Komisyon'un kaleme aldığı Besin Nasıl Çalışır, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 2020'de yayımlanmıştır. Aşağıdaki sözler, okurların en çok beğendiğinden başlayarak sıralanmıştır.
Besin Nasıl Çalışır'dan En Beğenilen Alıntılar
Uçaktaki kuru hava ağzımızın kurumasına, burnumuzun tıkanmasına neden olarak yiyecek ve içeceklerdeki moleküllerin erimesine olanak sağlayan nemli ortamın bozulmasına yol açar. Bu, tat ve koku reseptörlerinin molekülleri olması gerektiği biçimde algılayamaması anlamına gelir. Tatlı ve tuzlu gıdalara olan hassasiyetimiz uçaktayken yüzde 30 oranında düşer, o yüzden uçaktaki yiyeceklere fazladan tat vermek amacıyla genellikle tuz konur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yeşil Çay: Metabolizmayı hızlandırır (doğru değil), kolesterolü düşürür (bu iddiayı desteleyen sınırlı sayıda kanıt vardır), tansiyonu düşürür (az bır etkısi olduğuna dair bazı kanıtlar vardır), bazı kanser türlerine karşı koruyucudur (ispatlanmamıştır).
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Kırmızı et vücudumuzun üretemediği tüm gerekli aminoasitleri temin eder, tam bir protein kaynağı olmasının yanı sıra zengin bir demir ve B vitamini deposudur. Ancak kırmızı etle alakalı önemli sağlık endişeleri de devam etmektedir. Tükettiğimiz kırmızı et genellikle yağlıdır; etin içeriğindeki yağ oranı arttıkça lezzeti de o ölçüde artar ve daha yumuşak bir kıvama sahip olur. Yüksek yağ oranı demek daha fazla kalori, daha fazla doymuş yağ ve bunlarla ilişkili daha fazla sağlık sorunu demektir.
📖 Sayfa 68 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Dünyada son derece yaygın olan günde üç öğün yemek düzeninin bilimsel hiçbir temeli yoktur.
📖 Sayfa 179 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
150 GR ÇİLEK GÜNLÜK C VİTAMİNİ İHTİYACINIZI KARŞILAR.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Mide rahatlıkla 1 litre gıda alabilir ama bazı mideler daha büyük miktarda gıdaya uyum sağlayacak şekilde esneyebilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
27 bağımsız araştırmanın incelenmesi sonucunda çok miktarda kırmızı et tüketimiyle kanser riski artışı arasında doğrudan bir ilişkiye rastlanmamıştır.
📖 Sayfa 67 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Şekere karşı doymak bilmez iştah oldukça yaygındır ve bazı insanların şekere karşı psikolojik bağımlılık geliştirdiğine dair kanıtlar vardır. Alkolde olduğu gibi fiziksel bir bağımlılığın söz konusu olup olmadığı ise kesin değildir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Birçok sebze ve meyvenin lif bakımından en zengin tarafı kabuğudur. Örneğin elma kabuğu harika bir çözünmez lif selüloz kaynağıdır. Bu tür lifler, elmanın hücre duvarlarının yapıtaşıdır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Oceana okyanus koruma grubu 2013 yılında, ABD'de satılan balıklardan aldığı örnekler üzerinde ONA analizi kullanarak balık türlerinin, etiketleriyle uyumlu olup olmadıklarına dair bir araştırma yapmış. Örneklerin yaklaşık üçte birinin iddia edilen balık türleri olmadığı anlaşılmış; örneğin 28 farklı tür balık, kırlangıçbalığı olarak satılıyormuş.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yeniden ısıtılmış pirinçle ilişkilendirilen ve "kızarmış pirinç sendromu" adı verilen bu hastalıklar Bacillus cereus bakterisinden kaynaklanır. Yeni pişirilmiş ve oda sıcaklığında muhafaza edilen pirinçteki sporlar bakteriye dönüşür; bu bakteriler kusmaya ve ishale yol açan toksinler açığa çıkarır. Pirinci yeniden ısıtmak bakterileri öldürebilir ancak sporlar hayatta kalabilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Soğuk, bitkileri strese sokar; onlar da buna enerjilerini yükseltmek için depoladıkları nişastanın bir kısmını şekere dönüştürerek tepki verir ve daha tatlı olur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Bebekler ve çocuklar ihtiyaç duydukları tüm vitaminleri süt ve gıdalardan alamaz. 6 ay ile 5 yaş arası çocukların genellikle A, C ve D vitamini almaları tavsiye edilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Akrilamid, ekmek ve nişastalı diğer gıdalar yüksek ısıda pişirildikleri ve kahverengileşmeye başladıklarında ortaya çıkan ve kansere neden olan bir kimyasaldır. Akrilamid miktarı ekmek hafif renkleninceye dek pişirilerek asgaride tutulabilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Al dente usulü -yani dişe gelecek kıvamda- pişirilen makarna, yumuşayana kadar pişirilen makarnaya kıyasla vücutta daha yavaş parçalanır. Sonuç olarak şeker daha yavaş salındığından glisemik endeksi de daha düşüktür, yani kan şekerinin hızlı bir şekilde yükselmesine neden olmaz.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
ELMA ÇEKİRDEGİ ZEHİRLİ MİDİR?
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Elma çekirdeği parçalara bölündüğünde siyanüre dönüşen bir bileşen içerir ama ölümcül miktar için ezilmiş 100 elma çekirdeği gerekir.
Dünyada her insan yılda ortalama 33 kg patates yer.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Avokado: Kalp için faydalı tekli doymamış yağlar ve kan şekerini düzenlemeye yardımcı liflerin yanı sıra K, E, C ve B vitaminleriyle potasyum içerir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yemekten sonra mide kasları yiyecekleri bağırsaklara doğru itmek için kasılır. Aynı şey mide boşken de olur ancak midede sesi bastıracak bir şey bulunmadığından gurultu duyarız!
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Sürekli çeşitlilik arayışındayızdır ve ghrelin hormonu karnımız doymuş olsa da bizi tatlı yemeye teşvik eder. Şeker mideyi rahatlatır hatta ve daha fazlasına yer açar!
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Vücut ağırlığımızın her bir kilogramına karşın 1 gram proteine ihtiyacımız vardır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Ancak yapılan son araştırmalar bu fikirle çelişmekte, sabahları kahvaltı etmeyenlerin toplamda daha az kalori aldıklarını ve olumsuz anlamda etkilenmediklerini göstermektedir. Kahvaltıyı atlamak, perhiz periyodunun (belli bir süre yemek yememe süresinin) uzamasına da neden olur ki bunun da sağlığa yararı vardır.
📖 Sayfa 179 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Meyve ve sebzelerdeki fito östrojenler kadınlarda menopoz sırasında ve sonrasında sağlığı korumak adına önemli bir rol oynuyor olabilir. Yapılan araştırmalar bol meyve yiyen veya Akdeniz diyeti uygulayan kadınların, ateş basma veya geceleri terleme gibi durumlarla daha az karşılaştıklarını göstermektedir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Vücudumuzun yediğimiz, istenmeyen birçok maddeyi dışarı atmakla alakalı birçok gelişmiş yöntemi vardır. Bu bakımdan "detokslama" teriminin gerçekte geçerliliği olduğu şüphelidir. Ana akım tıp görüşü, bu fikrin pazarlama efsanesi olduğu, zaman ve para kaybı anlamına geldiği yönündedir.
📖 Sayfa 202 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Bol miktarda lif tüketme kalp hastalıkları, bazı kanser türleri, obezite ve Tip-2 diyabet riskini azaltır. Bol miktarda lif tüketimine yer veren beslenme programları, işlenmiş et yemenin yol açtığı kolorektal kanseri riskinin artmasına engel olur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Mutfak tezgahınız banyonuza kıyasla 100.000 kat daha fazla mikrop barındırır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Lif, gıdaların vücut tarafından parçalanmayan bölümüdür ve sindirim sisteminin düzgün çalışmasına yardım eder.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Lifler, özellikle de çözünen cinsten lifler, safrayla (yağları minik damlacıklar halinde parçalayan acı bir sıvı) birleşerek vücuttan atılmasını sağlar. Karaciğer safranın boşluğunu doldurmak üzere kan dolaşımından kolesterol çekmek zorunda kalır; bu durum liflerin kalp hastalıkları riskini nasıl azalttığının açıklaması olabilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yapraklı yeşil sebzeler demir bakımından zengindir (biftekten daha fazla demire sahip olabilirler), ancak tüm bu demir, hayvan etinde bulunan hem formundan daha iyi özümsenmiş non-hem demir formundadır. Bu yüzdendir ki vejetaryen ve veganlara, et yiyenlere kıyasla 1.8 misli daha fazla demir tüketmeleri önerilir. Ancak yemeğe C vitamini kaynağı eklemek non-hem iyonunun altı kata kadar daha fazla özümsenmesini sağlar; kalsiyum ve tanenden (çay ve kahvede bulunur) uzak durmanın da faydası vardır.
📖 Sayfa 112 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Kakaodaki antioksidanların tansiyonu geçici olarak düşürmek gibi sağlığa yararlı birçok özelliği vardır. Maalesef birçok çikolatanın kakao miktarı azdır ve imalatı sırasında eklenen şeker ve yağ, çikolatayı sağlıksız bir besin haline getirir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Gıdalardaki tuz yoğunluğunu artırmak, birçok mikrobun susuz kalarak ölmesine neden olur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Batı kültüründe tavuk ve hindi kızartılırken aşçıların uyguladığı ufak bir hile vardır; tavuk veya hindiyi fırına göğüsleri aşağıda olacak şekilde yerleştirirler. Bunun nedeni, hayvanların yağlarının büyük bölümünün sırtlarında olmasıdır. Tavuk veya hindi tersyüz edilip pişirildiğinde yağ hayvanın etine damlar, bu sayede ete lezzet katarken yumuşak bir kıvama gelmesini sağlar. Etin, hayvanın göğsü yukarıya bakacak şekilde pişirilmesi halinde, lezzet veren yağlar fırın tepsisinde toplanır ve ziyan olur!
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Bilim insanları tarla hardalı ailesine mensup sebzelerdeki fitokimyasallarla ilgilenmiş; bunların ciğer, prostat, göğüs, kolorektal kanserle mücadele ettiklerini düşünmektedir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Pastörizasyon (zararlı mikropları yok etmek için gıdayı ısıtmak) aynı zamanda gıdayı koruyan güvenli bir önlemdir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Statin ilaçları karaciğerin kolesterol üretimini yavaşlatarak kolesterolü düşürür. Ancak statinlerin, vücudun D vitamini yapmak için kolesterolü kullanma kabiliyetini engellemek gibi birçok sakıncası vardır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Ispanak vücutta metabolizma sürecinden geçtiğinde kas hücrelerini daha etkin kılan nitrat bakımından zengindir. Bu bakımdan ıspanak, dolaylı yolla da olsa güçlü olmanıza yardım eder (ancak egzersiz yapmanız da şarttır)
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Tüm balların mikroplara karşı savaşma özelliği vardır ancak manuka çiçeğinin özüyle beslenen arıların yaptığı balın, hastalığa neden olan birçok mikroba karşı ispatlanmış, eşsiz antibakteriyel maddeler içerdiği bilinir. Tedavi edici özelliğe sahip steril ballar yara merhemi olarak bile kullanılır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Kırmızı meyve ve sebzeler karotenoid likopen içerir. Bu madde bazı kanser türleri riskini azaltsa da insanlar üzerinde yapılan testler net bir sonuç vermemiştir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yeşil rengi veren madde klorofil pigmentidir ama yeşil renkli birçok meyve ve sebze besleyici öğeler de içerir. Örneğin brokoli ve karalahanada lutein, zeaksantin ve göz sağlığına iyi gelen fitokimyasallar vardır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Sarı ve turuncu meyve ve sebzeler vücutta A vitaminine dönüşecek yüksek miktarda beta karaten içerir. Beta karaten başlı başına gerekli bir besin öğesi olmasa da A vitamini gerekli bir besin öğesidir. Havuç, greyfurt, tatlı mısır, kabak, tatlı patates ve tatlı biberlerin hepsi beta karaten bakımından zengin meyve sebzelerdir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yaprağı ne kadar koyu olursa sebzenin, fitokimyasalların yanı sıra, birçok vitamin ve mineralle tıka basa dolu olma ihtimali de o kadar yüksektir ve tüm bunlar hemen hemen kalorisiz ve lif bakımından zengin bir paket içinde temin edilir. Bu durum ıspanaktan karalahanaya, tüm yapraklı yeşil sebzeleri su götürmez bir biçimde süper gıda yapar. Ancak söz konusu sebzelerin güçlü ve belirgin lezzeti herkese göre değildir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yeterince karbonhidrat yemiyorsanız karaciğeriniz yağları ketonlara, proteini de enerji üretmek için kullanılan glikoza dönüştürür. Keton yapan beslenme biçimleri kilo vermeye yardımcı olsa da sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair fazla bir şey bilinmemektedir. Nefesinizin de kokmasına neden olur!
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Dünya genelinde insanların ürettiği tahılların üçte birinden daha fazlasını hayvanlar (en çok da inekler) tüketiyor. Gelişmiş ülkelerde bu oran daha da fazla; tahıl üretiminin yüzde 70'i hayvanların beslenmesine harcanıyor.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Hamilelik esnasında üretilen hormonlar bazen insülinin etkilerine karşı koyar; bu durum gebelik şekeri ile sonuçlanır. Birçok vakada bu geçici bir durumdur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Kinoa: Protein bakımından zengindir; gerekli amınoasıtlerin tumunu ıçeren "tam' protein kaynağıdır, glutensizdir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yağlar bazı vitaminlerin özümsenmesi ve kullanılmasında yardımcı olur, sinir dokularının inşası ve tamirinde rolleri vardır. Cilt ve tırnak sağlığını korur; kan basıncını, bağışıklık sistemini, büyümeyi ve kanın pıhtılaşmasını kontrol eden hormonların üretimini sağlar. Yağlar aynı zamanda her bir hücreyi ve içindeki yapıyı çevreleyerek vücuttaki zarların temelini oluşturur.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Buzdolabındaki kalan sıcak yemek, soğumuş diğer yemeklerin ısısının artmasına ve içlerindeki mikropların üremesine neden olabilir. Artan yemekleri mikrodalgada ısıtmak, yemeğin tamamının ısınmasını ve geride kalmış bakterilerin ölmesini sağlar.
📖 Sayfa 64 · Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Akrilamid, ekmek ve patates gibi nişastalı diğer gıdalar yüksek ısıda pişirildikleri ve kahverengileşmeye başladıklarında ortaya çıkan ve kansere neden olan bir kimyasaldır. Akrilamid miktarı ekmek hafif renkleninceyedek pişirilerek asgaride tutulabilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Greyfurt kokusunun onuncu kafa sinirinin faaliyetini artırıp iştahı azaltmak gibi bir etkisi vardır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Karbonhidratlar çok yediğinizde kilo almanıza neden olur ancak lif açısından zengin kompleks karbonhidratlar sağlıklı bir beslenme programının önemli parçasıdır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Kesinlikle hayır. Bu, hindide, uykuya neden olan melatonin hormonu elde etmek için kullanılan ve triptofan adı verilen bir aminoasit bulunduğu gerçeğinden kaynaklanan bir rivayettir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Teorik olarak konserve gıdalar sonsuzadek dayanmalıdır. 1865 yılında Missouri Nehri'nde batan buharlı gemi Bertrand'dan çıkarılan konservelerin yenilebilir nitelikte olduğu görülmüştür.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Vücut ağırlığımızın her bir kilogramına karşın 1 gram proteine ihtiyacımız vardır. Bu, ortalama ağırlıkta bir erkek için günde 55 gram; yine ortalama ağırlıkta bir kadın için günde 45 gram protein demektir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Bugün dünyada israf edilen gıdayla açlık çeken herkesi kolayca doyurmak mümkündür. Gıda israfı para kaybıdır, çevreye zarardır ve gıda üretim sürecinin her aşamasında gerçekleşebilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Hayvanlar organik olarak yetiştirilmiş yemle beslenir, dışarıda gezmelerine imkan sağlanır, büyüme hormonları verilmez ve antibiyotik ancak hastalandıklarında verilirse et organik olabilir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Karalahana: Demir ve kalsiyum, C ve K vitaminleri, folik asit bakımından zengındır; yaşlanmaya bağlı görme sorunlarını önlemeye veya yavaşlatmaya yardımcıdır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Küçük ölçekli birkaç araştırma yabanmersininin kalp damar hastalıkları riskini azalttığını ve zihinsel işlevselliği güçlendirdiğini gösterse de bu ve sağlığa yararlı olduğuna dair bunun gibi diğer bulguları destekleyecek büyük ölçekli bir çalışma ve delil bulunmamaktadır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Alkol yeterli miktarda alındığında beyin fonksiyonlarını yavaşlatır, mideyi tahriş eder; vücudun su kaybetmesine, vücut sıcaklığının ve kan şekeri seviyesinin düşmesine neden olur. Bu bakımdan, evet, alkol bir zehirdir.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Domates prostat kanseri üzerinde sağlığa faydalı etkileri olduğu söylenen likopen zengini bir sebzedir ancak söz konusu bu etkiyle alakalı bilimsel kanıtlar ikna edici olmaktan uzaktır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Yüksek yoğunluklu aerobik egzersiz, açlık hormonlarının salınımını etkiler ve açlığı geçici olarak bastırır.
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon
Sıkça Sorulan Sorular
Besin Nasıl Çalışır kimin eseridir?
Besin Nasıl Çalışır, Komisyon tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır. Türkçeye Mehmet Gürsel çevirmiştir.
Besin Nasıl Çalışır kaç sayfadır?
Besin Nasıl Çalışır, 256 sayfadır (Alfa Yayınları baskısı).
Besin Nasıl Çalışır'ın en ünlü sözü nedir?
“Uçaktaki kuru hava ağzımızın kurumasına, burnumuzun tıkanmasına neden olarak yiyecek ve içeceklerdeki moleküllerin erimesine olanak sağlayan nemli ortamın bozulmasına yol açar. Bu, tat ve koku reseptörlerinin molekülleri olması gerektiği biçimde algılayamaması anlamına gelir. Tatlı ve tuzlu gıdalara olan hassasiyetimiz uçaktayken yüzde 30 oranında düşer, o yüzden uçaktaki yiyeceklere fazladan tat vermek amacıyla genellikle tuz konur.”