Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut'un 272 sayfalık eseridir. İlk kez 2016'da yayımlanmıştır. Osmanlı'da Oğlancılık'ı okuyan herkesin işaretlediği sözler, aşağıda bir arada.
Osmanlı'da Oğlancılık'tan En Beğenilen Alıntılar
Türk töresi denilen Türk ahlakında oğlancılık yoktur. Türklerde oğlancılık, İslamiyete geçişle birlikte ortaya çıkmış ve devletin üst düzey yöneticileri arasında görülmüştür.
📖 Sayfa 73 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Köleciliği bir ekonomik faaliyet olarak içselleştiren eski toplumlarda erkek ve kadın esirlerin cinsel olarak çok ağır biçimde sömürülmesi, esirlerin cinsel isteklerine göre değil, efendilerin zevkine göre şekillendirilmiştir. Bilinmelidir ki Arap, İran, Osmanlı saraylarında oğlan olarak kullanılanlar, bu ilişkiye gönüllü olan kişiler değildirler. Bu yüzden bu oğlanları, eşcinsel olarak nitelemek veya öyle göstermek doğru değildir.
📖 Sayfa 38 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
...
OsmanlI'daki oğlancılık sistemi bireylerin cinsel tercihlerine göre değil, tamamen zorlamayla oluşmuştur.
İçkinin ve içki kadehinin İslam öncesi Türklerde ve Moğollarda bir tür antlaşma ve bağlanma (söz verme) sembolü olduğu biliniyor. Bu tören, tolu (dolu) içme geleneği diye adlandırılabilir.
📖 Sayfa 136 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Donanma subayları ve hatta ünlü leventler, hamamları basarak zorla oğlanlara el koymuşlardır. Ayrıca sancak ve eyaletlerde yer alan sipahi ağaları da oralarda Osmanlı hayat tarzını sürdürmüşlerdir. Dönemin feodal düzeninin tepesinde böyle binlerce aile yer almıştır. Bu kesimde hızla yayılan oğlancılığı daha sonra halk duymuş, hatta görmüş; alt tabakalar da yöneticilere uyarak livatayı olağanlaştırmışlardır. Oğlancılık 15. yüzyılın sonlarına doğru sistemin bir parçası haline gelmiştir. Bu olağanlaştırma sonucunda oğlan satanlar diye bir meslek grubu (pezevenkler) ortaya çıkmıştır.
📖 Sayfa 68 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Genç erkek çocukları elbette büyüyecek ve sakalları çıkacaktır. İşte şairlerimizin, bestecilerimizin feryada başlayacakları zaman gelip çatmıştır...
📖 Sayfa 199 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Kimi besteci "sakalları çıktı, güzelliği kayboldu" derken, kimisi de sakalın o sevgiliye bambaşka bir hava verdiğini söyler, bazısı "sakallarını kes de yanıma gel" diye terennüm eder.
Oğlancılığın edebiyata girmesinin toplumsal sebepleri vardır. Kadının toplumdan kopartılarak eve kapatılması, onun neredeyse bir günah öğesi haline getirilmesiyle, kadın-erkek ilişkisinin doğallığı bozulmuştur.
📖 Sayfa 85 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Köle elde etmede daha yaygın kaynak ise devşirme denilen sistemdir. Savaşlardan gerekli esir elde edilemediğinden, devletin elindeki topraklardaki Hıristiyan ailelerin çocuklarının belli oranlara göre zorla alınmasına dayanan bir sistemdir.
📖 Sayfa 40 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Belgeler ortaya koymaktadır ki oğlancılığın en açık biçimde yürütüldüğü mekân, hamamlardır. Buralarda tellak olarak çalıştırılan oğlanların büyük ölçüde cinsel nesne olarak kullanıldıkları ve ağır biçimde sömürüldükleri anlaşılıyor. Bu konuyu en açık biçimde gösteren eserlerden birisi de Dellakname-i Dilküşa (Gönül Açan Tellaklar) adlı yazma eserdir.
📖 Sayfa 249 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı konak, köşk ve saraylarının diğer bölümü ise selamlıktı. Bu bölümde tek erkeğe hizmet etmek üzere birçok uşak ve oğlan barındırılırdı. Selamlık bölümü; egemen erkeğin, beğendiği oğlanla ilişkiye girdiği bölümdü. Evini haremlik-selamlık diye bölenler, kadını öteleyip genç oğlanları kimi geceler onların yerine geçiren tiplerdi. Güya karısının namusunu korumak üzere böyle bir sistem getiren egemenler, bu işi yeni zevkler tatmanın aracı yapmışlardı.
📖 Sayfa 32 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Oğlancılığın zaman içinde bir üstünlük işareti taşır hale getirilmesiyle oğlanlara yönelik övgüler almış başını gitmiştir. Divan Edebiyatı denilen edebiyatın en önemli konusu, işte bu oğlanlara yönelik övgülerdir. Bu şiirlerde, güzel sevgili olarak tasvir edilen tipler büyük ölçüde erkek güzeli oğlanlardır. Bunlar kadın gibi tasvir edilmişlerdir. Sevgili, Divan Edebiyatı'nda oğlanken, halk edebiyatında kadındır.
📖 Sayfa 75 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
"İnsanı alınır satılır mal haline getiren sistem, köleyle birlikte kadını da aşağılara iterken, köleci soylular sınıfını da eşcinselliğe mahkûm etmiştir. Köleci toplumsal sistem, erkeklerden oluşan köleci sınıfı kendi arasında ve köleleriyle cinsel ilişkiye hapsetmiştir. Sistemin ideologları ise bu hayatı meşrulaştırmışlar, kurumlarına hizmet etmişlerdir. Cinsel tercih özgürlüğünden eski Roma'da kölelerin paylarına düşen de unutulmamalıdır. Köle, çocukluk yıllarından itibaren efendisinin aynı zamanda cinsel kölesidir."
📖 Sayfa 17 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
O dönemde oğlan sevmek, ona tutulmak bir seçkinlik işareti haline geldiğinden yönetici çevre içindeki şairler de bu davranışı taklit etmişlerdir. Bu yüzden tutuldukları oğlanları adlarını vererek övmüşlerdir.
📖 Sayfa 157 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Sıkı Sünni bir Türk sultanı olan Mahmut, gulamlarından birisi olan Ayaz'a çılgınca âşık olmuştu. Mahmut ile Ayaz arasındaki eşcinsel ilişki hemen hemen bütün doğu kaynaklarına ve minyatürlere yansımıştır. 15. yüzyılın büyük Divan şairi Necati'nin şiirlerinde sık sık Mahmut- Ayaz ilişkisine gönderme yapılmasının sebebi de budur. Mahmut- Ayaz ilişkisine gönderme yapılarak erkek erkeğe aşk yüceltilmiştir.
📖 Sayfa 73 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı'da oğlanlar şöyle sınıflandırılmıştır: Acemi oğlanı, içoğlanı, şehir oğlanı, hamam oğlanı, şamar oğlanı, tavşan oğlan, ateş oğlanı.
📖 Sayfa 41 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Bunlardan ilk ikisi, esir alma veya devşirme yoluyla oluşturulmuştur. Diğer dört grup ise doğrudan doğruya şehirlerdeki cinsel ticaret üzerinden ortaya çıkmıştır.
Yasak bölge anlamına gelen haremlik, kadının kapatıldığı özel bir hapishaneden başka şey değildir.
📖 Sayfa 28 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
...
Haremin efendisi olan tek erkek, istediği kadını tercih eder; ilişkisinde sadece kendisini tatmin edecek işleri yapar; kadının cinsel arzularını hiç önemsemezdi.
Haremlik bölüm, gündelik hayattan kopartırılan kadınların cehennemiydi.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Hemen belirtmek gerekir ki Osmanlı padişahları sadece oğlanlarla değil, kadınlarla da cinsel hayat sürdürmüşlerdir. Oğlanlara, işret meclislerinde ve burada sarhoş olduktan sonra zaman ayırdıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca Gelibolulu Ali'nin verdiği bilgilerden anlıyoruz ki İstanbul'un keyf ehli insanları haftanın belirli bazı gecelerini oğlanlarla ilişkiye ayırmaktadırlar.
📖 Sayfa 150 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Yüzlerce genç kadının erkeksiz biçimde iç içe ve koyun koyuna yattıkları haremde elbette ki cinsel arzular kaçak yollardan karşılanmaya çalışılmıştır. Bu yüzden de Harem'deki cariyeler ve öbür hizmetçi kadınlar (kalfalar) zıbık denilen yapay erkek organı da kullanmak dahil her yolu denemişlerdir. Bunlar arasında ortaya çıkan seviciliğin şiddetle cezalandırıldığı biliniyor. Ayaklarına taş bağlanıp denize atılarak boğulan binlerce adsız cariyeden rahatlıkla söz edilebilir.
📖 Sayfa 63 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Köleler satılırken çok defa baba, oğul, ana, kız, değişik alıcılara düşerler ve birbirlerinden ayrılmak zorunda kalırlar; haysiyet kırıcı olaylara katlanmaya mecbur kalırlar. Bunu seyretmek bir yabancıyı bile kahreder. Kendi kanından canından olan insanların bu duruma düştüğünü görmeye yürek nasıl dayansın?
📖 Sayfa 58 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
İslam dünyasında Müslüman olmayan kadınların köleleştirilerek cariye haline getirilmesinin kaynağı Kuranı Kerim'e dayandırılmıştır. Böylece, kadınların ölçüsüz biçimde kullanılmasının Allah'ın takdiri olduğu görüşü yaygınlaştırılmış ve yüzyıllarca bu görüş İslam coğrafyasında egemenliğini sürdürmüştür.
📖 Sayfa 24 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Oğlancı anlayış, sadece erkek erkeğe ilişki için yarattığı serbest ve hatta teşvik edici ortamla sınırlı kalmamış, bu özelliği taşıyan erkeklerin kendilerini çok rahat olarak piyasaya sunmalarına da fırsat vermiştir.
📖 Sayfa 243 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
İslam dünyasında Müslüman olmayan kadınların köleleştirilerek cariye haline getirilmesinin kaynağı Kur'anı Kerim'e dayandırılmıştır. Böylece, kadınların ölçüsüz biçimde kullanılmasının Allah'ın takdiri olduğu görüşü yaygınlaştırılmış ve yüzyıllarca bu görüş İslam coğrafyasında egemenliğini sürdürmüştür
📖 Sayfa 24 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Enderundan yetiştirilen oğlanlardan güzelleri ve beceriklileri seçilir, padişahın hizmetine verilirdi. Bunlara "içoğlanları" denilirdi. İçoğlanları, padişahın en yakınında bulunurlardı. Bunların içinden zamanla yükselenler, sarayın en önemli görevleri olan ağalık makamlarına gelirlerdi.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı'nın din anlayışında kadın, her an günah işleyecek düzen dışı/ahlak dışı bir nesne gibi görülmüştür. Bu nedenle erkek ile kadın arasına katı duvarlar örülmüş, kadın eve hapsedilmiştir.
📖 Sayfa 118 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
...
Bu ortamda hovardalar, kadını bırakıp her yerde kolayca birlikte olabilecekleri erkeklere yönelmişlerdir.
Erkek çocukları kullanma işi ilkin Osmanlı saraylarında ortaya çıkmıştır. İstanbul'un fethinden çok önce, daha 14.yüzyılda esir edilen Hristiyan çocuklarının yüksek yönetici tabaka tarafından cinsel zevk aracı haline getirildiğini gösteren bilgiler vardır
📖 Sayfa 63 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Allah'la eş tutulduğu bir sistemde onun ve çevresinin hayat anlayışı da kutsal sayılmış, taklit edilmesi ise bir tür sünnet kabul edilmiştir. Bu durumda, saraylarda ve köşklerde ortaya çıkan oğlancılığın taklit yoluyla daha aşağı katmanlara inmesi meşrulaştırılmıştır.
📖 Sayfa 74 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Türk kadınının konumundaki bozulma, Osmanlı Devleti'nin kurumsal hale gelmesinden sonra başlamıştır. Devletin, Pers ve Bizans geleneğini taklide başlamasıyla birlikte; esir edilen Hıristiyan çocukları, Cennetteki huriler ve gılmanlarla eşleştirilerek üst tabaka tarafından kullanılmaya başlanmışlardır.
📖 Sayfa 23 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı'da oğlanlar şöyle sınıflandırılmıştır: Acemi oğlanı, içoğlanı, şehir oğlanı, hamam oğlanı, şamar oğlanı, tavşan oğlanı, ateş oğlanı.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
17. yüzyılın İstanbul'undaki kadını anlatan Jean de Thevenot şöyle diyor:
📖 Sayfa 28 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
"Türkler kadınların cennete gideceğine inanmazlar ve onları akıllı hayvanlar olarak kabul ederler; onları bir atta olduğu gibi sadece hizmetlerine alırlar; fakat birçok kadına da sahiptirler ve çok zaman sekste kullanırlar; böylece terk edilmiş olduklarını gören bu zavallı kadınlar kocalarından alamadıklarına sahip olmak için gayret ederler."
Köle, çocukluk yıllarından itibaren efendisinin aynı zamanda cinsel kölesidir.
📖 Sayfa 18 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Şehirlerde hâkim durumdaki ahlakın temelinde Sünni İslam anlayışı ile örf dediğimiz gelenek (töre) bulunmaktadır. Devlet yönetimi güçlendikçe ve halktan koptukça, ahlak anlayışı da örften uzaklaşmış, daha çok dine dayandırılmıştır. Türk töresi denilen Türk ahlakında oğlancılık yoktur. Türklerde oğlancılık, İslamiyete geçişle birlikte ortaya çıkmış ve devletin üst düzey yöneticileri arasında görülmüştür.
📖 Sayfa 73 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
…Bu köle hayatına alt tabakalardaki kadınların itiraz ettiği, çokeş- li evliliği kimi zaman engelledikleri hakkında da bilgiler vardır. Bu direniş özünde geleneksel tek eşli evlilikten gelen Türk kadınının Arap menşeli aile anlayışına tepkisinden kaynaklanıyordu…
📖 Sayfa 29 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Divan Edebiyatı dediğimiz saray edebiyatı, Mehmet Akif Ersoy'un belirttiği gibi "Baştan başa oğlanla şarap"tan ibarettir. Çünkü zevkçi Osmanlı yönetimi onlardan bunu istemiştir. Bu istek giderek aşırılaşmış ve 16. yüzyıla gelindiğinde oğlan kullanmak o kadar yüceltilmiştir ki kadınla cinsel ilişkide bulunmak aşağılanmıştır.
📖 Sayfa 155 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı'daki oğlancılık sistemi bireylerin cinsel tercihlerine göre değil, tamamen zorlamayla oluşmuştur.
📖 Sayfa 38 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Günümüz dünyasında eşcinsel kişilikler, LGBTTİ harfleriyle gös teriliyorlar. Bu harflerle işaret edilen cinsel kimlikler şöyledir: Lez- biyen, gay, biseksüel, transseksüel, travesti, interseks... Osmanlı saraylarında içoğlanı olarak çalıştırılıp cinsel olarak kullanılan oğlanları bu kimliklerin içine sokamayız. Belki içlerinde böyle eğilimleri olanlar bulunabilir. Lâkin Osmanlıdaki oğlancılık sistemi bireylerin cinsel tercihlerine göre değil, tamamen zorlamayla oluşmuştur.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
…muhannesler kadın tabiatlı, kadın gibi davranan erkeklerdir.
📖 Sayfa 241 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Rencur denilenler ise cinsel olarak sapmış erkeklerdir.
Mülevves dediklerini "habis" sıfatıyla belirginleştirerek bunları ise en alçaklar, en soysuzlar olarak gösteriyor.
Bu eşcinseller üç ayrı grupmuş gibi gösterilse de tümü rencur olarak tanım lanıyor…
Belge ve bilgiler gösteriyor ki oğlancılığı önce Osmanlı padişahları ile üst düzey devlet yöneticileri başlatmışlardır.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Bugün Cumhuriyet yasalarından ve kadınlara verilen eşitlikten yakınanların büyük çoğunluğu, Osmanlı ahlak sisteminin temelini oluşturan oğlancılık özlemindedir.
📖 Sayfa 257 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı düzeninde oğlancılığın doruk noktasını herhalde, "zincir s.kişi" denilen erkekler arası düzüşme yöntemi oluşturmaktadır. Bir araya gelen 10 oğlanın birbirlerinin arkasına geçerek, önündekine yanaşmak yoluyla oluşturdukları insandan zincire, zincir s.ikişi deniliyor.
📖 Sayfa 254 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Köleciliği bir ekonomik faaliyet olarak içselleştiren eski toplumlarda erkek ve kadın esirlerin cinsel olarak çok ağır biçimde sömürülmesi, esirlerin cinsel isteklerine göre değil, efendilerin zevkine göre şekillendirilmiştir. Bilinmelidir ki Arap, İran, Osmanlı saraylarında oğlan olarak kullanılanlar, bu ilişkiye gönüllü olan kişiler değildirler. Bu yüzden bu oğlanları, eşcinsel olarak nitelemek veya öyle göstermek doğru değildir.
📖 Sayfa 38 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Osmanlı erkek hazcılığının ulaştığı bu doruk noktası, şeriat denilen Arapçı İslam yorumunun yarattığı psikolojik ve hukuksal ortamdan kuvvetle beslenmiştir. Bu cinsel aşırılık, ortaçağ hayat tarzının Osmanlı'da aldığı bir biçimdir.
📖 Sayfa 255 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
1559 ve 1575 tarihli iki fermanda da İstanbul'da dolayısıyla Türkiye'de gayrimüslimlere esir satılmasının yasak olduğunu, gayrimüslimler elimdeki esirlerin araştırılıp meydana çıkarılmasından sonra Müslümanlara satılarak bedelinin eski sahiplerine verildiğini öğreniyoruz; yine aynı fermanlar da gayrimüslimlerin azatlı esir dahi kullanamayacakları yazılıdır.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Aynı yüzyılda yazılmış olan Dellakname-i Dilküşa'da, artık gulamparelerin kullandığı oğlanların subaşılar tarafından resmi evraka geçirildikleri, bu işe "defterli olmak" denildiği görülüyor. Devletin, bu oğlanların kullanım ücretini de bir narhla standarda bağladığı anlaşılıyor. Yani oğlan kullanmak ve kimi zaman da güçlü oğlanlar tarafından kullanılan o tür erkeklerin ne kadar ücret ödeyecekleri Osmanlı Devleti tarafından tespit edilmiştir. Bu da, oğlancılığın devletin resmi sisteminin bir parçası olduğunu kanıtlamaktadır.
📖 Sayfa 113 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Evliya Çelebi, İstanbul'un dört bölgesinde (Merkez, Galata, Eyüp ve Üsküdar) 1.060 meyhane bulunduğunu buralarda altı bin kadar insanın çalıştığını bildirmektedir. Bu meyhaneler Boğaziçi'nin iki yakasından Kadıköyü'ne kadar uzanmaktadır. Kentin değişik noktalarında 800 kadar da "ayaklı meyhane" denilen gezici rakı satıcıları bulunmaktadır.
📖 Sayfa 114 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
“Fatih Sultan Mehmet’ten sonra tahta geçen oğlu II. Bayezid daha şehzadelik döneminde ayyaş ve ahlaksız olmakla suçlanmıştır. Onun içoğlanı, güzel Sırp çocuğu Mustafa tarihimizde Koca Mustafa Paşa olarak bilinmektedir.” (s147)
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Bilinmelidir ki Arap, İran Osmanlı saraylarında oğlan olarak kullanılanlar, bu ilişkiye gönüllü olan kişiler değildirler. Bu yüzden bu oğlanları, eşcinsel olarak nitelemek veya öyle göstermek doğru değildir.
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Oğlanları kandırmanın yollarını anlatırken, şair Gazalî yeniden paranın önemine dikkat çekerek şunları yazıyor:
📖 Sayfa 70 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
"(Güzel oğlanları avlamak için) bazıları demişlerdir ki: Ağlamaktan, yalvarmaktan, bin bir söz ederek yanaşmaya çalışmaktan, oğlana bir akça göstermek daha etkilidir. O mahbubun avlanması için bundan iyi yol yoktur. Zira altun, murada ulaştıran araçtır."
Özellikle İstanbul'da pıtrak gibi çoğalan meyhanelerde oğlancılığın çok yayıldığını Gelibolulu Ali, "Meyhaneleri Anlatır" bölümünde ifade ediyor. İlişkinin günleri, biçimleri bile özetleniyor. Cuma gündüz kadınlarla, gece ve cumartesi de oğlanlarla cinsel ilişkinin bir gelenek haline geldiği anlatılıyor.
📖 Sayfa 234 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Sultan Abdülmecit'in 1 Ekim 1854 tarihli fermanıyla Osmanlı'da esir ticareti yasak edildi, esirci evleri de kalktı.
📖 Sayfa 55 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
“Dönemin din ve devlet adamları, padişahı daha mutlu etmek için din kitaplarında yasaklanan oğlancılığı cennet tasvirleriyle olağan hale getirmişler ve bu işe izin vermişlerdir.” (s73)
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Cemalî için dünyada en güzel yaşamanın şartı, bir oğlanı komak, yani onunla yaşamaktır. Oğlanla ilişki kurmayı düşünmemeyi akılsızlık, hatta delirmek gibi gösteren ozanın o beyti şudur:
📖 Sayfa 171 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
"Terk-i dil-ber fikrin itmek aklı başdan savmadur
Mülk-i devlet sürmenün manası oğlan komadur"
Bu eserin Divan Edebiyatı yorumlarına artık yeni bir yön verme-sini umuyoruz. Çünkü oradaki "sevgili"nin kadın değil "oğlan güzeli" olduğunu da pek açık olarak bu çalışmayla gösteriyoruz.
📖 Sayfa 16 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Eldeki bilgiler gösteriyor ki "şehrengiz"diye bilinen edebiyat türü, o şehirdeki erkek güzelleri(oğlanları) anlatmaktadır
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
“Osmanlı konak, köşk ve saraylarının diğer bölümü ise selamlıktı. Bu bölümde tek erkeğe hizmet etmek üzere birçok uşak ve oğlan barındırılırdı. Selamlık bölümü; egemen erkeğin, beğendiği oğlanla ilişkiye girdiği bölümdü. Evini haremlik-selamlık diye bölenler, kadını öteleyip genç oğlanları kimi geceler onların yerine geçiren tiplerdi. Güya karısının namusunu korumak üzere böyle bir sistem getiren egemenler, bu işi yeni zevkler tatmanın aracı yapmışlardı.” (s32)
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Gulamın çoğulu ise "gılman"dır. Gılman, genç ve parlak oğlanlar demektir.
📖 Sayfa 20 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Kutsal kitaplarda Lutîlik (gulamparecilik) eleştirilmiş olmasına rağmen, Kur'an'da insanlara gılman (vildan) vaadinde bulunulmaktadır. Bu vaadi cennet tasvirinde pek açık olarak bulabilmekteyiz. Tür suresinin 24. ayetinde cennettekiler için şöyle deniliyor:
"Hizmetleri için de kendilerine mahsus, hiç el dokunmamış, gûya sedeflerinde gizlenmiş inciler gibi gılmanlar etraflarında devreder."
Kur'anı Kerim'in tarifine göre cariye, 'Müslüman bir savaşçının cihat ederken ele geçirdiği kadın' demektir. Böyle kadının helal olduğuna delil şu ayette bulunmaktadır: 'Size analarınız haram kılınmıştır... ve kadınlardan evli olanlar da haram kılınmıştır. Ancak sağ ellerinizin sahip olduğu kadınlar helaldir.'
📖 Sayfa 24 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
Sağ el Arapçada gücün, kuvvetin, etkinliğin ve bilek kuvvetinin yerine kullanılmaktadır.
Köle oğlanların bu tür kullanımı yaygınlaşıp çok ilgi çekince, bu kez özellikle Ege adalarındaki bazı noktalarda, örneğin sakız Adası'nda Rum oğlan çocukları ailelerinden alınıp bu iş için hazırlanıyorlardı. Bu hazırlık sırasında oğlanlar kullanılmaya alıştırılmaktaydı. Bu eğitim sürecinde zıbık türü aletler de kullanılıyordu. Yine oğlan yetiştiriciler, bu çocukları kullanarak hazırlığı canlı hale getiriyorlardı. Oğlan artık kullanılmaya hazır hale gelince ise, onu İstanbul'a getirip piyasaya sürüyorlardı.
📖 Sayfa 116 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
17. yüzyılın İstanbul'undaki kadını anlatan Jean de Thevenot şöyle diyor:
📖 Sayfa 28 · Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut
"Türkler kadınların cennete gideceğine inanmazlar ve onları akıllı hayvanlar olarak kabul ederler; onları bir atta olduğu gibi sadece hizmetlerine alırlar; fakat birçok kadına da sahiptirler ve çok zaman sekste kullanırlar; böylece terk edilmiş olduklarını gören bu zavallı kadınlar kocalarından alamadıklarına sahip olmak için gayret ederler."
Sıkça Sorulan Sorular
Osmanlı'da Oğlancılık kimin eseridir?
Osmanlı'da Oğlancılık, Rıza Zelyut tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
Osmanlı'da Oğlancılık kaç sayfadır?
Osmanlı'da Oğlancılık, 272 sayfadır (Kaynak Yayınları baskısı).
Osmanlı'da Oğlancılık'ın en ünlü sözü nedir?
“Türk töresi denilen Türk ahlakında oğlancılık yoktur. Türklerde oğlancılık, İslamiyete geçişle birlikte ortaya çıkmış ve devletin üst düzey yöneticileri arasında görülmüştür.”