
Bilim alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.'in kaleminden çıkmıştır. Kitap 272 sayfadır. Bilim meraklılarının Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün'den seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün'den En Beğenilen Alıntılar
Birçok kalp oluşumu bozuklukları tanımlanıp isimlendirilmiş olsa bile -Fallot tetrolojisi, total venal geri dönüş anomalisi, hipoplastik sol karıncık gibi- genelde kalpteki oluşum bozuklukları, aynen parmak izleri gibi kişiye özeldir. Bunlar kolayca sınıflandırılamayan "ayvayı yemiş kalp " kategorisi ne girer.
📖 Sayfa 63 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Hani melek adamın birine dünyanın onsuz nasıl olacağını gösterir de sonra yaşadığı yaşamın nimetlerini daha iyi anlayabilmesi için onun yaşama geri dönmesine izin verir ya, işte o film gibi. Şimdi ben de kendimi öyle hissediyorum. Sanki birileri beni yaşama geri döndürmüş de artık bir günümü bile boşa harcamamayı bana öğretmiş gibi.”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Size bütün inancımla yalvarıyorum, bir an olsun yanılmış olabileceğinizi düşünün.”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“ Hani melek, adamın birine dünyanın onsuz nasıl olacağını gösterir de sonra yaşadığı yaşamın nimetlerini daha iyi anlayabilmesi için onun yaşamına geri dönmesine izin verir ya, işte o film gibi. Şimdi ben de kendimi öyle hissediyorum. Sanki birileri beni yaşama geri döndürmüş de artık bir günümü bile boşa harcamamayı bana öğretmiş gibi.” Tutuk ayakları üzerinde yürüyerek dönüp gitti.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Birileri beni yaşama geri döndürmüş de…” Böyle bir mesleği yapmayı kim istemez? “
“ Bıçağı alacak mısın, almayacak mısın? Seni kız arkadaşından ve kaptanın televizyon dizisinden ben ameliyat yaparken bak diye mi ayırdım sanıyorsun? “
📖 Sayfa 158 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Ben mi?”
“Şunun şurasında gözünü açıp kapayana kadar kıdemli asistan olacaksın. Haydi, adamın bacaklarını yaşama döndür. “
Gerçek yaşamda insanlar kötü haberi, televizyon dizilerinde olduğu gibi şiddetli tepki ve ağlamalarla karşılamazlar, gerçek yaşamda kötü haber şok altında bir sessizlik doğurur. Aileler neredeyse hemen çevrelerinde bir inanmama ve olanı reddetme kalkanı oluştururlar.
📖 Sayfa 202 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Beyin cerrahisi kibirli bir meslektir ... Sadece beyin cerrahı, beş milyon yıllık evrimin ürünü olan beynin işleyişini birkaç saat içinde düzeltme cesaretini gösterebilir.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“ O geceden bana kalan onur, bir kadının son sözlerini duymak, ailesinin kızlarını son kez canlı olarak görme hakkını çiğnemek ve hastamın erkek arkadaşının canlı olduğuna inanarak ölmesine izin vermek olmuştu. “
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ayakkabı bağlamakla ilgili bir ders olsa, birçok inek ders sonrası pekiştirme sınıfına da katılır ellerinde bağcıklarla birlikte “Tam anlayamadım hocam, ilmek alttan mı geçecek, üstten mi, bir daha anlatır mısınız?” diye soru sorarlardı.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“ Sabahın dördü civarında yoğun bakımdan çağrılıp Andy’nin ölüm kararını imzalamam istendi. Geldiğimde, anne ve babası cansız dev bedeninin iki yanında oturmuş hala ellerini tutuyorlardı, alfa ve omega, başta da var olan, sonda da. “
📖 Sayfa 138 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Prof. Dr. Gazi Yaşargil; Neurosurgery dergisi tarafından Prof. Harvey Cushing ile birlikte yüzyılın beyin cerrahı ilan edilen ünlü Türk bilim adamı. Beyin cerrahisinde ameliyat mikroskobunun ve beyin anevrizmalarının cerrahi müdahalesinde uygulanan çağdaş tekniğin babası, 2000 yılı TÜBİTAK Bilim Ödülü sahibi.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Morfin benzeri doğal maddeler olan endorfinler, baskı altındaki koşullarda salgılanır. Endorfinler, morfin gibi, keskin ve şiddetli ağrı durumunda çok etkili olmakla birlikte, hafif veya kronik ağrı durumunda etkili degildir.
📖 Sayfa 72 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Kalbi durmuş, ölmek üzere olan bir hastanın, ciddi yüzlü profesyonel doktorların elinde şoklanması, göğüs kafesine baskı yapılması ve vücuduna problar daldırılması, televizyon eğlence
📖 Sayfa 46 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
dünyasında o kadar çok oynanmış bir sahnedir ki neredeyse sıradan bir kişi, sadece televizyon seyretmiş olmakla, bir cardiac arrest vakasıyla başa çıkabilecek duruma gelmiştir.
Kaslar, bıçak ucunun sıcaklığıyla kavrulduğundan odayı yanan insan etinin keskin kokusu doldurdu. Bu koku, hiç de az olmayan sayıda tıp öğrencisinin bayılmasına neden olmuştur.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Bir trilyon sinir hücresiyle dünyanın okyanuslarında bulunan toplam su moleküllerinden daha fazla elektriksel sinyal modellerini depolar.
📖 Sayfa 10 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.

Hipokrat, tıbbın başlıca işlevi, hastalar kendi kendilerine iyileşene kadar onları oyalamaktır, demişti.
📖 Sayfa 73 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Beyaz önlüğüme baktım. Bu normal bir giysi olamazdı. Sanki bir sihirbazın peleriniydi bu beyaz gömlek, beyaz ketenden bu giysi, yetkimin tek belgesiydi!
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
İnsan vücudunun diger bölümlerinin aksine,
📖 Sayfa 12 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
beyin ve omurilik kendini onarma açısından çok düşük bir kapasiteye sahiptir. Bir batın ameliyatı sırasında genel cerrah bir bağırsağı yaralarsa, yarayı diker geçer veya bu olanaklı değilse
o bağırsak parçasını çıkarır atar. İnsanda sekiz metre boyunda bağırsak bulunduğuna göre kesip çıkarmaya yetecek kadar fazlalık vardır. Arızalı bir kalp veya karaciğer bile değiştirilebilir.
Ama ben bir siniri kesersem, o hep öyle kalır.
Hastane kafeteryaları, mısırlı biftek, yumurta,
📖 Sayfa 27 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
tavada kıymalı patates gibi yemekleri satarak, herhalde ileride koroner bakım bölümünün hasta sıkıntısı çekmemesini sağlama gayreti içindeydi.
“ Şimdi, geçmişte yüzlerce defa yaptığım gibi evime tek parça halinde dönebilmek, eşim ve çocuklarımı güvende bulmak, anne babamı hayatta bulmak, evimi sağlam bulmak ve maaşımın zamanında geleceğini bilmek için dua ediyorum. Beklenmeyen ani otomobil kazalarıyla , beyin kanamalarıyla, kalp krizleriyle bir anda sıradan yaşamları alt üst olan çok fazla hasta görmüştüm. “
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Saatime baktım, öğle yemeği vaktiydi. O aşamada onlara söyleyebileceğim veya söylemek istediğim pek fazla bir şey yoktu. Onları orada kendi başlarına bıraktım. Ergenlik çağından yeni çıkmış bir anne baba ile ölmekte olan bebeklerini “
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
"Ondine, tanrıları kızdıran, eski Yunan mitolojisindeki bir periydi, Zeus tarafından her soluk alışını düşünerek yapma cezasına çarptırılmıştı. Bir daha hiç uyuyamayacaktı, çünkü uyku onun için ölüm demekti. Esaslı lanet değil mi?”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Tanımlanmamış sıkıntılarımızla ilgili olarak karamsar senaryolar oluşturma eğilimindeyizdir.
📖 Sayfa 74 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Kural bir: Bir kez beynine hava değmeye görsün, bir daha asla eskisi gibi olamazsın. Evet, yüce Tanrı bu nesneyi iyice sarıp sarmalamış, herhalde boşuna değil. Kimse onunla oynamasın diye. Bak! beyin dediğin şey, bir bakıma 66 Cadillac gibidir. Sekiz bujiyi değiştirmeye kalkarsan, motoru tamamen indirmen gerekir. Alet, performans için yapılmış, kolay servis için değil.”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Zevk zaman zaman gelen bir ziyaretçidir; ama ağrı gaddarca bize sarılır kalır.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
JOHN KEATS
Sabah kalk, duş al, kahve yap. Yaşamımız, yörüngelerine hapsolmuş gezegenler gibi dönüp durur. Her gün yörüngemizin az bir şey sarsılmasına neden olan ufak tefek değişiklikler getirir -araba bozulur, okul servisi geç kalır- ama büyük çizgi çok seyrek değişir. Güneş doğar, güneş batar. Sabah kalkarız, işe gideriz, gece gelir yatarız. Yaşam döngüsü sürüp giderek bizi belirsiz geleceğimize doğru sürükler.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Başka bir temel kural: Ağrının tanımı garipleştikçe, ağrının bir ruhsal kuruntu olma olasılığı da o kadar artar.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Doktorlar bir bakımdan politikacılar gibidir; iyi şeylerin üstünde durur, kötülere değinmezler.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Doktorlar, hastalarının, “Ölecek miyim?" şeklindeki sorularını pek ciddiye almazlar ama bir hasta “Ölüyorum!” diye bağırdığında bunun genellikle gerçekleşecek bir kehanet olduğunu bilirler.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ağrıyla ıstırap arasında derin bir fark vardır. Bütün hay.vanlar ağrı duyar, ancak ıstırap çekmek insanlara hastır. Ağrı fiziksel bir olgudur, ıstırap ise ağrı tarafindan oluşturulmuş duygusal bir ruh halidir. Istırap, ağrı ile birlikte algılanan belirsizlik,
📖 Sayfa 73 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Depresyon, çaresizlik, kızgınlık, korku ve umutsuzluk duygularının karışımıdır.

Geçmişin kâbusunu kabullenip gelecektekileri beklemeye başladım.
📖 Sayfa 226 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Napolyon, dikkatini batın ağrılarından başka yere çekmek için sık sık elini bir mum aleviyle yakarmış.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Beynin sahip olduğu sınırlı düzeydeki katılık, myelin adı verilen yalıtıcı sert yağlı maddeden kaynaklanır. Myelin, oluşumu yaşamın üçüncü veya dördüncü ayında başlayıp gelişerek, sinir sisteminin tam yetişkinliğe ulaştığı yirmi beşinci yaşa varıldığında tamamlanır. Günün birinde bir nöroanatomi profesörü yakınarak, daha beyin “tamam olmadığından," yirmi bir yaşın oy vermek için çok erken olduğunu söylemişti.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Bir ameliyat, yalnız başkası yapıyorsa küçüktür. Eğer sen yapıyorsan büyük bir ameliyattır. Bunu hiçbir zaman unutma!
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Kural bir: Bir kez beynine hava değmeye görsün, bir daha asla eskisi gibi olamazsın. Evet, yüce Tanrı bu nesneyi iyice sarıp sarmalamış, herhalde boşuna değil. Kimse onunla oynamasın diye.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Tanımlanmamış sıkıntılarımızla ilgili olarak karamsar senaryolar eğilimindeyizdir.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Acı çekmek, ister fiziksel olsun ister duygusal, hayvanlar aleminin en büyük eğiticisidir.
📖 Sayfa 225 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Ben de “ Tembel poponu kaldır da hemen yataktan çık ve ÖLMEDEN bu hanımın tomografisini çek! “ deme hakkına sahiptim. Sonunda her şeye izin vardı ve bütün eksikler afedilirdi. Neyi yapmamız gerekiyorsa onu yapardık. Sonuç önemliydi, gayret göstermiş olmanın anlamı yoktu. “
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Bazılarına göre, eski tarihçiler ondan söz etmediğine göre şizofreni çağdaş bir hastalıktır. Diğerlerine göre ise eskiden şizofreni hastalarını kötü ruhların, şeytanların, cinlerin etkisi altındaki insanlar olarak gördüklerinden onlarla ilgilenilmemiştir veya yok sayılmışlardır. Böylesine dramatik bir sendrom nasıl oluyor da göz ardı edilebilmiş veya yok sayılabilmiş?
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Dur şunu anlamaya çalışayım, iki gözünün arasından girmiş ve başının arkasından çıkmış bir mermi yarası var ve hasta kahve içmek istiyor? Doğru mu?”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
"İnsanların yalnız yanıtları, doğru ve duyarlı yanıtları görmek istediği gerçek dünyaya hoş geldiniz. Eğer bir köprü çökerse ve kırk kişi ölürse, mühendislerin çözümü doğru kurguladıklarına kim bakar? Yaşamda yarı yarıya haklı olmanın bir değeri yoktur. Herhangi önemli bir şeyi başarmak istiyorsanız, tam tamına doğru olmak zorundasınız ve olmadığınız takdirde de bunun sonuçlarına katlanmaya razı olmalısınız.”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
"ağaç, mevsim değişikliklerine uyum sağlayabilir ama kaçacak yeri olmadığından, aniden gelişen ve yaşamı tehdit eden orman yangınları, kabuklarını yiyen geyikler, sincap kemirmeleri gibi olaylar karşısında çaresizdir. "
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Başarısızlık başarıdan daha güçlü bir eğiticidir.
📖 Sayfa 6 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ağrıyla ıstırap arasında derin bir fark vardır. Bütün hayvanlar ağrı duyar, ancak ıstırap çekmek insanlara hastır. Ağrı fiziksel bir olgudur, ıstırap ise ağrı tarafından oluşturulmuş duygusal bir ruh halidlr.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ağrıyla ıstırap arasında derin bir fark vardır. Bütün hayvanlar ağrı duyar, ancak ıstırap çekmek insanlara hastır. Ağrı fiziksel bir olgudur, ıstırap ise ağrı tarafından oluşturulmuş duygusal bir ruh halidir. Istırap, ağrı ile birlikte algılanan belirsizlik, depresyon, çaresizlik, kızgınlık, korku ve umutsuzluk duygularının karışımıdır.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.

Baskı altındayken bile granit gibi sabit durabilenlerden iyi cerrahlar çıkar.
📖 Sayfa 126 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ölümlerinin yaklaştığını hisseden kuşlar gözden uzak yerlere çekilir ve orada ölürler. Belki de yaşayanların dünyasını ölü bedenleriyle kirletmek istemedikleri için, kim bilir? Şizofrenler de aynen kuşlar gibi davranırlar. Ölü kuşlar gibi açıkta görünmemeleri, gittikçe artan sayılarını gizler. Sokak ızgaraları üzerinde, terk edilmiş evlerde, hapishanelerde, çatı aralarında sığınak bulurlar, birçoğu gözden uzak yaşar ve ölür.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Şizofreni aslında bir ruh hali düzensizliği olmayıp, gerçekte bir düşünce düzensizliği, yani bir psikozdur.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
(…)
Şizofreni, beyin içi bir kimyasal salgı olan ve aynı zamanda hareket düzensizliğiyle kendini gösteren Parkinson hastalığının da nedeni olan Dopamin salgılamasındaki dengesizliklerden kaynaklanmaktadır.
En iyisi olamıyorsan git başka bir şey ol.
📖 Sayfa 220 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Fakat bir kere canlı bir beyni görmüş olmak ve bu mesleğin azametiyle karşı karşıya kalmak… işte bu beni tavladı.
📖 Sayfa 3 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Matematikçi Jacob Bronowski, bilimin ana ilkesinin Oliver Cromwell'in şu sözlerinde bulduğuna inanır: "Size bütün inancımdan yalvarıyorum, bir an olsun yanılmış olabileceğinizi düşünün."
📖 Sayfa 221 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
“Burası cennet mi?... yoksa cehennem mi?”
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Gözlerinin önünde kibrit çakmak gibi, içimden gelen neredeyse karşı konulamaz bir şaka yapma isteğimi güçlükle yenerek, "Doğrusunu isterseniz Peder, burası acil servis ama zaman zaman cehenneme de benzediği olur”, diye yanıt verdim.
Herhangi önemli bir şeyi başarmak istiyorsanız, tam tamına doğru olmak zorundasınız ve olmadığınız
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
takdirde de bunun sonuçlarına katlanmaya razı olmalısınız.
Ağrının tanımı garipleştikçe, ağrının bir ruhsal kuruntu olma olasılığı da o kadar artar.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Sözü edilen ölüme yakın durumlardaki algılamalara ne demeli? Parlayan bir ışık gördüm falan gibi şeyler! Hızlı düşünen, yapay solunum sertifikalı izci çocuğa, sokakta yere yıkılan kadının hayatını kurtardığı için verilen madalyalar hep biraz fantezi taşır. Bu “resüsitasyon” olaylarının çoğu gerçek anlamda cardiac arrest, kalp durması gerçekleşmemiş vakalardır. Mesela birisi çok sıcak havada düşüp bayıldı mı, kalp geçici olarak o kadar yavaşlar ki bazen tecrübeli sağlık görevlileri bile kalbin durmuş olduğunu düşünebilir.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Ne gerekiyorsa onu yap ama yap! Hastanın hayatı senin başlarına bağlı olabilir.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Nietzsche demişti ki 'Beni öldürmeyen her şey beni daha güçlü yapar.' Artık ben de bunun gerçek olduğunu gördüm.
📖 Sayfa 180 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
İnsan vücudunun planı, nesilden nesle aktarılan,
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
sıkıca sarılı DNA kümelerinden oluşmuş, moleküler miraslarımız kromozomlarda yazılıdır. İnsan yumurta ve spermleri oluşurken, doğa kromozomları poker destesi gibi karıp, doğacak
çocuklarımıza en iyi eli verme gayreti ile oyunculara dağıtır.
Kanser hücreleri, cenin aşamasının heyecanlı yaşantısına dönme arzusunda olan hücrelerdir, yetişkin hücrelerin durağan yaşantısının sorumluluklarını bir tarafa atarak istedikleri gibi büyüyüp vücut içinde hareket edebildikleri günleri yeniden yaşamanın peşinde olan hücrelerdir.
📖 Sayfa 244 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Acı çekmek, ister fiziksel olsun ister duygusal, hayvanlar âleminin en büyük eğiticisidir.
📖 Sayfa 225 · Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr.
Sıkça Sorulan Sorular
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün kimin eseridir?
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, Frank T. Vertosick Jr. tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1996'da yayımlanmıştır. Türkçeye M. Ender Arkun çevirmiştir.
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün kaç sayfadır?
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün, 272 sayfadır (Tübitak Yayınları baskısı).
Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün'ün en ünlü sözü nedir?
“Birçok kalp oluşumu bozuklukları tanımlanıp isimlendirilmiş olsa bile -Fallot tetrolojisi, total venal geri dönüş anomalisi, hipoplastik sol karıncık gibi- genelde kalpteki oluşum bozuklukları, aynen parmak izleri gibi kişiye özeldir. Bunlar kolayca sınıflandırılamayan "ayvayı yemiş kalp " kategorisi ne girer.”