Vahdettin İnce'nin imzasını taşıyan Kürdinsan, Araştırma-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Ufuk Yayınları etiketiyle yayımlanmıştır. Bu sayfa, Kürdinsan'dan damıtılan en akılda kalan cümlelere ayrılmıştır.
Kürdinsan'dan En Beğenilen Alıntılar
“Sende Kürtlük damarı var mı?” diye sordu. Anlamıştım meseleyi. “Başka hiçbir damar yok” diye cevap verdim ve odasından çıktım.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
“Gavur Mahallesi” burası mıydı yoksa? Burada mı birbirine karışıyordu çan sesiyle ezan sesi?..
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Her birinin bir hikayesi vardı, yürek burkan cinsten
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Üniversite yıllarında Erzurumlu bir hoca
Kürdinsan, Vahdettin İnce
efendiden duymuştum. Birinci Dünya Savaşı yıllarında Erzurum’a Amerika’dan bir heyet gelmiş, şehrin Ermeni kimliğini araştırmak istiyorlarmış. Zamanın Erzurum müftüsü onlara, Erzurum’un kimliğini Öğretmenin en kestirme yolu mezarlıkları görmektir demiş. Amerikalılar Müslüman mezarlığının Ermeni mezarlığının beş on misli büyüklüğünde olduğunu görünce ne diyeceklerini bilememişler.
Türkçe konuşurken yanlış bir kelime kullanacağız diye heyecandan elimizin ayağımızın birbirine dolaşmasından hemen fark edilirdi Kürt olduğumuz.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Anadolu’da yaşayan bir kavmin küçük düşünme şansı yoktur."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Gözlemlerime dayanarak söylüyorum. Dinî ya da başka herhangi bir eğitim almamış, sûre ve duaları doğru düzgün okuyamayan insanları motive eden en önemli unsur okuduklarının Allah ve peygamber kelamı olduğunu bilmeleridir. Anlamını bilmiyorlar, yabancı bir dilden dua ediyorlar ya da yanlış telaffuz ediyorlar diye onları bu motivasyondan yoksun bırakmak herhalde zulümlerin en büyüğüdür.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Edirne, İşqodre di mehserê de mane Contirkan namus firotine bi peran e Şer qelibî ser milê lawê Kurdan e Hewara me jorê bi Xwedê Li jêrê pênsud jinê Lazan e Zendê zer badane Bi hewara şehîd û xazîyan canê xwe dane (Edirne, İşkodra muhasarada kalmış Jön Türkler namusu paraya satmış Savaşın yükü Kürd oğlunun omuzlarına binmiş Umudumuz yukarıda Allah Aşağıda beş yüz Laz kadını Sarı kolları sıvamış Şehit ve gazilere yardım için canlarını feda etmişler)
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Kelimeler derinliklerin yüzeydeki pencereleridir."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Hayalim "sınırları çiğnedim, çiğnedim de geldim insanlar" diyebilmektir bir gün.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Diyebilirim ki bir adamın çocuklarına, eşine düşkünlüğü alay konusu bile olabilirdi ama sürüsüne düşkünlüğü gıpta ile karşılanan bir tavırdı. Ateşler içinde kıvranan çocuğunun kurtuluşunu Allah’a havale ederken, hasta koyununun başında sabaha kadar gözüne uyku girmeden bekleyen nice kişi tanırım bizim köyden. Dediğim gibi sürü itibar ölçüsüydü.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Güneş bazen başına bulut perdesini çekebilir ama insanın içini dışını bir gösteren şeffaf geceye nüfuz edecek gölge bulamazsınız. Pürüzsüz varlık dedikleri bu olsa gerektir.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Hiçbir varlık amaçsız olamazdı
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Gözsüz gorebilmekti gece rüya beldesinde
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Müslüman bir bekçi koruyordu kiliseyi
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Yapılan eylemler de "Zalimlerden intikam almak üzere bilenmeleri için değil, ufukta beliren özgür geleceğin kıymetini bilmeleri için" Ve bunun ne demek olduğunu bilen bir coğrafya'nın çocuğuyum ben.!
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Güneş doğuda Tendurek dağının ardından doğardı köyümüzün üzerine ve küçücük bir dünya armağan ederdi bana."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Geçmiş kuşakların her sözü, her deyimi, her davranışı gelecek kuşakların zihin tarlasına ekilmiş bir tohum gibidir de denebilir.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Diyebilirim ki bir adamın çocuklarına, eşine düşkünlüğü alay konusu bile olabilirdi ama sürüsüne düşkünlüğü gıpta ile karşılanan bir tavırdı.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Tıpkı bir ev gibi dil de insanın kişiliğini, kimliğini, duygularını, sırlarını barındırır."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Çünkü bizim oralarda bir adamın itibarı sahip olduğu sürüyle Ölçülürdü. Sürün ne kadar kalabalıksa itibarın o kadar yüksek olurdu.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Hayat, ölümün öncesi ve sonrasıyla egemen olduğu bu dünyada küçücük bir parantezdir, o kadar."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Dilo rabe ku êvar e Ji newmê ra nebit yar e Mirin hatîye emel kar e (Gönül uyan ki akşamdır Uykuyla dost olma, ziyandır Ölüm gelmiş amel kardır..
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Türk’ün Kürt’e kardeşlik ve eşitlik esaslı, ortak ruh kökü birlikteliğinden beslenen tavrının tam aksi istikamette işleyen ve bu kardeşliği kemiren resmi ideoloji olanca sinsiliğiyle devam ediyordu. Resmi ideolojinin gayesi Türkçeyi öğretmek değildi, Kürtçeyi unutturmaktı. Kardeşlik fay hattında bugünlerde tanık olduğumuz kırılmalar meydana getirmekti. Yedi düvelin zedeleyemediği kardeşliği günün birinde düşmanlığa dönüştürmekti.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Doğu'da, özellikle Kürtler arasında ölüm, hayatın bir hakikati,hayatın ikizi gibi değil, bir felekat olarak algılanır. Her ölüm beklenmeyen bir ölümdür. Her ölüm sanki ilk kez karşılaşılmış gibi ağır bir tarzda yaşanır.
📖 Sayfa 110 · Kürdinsan, Vahdettin İnce
Kürtler, Ortadoğu'nun kadim halklarından biridir. Bu tartışılmaz. Modern anlamda devletten, modern anlamda kurumlardan yoksun olmalarına rağmen varlıklarını hala sürdürüyor olmaları bunun kanıtıdır.
📖 Sayfa 15 · Kürdinsan, Vahdettin İnce
" Dil insanın evidir" demişler.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Anadilin, insan'nın içini ısıtan sıcaklığı daha güzel ifade edilemezdi.
Bir Mecnun’un Leyla’sına, bir Mem’in Zîn’ine kavuştuğunu ya da hiç ayrılmadığını düşünün; bütün bir Arabistan’ın Mecnunsuz nasıl bir duygusuzluk çölüne, bütün bir Mezopotamya’nın da Mem’siz nasıl bir kavruk bozkıra dönüşeceğini tasavvur edin, meltemsiz, nağmesiz, inlemesiz… Kim ısıtacaktı soğuk kış gecelerinde Kürd’ün yüreğini?!
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Türk’ün acı çektiği her yerde Kürdü yanında görmek isteyenler yerden göğe kadar haklıdır. Tıpkı Halepçe katliamını protesto eden dostumun Türk arkadaşını yanında görmek istemesi gibi.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Bir edebiyat bostanıdır Kürdistan."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Tarihin tanık olduğu en büyük zulümler büyük oranda geçmişin mağdurları eliyle işlenmiştir.
📖 Sayfa 35 · Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Mezarlıklar bir yerin kimliğine dair sağlam bilgi verirler."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Kur’ân, “Kullun ye’melu ala şakiletihi” (Herkes karakterine göre hareket eder.) der. Âyette geçen “şakile” kelimesi toplumsal bir kümenin tarihin akışıyla birlikte edindiği karakter, kişilik anlamındadır.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Medeniyet, “şakile”nin eşyaya “şekil” vermesinden ibaret değil mi zaten?
Birinin çocuğu akşam eve geç gelse veya vakit epey ilerlediği halde ortalıkta gözükmese, akrabalarda veya komşulardadır, nasılsa sabah ortaya çıkar denir ve fazla endişe edilmezdi. En fazla bir iki komşuya sorulur ve sabah beklenirdi. Ama birinin bir koyunu veya sığırı akşam eve gelmezse etraf didik didik edilir, her tarafa bakılırdı. Hayvanı bulmak için bütün imkânlar seferber edildikten sonra ek önlemler de alınırdı.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Ve insan kendini tekrarlar başka boyutlara taşıyarak.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Inatla ve kesin bir imanla Türk olduğunu söyleyen bir arkadaşım, annesinin gizlice Erivan radyosundan Kürtçe stranlar dinleyip ağladığını itiraf etmişti.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Mağdur olan, olduğuna inandırılan kişi, ya da toplum ya mazlumiyeti içselleştirip kabuğuna çekilir, hayat sahnesinde etkisiz, silik bir özne olarak kalır ya da önüne çıkan her fırsatı zaliminden intikam almak için değerlendirir.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Başka vadilerden esen rüzgarlar değmesin gamzesine ...
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Milli din, dinde milli şiar ve milli mabed inşa etme girişimi toplumsal vahdeti bozması şöyle dursun tevhidi bozar.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bir şeye hırsla atılan, aç gözlülük eden kimseler için "mîna Ermenîyê çav bi penêrê ter ketîye" (Taze peynir görmüş Ermeni gibi) derler. Aynı durum karşısında Ermeniler de "mîna Kurdê çav bi dimsè sor ketîye" (Kırmızı pekmez görmüş Kürt gibi) derlermiş. Ermeni Kürdün ürettiği taze peynire, Kürt de Ermeni'nin ürettiği pekmeze hasretmiş demek ki.
📖 Sayfa 17 · Kürdinsan, Vahdettin İnce
Kürtler bugün yaşadıkları coğrafyanın otokton bir halkıdır.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Sürü peşinde alabildiğine özgür bir hayat sürdürdükleri için mi Kürtlerin başı hep sınırlarla belada olmuştu
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Türklüğe hevesli Kürtler" vicdan azabı yakıcılığındaki bu hakikatı örtbas edebilmek için köylü Kürt akrabalarını dışlamaya, onlarla alay etmeye başladılar.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bugünlerde modern hayat tarzı Kürtleri de büyük oranda köklerinden koparıp bir yerlere savunmuş olsa da naif ve kırılgan karakterleri, inişli çıkışlı kişilikleri devam ediyor.
📖 Sayfa 18 · Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bugünün moda deyimiyle kırmızı çizgilerimden biri Kürtlük idiyse bir diğeri Müslümanlıktı.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Ermeniler gitti, geride karakterlerini, yaşam tarzlarını yaşatan meselleri kaldı. Kürtler modern hayatla tanıştı, geçmiş hayat tarzlarından miras aldıkları kişiliklerini yeni şartlarda ifade etmenin çelişkisini yaşıyorlar.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bir gün biri benim Kürt oldugumu keşfedecek diye için için korkuyordum
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bir şeye hırsla atılan, aç gözlülük eden kimseler için “mîna Ermenîyê çav bi penêrê ter ketîye” (Taze peynir görmüş Ermeni gibi) derler. Aynı durum karşısında Ermeniler de “mîna Kurdê çav bi dimsê sor ketîye” (Kırmızı pekmez görmüş Kürt gibi) derlermiş. Ermeni Kürdün ürettiği taze peynire, Kürt de Ermeninin ürettiği pekmeze hasretmiş demek ki.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Büyük Britanya bir krallık ve Fransa da cumhuriyettir. Ortadoğu haritasında İngilizlerin payına düşen ülkelerde kurulan rejimler büyük ölçüde krallık, Fransızların payına düşen ülkelerin rejimleri de yine büyük oranda cumhuriyettir. Haritaya bakın, bunu açık bir şekilde göreceksiniz.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
"Geç filizlenen ağaç uzun ömürlü olur."
Kürdinsan, Vahdettin İnce
baskıya maruz kalmamak için Kürt olduğumu, köyden geldiğimi hemen hemen hiç kimseye söylemezdim. Bir gün biri benim Kürt olduğumu keşfedecek diye de için için korkuyordum. Bu yüzden de Kürtçe konuşmamaya özen gösterirdim.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Kaya kevn nede bayê, genim jê dernayê
Kürdinsan, Vahdettin İnce
(Eski samanı yele verme, buğday elde edemezsin)
Benim çocukluğumda Kürtler arasında modern hayat ve modern üretim tarzı henüz etkili olmadığı için sürü hayatın tam merkezindeki yerini koruyordu. Bugünlerde modern hayat tarzı Kürtleri de büyük oranda köklerinden koparıp bir yerlere savurmuş olsa da naif ve kırılgan karakterleri, inişli çıkışlı kişilikleri
Kürdinsan, Vahdettin İnce
devam ediyor.
Kürtçede “Kaya Kevn Nede Bayê/Genim jê dernayê” (Eski samanı yele verme, buğday elde edemezsin) diye bir atasözü var. Türkçedeki “müflis tüccar eski defterleri karıştırır” özdeyişi ile benzer anlamda.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Sınır, mutlak anlamda her insanın, her toplumun maddi ve manevi haddini gösterir.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
bir tek Kürde rastlamadım bugüne kadar. “Hançer yarası geçer, dil yarası geçmez”di demek. Anadilde eğitim tartışmalarının yoğunlaştığı bugünlerde Türkçenin güzel deyimlerinden birini hatırlatmak istedim.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Milletler geçmişlerinden güç alırlar ama geçmişi yeniden inşa etmek bugune güçten ziyade altından kalkılması zor bir yük bindirir.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Kürtlüğümü hiç gizlemeyecektim. Gizlemedim de. Bana kariyer anlamında, ekonomik anlamda ve daha birçok anlamda pahalıya mal olduğu halde.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Resmi ideolojinin gayesi Türkçeyi öğretmek değildi, Kürtçeyi unutturmaktı.
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bakalım taraflar muhataplarını mı müstahaklarını mı bulacaklar?
Kürdinsan, Vahdettin İnce
Bana sorarsanız bütün durumlarda konuşulan dil, Kürtçe ya da Türkçe değil, Ortadoğu denilen fecaat haritanın dayattığı Batılı anlam dünyasının dilidir. Nitekim her birimiz İngilizlerle, Fransızlarla, Amerikalılarla çok rahat anlaşabildiğimiz halde Kürtlerle, Türklerle, Araplarla anlaşamıyoruz
Sıkça Sorulan Sorular
Kürdinsan kimin eseridir?
Kürdinsan, Vahdettin İnce tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2013'te yayımlanmıştır.
Kürdinsan kaç sayfadır?
Kürdinsan, 184 sayfadır (Ufuk Yayınları baskısı).
Kürdinsan'ın en ünlü sözü nedir?
““Sende Kürtlük damarı var mı?” diye sordu. Anlamıştım meseleyi. “Başka hiçbir damar yok” diye cevap verdim ve odasından çıktım.”