Zygmunt Bauman, David Lyon'un Akışkan Gözetim adlı eseri, sosyoloji alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2013'te yayımlanmıştır. Sosyoloji okurlarının en çok işaretlediği satırlar, Akışkan Gözetim'den burada toplandı.
Akışkan Gözetim'den En Beğenilen Alıntılar
Maliyetlerin azaltılması prensipte mümkün değildir: Arzular her zaman belirli ve hedeflenmiş ve bu yüzden de nakledilemez olduğundan, pazara çıkan her yeni ürün, sanal olarak sıfırdan üretilen bir arzu gerektirir.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Ahlaklı olmak"
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
konusunda çok şey söylenebilir ama kolay ve rahat bir
hayat için uygun bir çözüm olduğu söylenemez.
İnsanlar, hiçbir zaman yatışmayan aşkınlık heveslerinin onları keşfetmeye yönlendirmesiyle, zirvelerinden aşağı bakarak
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
bakir alanlar bulmak için tepeleri peş peşe tırmanıyorlar. Her
tepenin ardında, sona ulaşmanın huzurunu yaşamayı umut
ediyorlar. Ama buldukları şey, başlangıcın heyecanı oluyor.
İki bin yıl önce olduğu gibi, bugün de "görülen umut, umut
değil. Zira, umut edenin gördüğü nedir?"
...kölelik gittikçe daha gönüllü bir
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
hale geliyor .
"internet bizim insanlığımızı çalmıyor, onu yansıtıyor. İnternet içimizdekine sahip olmuyor, içimizdekini dışarıya gösteriyor".
📖 Sayfa 39 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Tüketim toplumunun gelişimindeki en büyük devrim
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
ihtiyaçların giderilmesinden ihtiyaçların yaratılmasına geçilmesiyle oldu.
Bauman günümüz dünyasının panoptik-sonrası olduğunu söyler.
📖 Sayfa 15 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Yunanca pan ve optikon kelimelerinden türetilen ve "her yeri gören yer" anlamına gelir.
...sosyal medya toplumsal parçalanmanın
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
bir sonucu değil, aynı zamanda toplumsal parçalanma
da muhakkak ki sosyal medyanın sonucudur.
İngilizlerin dediği gibi, "köprüyü nasıl geçeceğimizi köprüye varınca düşünürüz."
📖 Sayfa 65 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
"internet bizim
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
insanlığımızı çalmıyor, onu yansıtıyor. İnternet içimizdekine sahip olmuyor, içimizdekini dışarıya gösteriyor."
Aslında "mülteci kampı" olarak adlandırılan yere
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
atfedilen tek anlam, sınırları dışında kalan tüm yerlerin yasak olduğudur.
Hiçbirimizin, gizlice gözetlenmekten kaçabileceği bir sığınağı olmayacak.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Zamyatin, Orwell ve Aldous Huxley gibi geçmişteki en büyük distopya yazarlarının kaleme aldıkları hikayeler, onların, katı modern dünyanın sakinlerine musallat olan korkularla ilgili tasavvurlarını barındırıyordu: sıkı bir biçimde disiplin altına alınmış ve düzen takıntılı bir dünyanın üreticileri ve askerleri olmak. Bu yazarlar kırmızı alarm veriyor, mezbahaya uysalca yürüyen koyun uyuşukluğunda bir bilinmeyene doğru giderken yol arkadaşlarını bu tasavvurlarla sarsmayı umuyorlardı: Kendi kendinize yarattığınız bu metanetin sizi götüreceği işte böyle bir dünyadır; eğer başkaldırmazsanız.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Yakınlık, Samimiyetin
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
ve ahlakın diyarıdır; uzaklıksa yabancılaşma ve yasaların.
Teknoloji, körlüğüyle ünlüdür...
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Kör acize yol gösterir; aciz oldukları için başka seçenekleri yoktur.
İnternet bizim insanlığımızı çalmıyor, onu yansıtıyor. İnternet içimizdekine sahip olmuyor, içimizdekini dışarıya gösteriyor
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Üstelik pazara koymaya, tanıtımını yapmaya ve satmaya teşvik edildikleri şey de bizzat kendileri.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
...
Tüketiciler satılabilir mal statüsüne yükseltilmektedir.
...
"Kendini satılabilir bir meta haline getirmek" kendin-yap türü iş ve bireysel bir görevdir.
Mahremiyet hakkımızı kendi rızamızla katlettiriyoruz. Ya da belki sadece, bize sunulan harikalar karşılığında ödenecek bir bedel olarak mahremiyet kaybına rıza gösteriyoruz.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Bu [ekonomik model], bizim bir adamı (ya da bir kadını) nasıl seçeceğimize, bir süpermarkette hangi yoğurdu alacağımıza karar verdiğimiz biçimde karar verdiğimize bizi inandırmaya çalışır. Fakat aşkın işleyiş biçimi bu değildir. Aşk, tüketimciliğe indirgenemez ve bu da büyük ihtimalle iyi bir şeydir. Bir adam ile bir yoğurt arasındaki fark şudur: Bir kadın bir adamı hayatına soktuktan sonra her şeyin aynı kalmasını bekleyemez.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Yaşadığımız sürece asla tatmin edilemeyecek olan,
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
doymak bilmez rahatlama arzusundan ötürü huzur bulamıyor olmamız paradoksaldır.
Gözetim özellikle tüketimcilik alanında
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
gevşekleşir.
Mükemmeliyete ulaşma çabası, mükemmel bir tabloda yeri olmayan sayısız varlığın toptan yok edilmesini, temizlenmesini ve bertaraf edilmesini gerektiriyordu.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Umuda gebe başka bir yol mümkündür.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Kabullenişte mucizeleri gerçekleştirebilecek geniş oyuklar açılır ...
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Vahşet işte bu tertipli, saf, temiz ve şeffaf mutlak mükkemmellik rüyasından doğdu.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Franz Kafka'nın karanlık güçlere ilişkin, sizi her şeyden kuşku eder hale getiren (Sizin hakkınızda kim, ne biliyor? Bunu nasıl biliyorlar? Bu bilgi sizi nasıl etkileyecek?) betimlemeleri bugünün veritabanı dünyasını anlatmaya daha uygundur
📖 Sayfa 22 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Devlet kurumları artık küresel
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
olarak ortaya çıkan sorunlara yerel çözümler üretmekle
yükümlü; ama bu, devletin sahip olduğu gücün yetersizliğinden ötürü taşıyamayacağı kadar ağır bir yük ve elinde kalan kaynaklarla, uygulanabilir seçeneklerin gittikçe
azaldığı bir alanda yerine getiremeyeceği bir görev.
İnternet yüzünden "anonimliğin ölümü"ne gelince, burada hikaye biraz daha farklı: Mahremiyet hakkımızı kendi rızamızla katlettiriyoruz. Ya da belki sadece, bize sunulan harikalar karşılığında ödenecek bir bedel olarak mahremiyet kaybına rıza gösteriyoruz. Belki de kişisel bağımsızlığımızı mezbahaya kendi ellerimizle göndermemiz için bize uygulanan baskı o kadar kuvvetli ki ve durumumuz bir koyun sürüsünün durumuna o kadar benziyor ki ancak birkaç istisnai isyankar, gözü pek, kavgacı ve dirençli irade ona karşı samimi bir girişimde bulunabiliyor.
📖 Sayfa 35 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Kısaca söylemek gerekirse bir
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
mülteci kampının sakinlerinden olmak, insanlığın geri
kalanının paylaştığı dünyadan dışlanmak demektir.
"Aslında bence, büyük toplumsal değişimlerle ilgili yapabileceğimiz hiçbir şey
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
yok..."
"huzur istiyorsan, adalet ara''
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Kölelik, gittikçe daha gönüllü hâle geliyor.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
(...) değişiklik gösteren yalnızca iyilik veya kötülük yapma fırsatları ve/veya bunlar üzerindeki baskılardır.
📖 Sayfa 93 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Gözetim işinde gözetlenenlerin sessiz ya da gürültülü, bilinçli ya da bilinçsiz, maksatlı ya da olağan ama hiç şüphesiz muazzam ölçekteki işbirliğine gelince, bu durumu (en azından ilk başta) "görülme sevdası"na bağlamayacağım. Bilindiği üzere Hegel özgürlüğü öğrenilen ve tanınan bir gereklilik olarak tanımlıyor... Kendini kayıt altına alma tutkusu, Descartes'in "Düşünüyorum öyleyse varım" sözünün güncel uyarlamasının "Görülü yorum (izleniyorum, fark ediliyorum, kaydediliyorum) öyleyse varım" olduğu çağımızda Hegelci hâkimiyetin en başta gelen ve belki de en açık örneğidir.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Mahrem olan her şey artık potansiyel olarak kamusal alanda yapılıyor ve kamunun tüketimine açık halde; sayısız sunucularından herhangi birinde kayıtlı olan herhangi bir şeyi internete unutturmak mümkün olmadığı için, sonsuza değin de ulaşılabilir kalacak.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Beklenmedik
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
durumlarla ilgili kaygıların sona ermesi hayaline en çok
yaklaşan yer mezarlıktır.
"toplulukların kaderi
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
onlara verilen adlara bağlıdır"
"Uzak olduğum insanlara daha yakın hissediyorum." Bir dakika sonra da, "Ama yeterince yakın olduğum insanlara da daha uzak hissettiriyor" dedi. Sonra ekledi: "Kafam karıştı." Kafa karıştırıcı. Görünürde birbiriyle çelişen iki gerçeğin yan yana var olduğu bir paradoksun içinde yaşıyoruz. Sosyal medya bizi aynı zamanda hem yakınlaştırıyor hem de uzaklaştırıyor.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Simmel'e göre, sır tutmak sosyal etkileşim açısından elzemdir; diğer insanlarla nasıl ilişkilendiğimiz, onlar hakkında ne bildiğimizle sıkı sıkıya bağlantılıdır.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Mükemmeliyete
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
ulaşma çabası, mükemmel bir tabloda yeri olmayan sayısız varlığın toptan yok edilmesini, temizlenmesini ve
bertaraf edilmesini gerektiriyordu. Yıkım, tam da yaratımın özüydü:
Zira, umut edenin gördüğü nedir?"
📖 Sayfa 129 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Sonra ekledi:
📖 Sayfa 52 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
"Kafam karişti. Kafa karıştırıcı. Görünürde birbiriyle çelişen iki gerçeğin yan yana var olduğu bir paradoksun içinde yaşıyoruz. Sosyal medya bizi aynı zamanda hem yakınlaştırıyor hem de uzaklaştırıyor."
"Zeki', "akıllı" füzeler ve "İHA'lar karar verme ve hedefleri seçme işini, ordu mekanizmasının hem erlerinden hem de en yüksek rütbelilerinden devraldılar. Bence, son yılların en belirleyici teknolojik gelişmeleri silahların öldürücü güçleriyle konusunda değil, askeri cinayetierin "kayıtsızlaştırılması" (yani, ahlaki değerlendirmeye tabi olan eylem kategorisinin ortadan kaldırılması) konusunda yaşandı.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Her
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
ne kadar gözetim konusunda insanların aklına gelen ilk
şey mahremiyet kaybı olsa da, bunun en önemli sorun
olmadığı söylenebilir.
Bauman'ın deyimiyle panoptik-sonrası akışkan modernite dünyasında kişisel organizasyonlar tarafından kuvvetle emilen bilgilerin büyük bir çoğunluğu aslında kişilerin kendileri tarafından cep telefonları kullanarak, alışveriş merkezlerine giderek, tatillerde seyahat ederek, eğlenerek veya internette gezinerek sağlanmaktadır.
📖 Sayfa 24 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Uçağın mürettebatı günde on-on iki kere kontrol edilmekten yılmış. Kendi sorumluluğu altında yüzlerce yolcu olan pilotlara, güvenlik kontrolünden geçmeden bir öğle yemeği yemesine izin verilecek kadar bile güvenilmiyor. "Kendilerini suçlu gibi hissettiklerini" söylüyorlar.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Bugünlerde "tüketmek" damak zevkinden ziyade kişinin kendi sosyal aidiyetine yatırım yapması anlamına
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
geliyor.
İnternet yüzünden " anonimliğin ölümü" ne gelince burada hikâye biraz farklı : Mahremiyet hakkımızı kendi rızamızla katlettiriyoruz . Ya da belki sadece , bize sunulan harikalar karşılığında ödenecek bir bedel olarak mahremiyet kaybına rıza gösteriyoruz. Belki de kişisel bağımsızlığımızı mezbahaya kendi ellerimizle göndermemiz için bize uygulanan baskı o kadar kuvvetli ki ve durumumuz bir koyun sürüsünün durumuna o kadar benziyor ki ancak bir kaç istisnai isyankâr, gözü pek , kavgacı ve dirençli irade ona karşı samimi bir girişimde bulunabiliyor.
📖 Sayfa 35 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Etienne de la Boetie çağımızda yaşasaydı, bunun gönüllü kölelik değil, bir tür "kendin yap" köleliği olduğunu söylemeden edemezdi...
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Nazi politikalarında
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
"modernizasyon politikası" ile "yıkım politikası"nın
birbiriyle yakından bağlantılı olduğunu vurgular.
Bir eylemi kabul ederken, aslında onunla kopmaz bağları olan kaçınılmaz riskleri de kabul etmiş oluyoruz.
📖 Sayfa 112 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
"Eğer içinde bulunduğumuz durumun şeytani doğasını simgeleyecek bir şey
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
varsa, o da bu hareketin masumiyetidir"
Donuk bir hiddet ile dargın bir çaresizlik arasında gidip gelen duygular...
📖 Sayfa 130 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Bu yazarlar kırmızı
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
alarm veriyor, mezbahaya uysalca yürüyen koyun uyuşulduğunda bir bilinmeyene doğru giderken yol arkadaşlarını bu tasavvurlarla sarsmayı umuyorlardı.
Bugünlerde, mahremiyetin ifşa veya ihlal edilme ihtimali bizi çok da fazla korkutmuyor, hatta tam tersine çıkış kanallarının kapanması korkutuyor.
📖 Sayfa 41 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
...sonuçta her yabancı Öteki'dir.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Google, aramalarımızı sürekli kaydederek özelleştirilmiş
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
pazarlama stratejileri geliştiriyor.
Hayatlarımız "çevrimiçi" ve "çevrimdışı" olmak üzere iki evrene bölünmüş durumda ve geri dönüşü mümkün olmayacak şekilde iki merkezli hale geldi.
📖 Sayfa 51 · Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Romantik ideale göre, her şey öncelikle duygusal olarak başlar, daha sonra arzuya dönüşür. Aşk (evlilik yoluyla) sekse dönüşür. Şuanki durumda ise birbirinden farklı iki seçeneğimiz varmış gibi görünüyor: Ya büyük bir neşe içinde bir boş zaman etkinliği olarak seksten keyif almaya bakacağız ya da uzun süreli bir bağlılığı tercih edeceğiz. İlk seçenekte, irade temelde, bağlılıktan kaçınma meselesi olarak karşımıza çıkar: aşık olmamaya (çok fazla olmamaya) dikkat ederiz ... Seks ile duygu arasındaki ayıncı çizgiyi tanımlamak gittikçe daha da zorlaşıyor.
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
Jean -Claude Kaufmann
Uzaklık aynı zamanda ahlaki bir kategoridir ve onunla
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon
başa çıkmak için insanın teknolojiye değil yakınlığa ihtiyacı vardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Akışkan Gözetim kimin eseridir?
Akışkan Gözetim, Zygmunt Bauman, David Lyon tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2013'te yayımlanmıştır. Türkçeye Elçin Yılmaz çevirmiştir.
Akışkan Gözetim kaç sayfadır?
Akışkan Gözetim, 176 sayfadır (Ayrıntı Yayınları baskısı).
Akışkan Gözetim'in en ünlü sözü nedir?
“Maliyetlerin azaltılması prensipte mümkün değildir: Arzular her zaman belirli ve hedeflenmiş ve bu yüzden de nakledilemez olduğundan, pazara çıkan her yeni ürün, sanal olarak sıfırdan üretilen bir arzu gerektirir.”