Bridget Boland, Maureen Boland'ın 2021'de yayımlanan Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi adlı eseri, Bilim-Teknoloji-Mühendislik türünün önemli örneklerindendir. Çiçek Öztek çevirisiyle Alef Yayınevi tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi'den En Beğenilen Alıntılar
Meçhul şair şu dizeleri neden, ne zaman,
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
nasıl bir havada söyledi, ah bir bilsek:
Ah batı rüzgârı, ne zaman eseceksin,
Es ki az yağmur çok olsun
Ah Yüce Tanrı'm, ben de sevgilim kollarımda
Ve yatağımda olayım yine!
"Toprak" ile "kirli" arasında bir ilişki kurulmasından nefret ediyorum. Toprak temizdir, güzeldir, onunla kaplanan eller (ve tabii çizmeler) tam da olmaları gerektiği gibidir. Sıcak bir günde ellerimi toprağa sokmayı, ne kadar canlı olduğunu hissetmeyi severim. Bir çiçek veya hayvan kadar canlıdır toprak, neredeyse nabzı atar. Onu beslemeyi severim, kimi zaman yeni bir bitki satın almamı engelleyen bilincim, iş gübre satın almaya gelince ağzını açamaz.
📖 Sayfa 72 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Şarapta kaynatılmış adaçayı içen kadın asla gebe kalmıyormuş, fikrini değiştirip arı yese bile bir daha o iş olmuyormuş.
📖 Sayfa 70 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Genç bir lahana (Brassica oleracea) bitkisinin köklerinin etrafına ince bir alüminyum folyoyu büküp yerleştirin, lahana sineği larvalarını dizginlersiniz.
📖 Sayfa 18 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Saldırıları püskürtmek için toprak yüzeyine, bitkiden 10 santim öteye katranruhuna batırılmış bir parça sicim veya ince halka şeklinde keçe yerleştirin.
Güçlü olanın düşmanı çok olur.
📖 Sayfa 97 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bir bahçe her zaman öyle veya böyle hep bahçıvanın zihnini ve ruhunu yansıtıyorsa, eski bahçelerde bulduğumuz huzuru, onları yaratanların attığı adımlardan kaynaklandığına inanmak çok mu hayalperestçedir? İçeriye hiçbir kötülüğün girmemesi için büyük özen gösterilmiştir bu bahçelerde.
📖 Sayfa 74 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Gerard, meşe elmasına bakılıp neyin kehanetinde bulunulabileceği konusunda son derece nettir: "Kururken çatlarsa yılın geri kalan kısmının akışının habercisidir," der Kent kontluğu çiftçilerine. "İçinde karınca bulursanız mahsulünüz bol olacak; örümcek bulursanız veba gelecek; beyaz solucan veya kurtçuk bulursanız hayvanlarınıza, sürünüze kıran girecek." Lupton kehaneti daha da ileri taşır: "Küçük solucan uçup giderse savaş çıkacak; yerde sürünürse hasat kıt olacak demektir; kendi etrafında dönerse veba habercisidir."
📖 Sayfa 78 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Mum Ayini Günü'nde balçığa fasulye kat,
📖 Sayfa 18 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Sonra mumu da mumluğu da kaldır at.
Bu nasihatin ikinci bölümünün büyüden çok iktisadi bir gerekçesi olabilir: Tutumlu kocakarı, 2 Şubatta sabahları artık mum ışığına ihtiyaç olmadığını, akşam yemeğinin üçte yeneceğini, akşam için çoktan hazır olan yahninin ateş başında yenebileceğini, gece yatağa erken gidilmesi gerektiğini ve kesinlikle yatakta kitap okunmayacağını düşünmüştür belki de.
Ayrıca fasulye ve bezelye tohumları parafine batırılırsa sıçanlar onlardan uzak durur.
Bu bölüme dahil edilmeli mi bilmiyoruz ama yakınlarınızda en azından bir defne ağacı (Lauraceae) yetiştirmenin iyi olduğu bilgisini aktarmadan edemeyeceğiz. Rahip Bartholomew şöyle demiş: "Defne ağacının altındaki toprak, hem araziye hem eve düşecek şimşeklerden korunur."
📖 Sayfa 34 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bir güvercinlik sahibine, içeriye kesinlikle bir kurt kafası asması tavsiyesi verilmiş. Böylece "ne kedi, ne gelincik ne de güvercinlere zarar verebilecek başka bir hayvan içeri girebilirmiş" (Lupton). Büyüye özenen modern kişi bu reçeteyi uygulamakta güçlük çekebilir. Belki bir tilki maskı da durumu kurtarır.
📖 Sayfa 77 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Eskiler, bu kulübelerde "emniyet açısından" her zaman bir demet civanperçemi (Achillea millefolium) asılı bulundurulmasını tavsiye eder. Bu bitkinin kulübeyi hırsızlardan koruduğuna inanılırmış. İşte yine büyüdeki gizli sağduyuya hayran olunası bir örnek daha: Civanperçeminin kanamayı durdurma özelliği vardır, Fransa'da "marangoz otu" diye anılır. Bir alet edevat kulübesinde tepede asılı bir demet bulundurmak için daha iyi bir neden olabilir mi? Eskiler, dışarıda kullanılacak aletlerin tutamaçlarına da sarılmasını tavsiye ediyor.
📖 Sayfa 84 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Ökseotu (Viscum album) kesmek için kesinlikle altın bir bıçak veya orak bulundurulmalı. Boğa boynuzu ve kemiği de demirin kullanılmadığı zamanlarda kazma amaçlı kullanılan aletlerdendir.
📖 Sayfa 85 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
On yedinci yüzyılda basılmış Theatre of Insects [Böcek Tiyatrosu] kitabında Mouffet, "Şayet gün batımında sivrisinekler açık havada bir yukarı bir aşağı hareket ederse, sıcak hava geliyor demektir, fakat yoldan geçenlere toplu halde saldırıp sokuyorlarsa, o zaman soğuk hava ve bol yağmur bekleyin," gözleminde bulunur. Kuraklık zamanlarında, der, su bulmanıza yardım edeceklerdir, zira gündoğumundan hemen sonra, "bir dikilitaşın etrafında dönüp dururlar."
📖 Sayfa 56 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
2 şubatta hava güneşliyse kışın henüz bitmediğine, yağışlıysa baharın gelişinin yakın olduğuna inanılır.
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Vaktiyle bir otacı, sarmısak (Alium sativum) tanelerini dikmeden önce hafifçe ezip zedelerseniz, bir de aralarına zeytin çekirdekleri dizerseniz çıkan sarmısağın pek tatlı olacağını söylemiş (tatlıdan ne anlıyorsa artık).
📖 Sayfa 20 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Sadece bahçe değil bahçıvan da, büyü sanatları icra edenler tarafından korumaya muhtaç görülür. Hatta belki başkalarından daha çok ihtiyaçları vardır buna, zira bazı konularda becerileri olanların rakipleri de olacaktır. Güçlü olanın düşmanı çok olur. Neyse ki bahçıvan kendisini korumak için sürekli iksirler içmek, merhemler sürmek zorunda değil, zira pek çok şifalı bitki, üzerinize giyer veya yanınızda taşırsanız etkilidir diye bilinir.
📖 Sayfa 97 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
İster profesyonel ister kişisel kullanım için olsun bahçe büyüsü icra eden kişi, yılın elverişsiz zamanlarında kök talebini karşılayacak stokların illa ki bir gün tükendiğini fark edecektir. Halbuki büyücülükte kullanılan bütün kökler kurutulabilir ve zannedersem profesyoneller temizleyip, itinayla etiketleyip böyle bir stoklama hep yapar. Şayet bir müşteri aldığı kökün parasını ödemezse bahçıvan aynı yere hemen bir tane daha diker ki müşterinin derdi iyice büyüsün, parasını ödesin.
📖 Sayfa 87 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
"Cevizin (Juglans) yakınına meşe (Quercus) dikilirse yaşamaz," denir. Bunu, Plinius'un 1601 tarihli Doktor Physicke Philemon Holland tercümesine dayanarak biliyoruz, fakat maalesef, bu edisyona bakarak meşe mi ölecek ceviz mi bilemiyoruz. Şanssızlık bu ya, şu an yanımızda eserin Latince orijinali yok, fakat açıkçası sevgili Doktor'un bu üstü kapalı sözünden daha net bir ortak fikre varmak zorunda olduğumuzdan da şüpheliyiz.
📖 Sayfa 34 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Günümüzün batıl inançlı bahçıvanı, korumalı bahçesinin dışına çıktığında kadim tavsiyelere uysa iyi eder. Yolunuza çıkabilecek vahşi köpeklerden korunmak için boynunuza bir ormangülü (Rhododendron) kökü takın. Akşam bir yere yemeğe çıkıyorsanız yanınıza biraz siderika alın, her tür zehre karşı kendinizi korumaya almış olursunuz, özelikle de yılanlara karşı (çünkü her yaprağında yılan imgesi vardır).
📖 Sayfa 98 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Elbette bahçe büyüleri evi korumak için de kullanılabilir. Bazıları bugün hâlâ kapılarına at nalı asıyor. Cadıların soğuk demirden korktuğuna dair inanıştan geliyor bu âdet; öte yandan kutsal meryemotu, at nalının alt kısmına asıldığında şeytan kapı eşiğinden içeri geçemez, bir de kestere astınız mı içerideki bütün ruhlar için daha da hayırlı olur.
📖 Sayfa 111 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Havuç sineği larvalarına karşı naftalin toplarını ezip toprağa karıştırın. Sineğin normalde yaygın olduğu yerlerde bu yöntemin şahane bir deva olduğu kanıtlanmıştır.
📖 Sayfa 19 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bu önlem sinekler tarafından göz ardı edilmişse, iki bitki sırası arasına, bitkilerden 5 santim uzağa, toprak katrana ya da katranruhuna batırılmış sicim yerleştirilmesi de tavsiye edilir.
Pek çok şifalı otun dibindeki toprağa şenlik ateşi külü karıştırmak tavsiye edilse de bu nane (Mentha) için ölümcül olabilir. Nanede kül, malç olarak bile kullanılmamalıdır.
📖 Sayfa 19 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Druidlerin kutsal ağacı olan meşenin (Quercus) gövdesine koruma amaçlı (yıkılmasın diye) dört eşit kısma ayrılan daire şeklindeki Kelt işareti kazınırmış. Bu gelenek Druid kültü unutulup gittikten uzun zaman sonra bile sürdürülmuş.
📖 Sayfa 76 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Benzer şekilde, kimi eski moda bahçıvanlar bugün hâlâ bazı bitkileri "şans getirsin diye" bahçelerine dikiyorlar, ilgili büyünün nereden geldiğini çoktan unuttukları halde. Mesela, Saksonların fırtına ve doluya karşı garantili koruma olarak gördüğü mine çiçeği bunlardan biridir, dokuzuncu yüzyıldan Leechbook of Bald and Cild'da bu bilgiye atıf vardır.
Tohum ekerken cömert olun
📖 Sayfa 15 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Biri tohum kargasına, biri kara kargaya
Biri ölsün, biri büyüsün diye
Geçmişin batıl inanışlarıyla dalga geçmeden önce zamanımızın kimi dertlerine baksak iyi ederiz. Psişik Araştırmalar Cemiyeti, hayaletleri görebilme becerisi edinmek için lavanta bulundurulmasını tavsiye ediyor. Gerçekten de bütün kokular arasında geçmişi en çok hatırlatan koku odur ve bir bahçe veya oda o kokuyla dolmuşsa, dünyanın en duyarsız insanı olsa, bir köşede veya hemen arkasında, o yerlerden gelip geçmiş kişilerin hayaletini görebilir.
📖 Sayfa 100 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bahçede yürürken kokuları içe çekmek her zaman güvenli sayılmıştır zira içinde şeytan taşıyan bitkiler büyürken onu içlerinde kapalı tutarlar. Fakat asla ve kat'a bir duvar sarmaşığının altına uzanıp dinlenmeye kalkmayın, hele hele uyuyayım demeyin denir, maazallah ölebilirsiniz bile.
📖 Sayfa 79 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bazıları kümes hayvanlarının gübresinin aşırı sıcak olduğunu söylüyor, çünkü o hazineyi uzun süre bekletecek sabırları yoktur. Aralarına kat kat odun külü döktüğünüz gübre yığınını iki yıl bekletin, görün bakalım ondan iyisi var mı.
📖 Sayfa 72 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Bir bahçe her zaman öyle veya böyle hep bahçıvanın zihnini ve ruhunu yansıtıyorsa, eski bahçelerde bulduğumuz huzurun, onları yaratanların attığı adımlardan kaynaklandığına inanmak çok mu hayalperestçedir? İçeriye hiçbir kötülüğün girmemesi için büyük özen gösterilmiştir o bahçelerde. Kendi amaçlarımız için karanlık güçleri davet etmek iyidir hoştur da, okültün çığırından çıkıp etrafa saçılmasını kimse istemez.
📖 Sayfa 74 · Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland
Sıkça Sorulan Sorular
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi kimin eseridir?
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, Bridget Boland, Maureen Boland tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2021'de yayımlanmıştır. Türkçeye Çiçek Öztek çevirmiştir.
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi kaç sayfadır?
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi, 128 sayfadır (Alef Yayınevi baskısı).
Bahçıvanlar için Kocakarı İlmi'nin en ünlü sözü nedir?
“Meçhul şair şu dizeleri neden, ne zaman, nasıl bir havada söyledi, ah bir bilsek: Ah batı rüzgârı, ne zaman eseceksin, Es ki az yağmur çok olsun Ah Yüce Tanrı'm, ben de sevgilim kollarımda Ve yatağımda olayım yine!”