Theodicee, Gottfried Leibniz'in 2009 tarihli Felsefe-Düşünce alanında öne çıkan eseridir. Bu bölümde Theodicee'den süzülen, okurların en çok paylaştığı cümleler yer alıyor.
Theodicee'den En Beğenilen Alıntılar
Biz dışta olandan etkileniriz, şeylerin iç özüne gösterilecek ilgi türü çok az insana bağışlanmıştır; çünkü çok az insan buna uygundur.
📖 Sayfa 18 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Yolumuzu yitirmeyi severiz, bu bir anlamda zihnin gezintisidir.
Theodicee, Gottfried Leibniz
İnanç ise deneyimle karşılaştırılabilir...
Theodicee, Gottfried Leibniz
Yardımseverliğin olmadığı yerde dindarlık yoktur, kişi sevecen, iyiliksever olmadıkça içtenlikle inandığı dinini gösteremez.
📖 Sayfa 21 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Olan olmalıdır, çünkü vardır; olacak olan, olacaksa, gelmelidir.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Özü ya da dilerseniz sayısal bireyselliği değişmedikçe evrende hiçbir şey (bir sayıdakinden daha fazla) değiştirilemez. Dolayısıyla dünyada ortaya çıkan en küçük kötülük yok olsa, dünya artık bu dünya olmazdı. O hiçbir şeyi atlamadan her şeyi göz önünde bulundurularak onu seçen Yaratıcı tarafından kurulmuştur.
📖 Sayfa 118 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Us, özünü uzamın dünyasında yitirdikten sonra gerçek özünü bulmak, kavramak için metafizik dünyaya dalmıştır. Bir tek nokta üzerinde duran bir koni ya da dik bir düz çizginin, yatay bir düzlemi bir tek noktada kesmesi ama aşağıya ya da yukarıya doğru sonsuza dek uzatılabilmesi gibi, gerçek şeyler de uzam dünyasında yalnızca nokta gibi var olur; ancak düşüncenin metafizik dünyasında sonsuz bir derinlikleri vardır.
📖 Sayfa 10 · Theodicee, Gottfried Leibniz
İyilik sağlam nedenlerden doğar, kötülük bazı eksikliklerden.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Tanrıya sevgi duymak, en yüksek kertede sevgidir.
📖 Sayfa 81 · Theodicee, Gottfried Leibniz
(...) Tanrı, şeylerin ilk nedenidir. Böyle şeyler bağlı oldukları için; gördüğümüz, deneyimiediğimiz her şey olumsal olduğu, varoluşlannı zorunlu kılacak hiçbir şeyleri olmadığı için; zaman, uzam, özdeğin kendi içlerinde birleðik, bir örnek olduğu, her şeyle ilgisiz oldukları, tümüyle başka devinimler, biçimler alabilecekleri, başka bir düzen içinde olabilecekleri açıktır. Öyleyse tümü olumsal şeylerin bir toplanması olan dünyanın varoluşunun gerekçesi aranmalıdır. Bu gerekçe varoluş nedenini de birlikte taşıyan, sonuçta da zorunlu, bengi olan tözde aranmalıdır.
📖 Sayfa 117 · Theodicee, Gottfried Leibniz
İnsan hiç hasta olmadan sağlıktan tat alabilir mi ya da sağlıklı olduğu için Tanrıya yeterince şükür edebilir mi? İyiliğin daha iyi ayırt edilmesi için, açıkçası daha büyük olması için sık sık azıcık kötülük zorunlu değil mi?
📖 Sayfa 120 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Çünkü bir hakikate güçlü bir şekilde inanan bir kişinin, itirazları dinleme ihtiyacı yoktur.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Din, tapınma törenlerine indirgenmiş, öğreti kalıplaşmış sözlerle hantallaştırılmıştır.
📖 Sayfa 22 · Theodicee, Gottfried Leibniz
"O hiçbir şeyi yüce usa uygun eylemeden yapmaz."
📖 Sayfa 117 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Ne yapılırsa yapılsın olacak olanın olacağı doğru değildir. Bir şey olacaksa bu birinin ona yol açan şeyi yapmasından ötürü olacaktır.
Theodicee, Gottfried Leibniz
'Ne sizin gerekçelerinizi dinlemeye ne de inandıkları konusunda size bir şey vermeye gönlü olanlar size şunu söylemekle yetinirler: Sınama, sorgulama, yalnızca inan! Ya da şunu: İnancınız sizi kurtaracak. Onlar dünya bilgeliğinin bir kötülük olduğunu bir ilke olarak kabul ederler.'
📖 Sayfa 84 · Theodicee, Gottfried Leibniz
(...)
📖 Sayfa 80 · Theodicee, Gottfried Leibniz
İmdi biz bütün şeylerin böyle bütünüyle iyi, bilge olan bir tek ilkesi olduğunu bilmek için açınsanmış inanca gerek duymayız. Us şaşmaz kanıtlarla bize şunu öğretir:
Bütün karşı çıkışlar şeylerin eksik, kusurlu olduğunu gördüğümüz akışından alınmıştır. Dolayısıyla yanlış görüşlere dayanırlar.
Biri öteki ölçüsünde kesin olarak bilinebilse de ben burada 'görmek' diye birinin nedenler aracılığı ile a priori bildiği şeye diyorum.
(...) Bu dünyadaki şeyler birbirinden yalıtılmıştır. O, düşünceyle onları bir formül içinde toplar. Ama bu dünyanın nesneleri uslamlama zincirindeki halkalar değildir yalnızca. Daha önce gördüğümüz gibi onların bir iç yaşamı vardır. Onlar yalnızca şeylerin anlama yetisindeki bağlantıları değildir, var olmakla kalmaz, bilinçleri de vardır, var olduklarını bilirler. Oysa gerçek öz değişik bir doğrultuda yayılır, düşüncenin metafizik dünyasında sonsuza dek genişler.
📖 Sayfa 13 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Hiçbir şey söylenmediğinde sanırım hiç kimse gücenmez.
📖 Sayfa 85 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Bütün eski halklar içinde din konusunda kamuya açık öğretileri olanlar yalnızca İbranilerdi. İbrahim ile Musa, bütün iyiliklerin kaynağı, şeylerin yaratıcısı tek tanrı inancını temellendirdi. İbraniler ondan Yüce Töze yakışır bir biçimde söz ettiler. Dünyanın küçük bir bölgesinde yaşayanların insan türünün tümünden daha aydınlanmış olduğunu görmek şaşırtıcı. Belki başka ulusların bilge kişileri de ara sıra aynı şeyleri söyledi; gelgelelim onlar yeterli izleyici bulacak, öğretiyi yasaya dönüştürecek şansı bulamamış olabilirler.
📖 Sayfa 19 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Çünkü onlar mutluluğa ulaşmak için kestirmeden gitmeğe eğilimlidir.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Her şey sonsuz entelektüel yaşamında evrenin bir aynasıdır; gerçeğin, kendi kendisi ile bütün başka şeylerin arasındaki bağlantının bir aynasıdır.
📖 Sayfa 13 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Gelin görün ki, inanç gibi us da Tanrının bir armağanı olduğundan aralarındaki çelişki Tanrının Tanrıya karşı kavgasına neden olur.
📖 Sayfa 78 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Din adamları tanrıların öfkesini ya da iyiliğini gösteren imgeler uydurup kendilerinin bunların yorumcuları olduklarını ileri sürdüler.
📖 Sayfa 19 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Ne olursa olsun, evrenin tümü bir okyanus gibi bir bütündür. Burada en küçük devinim etkisini ne olursa olsun her uzaklığa yayar.
📖 Sayfa 117 · Theodicee, Gottfried Leibniz
...yanlışların bile ara sıra yararı vardır, genellikle başka yanlışların ilacı olarak.
📖 Sayfa 26 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Aldırışsızlık insanların genel kusuru.
📖 Sayfa 73 · Theodicee, Gottfried Leibniz
İlk insanın düşüşü ancak Tanrının izniyle olmuştu, Tanrı onun salıverilmesine ancak bunun sonuçlarını göz önüne getirdikten sonra karar vermişti. Söz konusu sonuçlarsa insan türünün kitlesel yozlaşması, az sayıda seçilmişin seçilip, geri kalanının bırakılmasıydı.
📖 Sayfa 32 · Theodicee, Gottfried Leibniz
O felix culpa, quae talem ac tantum meruit habere Redemptorem.
📖 Sayfa 119 · Theodicee, Gottfried Leibniz
*Kesinlikle gerekliydi Adem'in günahı. Onu temizlemek için İsa'nın ölümünü aldı! Bunca güçlü bir Kefaret Ödeyicinin erkini gerektiren bu suç kutsanmıştı.
Tanrı, duaları, iyi kötü eylemleri, bütün geri kalanları görerek her şeyi birkez için daha önceden düzenlemiştir. Her şey bir düşünce olarak, daha var olmadan önce, bütün şeylerin var oluşu üzerine varılan karara katkıda bulunmuştur.
📖 Sayfa 118 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Ben, ruhları ele geçiren, onları her zaman güdülere gerek kalmaksızın iyiliğe razı eden, iyilik için, açıkçası inanç ile yardımseverlik için destekleyen kutsal ruhun iç devinimini de dikkate almak isterim.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Tanrı nedenleri kurarken doğruluğu da önceden kurar.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Nasıl oldu da biricik ilke, her şeyi bilen, her şeye gücü yeten, kötülüğe özellikle de günaha izin verebildi, nasıl oldu da günahkarların genellikle mutlu, iyilerinse mutsuz olmasına karar verebildi?
📖 Sayfa 80 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Tanrının yetkinlikleri, ruhlarımızın yetkinlikleridir; ne ki onda bunlar sınırsız ölçüde vardır. O bir okyanustur, bize bağışlanan yalnızca ondan damlalardır. Bizde bazı güçler, bilgiler, iyilikler vardır; ne ki onlar Tanrıda olanca bütünlüklerinde vardır.
📖 Sayfa 20 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Din sık sık hem de fazlasıyla sık törensel olanla boğulur; tanrısal ışık insanların kanılarıyla bulanıklaştırılır.
📖 Sayfa 18 · Theodicee, Gottfried Leibniz
''tanrı karanlıkta bilgece saklar gelecek zamanın işlerini.''
Theodicee, Gottfried Leibniz
Dindarlıktan, tapınmadan, dinden çok söz eden türlü türlü insan var, üstelik bunlar böyle şeyleri öğretmeğe uğraşıyorlar, tanrısal yetkinlikler konusunda bilgilenmeğe hiç niyetleri olmadığı besbelli.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Kendimizi yetkinleştirmek için uğraşmalı, kimseye yanlış yapmamaya çabalamalıyız. Yardımseverliğin olmadığı yerde dindarlık yoktur, kişi sevecen, iyiliksever olmadıkça içtenlikle inandığı dinini gösteremez.
📖 Sayfa 22 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Felsefe sorunları her zaman kafasında olsa da yaşamının hiçbir döneminde başka her şeyi bir yana bırakıp onlara kesintisiz bir dikkatle yaklaşmadı.
📖 Sayfa 4 · Theodicee, Gottfried Leibniz
(...) Her şey kafasına eseni yapan erkin kaprisine bağlı olsaydı, var olan her şey için ne kural ne de göz önüne alınmış bir şey olsaydı gerçek Tanrıyı zerdüşt'ün düzmece tanrısından ayıran ne olurdu?
📖 Sayfa 75 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Böylece Tanrının, yaratıklarını onlara yüklediği yasalardan bağışık tutabildiğine, bir tansık gerçekleştirerek doğalarının taşımadığı şeyi onlarda üretebildiğine açıklık kazandırılmaktadır. Onlar kendi doğalarıyla ulaşabileceklerinden daha soylu yetkinliklere, yetilere yükseldiğinde Ortaçağ bilginleri bu yetiyi “Kulluk Erki” diye adlandırdılar, açıkçası bir şeyin, o şeyde olmayanı verebilen Tanrının buyruğuna uyarak kazandığı erk.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Öyleyse Tanrının böyle yasaları gerekçesiz vermediği doğrudur; çünkü o hiçbir şeyi yersiz istekle, rastlantıyla ya da öyle ya da böyle olmasında hiç ayrım gözetmeksizin seçmez.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Abundamus dulcibus vitiis*, biz yoldan sapmaktan hoşlanırız. Sağınlık bizi rahatsız eder, kuralları çocukça şeyler olarak görürüz.
📖 Sayfa 72 · Theodicee, Gottfried Leibniz
*Bol bol tatlı kusurumuz var
Gelin görün ki, insanların, din öğretmenlerinin bu amaçtan sapması tuhaf bir biçimde çok sık olur.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Çünkü Tanrı ile bilge, sonuçlarını düşünmeden karar vermez.
📖 Sayfa 32 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Daha önceden mutlu oldukları için, sanki orada kalıcı bir şey varmışçasına kendilerini yazgıya bırakanlardan burada söz etmiyorum.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Dinin amacı bu ilkeleri ruhlarımıza damga gibi basmak olmalıdır.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Tanrıdan daha yetkin bir şey yoktur, ondan daha çok haz veren bir şey yoktur. Onu sevmek için onun yetkinliğini düşünmek yeter.
📖 Sayfa 20 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Gelecek yaşamın bilgisi olmasa, aynı ölçüde iyilik ile kötülükten geçme koşuluyla, ölüm anında yaşamı yeniden almaktan hoşnut olmayacak pek az insan olacağına inanırım.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Çünkü nedenlerle önceden belirlenen gelecekteki olguda bir doğruluk vardır, Tanrı nedenleri kurarken doğruluğu da önceden kurar.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Gelgelelim herkesin tanrıbilim tartışmalarına girmesi gerekmez.
📖 Sayfa 78 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Bizde Gizemlere karşıt olan, us değildir,doğal ışık ya da doğrulukları birbirine bağlayan da değildir,yozlaşma ya da yanlıştır,önyargı ya da karanlıktır.
📖 Sayfa 91 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Bu törenler sık sık erdemli davranışı sürdürmeğe uygun değildi, kalıplaşmış sözler ise zaman zaman kolayca anlaşılmıyordu.. İnsan onlara inanabilir mi?
Theodicee, Gottfried Leibniz
Tersine seçimini, seçme konusunda onu destekleyen, bazı durumlarda daha üstün bir düzenin daha güçlü gerekçeleriyle yenilgiye uğratılabilen iyiliğin, düzenin genel gerekçeleri bakımından yapar.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Bütün eski halklar içinde din konusunda kamuya açık öğretileri olanlar yalnızca İbranilerdi. İbrahim ile Musa, bütün iyiliklerin kaynağı, şeylerin yaratıcısı tek tanrı inancını temellendirdi.
Theodicee, Gottfried Leibniz
İnsanların çoğu, Hıristiyanlar bile, bunu yeterince kabul etmeseler de davranışlarına Türklerinki gibi bir çeşni katar.
Theodicee, Gottfried Leibniz
İnancın kalıplaşmış anlatımları için de durum aynıdır, onlarda kurtuluşa götüren doğrulukla tutarsız hiçbir şey yoksa, burada ilgilenilen doğruluk hiç olmasaydı bile onlar geçerli olurdu. Gelin görün ki din sık sık hem de fazlasıyla sık törensel olanla boğulur; tanrısal ışık insanların kanılarıyla bulanıklaştırılır.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Şu deyiş eski olduğu ölçüde de doğrudur: "Bonum ex causa integra, malum ex quolibet defectu." Yani; iyilik sağlam nedenlerden doğar, kötülük bazı eksikliklerden.
📖 Sayfa 136 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Us bazı savları yıkar iken karşıt savı kurar; aynı anda iki karşıt savı yıkar göründüğünde bunun nedeni bize derin bir şey vereceğine söz vermesidir. Yeter ki onu gidebileceği yere kadar, kavgacı bir tinle değil doğruluğu bulup ortaya çıkarma konusunda coşkulu bir istekle izleyelim. Bunun karşılığında her zaman büyük bir başarı kazanılır.
Theodicee, Gottfried Leibniz
Şeylerde düşüncenin ışığı, değişen parlaklık düzeylerinde ortaya çıkar. Bu ışık kimi her şeyi karanlıkta, bulanık bilinç dışı bir durumda bırakır, kimi de en azından iç dünyanın bir bölümünü aydınlatır.
📖 Sayfa 12 · Theodicee, Gottfried Leibniz
Sıkça Sorulan Sorular
Theodicee kimin eseridir?
Theodicee, Gottfried Leibniz tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2009'da yayımlanmıştır. Türkçeye Levent Özşar çevirmiştir.
Theodicee kaç sayfadır?
Theodicee, 186 sayfadır (Biblos Yayınları baskısı).
Theodicee'nin en ünlü sözü nedir?
“Biz dışta olandan etkileniriz, şeylerin iç özüne gösterilecek ilgi türü çok az insana bağışlanmıştır; çünkü çok az insan buna uygundur.”