Saglik sorununa doğal yaklaşım: şifalı bitkiler, kanıta dayalı öneriler, ev reçeteleri ve güvenli kullanım rehberi tek bir kapsamlı yazıda.
İçindekiler
- Tanım ve Genel Bakış
- Nedenler ve Tetikleyiciler
- Risk Faktörleri
- Belirti ve Semptomlar
- Geleneksel Tıp Sistemlerinde Yaklaşım
- Tedavi ve Destek
- Şifalı Bitki Profilleri
- Bitkisel Reçeteler
- Beslenme
- Korunma ve Yaşam Tarzı
- Güvenlik
- Özel Gruplar
- Mit ve Gerçekler
- Kaynak Karşılaştırma Tablosu
- Genel Özet ve Uygulama Önceliği
- Sıkça Sorulan Sorular
1. Tanım ve Genel Bakış
Yüklü kaynaklara göre eller, yüz ve cinsel organlarda oluşan egzamaların genellikle alerjik tepkilerden kaynaklandığı ve bu tip egzamaların harici sebeplerle ortaya çıktığı aktarılmaktadır. Hazır mamayla beslenen bebeklerin yüzündeki egzamaların mamadaki süt tozu ve vitaminlere bağlı alerjik tepkilerden, buğday unuyla veya kimyasal/deterjan maddelerle çalışanların yüz ve ellerindeki egzamaların ise bu maddelerle temastan kaynaklandığı belirtilmektedir. Bir kaynakta egzamanın daha çok "eksiklik" temelli olduğu, sedeften farklı olarak vücutta belirli besin eksikliği veya bir sistemin yetersiz çalışmasıyla ortaya çıktığı, örneğin stresli bir hafta sonrasında alevlenen egzamanın sinir sisteminin stresle baş edemediğine işaret ettiği aktarılmaktadır.
🚨 NE ZAMAN ACİL DOKTORA BAŞVURULMALI?
- Egzamalı bölgede ani yayılan kızarıklık, ısı artışı, iltihap akıntısı veya kötü kokulu sızıntı varsa
- Yüksek ateş, titreme veya genel halsizlik egzama alevlenmesine eşlik ediyorsa
- Yüzde, gözlerde veya boğazda ani şişme, nefes almada zorluk gelişiyorsa
- Cildde su toplaması, kabarcıklanma yaygın ve hızla ilerliyorsa
- Bilinç değişikliği, aşırı uyku hali veya tepkisizlik gözleniyorsa
- Bebeklerde veya küçük çocuklarda yaygın döküntüye beslenme reddi, ağlama nöbetleri veya halsizlik eşlik ediyorsa
3. Nedenler ve Tetikleyiciler
Egzamanın nedenleri nelerdir?
Kaynaklarda egzamanın hem dahili hem harici sebeplerden kaynaklanabileceği belirtilmektedir. Dahili sebeplerin genetik, fiziksel veya ruhsal kökenli olabileceği, fiziksel sebeplerin ise karaciğer, böbrek ve akciğerlerin yetersiz fonksiyonuna bağlı olduğu, ancak kökünün her zaman beslenme sistemindeki bozukluklara veya kimyasal maddelerin verdiği zarara dayandığı aktarılmaktadır. Vücutta biriken veya üretilen tahriş edici toksik maddenin cilt yoluyla dışarı atılması sürecinde döküntü, kaşıntı ve yara gibi rahatsızlıkların oluştuğu belirtilmektedir.
Bir diğer kaynakta egzamanın gıda alerjileri, kimyasal hassasiyetler, sızıntılı bağırsak (leaky gut), genetik yatkınlık, stres ve bağışıklık yetersizlikleriyle ilişkilendirildiği aktarılmaktadır. Geleneksel Çin Tıbbı perspektifinden ise egzamanın akciğerlerde ısı, dalakta rutubet ve/veya kanda ısı ile karaciğer yin eksikliğinden kaynaklandığı belirtilmektedir.
Kaynaklarda öne çıkan tetikleyiciler
Hazır mama içeriğindeki süt tozu ve vitaminler, genetiği değiştirilmiş buğday unu, kimyasal maddeler ve deterjanlarla temas, sindirim sistemindeki birikim ve toksin yükü, stres kaynaklı sinir sistemi dengesizliği, gıda alerjenleri (gluten, laktoz, soya, yumurta, fındık-fıstık türleri).
4. Risk Faktörleri
Egzama için kimler risk altında?
Kaynaklara göre aşağıdaki gruplar egzama gelişimi açısından daha yüksek risk taşımaktadır:
- Hazır mamayla beslenen bebekler
- Genetiği değiştirilmiş buğday unuyla çalışan kişiler
- Kimyasal madde ve deterjanlarla sürekli temas eden meslek grupları
- Alerjik yapıya sahip bireyler ve ailesinde alerjik hastalık öyküsü olanlar
- Sindirim sistemi dengesizliği, bağırsak iltihabı veya birikim sorunu olanlar
- Yoğun stres altında olan veya sinir sistemi dengesi bozulmuş kişiler
- D vitamini eksikliği olan çocuklar ve yetişkinler
5. Belirti ve Semptomlar
Kaynaklarda egzamanın temel belirtileri olarak ciltte kuru veya akıntılı döküntü, kaşıntı, kızarıklık ve tahriş sayılmaktadır. Bir kaynakta atopik dermatit tarif edilirken kızarık, pul pul dökülen ve kaşıntılı yamaların vücudun her yerinde görülebileceği belirtilmektedir. Alerjik kökenli durumlarda bu belirtilere ciltte kaşıntı ve döküntülerin kriz şeklinde ortaya çıkıp bir süre sonra kendiliğinden geçmesi ve tekrarlaması eşlik edebilmektedir.
6. Geleneksel Tıp Sistemlerinde Yaklaşım
Geleneksel tıp sistemleri egzamaya nasıl yaklaşır?
Tıbb-ı Nebevî / Geleneksel Yaklaşım
Bu kaynakta egzamanın tedavisinin beslenmeyi düzeltmekten, karaciğeri, böbrekleri ve kanı temizlemekten geçtiği belirtilmektedir. Beslenme düzeltildikten ve karaciğer temizlendikten sonra bölgesel tedaviye geçildiği aktarılmaktadır. Hacamat ve sülük uygulamalarının da genel temizlik yöntemleri arasında yer aldığı belirtilmektedir.
Geleneksel Çin Tıbbı (GÇT)
GÇT perspektifinde egzamanın akciğerlerde ısı, dalakta rutubet birikimi ve/veya kanda ısı ile karaciğer yin eksikliğinden kaynaklandığı belirtilmektedir.
Batı Fitoterapisi
Batı bitkisel tıbbı kaynaklarında egzamanın genellikle bir eksiklik durumu olarak değerlendirildiği, sindirim sistemindeki dengesizlik ve birikmiş iltihabın cilt belirtilerine yol açtığı, sindirim sistemi düzeldiğinde egzamanın da yatıştığı aktarılmaktadır.
7. Tedavi ve Destek
7a. Felsefe
Kaynaklarda egzama yaklaşımının ortak noktası, cildin iç dengesizliklerin bir yansıması olarak görülmesidir. Cildin durumunun vücudun içinde gerçekleşenlerin doğrudan bir göstergesi olduğu, iç organlar sağlıklı ve dengeli çalıştığında cildin de berrak olacağı belirtilmektedir. Bu nedenle yalnızca dıştan müdahale değil, karaciğer, bağırsak ve sinir sistemi dengesinin birlikte ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
7b. İlkeler
- Önce beslenmeyi düzeltmek ve alerjen gıdalardan uzaklaşmak
- Karaciğer, böbrek ve bağırsak temizliğine öncelik vermek
- Bölgesel (topikal) tedaviye yalnızca yeni ve alerjik kökenli vakalarda, alerjen maddeden uzaklaşıldıktan sonra başlamak
- İlerlemiş cilt hastalıklarında yalnızca dıştan tedaviye başlamamak; kaynaklarda bunun faydasız, hatta zararlı olabileceği belirtilmektedir, çünkü vücuttaki toksik madde üretimi durmadığı için cilt belirtileri bir süre iyileşip yeniden ortaya çıkabilir
- Sindirim ve sinir sistemi dengesi sağlandığında egzamanın yatışabileceğini göz önünde bulundurmak
8. Şifalı Bitki Profilleri
🌿 Calendula (Aynısafa) Calendula officinalis
Kullanılan kısım: Çiçekler
Geleneksel kullanım: Kaynaklarda calendula çiçeğinin antibakteriyel, antifungal, anti-enflamatuar ve antiviral özellikleriyle cilt sorunlarında geleneksel olarak tercih edildiği belirtilmektedir. Beyaz kan hücrelerini destekleyerek yara iyileşmesini hızlandırdığı aktarılmaktadır.
Hazırlama: Çiçeklerin zeytinyağında demlenip merhem haline getirilmesi veya hazır calendula merhemi olarak uygulanması önerilmektedir.
Uyarı: Papatyagiller (Asteraceae) ailesine alerjisi olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
🌿 Papatya Matricaria recutita
Kullanılan kısım: Çiçekler
Geleneksel kullanım: Kaynaklarda papatyanın iltihaplı cilt durumlarında, özellikle mantar enfeksiyonlarında kullanıldığı; içerdiği bisabolol, kamazulen ve siklik eter bileşiklerinin anti-enflamatuar, bakterisidal ve fungisidal etkili olduğu belirtilmektedir.
Hazırlama: Güçlü demlenmiş papatya çayının kompres olarak uygulanması önerilmektedir.
Uyarı: Papatya, ambrosia (ragweed) familyasına ait olduğundan saman nezlesi olan kişilerde alerjik tepkiyi tetikleyebilir; ilk kullanımda cilt tepkisi gözlenmesi tavsiye edilmektedir.
🌿 Civanperçemi Yarrow
Kullanılan kısım: Çiçekler ve yapraklar
Geleneksel kullanım: Karaciğer ve cilt alteratifi olarak kullanıldığı, vücut ısısını düşürmeye ve enerji artışına yardımcı olduğu belirtilmektedir.
Hazırlama: Demlenerek çay olarak iç kullanım önerilmektedir.
Uyarı: Hamilelikte yüksek dozdan kaçınılmalıdır; nadiren alerjik tepki bildirilmiştir.
🌿 Kuzukulağı Kökü Yellow Dock
Kullanılan kısım: Kök
Geleneksel kullanım: Karaciğer ve lenfatik fonksiyonu desteklediği, kan temizleyici (alteratif) etkisiyle inatçı cilt sorunlarına destek olduğu belirtilmektedir.
Hazırlama: Dekoksiyon (kaynatma) olarak günde 1-3 fincan veya tentür formunda kullanılabileceği aktarılmaktadır.
Uyarı: Böbrek taşı (kalsiyum oksalat) öyküsü olanların kullanmaması, ishal durumunu tahriş edebileceği için dikkatli olunması gerektiği belirtilmektedir.
🌿 Civan Otu / Civciv Otu (Chickweed) Stellaria media
Geleneksel kullanım: Egzama ve kaşıntılı cilt durumlarında soğutucu ve yatıştırıcı bir bitki olarak kullanıldığı, özellikle kaşıntıyı hafifletmede etkili kabul edildiği belirtilmektedir.
Hazırlama: Egzama yıkama suyu ve tentürlerde temel bileşen olarak kullanılmaktadır.
🌿 Aloe Vera Aloe vera
Kullanılan kısım: Yapraklardaki jel
Geleneksel kullanım: Antik Mısır'dan beri cilt sorunlarında kullanıldığı, dermabrazyon sonrası iyileşmeyi hızlandırdığı çalışmalarla desteklendiği belirtilmektedir.
Hazırlama: Yaprak kesilip içindeki jel doğrudan etkilenen bölgeye sürülebilir.
🌿 Aynısafa Şurubu (Lavanta) Lavandula
Geleneksel kullanım: Lavanta şurubunun zeytinyağıyla içilmesinin dalağı temizlediği ve sedef benzeri cilt sorunlarını kökten gidermeye yardımcı olduğu belirtilmektedir.
Hazırlama: 1 yemek kaşığı lavanta çiçeği 500 gr su ile kısık ateşte 5 dakika kaynatılıp 15 dakika demlendirildikten sonra süzülür; 40 dereceye soğuyunca bal eklenip buzdolabında saklanır.
🌿 Defne Laurus nobilis
Kullanılan kısım: Yemiş, kabuk ve yaprak
Geleneksel kullanım: Kuru egzama bölgelerine sıcak defne suyu pansumanı yapılarak kabuk oluşumu ve altında yeni, sağlıklı cilt gelişimi sağlandığı belirtilmektedir.
Hazırlama: Defne yemişi, kabuğu ve yaprağı su ile kısık ateşte 15 dakika kaynatılır; sıcak suya batırılan bez egzamalı bölgeye uygulanır.
Uyarı: Bu yöntem hafif bir yanık etkisi oluşturduğundan dikkatli ve kontrollü uygulanmalıdır.
9. Bitkisel Reçeteler
🥣 Egzama Tentürü (İç Kullanım)
Amaç: Egzamanın iç kaynaklı (sindirim ve kan temelli) yönünü desteklemek
Malzeme: 2 ölçü civciv otu, 1,5 ölçü kuzukulağı kökü, 1,5 ölçü kızıl çiçek (red clover), 1,5 ölçü ısırgan yaprağı, ¾ ölçü elecampane kökü, ½ ölçü calendula çiçeği, ¼ ölçü hatmi (marshmallow) kökü
Hazırlanış: Belirtilen ölçülerdeki kurutulmuş bitkiler tentür yapımı için alkol bazlı bir karışımda hazırlanır.
Kullanım: Günde 3 kez 1-2 damlalık alınması önerilmektedir.
Uyarı: Hamilelikte civciv otu ve elecampane kullanımı konusunda dikkatli olunmalı, gebelikte kullanılacak formüller önce hekime danışılmalıdır.
🌊 Egzama Yıkama Suyu (Dış Kullanım)
Amaç: Egzamalı bölgeyi yatıştırmak ve tahrişi azaltmak
Malzeme: 1 ons civciv otu, 1 ons sinir otu (plantain) yaprağı, 1 ons mürver (elder) çiçeği, 1 ons papatya çiçeği, ½ ons hatmi kökü
Hazırlanış: 6 yemek kaşığı bitki karışımı 1 litre sıcak suya eklenir, kapatılarak 2 saat demlenir.
Kullanım: Demlenen sıvı bir kaba alınır, etkilenen bölge günde iki kez 20-30 dakika bu suya batırılır.
Kür: Belirtiler hafifleyene kadar günlük tekrarlanması önerilmektedir.
🌿 Calendula (Aynısafa) Egzama Merhemi
Amaç: Cildi nemlendirmek, yara iyileşmesini ve cilt onarımını desteklemek
Malzeme: 1 ölçü kurutulmuş calendula çiçeği, 1 ölçü zeytinyağı, 1 ölçü bal mumu peleti, isteğe bağlı birkaç damla çay ağacı yağı
Hazırlanış: Zeytinyağı calendula çiçeğiyle düşük ateşte yaklaşık 2 saat demlenir, süzülür, bal mumu eklenip eritilir, isteğe bağlı çay ağacı yağı ilave edilir, kavanozlara dökülüp soğutulur.
Kullanım: Günde 2-3 kez etkilenen bölgeye ince bir tabaka halinde sürülür.
Kür: Belirtiler düzelene kadar düzenli kullanım önerilmektedir.
🧂 Tuzlu Sirke Uygulaması
Amaç: Kuru veya akıntılı egzama bölgesinde kabuklanma ve yeni cilt oluşumunu desteklemek
Malzeme: Yarım litre sirke, 1 çorba kaşığı kaya tuzu
Hazırlanış: Sirke kaynatılır, biraz soğuduktan sonra kaya tuzu içinde eritilir.
Kullanım: Ilık tuzlu sirke kısa aralıklarla birkaç defa egzamalı bölgeye sürülür.
Uyarı: Kullanılan sirkenin keskinliği arttıkça etkisinin de arttığı belirtilmekle birlikte, hassas ciltlerde önce küçük bir alanda denenmesi önerilir; açık yara ve kanayan bölgelerde dikkatli olunmalıdır.
10. Beslenme
Egzamada neler yenmeli, neler yenmemeli?
✅ Önerilen besinler
Kemik suyu, balık, kümes hayvanları eti, fermente gıdalar, miso, pişmiş sebzeler (havuç, yapraklı yeşillikler, karnabahar, lahana, kereviz, brokoli, kabak, balkabağı), dut, armut, elma, yaban mersini, hindistancevizi yağı, yulaf ezmesi, pirinç lapası, otla beslenmiş sığır eti, tatlı patates. Ayrıca yoğurt suyu, kırmızı pancar suyu, havuç suyu ve elma suyu içmek kaynaklarda faydalı olarak belirtilmektedir.
❌ Kaçınılması önerilen besinler
Katkı maddeli ve koruyucu içeren işlenmiş gıdalar, gluten, laktoz ve diğer alerjenler, fıstık, margarin ve geleneksel (pastörize) süt ürünleri, soya, domates, kuruyemiş, tohumlar, rafine tahıllar, mısır, yumurta. Ayrıca hazır katkılı yiyecek ve içecekler, sosis ve sucuk türü karışık et mamulleri, bayat yumurta ve yumurta tozu, uzun ömürlü pastörize süt ve süt tozu, tuzlu/acı/ekşi/aşırı tatlı yiyecekler ile parfüm, sentetik ilaç ve deterjan kullanımından uzak durulması belirtilmektedir.
11. Korunma ve Yaşam Tarzı
- Egzamaya sebep olan madde veya gıdadan uzaklaşmak, kaynaklarda en temel korunma yöntemi olarak belirtilmektedir
- Güneş ışığından günde 10-15 dakika faydalanmak veya D vitamini takviyesi almak, iltihabı yatıştırmaya ve kaşıntıyı azaltmaya destek olarak aktarılmaktadır
- Ölü Deniz tuzuyla ılık banyo yapmak nemlendirme ve iltihap azaltma amaçlı önerilmektedir
- Probiyotik alımıyla bağırsak florasının desteklenmesi belirtilmektedir
- Deterjan, parfüm ve sentetik kimyasallarla temasın azaltılması önerilmektedir
- Stresin sinir sistemi üzerindeki etkisi nedeniyle stres yönetimine dikkat edilmesi gerektiği aktarılmaktadır
12. Güvenlik
Egzama tedavisinde kontrendikasyonlar ve dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
⚠️ Kontrendikasyonlar ve Yan Etkiler
- Papatya, Asteraceae (papatyagiller) familyasından olduğu için ragweed alerjisi olanlarda tepkiyi tetikleyebilir; ilk kullanımda dikkatli izlenmelidir
- Kuzukulağı kökü, böbrek taşı (kalsiyum oksalat) öyküsü olanlarda kullanılmamalıdır; ishal durumunu tahriş edebilir
- Civanperçemi yüksek dozda hamilelikte kullanılmamalıdır; nadiren alerjik tepki bildirilmiştir
- Sirke ve tuz bazlı uygulamalar açık yara, kanayan veya çok hassas ciltlerde tahrişi artırabilir
- Defne suyu pansumanının hafif yanık etkisi yarattığı belirtildiğinden kontrolsüz veya uzun süreli uygulamadan kaçınılmalıdır
Bitki-ilaç etkileşimi: Bu konuda yüklü kaynaklarda bilgiye ulaşılamadı.
13. Özel Gruplar
Egzamada hamile, emziren, çocuk ve yaşlılar için neler bilinmeli?
- Bebekler: Kaynaklarda hazır mamayla beslenen bebeklerde mamadaki süt tozu ve vitaminlere bağlı yüz egzamasının görülebileceği, anne sütünün alerjik egzama riskini azalttığı belirtilmektedir. Yulaf ve pirinç bazlı kolloidal süspansiyonların 2 yaş altı çocuklarda hafif atopik dermatit yönetiminde yardımcı olarak güvenle kullanılabileceği aktarılmaktadır.
- Hamilelik ve emzirme: Hamilelik döneminde omega-3 takviyesinin bebekte alerji riskini azaltabileceği, anne sütündeki omega-3 yağ asitlerinin atopik egzamaya karşı koruyucu olduğu belirtilmektedir. Civanperçemi gibi bitkilerin yüksek dozda hamilelikte kullanılmaması önerilmektedir.
- Çocuklar: Topikal B12 vitamininin çocuklarda bir tedavi seçeneği olabileceği, probiyotik takviyesinin (özellikle Lactobacillus rhamnosus GG) yaşamın ilk iki yılında egzamayı önemli ölçüde azalttığı aktarılmaktadır.
- Kronik durumlar: Sindirim sistemi dengesizliği olan kişilerde önce bağırsak ve karaciğer dengesinin sağlanmasının egzama yönetiminde öncelikli olduğu belirtilmektedir.
14. Mit ve Gerçekler
15. Kaynak Karşılaştırma Tablosu
| Konu | Geleneksel/Tıbb-ı Nebevî Yaklaşımı | Batı Fitoterapisi | Geleneksel Çin Tıbbı |
|---|---|---|---|
| Temel neden | Beslenme bozukluğu, karaciğer/böbrek yetersizliği, toksin birikimi | Sindirim sistemi dengesizliği, beslenme eksikliği, stres | Akciğerde ısı, dalakta rutubet, kanda ısı, karaciğer yin eksikliği |
| Öncelikli yaklaşım | Karaciğer/böbrek/kan temizliği, sonra bölgesel tedavi | Sindirim sistemini düzeltmek, ardından bitkisel destek | İç ısı ve rutubeti dengelemek |
| Kullanılan yöntemler | Sirke-tuz uygulaması, defne suyu pansumanı, hacamat | Calendula, papatya, civciv otu, kuzukulağı tentürü | Beslenme düzenlemesi (Foods That Heal listesi), D vitamini, probiyotik |
| Ortak nokta | Üç kaynakta da egzamanın iç dengesizliğin dışa vurumu olduğu ve yalnızca dıştan müdahalenin yeterli olmadığı vurgulanmaktadır. | ||
16. Genel Özet ve Uygulama Önceliği
Kaynakların hemfikir olduğu noktalar: Egzamanın iç dengesizlikle (beslenme, sindirim, karaciğer) ilişkili olduğu, tetikleyici madde veya gıdadan uzaklaşmanın iyileşmeyi hızlandırdığı, calendula ve papatya gibi bitkilerin cilt yatıştırıcı etkisinin birden fazla kaynakta tekrarlandığı gözlenmektedir.
Kaynakların farklılaştığı noktalar: Tedavi yöntemlerinde geleneksel kaynak hacamat ve sirke-tuz gibi fiziksel/harici uygulamaları öne çıkarırken, Batı fitoterapisi kaynakları iç kullanım tentürlerine ve beslenme takviyelerine, GÇT kaynağı ise ısı-rutubet dengesine odaklanmaktadır.
Uygulama önceliği: Kaynaklara göre ilk adım tetikleyici gıda veya maddeden uzaklaşmak, ikinci adım sindirim ve karaciğer dengesini destekleyici beslenme düzenlemesi yapmak, üçüncü adım calendula ve papatya gibi yatıştırıcı bitkilerle bölgesel destek sağlamaktır. Bu yaklaşım tıbbi tedavinin yerine geçmez, tamamlayıcı niteliktedir.
17. Sıkça Sorulan Sorular
Egzama (atopik dermatit) nedir?
Egzama, ciltte kuruluk, kaşıntı, kızarıklık ve döküntüyle kendini gösteren kronik bir cilt iltihabı durumudur. Genellikle alerjik tepkiler, bağırsak ve karaciğer fonksiyon bozuklukları ile beslenme düzensizliklerinin birleşiminden kaynaklandığı kaynaklarda belirtilmektedir.
Egzama neden olur?
Kaynaklarda egzamanın gıda alerjileri, kimyasal madde ve deterjan teması, sindirim sistemi dengesizliği, karaciğer ve böbrek yükü, bağışıklık sistemi tepkileri ve stresle ilişkili olabileceği aktarılmaktadır.
Egzama için hangi bitkiler geleneksel olarak önerilir?
Kaynaklarda kuşburnu, papatya, calendula (aynısafa), ısırgan otu, kuzukulağı kökü, kızıl çiçek, civanperçemi ve aloe vera gibi bitkilerin egzama için geleneksel olarak kullanıldığı belirtilmektedir.
Egzama için hangi besinlerden uzak durulmalı?
Kaynaklarda katkı maddeli hazır gıdalar, işlenmiş et ürünleri, pastörize uzun ömürlü süt ve süt tozu, gluten, yumurta, soya, fındık-fıstık türleri ve şekerli/aşırı tatlı besinlerden uzak durulması tavsiye edilmektedir.
Egzama kimlerde daha sık görülür?
Kaynaklara göre alerjik yapıya sahip bireyler, hazır mamayla beslenen bebekler, kimyasal madde ve deterjanla çalışanlar ile sindirim ve karaciğer fonksiyonu zayıf olan kişiler egzama riski taşıyan gruplar arasında sayılmaktadır.
Egzamada hangi destekler faydalı kabul edilir?
Kaynaklarda yulaf banyosu, D vitamini, omega-3 yağ asitleri, probiyotikler, calendula merhemi ve karaciğer-bağırsak temizliğine yönelik beslenme düzenlemelerinin destekleyici olarak ele alındığı görülmektedir.
Egzama bulaşıcı mıdır?
Kaynaklarda egzamanın bulaşıcı bir hastalık olarak tanımlanmadığı, aksine içsel dengesizliklerin ve dışsal tahriş edici maddelerin tetiklediği bir cilt tepkisi olarak ele alındığı belirtilmektedir.
Egzama tedavisi ne kadar sürer?
Kaynaklarda kesin bir süre verilmemekte, egzamanın sebebe bağlı olarak değiştiği ve tetikleyici faktörden uzaklaşıldığında kısa sürede hafiflediği, kronik vakalarda ise beslenme ve organ temizliği yaklaşımının zaman aldığı belirtilmektedir.
- Gerçek Tıp – Aydın Salih
- The Herbal Apothecary – JJ Pursell
- The Green Pharmacy – James A. Duke
- Ancient Remedies – Dr. Josh Axe
- Herbal Antibiotics – Mary Jones
- The Herbal Medicine-Maker's Handbook – James Green
- Ancient Home Pharmacist – Barbara O'Neill / Anne Green