 Mayıs 330 günü Konstantin Boğaz'ın kıyılarında, ihtişam içinde, yeni başkenti Konstantinopolis'in açılışını yapıyordu.
Eski Roma'yı yerl eden imparator, neden monarşisinin merkezini doğuya taşıyordu?
Jüstinye'nin barbar hükümdarlarının muhteşem bir şekilde karşıladığı Konstantinopolis, evrenin başkenti görünümü almaya başlıyordu.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
7. yüzyılda, imparatorluğun Helenleştiğini görüyoruz. İlk defa Heraklius döneminde, 627 yılında imparatorluk protokolünde, eski Roma sıfatları yerine, bundan böyle bütün Bizans imparatorluğu’nu tanımlayacak olan Yunanca “Tanrı’ya sadık Basileus” -πιστος εν θεο βασιλεύς- sıfatı kullanıldı.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
637'de, Halife Ömer'in orduları Suriye'ye taarruz ediyorlardı. Bizans orduları Agnadain'de mağlup oldular (634): Şam, Müslümanların eline düşüyordu (635); Yermuk felaketi (636) Heracliyus'a Suriye'den ebediyen elini çektirdi. Grekler'e düşmek adam olan ahali çok çabuk galip tarafa geçiyordu. Kudüs, 637 'de teslim oldu; Antakya, 638 'de incelendi. Bundan sonra Amr, iki senede (640-642), Mezopotamya'yı, Mısır'ı zaptetti. İhtiyarlaşan, hastalanan Heracliyus, ümitsiz bir halde öldü.
📖 Sayfa 54 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Sebep olduğu hınç ve kinler, alevlenmesine izin verdiği keskin açgözlülükler, iktidar daha zayıf ellere düştüğü zaman korkunç sonuçlar getirecekti.
📖 Sayfa 162 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
...En önemlisi ise, "Tanrı'nın kendisine verdiği pek muhterem eş" , kendisinin "sahip olduğum en hoş güzellik" olarak adlandırmaktan hoşlandığı, İmparatoriçe Theodora idi.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Latin san'atı bile, mimarisinin bazı çizgilerini ve süslerinin birçok motiflerini Bizans'tan alıyordu. Zenginliği, abidelerinin güzelliği, saraylarının süsü, kiliselerindeki eski dini eserleri ile İstanbul bütün dünyanın takdirini çekiyordu ve bütün onu görmeğe gidenler hayretler içinde dönüyorlardı. .."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Dünya ticaret yollarının birleştiği noktada bulunan İstanbul, doğu ile batı arasındaki konumu dolayısıyla bütün milletlerin koştuğu, bütün dünya üretiminin değiş tokuş yapıldığı büyük bir antrepo vazifesi görüyordu.
📖 Sayfa 92 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Yalnız başkentte, pazar ve gümrük vergilerinin yılda hazineye 7.300.000 altın akçe, bugünkü para ile 500 milyon altın getirdiği hesap olunmuştur.
944'de Edesse (Urfa), alındı ve burada saklı olan İsa'nın mucizevi resmi İstanbul'a getirildi, 949'da Germenika (Maraş), 950'de Amida (Diyarbekir), 958'de Samsat işgal olundu.
📖 Sayfa 80 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans sınırları Halys (Kızılırmak)tan Fırat'a ve Dicle'ye kadar tekrar götürülmüştü.
"Doğu İslam dünyasının Hıristiyan batı ile ilk temas noktası Bizans olmuştur.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Nitekim insanlık tarihinin en önemli hadisesi islamiyet, Bizans'a komşu ve Bizans nüfuzunun tüm ağırlığıyla hissedildiği topraklarda doğmuş ve yirmi otuz yıl gibi çok kısa bir zamanda olağanüstü bir hızla Bizans topraklarında yayılmıştır. Bu nedenle başlangıcından itibaren İslam tarihi Bizans'la hep iç içe olmuştur.."
Vasil I in kurmuş olduğu sülalenin Bizans'a bir buçuk asır fevkalade bir parlaklık verdiği de muhakkaktır. X ve XI inci yüzyılda, İstanbul, Avrupa medeniyetinin en parlak merkezi ve denildiği gibi "Orta Zamanın Paris'i" idi.
📖 Sayfa 83 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Askeri eylemi tamamlayan Bizans diplomasisi, bütün dünyada imparatorluk namına prestij ve nüfus temin etmek için çaba gösteriyordu. Bu diplomasi, akıllı bir şekilde para ve itibar dağıtarak, imparatorluğun düşmanlarına ustalıkla birbirinden ayırarak, monarşi'nin sınırlarında gezen barbar hakları Bizans egemenliği altına sokuyor ve zararsız hale getiriyordu. Aynı zamanda dinsel propaganda yoluyla, onları bizans'ın nüfus alanına sokuyordu.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Tudelalı Benyamin, "Evrende Bağdat dışında onunla mukayese edilebilir bir şehir yoktur" yazmıştı. Robert de Clari'nin raporunda ise, "dünyanın sahip olduklarının üçte ikisi Konsantinapolis'te, kalan üçte biri ise dünyanın çeşitli yerlerine dağılmış" deniyordu.
📖 Sayfa 161 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Latinlerin nazarında, Bizanslar artık ne hürmete, ne de hoşgörüye layık olmayan ve kendilerine güvenmemek için en haklı sebepler mevcut olan kader inkarcılarından başka kimseler değillerdi. Diğer yönden Bizanslılar, kinlerinde ve Roma'ya karşı düşmanlıklarında inat ettiler.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Latinlerin şehri Grek ismini ve ırkını yıkmaktan başka bir gaye gütmediklerine kani olan Ortodoks kilisesinin ve halkın korkunç direnişiyle karşılaştı.
📖 Sayfa 139 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
VIII. Jean ve halefi XI. Konstantin beyhude yere, birleşmeyi kabul ettirmek için uğraştılar; isyan sesleri Ayasofya kubbeleri altına kadar sokuldu. (1453)
İstanbul'un düşeceği günün arifesinde bile şehirde birleşme lehine ve aleyhine çekişip duruyorlardı ve bazıları "Bizans'ta Latinlerin külahı yerine Türk sarığının hakim olduğunu görmeyi tercih ettiklerini" söylüyorlardı.
"Istanbul'un düşeceği günün arifesinde bile şehirde birleşme lehine ve aleyhine çekişip duruyorlardı. Ve bazıları "Bizansta Latinlerin külahı yerine Türk sarığının hakim olduğunu görmeyi tercih ettiklerini" söylüyorlardı.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bessarion, Paleologosların sonuncusuna Spartalıların geçmişteki kahramanlıklarını anlatıyor ve ondan, Avrupa’yı Türklerden özgürleştirmek ve babalarının mirası olan Asya’yı yeniden fethetmek için çocuklarının başına geçmesini istiyordu.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Konstantinopolis zarafetin kraliçesi, medeni dünyanın başkenti konumundaydı. "Tanrı'nın koruduğu" şehir, kendisini müdafaa eden güçlü surların arkasında, mukayese kabul etmez parlaklıklar barındırıyordu.
📖 Sayfa 125 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Jüstinyen'in kalbini kazandıktan sonra kendisiyle evlenmeye ve beraberce tahta çıkmaya muvaffak olunca herkesin nefret ve hayretini üzerinde toplamıştı. Yaşadığı müddetçe -548 de ölmüştür - imparatorun üzerinde mutlak bir nüfuz sahibi olduğu ve devleti onun kadar belki ondan daha fazla idare ettiği muhakkaktır.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans başkenti, pek yerinde bir tabire göre, "Orta zamanın Parisi'idi." Dünyanın en zengin beldesi, bütün şehirlerin kraliçesiydi. Dünya servetinin üçte ikisi İstanbul'daydı. Kalan üçte bir parçası bütün dünyaya yayılmıştı.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Barbar başka dil konuşan demektir.
📖 Sayfa 103 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Zamanla bu kelime aynı zamanda, medeniyetten mahrum manalarında kullanılmıştır.
Eski Yunan, Roma, hatta Bizans medeni dünyayı yalnız kendisinden ibaret zannederdi.
Bu yanlış itikadın uzak ve yakın milletler ve alemler hakkındaki bilgisizlikten ileri geldiği muhakkaktır.
Halbuki eski Yunan ve roma'dan evvel muhtelif Türk kavimleri daha yüksek bir medeniyet seviyesine varmışlardı. Nitekim sonraları Türklerle tanışan Bizans elçileri, devlet adamları ve seyyahları gördükleri yüksek medeniyet karşısında hayretlere düşmüşlerdir.
Yönetimde geçen yarım asrın sonunda ilk iki İsauryalı [III.Leo ve oğlu V.Konstantin] imparatorluğu, 747 yılında onu kırıp geçiren vebaya ve ikonalar kavgasının yol açtığı sarsıntıya rağmen zengin ve bahtiyar hale getirmişti.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans devletinde ne ırk birliği, ne dil birliği vardı: Bu, denildiği gibi "yirmi ayrı milleti idare eden ve onları bu formül içinde birleştiren suni bir teşekküldü: Tek bir hükümdar, tek bir iman."
📖 Sayfa 90 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Milliyetsiz bu devlete, Yunanlılık damgasıyla, Ortodoslukla icab eden irtibat ve birliği vermek idarenin parlak eseri olmuştur.
15 Ağustos 1261 günü Mihail Paleologos törenle Konstantinopolis’e girdi ve Ayasofya’da imparatorluk tacını taktı. Bizans imparatorluğu, yaklaşık iki asır boyunca monarşiyi yönetecek olan ulusal Paleologos hanedanı altında yeniden doğmuş görünüyordu.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Bizans söz konusu olduğunda pek çoğumuz, 1071'de Malazgirt ovasında Sultan Alparslan'dan af dileyen imparator Romanos Diogenes ve 29 Mayıs 1453'te Türk askeri karşısında savaşırken can veren son imparator Konstantin'den başka pek bir şey hatırlamayız.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
"Araplar, boş yere, tam beş sene (673 - 678), karadan ve denizden Bizans başkentine hücum ettiler; fakat zaptedemediler.."
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
“Onu mahvedecek gibi görünenen bunalımları çoğunlukla kıyas kabul etmez derecede parlak devirler ve ümit edilemeyen yeni doğuşlar takip etmiştir.”
📖 Sayfa 16 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Justinyen'in tüm gelişimlerinde her zaman peşinden gidilen amaçla, bunu gerçekleştirmek için elde bulunan kaynaklar arasında korkunç bir orantısızlık olmuştu; para yokluğu, en muhteşem projeleri yavaşlatan ve en öfkeye değer niyetleri harap eden daimi yara oldu.
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
İmparatorun tekrar mücadeleye başlayabilmesi için on sene geçti ve bu on sene içinde Samuel devletini Tuna'dan Adriyatik'e ve Ege Denizi'ne kadar büyütmekten vazgeçmedi.
📖 Sayfa 83 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Fakat, Çar, 996'da Sperchios kenarında mağlup oldu.
Yunanistan'ı kaybetti, Selanik önünde başarılı olamadı, Tuna Bulgaristanı'nın bir kısmı bizanslıların eline düştü. (1000)
Bizans İmparatoru Manuel (1143 - 1180) sınırlarını takviye ederek tamamen savunmaya dönük bir politikayla yetindi.
📖 Sayfa 109 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Tehlikeyi sezip de taarruza geçtiği vakit pek geç kalmıştı. Bizans Ordusu Miryokefalon'da (1176) müthiş bir mağlubiyete uğradı.
Manuel devrinin sonunda Müslümanlar Bu devrin başında olduğundan daha ziyade kuvvetliydiler.
Konya Selçuklu sultanlığı bir korkunç devlet olmuştu ve 1174'ten itibaren Selahattin Eyyubi Suriye'de hüküm sürüyordu.
İrene inatçı bir gayretle hükümete tekrar dönüşünü hazırladı.
📖 Sayfa 66 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
797'de oğlu VI. Konstantin'i devirdi ve gözlerini oymakta tereddüt etmedi. O vakit kendi ismiyle devleti idare eden ilk kadın, hakiki imparator olarak saltanat sürdü. (797-802)
Araplar karadan ve denizden taarruz ediyorlardı.
📖 Sayfa 60 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Pek şiddetli olan kış bile harekatı durduramadı fakat Müslüman donamaları, birçok muharebelerde bozuldu, kıtlıktan kuvvetsiz düşen kara ordusu ağır bir bozguna uğradı. Bir senelik faydasız uğraşmadan sonra (717 Ağustos 718 Ağustos) kuşatmayı kaldırdılar. Leon III için şerefli bir saltanat başlangıcı İslamiyet için büyük bir felaketti.
Nicephore Phocas, Kilikya ve Kuzey Suriye'de Halep (Hamadani) emirlerinin kuvvetini eziyordu. Anazarbe (Anavarza), Adana Mobsueste (Misis) 964, Tarsus (965) Leodicea, Hierapolis, Emes (Humus), Halep ve nihayet Antakya'yı 968'de aldı.
📖 Sayfa 80 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
X. yüzyılda Arap nüfuzundan koparılan Ermeni hükümetleri imparatorluğa binlerce asker ve generaller yetiştiriyordu.
📖 Sayfa 87 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Ve Ermenistan Pagratide Kralı Vaspurakan, Taron, İberie prensleri, ülkeleri II. Vasil tarafından birbiri ardınca Bizans hakimiyeti alıntını alınıncaya kadar imparatorluğun müşterileri ve sadık hizmetkarlarıydılar.
Robert de clari'nin şehadetine göre: "Dünya servetinin üçte ikisi istanbul'dadır ve üçte bir parçası bütün dünyaya yayılmıştır."
📖 Sayfa 122 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans başkenti, pek yerinde bir tabire göre, "Orta zamanın parisi" idi. O, Villehardouin' in sözüne göre " Dünyanın en zengin beldesi, Bütün şehirlerin kraliçesi" idi. Bu refah, takdirle beraber ihtirasları davet eden ve imparatorluğun zayıflığı anlaşıldığı zaman devlete pahalıya mal olacak olan tehlikeli bir refahtı.
Haçlılar bilhassa Venedikliler isteklerini gittikçe artırıyorlardı. 1204 yılı 25 Ocak'ında, bir milli ihtilal, Latin himayesindeki iktidarı devirdi ve V. Aleksi Murzuphe iktidara geçti.
📖 Sayfa 121 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Anlaşma imkanı kalmamıştı.
Latinler Bizans İmparatorluğunu yıkmaya karar verdiler. 1204 Nisan 12'de, İstanbul hücumla zaptedilerek müthiş bir surette yağmalandı.
Dindar Bizanslılar Allah ve meryemin Hristiyan şehrini ve İmparatorluğunu daima koruduğunu görerek haklı olarak ittihar edebilirlerdi bu felakete rağmen Araplar yine korkunç olmakta devam ediyorlardı.
📖 Sayfa 60 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Birkaç yıl aradan sonra tekrar taarruza geçiyorlar ve yeniden hemen her yıl Küçük Asya istilalarına uğruyordu. Fakat ilk iki İmparatorun Akronios'ta (Afyon) Arapları mağlup etmeleri onlar için acı bir ders oldu.
Vasil'nin yeğeni II. Zoe (1028 - 1050) birbirini takip eden üç kocasıyla tahtı paylaşmıştır. Ve Theodora (1054 - 1056); Zoe'yi tahttan indirmek isteyen Misel V'in devrildiği bin 1042 ihtilalinin her iki imparatoriçeyi uzaklaştırmak istediğinden şüphe edilen Konstantin Monamak'ın karşılaştığı hoşnutsuzluğun gösterdiği gibi bu prensesleri halk seviyordu.
📖 Sayfa 78 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Jean Tzimisces Mezopotamya'dan Edesse (Urfa) ve Nusaybin'i (974), Suriye'de Şam ve Beryte (Beyrut) (976), zabdediyor ve Filistin'de Kudüs kapılarına kadar ilerliyordu.
📖 Sayfa 80 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans imparatorunun şahsına ait her şey mukaddes sayılırdı ve ressamlar, ilahi şahıs ve evliya resimlerinde yaptıkları gibi başının etrafında bir ışık halkası çizerlerdi. Allah'ın iradesiyle hükümdar mutlak ve despot olan İmparator bütün yetki ve nüfuzu elinde toplamıştı.
📖 Sayfa 89 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans anayasasında bu en yüksek kuvvet ve kudreti hiçbir şey englleyemezdi. Senato, itaatkar yüksek memurlardan ibaret bir devlet şurasından başka bir şey değildi.
Zenginliği, abidelerinin güzelliği, saraylarının süsü, kiliselerindeki eski dini eserleri ile İstanbul bütün dünyanın takdirini çekiyordu ve bütün onu görmeye gidenler hayretler içinde dönüyorlardı. Benjaminde Tudela: 'Bağdat müstesna olmak üzere dünyada onunla mukayese olunabilecek bir şehir olmadığını' yazar... Ve Robert de Clari'ye göre: "Dünya servetinin üçte ikisi İstanbul'dadır ve üçte biri bütün dünyaya yayılmıştır'.
📖 Sayfa 117 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bizans İmparatorluğu'nun 867'den 1025'e kadar, 150 yıl kıyas kabul etmez bir ihtişam işinde yaşadı.
📖 Sayfa 75 · Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl
Bir buçuk yüzyıl boyunca imparatorluk yetenekli hükümdarlar tarafından idare edilmek şansına sahip olmuştur.
Sülalenin kurucusu vasil I (867 - 886), Romain Lecapene (919 - 944) Nicephore Phocas (963 - 964), jean Tzimisces (969 - 976), nihayet tam yarım asır hükümdarlık yapan Vasil II (976 - 1025).
Sıkça Sorulan Sorular
Bizans İmparatorluğu Tarihi kimin eseridir?
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Charles Diehl tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2014'te yayımlanmıştır.
Bizans İmparatorluğu Tarihi kaç sayfadır?
Bizans İmparatorluğu Tarihi, 232 sayfadır (İnkılap Kitabevi baskısı).
Bizans İmparatorluğu Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“"Bizans sanatı, Jüstinyen zamanında ilk altın devrini yaşamıştır..."”