Büyük Satranç Tahtası adlı eser, Zbigniew Brzezinski tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1998'de okurlarla buluşmuştur. Bu sayfada, eserden akılda kalan en etkileyici bölümler bir araya getirildi.
Büyük Satranç Tahtası'dan En Beğenilen Alıntılar
Bu nedenle Avrasya, küresel üstünlük mücadelesinin oynandığı satranç tahtasıdır
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
“İmparatorluklar doğaları gereği siyasi olarak istikrarsızdır; çünkü bağımlı birimler her zaman daima daha fazla bağımsızlığı tercih eder ve bu tür birimlerdeki muhalif seçkinler fırsat yakaladıklarında daha fazla bağımsızlık kazanmak için harekete geçer. Bu anlamda, imparatorluklar çökmez; daha ziyade dağılırlar. Bu bazen olağanüstü şekilde hızlı olursa da, genelde çok yavaş olur."
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
***
📖 Sayfa 25 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
İmparatorluklar doğaları gereği siyasi olarak istikrarsızdır; çünkü bağımlı birimler her zaman daima daha fazla bağımsızlığı tercih eder ve bu tür birimlerdeki muhalif seçkinler fırsat yakaladıklarında daha fazla bağımsızlık kazanmak için harekete geçer.
***
***
📖 Sayfa 59 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Uluslarası ilişkiler tarihinin büyük bölümünde toprak hakimiyeti siyasi anlaşmazlıkların odağıydı.
***
***
📖 Sayfa 219 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Rusya’nın rolü büyük ölçüde azalmıştır. Eskiden Rus egemenliğinde olan Orta Asya, uluslararası rekabetin nesnesi olmuştur.
***
***
📖 Sayfa 51 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Şu anda, eşi olmayan Amerikan küresel hegemonyası rakipsizdir. Ama önümüzdeki yıllarda da rakipsiz kalacak mıdır?
***
***
📖 Sayfa 47 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika’nın küresel üstünlüğü, sözcüğün tam anlamıyla dünyayı kuşatan, özenle tasarlanmış müttefikler ve koalisyonlar sistemiyle desteklenir.
***
1955’te Avrupa Birliği’nin kurulmasının görüşüldüğü Messina’daki konferansta bile, resmi İngiliz sözcüsünün Avrupa’nın mimarı olmak için toplanmış kişilere açıkça şunları savunduğunu
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
yazmaktadır:
“Üzerinde tartıştığınız, ileride yapılacak bu
anlaşmanın üzerinde fikir birliğine varılmasına ihtimal yoktur; fikir birliğine varılsa bile, uygulanma ihtimali yoktur. Ve uygulansa bile, İngiltere için hiçbir şekilde
kabulü mümkün değildir... au revoir et bonne chance.
(Elveda ve iyi şanslar.)”
Bu sözlerin üzerinden kırk
“...bir insan elindekilerden daha fazlasını kavrayabilmelidir, öyle olmasa cennet ne içindir?”
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Avrupalılar Amerikan "hegemonyasına" üzülmektedir, ama onun tarafından korunmanın keyfini sürerler.
📖 Sayfa 90 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerikan etnik toplulukları ABD'nin yurtdışı siyasetini de etkilemeye çabalar, bunların en etkili olanları Yahudi, Yunan ve Ermeni lobileridir.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Avrasya Balkanları etnik bir mozaiktir. Devletlerin sınırları 20’ler de 30’larda, Sovyet cumhuriyetleri resmi olarak kurulurken Sovyet haritacıların arzusuna göre çizilmiştir. (Hiçbir zaman Sovyetler Birliği’ne dâhil olmamış Afganistan bir istisnadır.) Sınırları genel olarak etnik ilkelerle çizilmiştir. Ama Kremlin’in, Rus İmparatorluğunun güney bölgesini içten
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
bölüp boyun eğdirme çıkarını da yansıtırlar.
Dillerinde “Rusya” sözcüğü “aç ülke” anlamına gelen Çinliler daha da kibirliydiler.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
***
📖 Sayfa 52 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Avrasya yerkürenin en büyük kıtasıdır ve jeopolitik olarak bir eksendir. Avrasya’ya hükmeden bir güç, dünyanın en ileri ve ekonomik olarak en verimli üç bölgesinden ikisini kontrol edecektir.
***
***
📖 Sayfa 33 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Küresel gücün günümüzdeki tanımına daha yakın bir anoloji bulmak için Moğol İmparatorluğu olgusuna bakmalıyız. Ortaya çıkışı, büyük ve iyi organize olmuş karşıt güçlerle yapılan mücadelerle sağlanmıştır.
***
***
📖 Sayfa 13 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Avrasya yaklaşık olarak beş yüz yıl önce, kıtaların siyasi olarak etkileşimde bulunmaya başlamasıyla birlikte, dünya iktidarının merkezi olmuştur.
***
***
📖 Sayfa 79 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Batı tarafından inşa edilen Avrupa bölgesinin yeni organizasyonu, özde dünyanın bu bölgesinde yeni, nispeten küçük ve zayıf ulus- devletlerin, NATO,AB, vb yoluyla desteklenmesi fikri üzerine kurulmuştur.
***
Sovyetler Birliği'nin çöküşünden önce, Hazar Denizi, güneyinde İran'a ait küçük bir bölüm haricinde, fiilen bir Rus gölüydü. Hırslı Batılı petrol yatırımcılarının
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
üşüşmesinden güç alan, bağımsız, koyu milliyetçi Azerbaycan'ın ve aynı şekilde bağımsız Kazakistan ve Türkmenistan'ın ortaya çıkışıyla, Rusya Hazar Denizi havzası zenginliklerinin beş talepkârından yalnızca birisi durumuna düştü.
Artık bu kaynakları kendinden emin biçimde, canı istediği gibi kullanabileceğini varsayamazdı.
"Napolyon, bir ulusun coğrafyasını bilmenin onun dış politikasını da bilmek olduğunu söylemiştir."
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
“Avrasya, dünya hâkimiyeti için en önemli jeopolitik ödüldür.”
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
***
📖 Sayfa 35 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Dünyanın en büyük karasal imparatorluğu, 1206-1405 yılları arasında iki yüz yıl hüküm sürdükten sonra, hiçbir iz bırakmadan ortadan kayboldu.
***
***
📖 Sayfa 19 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Kesin olarak ifade etmek gerekirse, 1. Dünya Savaşı yine de ağırlıklı olarak Avrupa savaşıdır, küresel bir savaş değildir. Ama öz-yıkıcı karakteri, Avrupa’nın, dünyanın geri kalanı üzerindeki siyasi, ekonomik ve kültürel hegemonyayasının bitişinin başlangıcını belirlemiştir.
***
Bir zamanlar Napolyon, bir ulusun coğrafyasını bilmenin onun
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
dış politikasını da bilmek olduğunu söylemiştir.
***
📖 Sayfa 83 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Potansiyel olarak en tehlikeli senaryo Çin, Rusya ve belki de İran’ın büyük koalisyonudur. Bu hegemonya karşıtı koalisyon ideoloji ile değil, birbirini tamamlayan yakınmalarla olacaktır.
***
1999’a kadar ilk yeni Orta Avrupalı üyeler, AB’ye girişleri muhtemelen 2002 ya da 2003’ten önce gerçekleşmeyecek
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
olmasına rağmen NATO’ya kabul edileceklerdir.
***
📖 Sayfa 37 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Din birleştirici bir doktrindi ve yayılmacı misyonerlik çabaları için kaynak teşkil ediyordu.
***
Asya'da ekonomik başarının insani gelişime paralel gitmediği rahatlıkla söylenebilir.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Kesin olarak ifade etmek gerekirse, I. Dünya Savaşı yine de ağırlıklı olarak "Avrupa" savaşıdır. Küresel bir savaş değildir.
📖 Sayfa 19 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Almanya Avrupa’ya tutkulu bağlılığını tarihi
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
bir temizlik, ahlaki ve siyasi güvenirliliğinin
yeniden inşası olarak görmektedir. Almanya Avrupa aracılığıyla kendini kurtararak kendi büyüklüğünü restore etmekte, bu esnada Avrupa’nın Almanya’ya karşı olan kızgınlığını ve korkusunu harekete geçirmeyen bir misyon kazanmaktadır.
***
📖 Sayfa 41 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika’nın ekonomik dinamizmi küresel üstünlüğün uygulanması için gerekli önkoşulu sağlamaktadır.
***
Sanki jeopolitikacıların “kalp bölgesi” küresel haritadan aniden sökülüp alınmıştı.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Neredeyse tek bir Rus ailesi dahi normal uygarca yaşam şansına sahip olmamıştır.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
İmparatorluk sonrası bir devlet olan Türkiye halen kimliğini tanımlama sürecindedir.
📖 Sayfa 188 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
“İdealizmin ve bencilliğin harmanı güçlü bir bileşimdir.”
📖 Sayfa 47 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Genelde pek çok Amerikalı, ülkelerinin tek küresel süper güç olarak yeni konumundan özel bir memnuniyet duymamaktadır.
📖 Sayfa 44 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika için temel konu, Fransa-Almanya bağlantısına dayanan, varlığını sürdürebilir, ABD’ye bağlı küresel Amerikan üstünlüğünün etkin olarak uygulanmasında çok gerekli olan katılımcı demokratik uluslararası sistemi yayğınlaştıran Avrupa'nın nasıl inşa edileceğidir.
📖 Sayfa 89 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Özellikle Amerika-Avrupa ilişkileri kötüleşirse Amerika'yı kıtadan çıkarmak için Avrupa-Rusya koalisyonu düşünülebilir.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Almanya için kurtuluş+güvenlik=Avrupa+Amerika’dır.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Söylentilere göre bir zamanlar Napolyon, bir ulusun coğrafyasını bilmenin onun dış politikasını da bilmek olduğunu söylemiştir.
📖 Sayfa 59 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Bir devletin askeri, ekonomik ve siyasi gücü ne kadar büyükse, bu devletin önemli jeopolitik çıkarlarının, etkisinin ve katılımının, sınır komşularının ötesindeki çapı da o kadar büyüktür.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Fransa, ne Amerika'nın Avrupa politikasının jeostratejik temellerini engelleyecek kadar ne de Avrupa'nın lideri olacak kadar güçlüdür
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Sovyetler Birliği’nin başarısızlığı ve çöküşü, Batı Yarıküre’den bir gücün, Amerika Birleşik Devletleri’nin, tek başına ve aslında gerçek anlamıyla ilk küresel güç olarak hızlı
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
yükselişinin son hamlesiydi.
Rusya bölgede yeniden emperyalist egemenlik kazanmak ya da diğerlerini bölgeden dışlamak için çok zayıftır.Türkiye ve İran etkili olacak kadar güçlüdür. Ama kendi iç hassasiyetleri, bölgenin, kuzeyden ve çatışmalardan kaynaklanacak meselelerle baş edemeyecek hale gelmesine yol açabilir.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Fransa, Almanya, Rusya, Çin ve Hindistan büyük ve etkin oyunculardır; öte yandan, İngiltere, Japonya ve Endonezya çok önemli ülkeler olmakla birlikte bu
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
şekilde nitelendirilmezler. Ukrayna, Azerbaycan, Güney Kore, Türkiye ve İran kritik olarak önemli jeopolitik eksen rolünü oynarlarken, Türkiye ve İran'ın her ikisi de bir ölçüde, daha sınırlı kapasiteleri dahilinde aynı zamanda jeostratejik ola-
rak da etkindirler.
"Sibirya'nın boş bölgeleri adeta Çin'in sömürgeleştirmesi için göz kırpmaktadır."
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika için en önemli jeopolitik ödül Avrasya'dır.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Eski imparatorlukların acımasız çağlarını çağrıştıran bir terminolojiyle söylemek gerekirse, yayılmacı jeostratejilerin üç büyük ön koşulu, gizli anlaşmaları önlemek, güdümlü devletlerin güvenlik açısından bağımlılıklarını devam ettirmek, tebaaları itaatkâr kılmak, koruma altında tutmak ve barbarların bir araya gelmesini önlemektir.
📖 Sayfa 63 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
***
📖 Sayfa 173 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Rusya Avrupa’ya doğru ne kadar hızlı hareket ederse Avrasya’nın kara deliği, modernleşen ve demokratikleşen toplum tarafından o kadar erken doldurulacaktır.
***
Amerikan tarzının örnek alınması dünyayı sararken, bu durum, dolaylı ve görünüşe göre uzlaşmaya dayalı Amerikan hegemonyasının uygulaması için daha uygun bir zemin yaratmaktadır.
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Eylül 1995’te Başkan Yeltsin BDT’ye yönelik Rus hhedeflerini belirleyen Rus politikası hakkında resmi bir belge
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
yayımladı: “Rusya’nın BDT’ye yönelik politikasının ana hedefi, dünya topluluğunda gerçek yerlerini talep etme
yeteneğinde, ekonomik ve toplumsal olarak bütünleşmiş devletler topluluğu yaratmak... Sovyetler Birliği sonrası bölgenin topraklarında yeni devletlerarası siyasi ve ekonomik sistemin oluşturulmasında lider kuvvet olarak Rusya’yı desteklemektir.”
Bağımsızlıklarını yeni kazanan devletlere
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
savunma ve bağımsızlıklarını sağlamlaştırmaları için ne ölçüde destek verilmelidir? Rusya aynı anda hem güçlü hem demokratik olabilir mi? Eğer yeniden güçlü olursa, eski imparatorluk hâkimiyetini yeniden kazanmak için uğraşmayacak mıdır? Böyle bir durumda hem imparatorluk hem demokrasi olabilir mi?
1994’te, eskiden Batıcılığın önceliğinin ateşli savunucusu olan Dışişleri Bakanı Andrei Kozyrev’in Rusya’nın “yüzyıllar
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
boyunca kendi çıkar alanı olan bölgelerde askeri varlığını koruması gerektiği” şeklindeki sözlerinde aslında Ambartsumov’un sözleri yankılanıyordu.
Uzun vadede küresel politikalar hegemonyacı gücün tek bir devletin elinde toplanmasına giderek daha az uygun olmaktadır. Bu yüzden Amerika yalnızca ilk ve de tek gerçek küresel süpergüç değil, muhtemelen sonuncu süpergüçtür.
📖 Sayfa 285 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika için temel konu, Fransa-Almanya bağlantısına dayanan, varlığını sürdürebilir, ABD ye bağlı, küresel Amerikan üstünlüğünün etkin olarak uygulanmasında çok gerekli olan katılımcı demokratik uluslararası sistemi yaygınlaştıran Avrupanın nasıl inşa edileceğidir..
📖 Sayfa 105 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Türkiye, Karadeniz Bölgesi'nde istikrar sağlamakta, Karadeniz'e Akdeniz'den ulaşımı kontrol etmekte, Caucasus'ta Rusya'yı dengelemekte, İslam muhafazakârlığına karşı halen panzehir olmakta ve NATO'nun güneydeki güvencesi olarak hizmet etmektedir.
📖 Sayfa 73 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Amerika'nın siyasi kurumları ve serbest piyasa ekonomisi, modası geçmiş ayrıcalıklar veya katı sosyal hiyerarşiler yüzünden kişisel hayallerinin peşinden koşmaları engellenmediği için, hırslı ve toplumsal putlara saldıran yaratıcı kişilere benzeri görülmemiş fırsatlar sunmuştur. Kısaca, ulusal kültür az rastlanır bir şekilde ekonomik büyümeyle uyumludur. Üstelik yurtdışındaki en yetenekli bireyleri kendine hızla çekip hızla asimile ederek, ulusal gücün büyümesine de olanak sunmuştur.
📖 Sayfa 18 · Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
"Batı Avrupa halihazırda ortak pazardır, ama tek bir siyasi varlık olmaktan halen çok uzaktır."
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
" Güç arayışında gerekli olan ekonomik fedakarlık, yani savunma harcamaları ve insani fedakarlık, hatta profesyonel askerlerin ölümü ve yaralanmaları bile, demokratik içgüdülerle uyuşmaz. Demokrasi yayılmacı seferberliğe karşıdır."
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski
Sıkça Sorulan Sorular
Büyük Satranç Tahtası kimin eseridir?
Büyük Satranç Tahtası, Zbigniew Brzezinski tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1998'de yayımlanmıştır. Türkçeye Yelda Türedi çevirmiştir.
Büyük Satranç Tahtası kaç sayfadır?
Büyük Satranç Tahtası, 293 sayfadır (İnkılâp Kitabevi baskısı).
Büyük Satranç Tahtası'nın en ünlü sözü nedir?
“Bu nedenle Avrasya, küresel üstünlük mücadelesinin oynandığı satranç tahtasıdır”