Pertev N. Boratav'ın 2013'te yayımlanan 100 Soruda Türk Folkloru adlı eseri, Edebiyat türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı Bilgesu Yayıncılık tarafından yayımlanmıştır. Okurların 100 Soruda Türk Folkloru'dan seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda sıralanıyor.
100 Soruda Türk Folkloru'dan En Beğenilen Alıntılar
Yıldızlarla ilgili en yaygın inanış, yeryüzünde her insanın bir yıldızı bulunduğu kanısıdır.
📖 Sayfa 26 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Yunan mitolojisinde Hypnos (Uyku-Tanrı), Ölüm-Tanrı Thanatos'un kardeşidir.
📖 Sayfa 36 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Genç Osman, IV'üncü Murad’ın Bağdad üzerine açtığı seferde, şehrin kuşatılması sırasındaki savaşlarda yararlık göstermiş bir askerdir; efsane onu Bağdad'ın surlarına karşı yapılan saldırılar sırasında, kesilmiş başını koltuğuna alarak savaşı sürdürmüş bir olağanüstü kahraman niteliğinde anlatmıştır.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Seyyid Battal Gazi menkabelerinde rastlanan bir inanışa göre “iman” , ak bir kuş; “küfür” , kara bir kuş olarak düşünülür; imanını yitirmek, kafir olmak, ak kuşun ağızdan çıkıp, kara kuşun insan vücuduna girmesiyle açıklanır.
📖 Sayfa 44 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Mudurnu Köyü'nde derlediğim bir inanca göre iki can vardır insan bedeninde: Birincisine ruh derler; bedenden ayrılması ölümü sonuçlandırır; ikincisi rehvân, uyku sırasında bedenden geçici olarak ayrılan candır; onun beden dışında dolaşırken geçirdiği maceralar düşlerdir.
📖 Sayfa 36 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
"Bingöl Dağlarının adı, eskiden Âb-ı Hayat kaynağının orada bulunmuş ve günün birinde parçalanıp bin tane göl meydana getirmiş olması ile açıklanır. Bir anlatmaya göre, Köroğlu'nun bir adamı orada bir kuş avlamış; onu bir kaynağın
📖 Sayfa 48 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
sularında yıkarken kuş canlanıvermiş; kanadından damlayan sular bin tane göle dönüşmüşler"
...ancak fakirlere verilmiş ekmekler merhametli insanların başında gölge olacak...
📖 Sayfa 29 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Nasreddin Hoca fıkraları çok büyük bir yayılma gücü göstermişlerdir: doğu Türkistan’dan Macaristan'a, güney Sibirya’dan kuzey Afrika'ya kadar bu halk tipi üzerine hikâyeler anlatılır.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Anadolu'nun birçok bölgelerinde yusufçuk (kumru cinsinden bir kuş) için anlatılan şu efsane vardır: İki kardeş güttükleri koyunu yitirmişler. Analarından, babalarından pek korktukları için «Tanrım, bizi ya taş yap ya kuş yap» diye yakarmışlar. Kız kuş olup uçmuş, oğlan taş olmuş. Kuş kardeşini durmadan «Yusufçuk!» diye çağırır, ararmış.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Kuşlardan turna kutlu sayılır. Halk şiirlerinde ona, uzakta bulunanlara haber götürmesi, onlardan haber getirmesi için ünlenilir. Kızılbaşların inanışına göre turna sesini Hazreti Ali'den almıştır. Pir Sultan'ın bir şiirinde bu inanış anlatımlanır:
📖 Sayfa 71 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Hazret-i Şahın avazı
Turna derler bir kuştadır.
"Ağrı-Dağı Tufan efsanelerinde anılır: Nuh'un gemisi bu dağın tepesine konmuş ve içindeki insanlar tufanın dinmesini orada beklemişlerdir. Anadolu'ya Kafkasya'dan göç etmiş: Karaçaylılar, Alburuz dağının tepesinin çatal olmasını, Nuh'un gemisinin oraya çarpıp dağı parçalamış olması ile açıklarlar. Ali Rıza Önder'in aktardığı bir efsaneye göre, Ağrı-Dağı'nın adı, gemisi onun tepesine konduğu zaman Nuh'un 'ne ağır dağ' demiş olmasından kalmıştır"
📖 Sayfa 47 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Osmanlı toplumunda kan soyluluğuna dayanan bir aristokrasi ve batılı anlamda bir burjuvazi yoktu; ikbâl, servet, devlet oldukça geçici, ve kökü hangi zümreden olursa olsun her işini becerenin erişebileceği mutluluklardı.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Tevfik Fikret'in bir şiirinden şu parça :
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Benim siyah bir bacım var:
Adı Leylâ, gözü şehlâ,
Kollarında, ellerinde,
Saçlarının tellerinde
Pullar, inciler parıldar.
1946’da, Antalya Sanat Okulu öğrencilerinden derlenmiş bilmeceler arasında yer almıştı; çözümü: gece idi.
“Yurdumuzda, Atatürk devrimlerinden sonra ve onların ışığı altında gelişen tarih ve kültür çalışmalarının olumlu ürünü, yepyeni bir millet görüşü olarak yeşerip çiçeklendi.”
📖 Sayfa 256 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Koyun gelir kuzu ilen,
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Ayağının tozu ilen.
"Yağmurun, yılın belli bir ayında düşeninde bereket olduğuna inanılması, sadece bu ayın, toprağın en çok su beklediği zaman olmasıyla açıklamamak gerekir; nitekim nisan yağmuru bereketli sayıldığı gibi, incilerin onun damlalarından meydana geldiğine de inanılır. Gene nisan yağmurunun altında ıslanmaktan sakınmamak, kaçmamak gerektiği söylenir: o insanın saçlarını güçlendirir, gürleştirirmiş"
📖 Sayfa 46 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Hangi sınıfın sözcüsü olursa olsun hangi konuları işlemiş olursa olsun, imza taşıyan her edebiyat yapıtı, edebiyat tarihinin malı olmalıdır.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
... Türk halkbiliminin ilk temel taşını koyma şerefi Macar bilgini İgnaz Kunos’undur.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
...taşıma su ile değirmen dönmez.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Yüce dağ başında bir ulu kartal
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Açmış kanadını, dünyayı örter.
Bazı yiğit vardır ölümden korkar,
Ben korkmam ölümden, er-geç yolumdur.
Pir Sultan'a göre, başka hayvanlar da Ali'den bir şeyler almışlardır:
📖 Sayfa 72 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Bakışı arslanda kaldı,
Döğüşü dahi koçtadır.
Bilir misin nedir âlemde meddâh?
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Biri biriyle halkı eder ıslâh.
Sümmâni'yem oldum talan.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Nice gurbet ilde kalam.
Bir küçücük Şevki balam
Dadaş der de bekler m'ola?
"Keklik gibi yürüyeyim" demiş karga, kendi yürüyüşünü de unutmuş.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
İnsanların toplumluk çeşitlenmeleriyle ilgili inanışların hemen hepsi önyargılar değerindedir; kimisi küçültücü, kimisi yüceltici nitelikte.
📖 Sayfa 40 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Yıktın perdeyi eyledin viran.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Ekonomik yönden ileri uluslarda, türlü politik nedenlerle, çağdaş bilim ve kültür verileri hiçe sayılarak, bu anakronik inanışların zorlanıp yeniden canlandırıldığı da oluyor: Faşist düzenler, sömürü amacı ile işleyen ekonomiler soy, cins, ırk... değerlendirmeleriyle insanları üstün-aşağı diye ayrımlandırma yöntemini benimserler. Buna karşılık, bu türden yargılara karşı çıkan düşünceler olmuştur.
📖 Sayfa 40 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Bakışı arslanda kaldı,
📖 Sayfa 72 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Döğüşü dahi koçtadır.
Pir Sultan
Evren'in sonu ve Öteki-Dünya, eninde sonunda, yaşananlarla beslenmiş, kökleri onlara varan, ama çok uzak bir gelecekten haber veren bir "düş"tür; bir yandan özlenen ve mutlu kılıcı, öte yandan da korkulu, bunaltıcı bir düş...
📖 Sayfa 29 · 100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Çanakkale içinde vurdular beni.
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav
Ölmeden mezara koydular beni.
Of! gençliğim eyvah!
Sıkça Sorulan Sorular
100 Soruda Türk Folkloru kimin eseridir?
100 Soruda Türk Folkloru, Pertev N. Boratav tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2013'te yayımlanmıştır.
100 Soruda Türk Folkloru kaç sayfadır?
100 Soruda Türk Folkloru, 312 sayfadır (Bilgesu Yayıncılık baskısı).
100 Soruda Türk Folkloru'nun en ünlü sözü nedir?
“Yıldızlarla ilgili en yaygın inanış, yeryüzünde her insanın bir yıldızı bulunduğu kanısıdır.”