
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill'in 2003 tarihli Felsefe-Düşünce alanında öne çıkan eseridir. Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine için okurların en çok beğendiği sözler bu sayfada bir araya getirildi.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine'den En Beğenilen Alıntılar
Kitaptan en etkileyici sözleri sizin için derledik; ama yine de en etkili söz, sizin beğendiğinizdir.
İçinde bulunduğumuz çağda -ki "inançtan yoksun ama kuşkuculuktan ödü kopan" bir çağ olarak tanımlanmıştır ve insanlar görüşlerinin doğruluğundan değil, onlar olmaksızın ne yapacaklarını bilmeyeceklerinden emindir-
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
En sağlam inançlarımızın tek dayanağı, onların yanlışlığını kanıtlama konusunda tüm dünyaya yapılmış ve daima geçerli olan bir davettir.
📖 Sayfa 17 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Mutlak kesinlik diye bir şey yok, ama insan yaşamı söz konusu olduğunda yeterli güvence diye bir şey var. Kendi davranışlarımızı yönlendirmek için görüşümüzün doğru olduğunu varsayabiliriz, saymalıyız da: Kötü insanların bizim yanlış ve tehlikeli bulduğumuz görüşlerle toplumu bozmasına engel olduğumuzda da bundan fazlasını varsaymış olmuyoruz.
📖 Sayfa 15 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
"Bir insan bir konunun tamamını bilmeye yaklaşmasının tek yolunun, her türlü farklı görüşe sahip insanları dinlenmek, her türden zihnin bu konuya bakış biçimlerinin tümünü incelemektir."
📖 Sayfa 17 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Çünkü bir insanın bir konunun tamamını bilmeye yaklaşmasının tek yolu, her türlü farklı görüşe sahip insanları dinlemek, her türden zihnin bu konuya bakış biçimlerinin tümünü incelemektir.
📖 Sayfa 17 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Eğer seçmek gerekseydi, inançsızlığa saldırıları engellemek, dine saldırıları engellemekten çok daha gerekli olurdu. Yine de kanunların ve yetkililerin, ikisini de engellemekle uğraşmaması ve her halükarda kararın, tekil durumların koşullarına bakılarak verilmesi gerektiği açıktır. Tartışmanın hangi tarafında olursa olsun, davranışlarında dürüstlük eksikliği, kötü niyet, ön yargı ya da tahammülsüzlük görülen herkes kınanmasıdır; ama bu suçlara, kişinin hangi tarafı tuttuğuna bakılarak karar verilmemelidir, bizim tuttuğumuz tarafta olmasa bile.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Muhakeme, insanlara kullansınlar diye verilmiştir. Hatalı bir şekilde kullanılabileceği için insanlara muhakemelerini hiç kullanmamaları mı söylenmeli? Son derece zararlı olduğunu düşündükleri şeyleri yasaklamak, hata yapmazlık iddiası değil, onlara düşen görevi yerine getirmek, hataya düşme olasılığına rağmen kendi vicdanlarının sesine göre hareket etmektir.
📖 Sayfa 16 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Susturmaya çalıştığımız görüşün yanlış bir görüş olduğundan hiçbir zaman emin olamayız; olsaydık bile, onu susturmak yine de kötülük olurdu.
📖 Sayfa 12 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Sokrates öldürülmüştü, ama Sokratik felsefe gökyüzündeki güneş gibi yükseldi ve bütün entelektüel dünyaya ışınlarıyla aydınlattı.
📖 Sayfa 31 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bir görüşün yararlılığı da kendi başına bir görüştür.
📖 Sayfa 19 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanların yaptığı hataların yarısının nedeni, bir şey artık kuşkulu değilse onun hakkında düşünmeyi bırakmalarıdır. Çağdaş yazarlardan biri, "karar verilmiş görüşün derin uykusu" derken çok doğru söylüyor.
📖 Sayfa 44 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bir kişi hariç bütün insanlık aynı görüşte olsa, tek bir kişi karşı görüşte olsa, insanlığın o kişiyi susturma hakkı, o kişinin gücü yetse insanlığı susturma hakkından fazla değildir.
📖 Sayfa 12 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanlar görüşlerinin doğruluğundan değil, onlar olmaksızın ne yapacaklarını bilmeyeceklerinden emindir.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Buna yanıtım, çok daha fazlasını varsayacak olduğumuzdur. Her türlü sorgulama fırsatına rağmen yanlış olduğu gösterilemeyen bir görüşün doğru olduğunu varsaymak ile yanlışlığının kanıtlanmasını engellemek için doğru olduğunu varsaymak arasında dünyalar kadar fark vardır. Görüşümüze karşı çıkma ve onun yanlışlığını kanıtlama konusunda tam özgürlük, bu görüşün eylemlerimiz için doğruluğunun varsayılmasını haklı gösterebilecek koşulun ta kendisidir; insan yetilerine sahip bir varlık da başka hiçbir koşulda, doğru olduğu konusunda makul bir güvence duyamaz.
📖 Sayfa 15 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Çağdaş yazarlardan biri, "karar verilmiş görüşün derin uykusu" derken çok doğru söylüyor.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill

Dünya dendiğinde kendi ülkesi ya da çoğu gibi kapsamlı bir şeyi anlayan kişiye, neredeyse liberal ve açık görüşlü denebilir. 
📖 Sayfa 13 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Umut vaat eden bir yığın beynin ürkek karakterlerle birleşmesinden dolayı dünyanın neler kaybettiğini kim hesaplayabilir?
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Kapasitesi düşük insanların ciddi bir şekilde inandığı her doğru, dünyada başka bir doğru yokmuş gibi ya da en azından başka hiçbir doğru bu ilk doğruyu sınırlayamaz ya da koşullara bağlayamazmış gibi öne sürülecek, öğretilecek, hatta pek çok eylemin temelini oluşturacaktır.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Öyleyse bu akıl, ancak amacına ulaşamadığı sürece mi varlığını sürdürür?
📖 Sayfa 45 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Davanın yalnızca kendi tarafını bilen, davayı pek az biliyor demektir.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bir insanın bir konunun tamamını bilmeye yaklaşmasının tek yolunun, her türlü farklı görüşe sahip insanları dinlemek, her türden zihnin bu konuya bakış biçimlerinin tümünü incelemektir.
📖 Sayfa 17 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Onların kesin olduğundan kesinlikle emin olduğu belirli bir ilke ya da öğretinin sorgulanmasının yasak olması gerektiğini düşünürler.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Tarih, baskı altında tutulmuş gerçeklerle doludur.
📖 Sayfa 26 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanlar her iki tarafı da dinlemek zorunda bırakılıyorsa her zaman umut vardır.
📖 Sayfa 55 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Her çağ, daha sonraki çağlar saçma olarak değerlendirilen pek çok görüşe sahip olmuştur; şimdi yaygın olan pek çok görüş,gelecekteki çağlar tarafından reddedilecektir, tıpkı bir zamanlar yaygın olanların bugün reddedildiği gibi.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Umut vaat eden bir yığın beynin ürkek karakterlerle birleşmesinden dolayı dünyanın neler kaybettiğini kim hesaplayabilir?
📖 Sayfa 32 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Genel bir zihinsel kölelik ortamında büyük bireysel düşünürlerin çıktığı olmuştur ve bundan sonra da çıkabilir. Ama böyle bir ortamda bütün bir halkın zihinsel olarak etkin olduğu görülmemiştir, görülemez de.
📖 Sayfa 32 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Var olan bağlar ortadan kaldırıldığında, toplumu yeniden örecek yeni bağların kurulabileceğini göremiyorlardı.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Dinin canlandırılması adıyla bugünlerde öne sürülen şey, dar ve eğitilmemiş kafalarda her zaman yobazlığın da bir o kadar canlandırılması anlamına gelmiştir; bir halkta, bu ülkede her zaman orta sınıflarda görülen hoşgörüsüzlüğün güçlü ve daimi mayası varsa, zulüm görmeyi hak ettiğini hep düşündükleri insanlara etkin olarak zulmetmeye başlamaları için çok ufak bir kışkırtma yeterli olur. Bu ülkeyi, zihinsel özgürlüklerin yeri olmaktan alıkoyan şey budur, insanların, onların önemli bulduğu görüşleri reddedenler hakkındaki görüşleri ve besledikleri duygulardır.
📖 Sayfa 30 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanlar her iki tarafı da dinlemek zorunda bırakılıyorsa her zaman umut vardır; yalnızca bir tarafı dinlerlerse hatalar katılaşıp önyargıya dönüşür.
📖 Sayfa 55 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill

Çünkü insan zihninde çok yönlülük her zaman bir istisna olmuştur, tek yönlülükse kural.
📖 Sayfa 48 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Muhakeme, insanlar kullansınlar diye verilmiştir. Hatalı bir şekilde kullanılabileceği için insanlara muhakemeleri hiç kullanmamaları mı söylenmeli? 
📖 Sayfa 14 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Kuşaktan kuşağa aktarılan bir inanç haline geldiğinde, etkin değil edilgen bir şekilde edinildiğinde-zihin ilk başta olduğu gibi, inancın ona sunduğu sorular karşısında yaşamsal güçlerini kullanmaz olduğunda, formüller dışında o inanca dair her şeyi unutma, başkasının sözüne güvenerek kabul etmek bilinçli bir anlayışı ya da kişisel deneyimle sınamayı gereksiz kılıyormuş gibi onu donuk ve soğuk bir şekilde kabullenme eğilimi gittikçe artar; sonunda inanç, kişinin iç yaşamıyla neredeyse hiçbir bağlantı kuramaz hale gelir.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsan hatalarını tartışma ve deneyim yoluyla düzeltebilir.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
“Basın Özgürlüğü”nün, ahlaksal olarak çökmüş ya da baskıcı bir yönetime karşı bir güvence olarak savunulmasını gerektirecek günlerin geride kaldığını umuyoruz.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanlar her iki tarafı da dinlemek zorunda bırakılıyorsa her zaman umut vardır; yalnızca bir tarafı dinlerlerse hatalar katılaşıp önyargıya dönüşür, doğru da artık doğruluk etkisi yaratmaz olur, çünkü abartılarak yanlış haline getirilmiştir.
📖 Sayfa 55 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Yanlışlığından kesinlikle emin oldukları bir görüşü duymayı reddetmek, onların kesinliğinin mutlak kesinlikle aynı şey olduğunu varsaymaktır.
📖 Sayfa 13 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanların yaptığı hataların yarısının nedeni, bir şey artık kuşkulu değilse onun hakkında düşünmeyi bırakmalarının.
📖 Sayfa 44 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsanlar ve hükümetler, ellerinden geleni yapmakla yükümlüdür. Mutlak kesinlik diye bir şey yok, ama insan yaşamı söz konusu olduğunda yeterli güvence diye bir şey var.
📖 Sayfa 15 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
... her çağ, daha sonraki çağlarda yalnızca yanlış değil aynı zamanda saçma olarak değerlendirilen pek çok görüşe sahip olmuştur; şimdi yaygın olan pek çok görüş de gelecekteki çağlar tarafından reddedilecektir, tıpkı bir zamanlar yaygın olanların bugün reddedildiği gibi.
📖 Sayfa 14 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Susturmaya çalıştığımız görüşün yanlış bir görüş olduğundan hiçbir zaman emin olamayız; olsaydık bile, onu susturmak yine de kötülük olurdu.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsan hatalarını tartışma ve deneyim yoluyla düzeltebilir. Yalnızca deneyimle değil. Tartışma da olmak zorundadır ki deneyimin nasıl yorumlanacağı gösterilebilsin.
📖 Sayfa 16 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bir görüşün yararlılığı da kendi başına bir görüştür; görüşün kendisi kadar tartışmalı, tartışmaya açık ve tartışma gerektiren bir şeydir.
📖 Sayfa 19 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Davanın yalnızca kendi tarafını bilen, davayı pek az biliyor demektir. Gerekçeleri iyi olabilir, kimse de onların yanlışlığını göstermemiş olabilir. Ama eğer o da karşı tarafın gerçeklerinin yanlışlığına aynı şekilde gösteremiyorsa; hatta onların ne olduğunu bile bilmiyorsa, iki görüşten herhangi birinin seçmesi için yeterli nedeni yoktur.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bir düşünür olarak ilk görevinin, aklının gittiği yere gitmek olduğunu kavrayamayan hiç kimse büyük bir düşünür olamaz.
📖 Sayfa 32 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill

Doğru muhakeme yapabilecek bir kişinin karşısına, yapamayacak 99 kişi çıkar; 100. kişinin yeterliliği de ancak görecelidir; çünkü bütün geçmiş kuşaklardaki ileri gelen insanların çoğu, artık yanlış olduğu bilinen pek çok görüşe sahipti, bugün kimsenin haklı gösteremeyeceği pek çok şeyi ya bizzat yaptılar ya da onayladılar.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsan beklenmedik bir talihsizliğe ya da hayal kırıklığına uğradığında, tüm yaşamı boyunca bilmiş olduğu bir atasözünü ya da deyimi anımsar ve anlamını daha önce şu anda hissettiği gibi hissetmiş olsaydı bu felaketin başına hiç gelmemiş olacağını düşünür..
📖 Sayfa 44 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
... şimdi yaygın olan pek çok görüş de gelecekteki çağlar tarafından reddedilecektir, tıpkı bir zamanlar yaygın olanların bugün reddedildiği gibi.
📖 Sayfa 14 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Doğrunun parçaları arasındaki şiddetli çatışma değil, doğrunun yarısını sessizce bastırılmasıdır asıl korkunç kötülük.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Ona atfedilen bütün zayıflıklar fazla hoşgörüden kaynaklanıyordu.
📖 Sayfa 24 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
İnsan zihninde çok yönlülük her zaman bir istisna olmuştur, tek yönlülükse kural. Dolayısıyla, görüşlerin devrim geçirdiği dönemlerde bile, doğrunun bir kısmı yükselirken bir kısmı batar.
📖 Sayfa 48 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Güçlü bir görüşe sahip olan bir kişi, bunun yanlış olabileceğini kabullenmekte ne kadar zorlanırsa zorlansın, görüşü tam anlamıyla, sık sık ve korkusuzca tartışılmazsa yaşayan bir gerçek değil, yalnızca ölü bir dogma olacağı düşüncesiyle hareket etmelidir.
📖 Sayfa 34 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Muhakeme, insanlara kullansınlar diye verilmiştir.
📖 Sayfa 14 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Bu metin de, düşünce özgürlüğünün on yıllardır tartışıldığı ama pek az ilerleme sağlanabildiği, dinsel inancınsa hâlâ Tabu sayıldığı Türkiye için çok önemli bir kaynak niteliğinde.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Cem Akaş
İçinde bulunduğumuz çağ "inançtan yoksun ama kuşkuculuktan ödü kopan" bir çağ olarak tanımlanmıştır ve insanlar görüşlerinin doğruluğundan değil, onlar olmaksızın ne yapacaklarını bilemediklerinden emindir.
📖 Sayfa 18 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
“Eğer ahirete inanmayanın yalancı olması zorunluysa, o hâlde inananı yalandan alıkoyan tek şey cehennem korkusudur — eğer gerçekten alıkoyuyorsa.”
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Umut vaat eden bir yığın beynin ürkek karakterlerle birleşmesinden dolayı dünyanın neler kaybettiğini kim hesaplayabilir? Cesur bir düşünceyi sonuna kadar götürmeye cesaret edemez bunlar, çünkü kendilerini dinsiz ya da ahlaksız bir duruma düşürmesinden çekinirler.
📖 Sayfa 32 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Sonunda inanç, kişinin iç yaşamıyla neredeyse hiçbir bağlantı kuramaz hale gelir.
📖 Sayfa 41 · Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill
Sıkça Sorulan Sorular
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine kimin eseridir?
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, John Stuart Mill tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2003'te yayımlanmıştır. Türkçeye Cem Akaş çevirmiştir.
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine kaç sayfadır?
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine, 64 sayfadır (Can Yayınları baskısı).
Düşünce ve Tartışma Özgürlüğü Üzerine'nin en ünlü sözü nedir?
“İçinde bulunduğumuz çağda -ki "inançtan yoksun ama kuşkuculuktan ödü kopan" bir çağ olarak tanımlanmıştır ve insanlar görüşlerinin doğruluğundan değil, onlar olmaksızın ne yapacaklarını bilmeyeceklerinden emindir-”