
Sevgi Soysal'ın 1986'da yayımlanan Bakmak adlı eseri, Araştırma-İnceleme türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı İletişim Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Bakmak'tan En Beğenilen Alıntılar
"Çok bakar bizim halkımız. Ufak yerlere seyrek uğrayan trenlere bakar, yol kazılırken bakar, çukur açılırken bakar, köprüden bakar, pencereden gelen gidene bakar, zenginin arabasına, apartmanına, üstüne başına bakar, bakar oğlu bakar.."
📖 Sayfa 94 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sanki eğitimin görevi, üstün çocuk seçmesi yapmak, üstün olmayanları da, yetiştirmeden, konsantrasyon kampı benzeri bir hayata fırlatıp atmak.
📖 Sayfa 151 · Bakmak, Sevgi Soysal
Oysa okul eğitimi, belirli bir süre içinde kendisine teslim edilen çocuk malzemesini, ayrım gözetmeden işlemek demektir.
Yaşamaya aynı ölçüde hakkı olan bütün çocukları, aşağı yukarı eşit bir yaşamağa hazırlamak demektir.
"Öyle ya, şu memlekette engelsiz bir şey yapmak mümkün mü? Hayatımız hayat değil, engelli koşu."
Bakmak, Sevgi Soysal
erkekliği ocak ve hayat söndürmeye, zürriyetsizliğe, iyi, güzel ve umut olan ne varsa yoketmeğe dönüştürenlerin, canlarınızın canını almaya kalkanların, doğanın en hakli savaşıyla üstlerine üstlerine varın!
📖 Sayfa 87 · Bakmak, Sevgi Soysal
Kaba kuvvetten başka, kahpelikten ve şirretlikten başka silahları olmayanlar, bir fikre bağlılığın yeryüzündeki bütün şiddet kabalıklarını ve kahpeliklerini aşan bir kudret ifadesi olduğunu bilmezler. Korku fikrin değil, kabalığın omuzdaşı, kahpelik fikir savaşının değil korkunun temel taşıdır.
Bakmak, Sevgi Soysal
Tam Meşrutiyet'te de, kocaman bir çukur açmışlar, ne bir levha, ne de uyarıcı bir şey. Tam bana göre.
📖 Sayfa 162 · Bakmak, Sevgi Soysal
Takım tamam olsun diye, arada da havadan helikopterlerle bir iki tuğla atsalar, sokak macerası daha da heyecan verici olacak.
Sokak, sokak değil memlekette. Metrekarede en az sekiz engel düşüyor adam başına. Çukurlar, kazıklar, tümsekler. Dalgınlara hayat yok canım.
"Ama ey sorumlu arkadaşlar! Çok önemli çok önemli şeyler konuşa konuşa ve çok önemli kişiler arasında sayıla sayıla ,önemliyle önemsizi ayıramaz duruma mı geldiniz?"
📖 Sayfa 15 · Bakmak, Sevgi Soysal
-Nereye Payidar nereye?
Bakmak, Sevgi Soysal
-Tazıyla kaplumbağanın yarış pistinde, eşit şartlarla koşturulduğu, yerli ve milli olimpiyata.
Bu memlekette «Bağımsız Türkiye» diye bağıra bağıra tam üç genç asıldı. Neredeyse sayısız diyebileceğim kadar genç, yine «Bağımsız Türkiye»
Bakmak, Sevgi Soysal
diye bağıra bağıra vuruldu.
Memleketimizde istenen suça istenen fail mutlak bulunur.
Bakmak, Sevgi Soysal
TRT iç haberler müdürlüğü, halkımız için önemli olan haberleri yayıp, onu oluşturmaktan önce, çok daha önemli işlerle uğraşırdı: Partilerarası ilişkiler, kuvvet komutanlarıklarının durumu, bakanlık kulisleri, işçi-işveren ilişkilerinin tanzimi, Cumhurbaşkanlığı seçimi gibi önemli işler. Haberlerin sırası da, dinleyici ve seyirciye ilişkin önemleri açısından değil, bürokratik sıralamaya göre yapılırdı. Alt-üst ilişkisi vardı haberlerde. Cumhurbaşkanlığıyla ilgili haberleri, o gün ülke de batsa, ilk başta vermek gibi. Zaten ülkenin batışı asla haber olamaz.
📖 Sayfa 8 · Bakmak, Sevgi Soysal
Fikre tahammülsüzlüğün en belirgin örneği, yayın organlarını tahribe kalkışmaktır.
📖 Sayfa 23 · Bakmak, Sevgi Soysal
Gençliği sevmek, boşa tükettiğiniz ve bir mirasyedi gibi harcadığınız umutlardan hicap duymadan ondan "ümit" olmayı beklemeye kalkışmak değildir.
📖 Sayfa 46 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sokak, sokak değil memlekette. Metrekarede en az sekiz engel düşüyor adam başına. Çukurlar, kazıklar, tümsekler. Dalgınlara hayat yok canım.
📖 Sayfa 134 · Bakmak, Sevgi Soysal
Ne var ki, ortada bütün çocuklarına, aynı şefkatle kollarını açmış bekleyen bir hayat yok.
📖 Sayfa 119 · Bakmak, Sevgi Soysal

Niçin geriye dönüp bakmak; geriye dönüp bakınca arkada önemli bir şey bulmak istiyoruz?"
Bakmak, Sevgi Soysal
Herkes halkı seviyor. Uzaktan olsun Parlamento kürsüsünün tepesinden ya da, lüküs sendika binalarının üst kat pencerelerinden olsun, halkı seviyor. Halkı sevmenin en güzel yolu da, öyle kitleden kopuk, karadan, havadan, tepelerden ve damlardan, partilerden, sokaklara kuş bakışı bakarak sevmektir halkı.
📖 Sayfa 50 · Bakmak, Sevgi Soysal
Uzakta, gözümüzün önünde olmadığı için sineye çekilecek vahşet, vahşetliğinden ne yitirir? Bizim rahatımızın, ağzımızın tadının korunmasından başka?
📖 Sayfa 72 · Bakmak, Sevgi Soysal
NATO, vardır. Bir de "NATO'ya hayır!" vardır. O kadar.
📖 Sayfa 65 · Bakmak, Sevgi Soysal
Ankara taşından yapılma Büyük Millet Meclisi mimarını utandırmadı. Taş gibi kararlar aldı bir gecede. Bir gecede üç gencin idamı çarçabuk geçiverdi. Babalar zembereklerini çözemediler, oturumu seyrettiler put gibi. Gerdan kıra kıra idama evet diye bağıranları, ellerini kaldırarak bir savaş kahramanı gibi idam selamı çakanları, kahkahaları, alkışları. İplerini ben çekerim diyen cellat heveslilerini. Gözlerini genç ölülere dikmiş akbabaları seyrettiler ve zembereklerini orada asla koy vermemekten başka hiçbir şey dilemediler.
Bakmak, Sevgi Soysal
Ankara kocaman bir futbol sahası. Top, çıkarcının, vurguncunun, dümenini uydurmuşun, parsa toplayıcının ayağında hep. Halk adına sahaya çıkmış oyuncularsa şaşkın tavuk gibi bir oraya bir buraya koşuyorlar. Millet de yediği gollere doymamış gibi gözünü sahaya dikmiş hâlâ bekliyor.
📖 Sayfa 137 · Bakmak, Sevgi Soysal
Gençliği sevmek, ekonomisinden trafiğine, imarından planına, yönetiminden çarşı pazarına kadar tam bir keşmekeş ve anarşi içine soktuğunuz bu düzene başkaldırdığı zaman, ona "Anarşist!" demek değildir.
📖 Sayfa 46 · Bakmak, Sevgi Soysal
Mahpuslardaki sosyalistlerin anaları, gününüz kutlu olsun! Deniz, Yusuf ve Hüseyin'in anaları, gününüz kutlu olsun! Şaban İba'nın anası, çocukları
📖 Sayfa 66 · Bakmak, Sevgi Soysal
ezilmiş, işkence görmüş, horlanmış bütün analar, gününüz kutlu olsun! Bozkırımızın bütün gelincikleri size!
Ve şimdiki çocuklar bayramsız.
📖 Sayfa 84 · Bakmak, Sevgi Soysal
"Ankara'nın taşına bak, gözlerimin yaşına bak" diye marşımsı bir türkü var, içimi karartıyor. Ankara'yla ilgili çoğu şey gibi. Ankara'nın taşına bakmayıp da nesine bakacağız? Meret şehir değil ki, baştan başa taş. Sağa bak taş, televizyona bak taş.
📖 Sayfa 32 · Bakmak, Sevgi Soysal
Ya gerçegi yazmak? Gelin onun zorluğunu da siz düşünün. Onun için, gerçeği yazdığını iddia etmek hiç kolay değil. Evet ama yazarlığı anlamlı kılan tek şeydir, gerçeği yazmak çabası; çabası diyorum, çünkü, gerçeği yazabilmek öyle oldu bittiye getirilemez. "Ben gerçeği yazıyorum," cümlesini söyleyecek babayiğit, tam bir gerçeklik bilinci içindeyse, bu cümlenin kolay kolay söylenemeyeceğini bilir. Bildigi için de gerçeği yazmak iddiasından çok, gerçeği yazabilmek çabasına önem verir.
📖 Sayfa 123 · Bakmak, Sevgi Soysal
Ama vergi yolsuzluğunu mu kurcaladın, hemen soy sop ve kan, kafa ve de tas denetçilerinin hışmına uğrarsın. "Sizi Türk olmayanlar sizi kanı bozuklar sizi."
📖 Sayfa 54 · Bakmak, Sevgi Soysal
“Bu memleket uzun laftan battı"
📖 Sayfa 19 · Bakmak, Sevgi Soysal
" Bu memleket boş laftan battı."
"Çünkü görülüyor ki toplumumuzda gençliği seven sadece analar."
📖 Sayfa 37 · Bakmak, Sevgi Soysal
"Nedir gerçek? Bir yığın aklıevvelin dillerine pelesenk ettikleri yaveler mi?"
Bakmak, Sevgi Soysal

Herkes halkı seviyor. Uzaktan olsun, parlamento kürsüsünün tepesinden ya da, lüküs sendika binalarının üst kat pencerelerinden olsun, halkı seviyor. Halkı sevmenin en güzel yolu da öyle kitleden kopuk, karadan, havadan, tepelerden, partilerden, sokaklara kuş bakışı bakarak sevmektir.
Bakmak, Sevgi Soysal
Bir iki üçler, yaşasın Türkler, dört beş altı, Rusya battı, yedi sekiz dokuz, Yunan domuz.
📖 Sayfa 24 · Bakmak, Sevgi Soysal
Yaaa, Yunanistan: Bundan sonra böyle!...
Zaten ülkenin batışı asla haber olamaz. Çünkü devleti korumakla yüküm-
📖 Sayfa 8 · Bakmak, Sevgi Soysal
lü habercilerimizin asıl görevleri bu batışı kamuoyundan gizleyerek engellemektir.
Brecht'in deyimi ile "önce ekmek gelir sonra ahlak."
Bakmak, Sevgi Soysal
" Uzakta, gözümüzün önünde olmadığı için sineye çekilecek vahşet, vahşetliginden ne yitirir? "
Bakmak, Sevgi Soysal
«Kaba kuvvetten başka, kahpelikten ve şirretlikten başka silahları olmayanlar, bir fikre bağliligın yeryüzündeki bütün şiddet kabalıklarinı ve kahpeliklerini aşan bir kudret ifadesi olduğunu bilmezler. Korku fikrin değil, kabalığın omuzdaşı, kahpelik fikir savaşının değil korkunun temel taşıdır.»
Bakmak, Sevgi Soysal
Bu memleket uzun laftan battı.
Bakmak, Sevgi Soysal
«Ağaçlara bakmaktan ormanı görmemek» diye İngilizceden Türkçemize kazandırılmış bir deyim var. Ayrıntılara dalan, ya da ayrıntılarla uğraştırılan insanların meselenin özünü ve bütününü kavrayamayıcaklarını anlatan bir deyim.
📖 Sayfa 45 · Bakmak, Sevgi Soysal
Hareket belki berekettir ama, hareket eden bir şeye bakarak bereketlenmek zordur. Bu nedenle, yığınların bir şeye bakarak bilinçleneceklerini umanlar, ipe un sermektedirler.
Bakmak, Sevgi Soysal
Nasyonal sosyalizm, gençliği, genç olduğu sürece etkilemek şansına sahiptir. Yaşlanınca, onlar da üretim alanına girecekler, fabrikalarda yerlerini alacaklar ve toplumsal yaşamın devasa kavratma dersi ve uygulamasına aktif olarak katılacaklardır. Öyle bir teori dersi ve pratik ki, nasyonal sosyalist düşünceyle temelden çelişen karşı görüşler yaratır...
📖 Sayfa 81 · Bakmak, Sevgi Soysal
...çok milliyetçi Türkeş, bağlılıkları sever. Her ne kadar ülkücü gençlik, duvarlarımızı MAO değil Alpaslan!" yazısıyla süslüyorsa da, Başbuğları Türkeş , MAO'ya olmamakla birlikte NATO'ya kesinkes bağlıdır.
📖 Sayfa 54 · Bakmak, Sevgi Soysal
Uzaktan sevmek aşkların en güzeli değildir.
📖 Sayfa 51 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sorun, halkı daha çok sevdiğini, düşündüğünü kanıtlamak değil, halkı gerçekten iktidara getirecek yolları açmaktır. O yollar açıldıktan sonra ne yapmak gerektiğini halkımız kendisini uzaktan sevenlerden daha iyi bilir.
" Öyle ya, biz analara çok önem veren bir toplumuz. Bunu anlamak da son derece kolaydır. Herhangi bir mahalle arasında top oynayan, itişip kakışan veletlere kulak verin yeter. "
Bakmak, Sevgi Soysal
Şinasi Nahit üstadın bir sözü vardır, " Bu memleket uzun laftan battı " diye.
Bakmak, Sevgi Soysal
" Bu memleket boş laftan battı " da denilebilir.
Anayasa, ona en başta uyması gerekenlerce çiğneniyor.
📖 Sayfa 90 · Bakmak, Sevgi Soysal

Hükümlülerin cezalarını, değil birle, ikiyle, üçle çarpan bu düzenin cezai ehliyeti yok mudur?
📖 Sayfa 154 · Bakmak, Sevgi Soysal
Analar hayatın emekçileridir. Çocukları büyüdükten sonra da onların hayatlarına titremeleri, hayatın emekçisi olarak hayatın üstüne titremesi gereken bir şey olduğunu iyi bilmelerindendir.
📖 Sayfa 46 · Bakmak, Sevgi Soysal
Güneşin hemen her gün, bir gencin ölüsü üstüne kapandiğı bugünlerde, analar eyleme geçtilerse, bunun için geçtiler
Gerçeği kavramaya yönelmekle bunu gerçekleştirmek arasında aşılması gereken yol uzun ve yorucudur; bir insan ömrünün bütün gücünü içerebilir, hatta karşılığında fiyat olarak hayatınızı isteyebilir; çünkü gerçeğin kavranması, insanın kendi istemindeki çaba kadar, gerçeğin kavranmasına karşı olan güçlerle çatışmayı da gerektirecektir. Kavranması mümkün olan, uğrunda ölmeye bile değen tek zorluktur gerçek.
📖 Sayfa 122 · Bakmak, Sevgi Soysal
Bizim çocukluğumuzda savaş vardı. Biz milyonlarca insanın öldüğü bu savaş hakkında fazla bir şey öğrenmez, kırmızı oklarla bütün dünyayı istila eden Türk kavimlerini gösteren göçler haritasıyla avunurduk. Bizim çocukluğumuzda ekmek karneyleydi, halk şeker bulamıyor, ardı ardına askerliklerden ve kıtlıktan yılıyordu. Biz memur çocukları pek ilgili değildir bu durumla, bizim ekmek, patiska ve şeker karnelerimiz vardı ve göçler haritası sayesinde maneviyatımız da tamdı.
📖 Sayfa 41 · Bakmak, Sevgi Soysal
"Kerkük Türkleri'ne mezalime son," diyor duvarlara yapıştırılmış afişte. Bu afişteki ifade bize yabancı gelmiyor. "Evlat acısına son" mitingi ve bildirileri geliveriyor akla. Ama tabii bu, gün gün öldürülen evlatlar "Kerkük"lü değillerdi. "Evlat acısına son" bildirisini dağıtanlar, herhalde bunun için coplanıp emniyete götürüldüler. Yine bu bildiriyi dağıtan bir genç de "kimligi meçhul" kişilerce kurşunlanıp öldürüldü. Belki de kimliği mechul bir Kerkük Türkleri maşuğu tarafından.
📖 Sayfa 117 · Bakmak, Sevgi Soysal
Hadi itiraf edin, gençliği hiç mi hiç sevmediğinizi. Ve siz "agucuk" deyince o "gugucuk" yapmıyor diye onu bu yüzden copladığınızı, kanına, canına girdiginizi itiraf edin!
📖 Sayfa 47 · Bakmak, Sevgi Soysal
Ve analara, işte en çok bu yüzden hırçınlaşıp kinlendiğinizi, itiraf edin! Edin de olsun bitsin! Merak etmeyin, analar işkence yapmaz.
Hitler öldüğüne göre bu iş Başbuğ Türkeş'e düşüyor. “Herren- volk" - Almanlar, efendi millet olmaktan vazgeçtiklerine, daha doğrusu vazgeçirildiklerine göre, dünyanın efendiliği de Türkler'e kaldı
📖 Sayfa 119 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sorun, halkı daha çok sevdiğini, düşündüğünü kanıtlamak değil, halkı gerçekten iktidara getirecek yolları açmaktır. O yollar açıldıktan sonra ne yapmak gerektiğini halkımız kendisini uzaktan sevenlerden daha iyi bilir.
📖 Sayfa 51 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sevim, Gülay, Türkân, Olcay; Deniz'i, Yusufu, Hüseyin'i daha yakından tanıyanlar; onlar da ağlamadı. O gün boşananlar sonra büyük bir özenle yeni bir yumruğa gerildi. İsyan, öfke, inanç, kavga yeni bir yumruğa gerildi.
📖 Sayfa 70 · Bakmak, Sevgi Soysal
O günden beri bu yumruk büyüklüğündeki zemberek, yeni yumruklarla çoğalıyor. Çoğalıyor, çoğalıyor, geriliyor, geriliyor. Her yıl sınıyor gerilimini bir yumruk içinde nice güç, nice patlayıcı çekirdek olabilirse işte o kadar güç, o kadar patlayıcı çekirdek oluncaya dek gerilmek için sınıyor. Bir zemberek gibi her yıl, yeniden.
Vurun; bu düzeni savunacağız diye, sokakta gençleri de vurun.
Bakmak, Sevgi Soysal
Ama sorarlar balam, iki yaşlarında çocukları mapuslara tıkan düzenin de, o düzenin savunuculuğunu yapanlardan da hesabını sorarlar.
(...) belli bir gereklilik bağlantısı içine oturtulmamış hiçbir kıyım yoktur.
📖 Sayfa 85 · Bakmak, Sevgi Soysal
Memlekette engelsiz bir şey yapmak mümkün mü? Hayatımız hayat değil, engelli koşu.
📖 Sayfa 163 · Bakmak, Sevgi Soysal
...
İnsanları yönetmekten anladıkları, onların yollarına hababam demir kazıklar çakıp nasıl da düşüyorlar, diye seyirlerine bakmak.
Aslında bu abdest konusu, bizimki gibi bir toplumda, en çok buna önem verenler açısından sorun yaratan bir şey. MSP yöneticilerinin işi zor. Hadi
📖 Sayfa 77 · Bakmak, Sevgi Soysal
kokteyle falan gitmedin, yerli filmlerden de sakındin, peki 19 Mayıs Bayramını ne yapacaksın? Bir stadyum dolusu şortlu kızın bacak salladığı bir memlekette neyin abdest bozup neyin bozmadığı konusunda gökten yeni «ayetler gerekiyor, bu iş de Erbakan Hoca'yı bekliyor.
“Yahu, anladık, sahipsiz köpekler öldürülüyor. Peki hayvanları alıp uzak, kimsenin görmeyeceği yerde yapsalar ya bu işi…”
Bakmak, Sevgi Soysal
Ah, işte bu düşünce, en çok midemi bulandıranı. Ne olursa olsun: Vahşet ya da ilkellik, onu görmeye, billmeye daha çok varım. Uzakta, gözümüzün önünde olmadığı için sineye çekilecek vahşet, vahşetliğinden ne yitirir? Bizim rahatımızın, ağzımızın tadının korunmasından başka?
Haberlerin sırası da, dinleyici ve seyirciye ilişkin önemleri açısından değil, bürokratik sıralamaya göre yapılırdı. Ast-üst ilişkisi vardı haberlerde. Cumhurbaşkanlığı'yla ilgili haberleri, o gün ülke de batsa, ilk başta vermek gibi. Zaten ülkenin batışı asla haber olamaz. Çünkü devleti korumakla yükümlü habercilerimizin asıl görevleri bu batışı kamuoyundan gizleyerek engellemektir.
📖 Sayfa 14 · Bakmak, Sevgi Soysal
Sıkça Sorulan Sorular
Bakmak kimin eseridir?
Bakmak, Sevgi Soysal tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1986'da yayımlanmıştır.
Bakmak kaç sayfadır?
Bakmak, 181 sayfadır (İletişim Yayınları baskısı).
Bakmak'ın en ünlü sözü nedir?
“"Çok bakar bizim halkımız. Ufak yerlere seyrek uğrayan trenlere bakar, yol kazılırken bakar, çukur açılırken bakar, köprüden bakar, pencereden gelen gidene bakar, zenginin arabasına, apartmanına, üstüne başına bakar, bakar oğlu bakar.."”