Roland Barthes'in Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler) adlı eseri, sanat alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 1980'de yayımlanmıştır. Sanat severlerin Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler)'den seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler)'den En Beğenilen Alıntılar
Çünkü yitirdiğim şey bir Biçim (Anne) değil,
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
bir varlıktı; bir varlık da değil, bir nitelikti (bir ruhtu): zorunlu olan değil, yeri doldurulamaz olandı. Anne'siz yaşayabilirdim (hepimizin
er ya da geç yaptığı gibi); ama geriye kalan yaşam kesinlikle ve tümüyle iyileştirilernez (niteliksiz) olacaktı.
Portre fotoğrafı kapalı bir kuvvetler alanıdır. Burada dört görüntü repertuvarı kesişir, birbirine karşı koyar, birbirini çarpıtır. Mercek önündeki ben, aynı anda: olduğumu sandığım, başkalarının olduğumu sanmalarını istediğim, fotoğrafçının olduğumu sandığı, ve fotoğrafçının sanatını göstermek için kullandığıyımdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Sanki mastarsız, yalnızca zaman ve kipi olan bir fiilin doğasını arıyor gibiydim.
📖 Sayfa 74 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf sessiz olmalıdır (yaygaracı fotoğraflar vardır, onları sevmem): bu bir ölçülülük sorunu değil, bir müzik sorunudur. Mutlak olan özellik ancak bir sessizlik hali ve çabası içinde sağlanabilir (gözlerimizi yummak görüntüyü sessizlikte konuşturmaktır). Fotoğrafın beni duygulandırması için onu her zamanki zırvalarından geri çekmem gerekir: 'Teknik", "Gerçeklik", "Röportaj", "Sanat", vb.: susmak, gözlerimi kapatmak, ayrıntının kendi ahengiyle etkin bilince yükselmesine izin vermek.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Toplum, Fotoğrafı uysallaştırma, kim olursa olsun ona bakanı yüzünün ortasında patlamakla tehdit edip duran deliliği yumuşat ma kaygısı içindedir. Bunu yapmak için de iki yöntemi vardır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Sonuç olarak Fotoğraf korkuttuğu, ittiği ve hatta damgaladığı zaman değil, kara kara düşündürdüğü zaman yıkıcıdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf ile düz Ölüm' e gireriz. Bir gün bir dersimden çıkarken birisi bana hor görerek: "Ölümden çok düz söz ediyorsunuz." demişti - sanki Ölüm'ün dehşeti onun yavanlığı değilmiş gibi! Aslında dehşet şudur: en çok sevdiğim insanın ölümü ve O' nun derinlerine inip dönüştüremeden bakıp durduğum fotoğrafı hakkında söyleyecek bir sözümün olmaması. Sahip olduğum tek "düşünce", bu ilk ölümün sonunda kendi ölümümün de yazılı olduğudur; iki ölüm arasında beklemekten başka yapacak bir şey yoktur; şu ironiden başka bir kaynağım yoktur: "söylenecek şey yok"tan söz etmek.
📖 Sayfa 110 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Var olan her şeyin, bir gün yok olacağını bilen kişiler, önlerine çeşitli hedefler koyarlar.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
... fotoğraf sonradan korkunçlaşıyorsa bunun nedeni söz gelişi fotoğrafın cesedin ceset olarak canlı olduğunu onaylamasıdır: bu ölü bir şeyin yaşayan görüntüsüdür. Çünkü fotoğrafın hareketsizliği, her nasılsa iki değişik kavram arasındaki sapıkça bir karışıklığın sonucudur.
📖 Sayfa 76 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
“Biz nesneleri aklımızdan çıkarmak için fotoğraflarız. Öykülerim gözlerimi kapamanın bir yoludur.”
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf'a yüklediğimiz ayırımlar gerçekten de ya deneyime dayanır (Profesyonel/Amatör), ya sözbilimseldir (Görünümler/Nesneler/Portreler/Çıplaklar), ya da estetiğe dayanır(Gerçekçilik/Resimselcilik): Bu ayrımlar her durumda öteki, daha eski temsil biçimlerine de kolaylıkla uygulanabileceğinden, hepsi nesnenin dışında ve nesnenin ancak Yeni'nin ortaya çıkışı olabilecek özü ile de (eğer varsa tabii) ilişkisizdir.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
..onun varlığı, aynı dünyaya ait olmadığı için heterojen kalan iki süreksiz elemanın birlikte varolmasından geliyordu.
📖 Sayfa 30 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
‘Bugünlerde ben de her yerde fotoğraf görüyorum.’
📖 Sayfa 28 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Çünkü Fotoğraf, kendimin, bir başkası olarak ortaya çıkması, bilincin özdeşlikten kurnazca ayrılışıdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
... âşık olduğum birinin yaşamını geriye doğru izlemiştim.
📖 Sayfa 71 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
işte etnografik bir soru: acaba belirli bir dönemde tırnaklar ne kadar uzun bırakılıyordu?Fotoğraf bunu bana portre resimlerinden çok daha iyi söyler. Bir alt bilgiyle yetinmeme izin verir: bana nesne parçalarından oluşan bir koleksiyon sunar, belki de bana ait bir fetişizmin gururunu okşar: bilgiyi seven, onu sevgisel olarak yeğleyen bu "ben" için.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Rengin (gerçekte nasıl olduğu önemli değil) siyah beyaz fotoğrafın özgün hakikati üzerine sonradan uygulanmış bir kaplama olduğunu düşünmüşümdür hep. Benim için renk yapmacık bir şey, bir kozmetiktir (tıpkı cesetleri boyamakta kullanılan gibi).
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf sınıflandırılamaz. Çünkü onun olaylarından bunu veya şunu belirtmek için bir neden yoktur; belki de Fotoğraf, onu bir dil olma şerefine erdirecek bir gösterge kadar ham, kesin ve soylu olmak için çırpınıyordur: ancak ortada bir gösterge olabilmesi için bir de belirti olması gerekir. Bir belirtme ilkesinden yoksun olan fotoğraflar almayan, ama aynı süt gibi dönen göstergelerdir. Göze nasıl görünürse görünsün, ne türden olursa olsun, fotoğraf görünmez: gördüğümüz şey aslında o değildir.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
"Anneyi eğiten çocuktur."
📖 Sayfa 71 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotograf, özü bakımından asla bir anı olmadığı gibi (anının dilbilgisi anlatımı geçmiş zaman olurdu, oysa Fotoğraf'ın zamanı geniş zamandır), gerçekte de anıyı durdurur, çabucak bir karşı-anı haline gelir.
📖 Sayfa 85 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
.. içimdeki tek bir kesin şeye (ne kadar safça olursa olsun) tanık oluyordum: her türlü indirgeyici sisteme karşı umutsuz bir direnç.
📖 Sayfa 20 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğrafların birçoğu için beni onlardan ayıran şey Tarih'ti. Tarih henüz doğmadığımız zaman değil midir basitçesi? Annemin, benim onu anımsayabileceğimden önceki giysilerinde kendi varolmayışını okuyabiliyorum.
📖 Sayfa 65 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
"O'nun özünü değil, farklarını tanıyordum."
📖 Sayfa 67 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Bir insanın bulunduğundan emin olduğu tek yer anne karnıdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Anne'siz yaşayabilirdim (hepimizin er ya da geç yaptığı gibi); ama geriye kalan yaşam kesinlikle ve tümüyle iyileştirilemez (niteliksiz) olacaktı.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Eğer Fotoğraf mite biraz olsun duyarlılığı kalmış bir dünyaya aitse, şu simgenin zenginliğine sevinmemiz gerekir: âşık olunan beden, aslında değerli bir metalin, gümüşün (anıt ve lüks yaşam) aracılığı ile ölümsüzleştiriliyor; buna bir de bu metalin Simya'nın bütün metalleri gibi canlı olduğu düşüncesini ekleyebiliriz.
📖 Sayfa 77 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Mit biçiminde olmadıkça, geçmiş ve Tarih'e inanmaya karşı umutsuz bir direncimiz olduğunu düşünüyorum. Bu dirence ilk
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
kez Fotoğraf bir son verebiliyor: bundan sonra geçmiş şimdiki zaman kadar, kağıt üzerinde gördüğümüz ise elle dokunduğumuz
kadar kesindir. Dünya tarihini ikiye bölen -hep söylendiği gibi sinemanın değil- Fotoğraf'ın ortaya çıkışıdır.
Düşüncemden şunu da atamıyordum: ben bu fotoğrafı zaman içinde geriye doğru giderek bulmuştum. Yunanlılar, Ölüm' e tersten girmişlerdir: önlerinde duran onların geçmişiydi aslında. Ben de aynı biçimde kendimin değil, ama aşık olduğum birinin yaşamını geriye doğru izlemiştim.
📖 Sayfa 88 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf korkuttuğu, ittiği ve hatta damgaladığı zaman değil,kara kara düşündürdüğü zaman yıkıcıdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
“Görüntü için gerekli koşul, görmedir" demiş Janouch, Kafka'ya; Kafka da gülümseyerek yanıtlamış: "Biz nesneleri aklımızdan çıkarmak için fotoğraflarız. Öykülerim gözlerimi kapamamın bir yoludur."
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Varolan her şeyin, bir gün yok olacağını bilen kişiler, önlerine çeşitli hedefler koyarlar.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Poz'un öldürücü katmanını
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
yırtıveren bu metalik sesleri neredeyse şehvetle, Fotoğraf'ta tutkumun takıldığı asıl -ve tek- şeylermişcesine seviyorum.
Bir kahvede çevremizdeki müşterileri gösteren biri (haklı olarak) şöyle demişti bana: "Bak, ne kadar iç karartıcılar! Bugünlerde görüntüler insanlardan daha canlı." Dünyamızın belirtilerinden biri de sanırım bu tersine dönmedir.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Anlamıştım ki bundan böyle Fotoğraf'ın kanıtını zevk açısından değil, ama romantik olarak aşk ve ölüm dediğimiz şeyle ilişkisi bakımından soruşturmalıydım.
📖 Sayfa 90 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Hiç kimse; ister gerçek, ister zihinsel olsun, kopyanın kopyasından başka bir şey değildir (belli fotoğraflarda vermek istediğim görüntümle kendimi uyum içinde bulup bulmadığıma bakarak en fazla diyebileceğim, kendime katlanıp katlanamayacağımdır).
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
acayip bir eylem: durmadan kendime öykünürüm ve bu yüzden her fotoğrafım çekildiğinde (ya da buna izin verdiğimde) bir yanlış olma bazen de (karabasanlardakiyle karşılaştırılabilecek bir sahtekarlık duygusunun acısını çekerim. Görüntü repertuvarı bakımından (benim kastettiğim) Fotoğraf, doğruyu söylemek gerekirse, benim ne özne, ne nesne, ama bir nesneye dönüştüğünü hisseden özne olduğum o gizli anı temsil eder: o anda ölümün (arada kalan olayın) bir mikro çeşidini yaşarım: tam anlamıyla bir hayalet haline gelirim.
📖 Sayfa 24 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Mercek önündeki ben, aynı anda olduğumu sandığım, başkalarının olduğumu sanmalarını istediğim, fotoğrafçının olduğumu sandığı ve fotoğrafçının sanatını göstermek için kullandığıyımdır.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf'ta Zaman'ın hareketsizleştirilmesi aşırı ve korkunç bir boyut kazanır. Zaman oburca yutulmuştur.
📖 Sayfa 85 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Ancak maske, Fotoğraf'ın asıl zor olan bölgesidir. Görünüşe bakılırsa toplum saf anlama pek güvenmez: anlamı ister, ama daha az şiddetli olması için de bu anlamın (sibernetikte söylendiği gibi) bir gürültü ile çevrelenmesini ister. Yani anlamı (etkisi demiyorum) çok çarpıcı olan bir fotoğraf hemen saptırılır; onu artık politik olarak değil, estetik olarak tüketiriz.
📖 Sayfa 40 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Punctum, birçok zaman bir "ayrıntı," yani bir nesne parçasıdır. Bu yüzden punctum'a örnekler vermek bir bakıma kendimi teslim etmek demektir.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf sessiz olmalıdır (yaygaracı fotoğraflar vardır, onları sevmem): bu bir ölçülülük sorunu değil, bir müzik sorunudur. Mutlak olan özellik ancak bir sessizlik hali ve çabası içinde sağlanabilir (gözlerimizi yummak görüntüyü sessizlikte konuşturmaktır). Fotoğrafın beni duygulandırması için onu her zamanki zırvalarından geri çekmem gerekir: 'Teknik", "Gerçeklik", "Röportaj", "Sanat", vb.: susmak, gözlerimi kapatmak, ayrıntının kendi ahen-giyle etkin bilince yükselmesine izin vermek.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
.. aynı yüzün o kadar çok okunuşu vardır ki...
📖 Sayfa 25 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Bazı fotoğraflara bakarken kültürsüz ve ilkel bir insan olmak istiyorum.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
... alınyazısı (içinde bir şey ya da birisi olmayan tek fotoğraf yoktur) Fotoğrafı sonsuz bir nesneler karmaşasına sokar: neden bu nesneyi ya da bu anı seçiyoruz (fotoğraflıyoruz) da bir başkasını değil?
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
‘Fotoğraf, yalnızca aldatmaca olduğunda yorucudur.’
📖 Sayfa 103 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
‘Fotoğrafçının “ikinci bakışı”, “görmekten” değil orada bulunmaktan oluşur.’
📖 Sayfa 63 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
...mutlak olarak saf olduğu sürece maske anlamdır...
📖 Sayfa 41 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Freud ise, anne bedeni “kişinin daha önce bulunduğundan emin olabileceği tek yerdir” diyor.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
İsimlendirebildiğim bir şey beni gerçek anlamıyla delemez.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Bir fotoğrafı iyice görebilmek için en iyisi bir başka yöne bakmak ya da gözlerini kapamaktır. "Görüntü için gerekli koşul, görmedir" demiş Janouch, Kafka'ya; Kafka da gülümseyerek yanıtlamış: "Biz nesneleri aklımızdan çıkarmak için fotoğraflarız. Öykülerim gözlerimi kapamanın bir yoludur."
📖 Sayfa 57 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
ben ilkel bir insan, bir çocuğum -ya da bir manyak;tüm bilgiyi, tüm kültürü dışlıyor, kendiminkinden başka bir gözden herhangi bir şey miras almayı reddediyorum...
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Yasın yavaş yavaş çalışarak acıyı sildigi söylenir; ben buna inanamadım, inanamam; çünkü benim için Zaman kayıp duygusunu yok eder (artık ağlamam), hepsi bu. Ancak gerisi için her şey donup kalmıştı. Çünkü yitirdiğim şey bir Biçim (Anne) değil, bir varlıktı; bir varlık da değil, bir nitelikti (bir ruhtu): zorunlu olan değil, yeri doldurulamaz olandı.
📖 Sayfa 74 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
"Bence görünüm fotoğrafları (kent ya da kır) gezilebilir değil, yaşanabilir olmalıdır."
📖 Sayfa 45 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf uzatılmış, yüklenmiş bir kanıttır - sanki temsil ettiği şeyin biçimini değil de (tam tersine), onun asıl var oluşunu karikatürize ediyor gibidir. Olaybilim görüntü için, hiçlik olan nesnedir der. Oysa benim Fotoğraf'ta saptadığım yalnızca nesnenin yokluğu değildir; aynı zamanda tek bir ve aynı hareketle, aynı biçimde, bu nesnenin gerçekten var olmuş olduğu, ve onu gördüğüm yerde bulunmuş olduğu gerçeğidir. İşte delilik buradadır; çünkü bugüne dek aracılar dışında hiçbir temsil beni bir şeyin geçmişine inandıramamıştı.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Eninde sonunda benim fotoğrafımda aradığım (ona bakışımı belirleyen "niyet") Ölüm'dür. Ölüm, o fotoğrafın eidos'udur. Gariptir, bu yüzden fotoğrafım çekilirken hoş görebildiğim, sevdiğim, bana tanıdık gelen tek şey makinenin sesidir. Bana kalırsa Fotoğrafçı 'nın organı gözü değil (ki bu beni korkutur), parmağıdır: makinenin tetiğine ve plakaların metalik hareketine bağlı olan şey. Poz'un öldürücü katmanını yırtıveren bu metalik sesleri neredeyse şehvetle, Fotoğraf'ta tutkumun takıldığı asıl -ve tek- şeylermişçesine seviyorum.
📖 Sayfa 25 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
‘Fotoğrafın kendisi hiçbir biçimde canlandırılmış değildir, ama beni canlandırır.’
📖 Sayfa 32 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Yine de annemin bu fotoğraflarında her zaman kenara ayrılmış,saklanmış ve korunmuş bir yer vardı:gözlerinin parlaklığı.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Tarih isteriktir: yalnızca onu düşünür, ona bakarsak oluşur ve ona bakabilmek için onun dışında kalmamız gerekir. Ben, yaşayan bir ruh olarak Tarih'in tam karşıtıyım, onu yalanlarım ve kendi tarihim için onu yıkarım, benim için "tanıklara" İnanmak, ya da en azından onlardan biri olmak olası değildir..
📖 Sayfa 66 · Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Anımsadığım bir fotoğrafı pekâlâ baktığım bir fotoğraftan daha iyi bilebilirim.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Fotoğraf'ın sonsuza dek kopyaladığı şey aslında yalnız bir kez olmuştur. Varoluş açısından asla yinelenemeyecek olanı, mekanik olarak yineler Fotoğraf.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes
Sıkça Sorulan Sorular
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler) kimin eseridir?
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), Roland Barthes tarafından yazılmıştır ve ilk kez 1980'de yayımlanmıştır. Türkçeye Reha Akçakaya çevirmiştir.
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler) kaç sayfadır?
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler), 141 sayfadır (Altıkırkbeş Basın Yayın baskısı).
Camera Lucida (Fotoğraf Üzerine Düşünceler)'in en ünlü sözü nedir?
“Çünkü yitirdiğim şey bir Biçim (Anne) değil, bir varlıktı; bir varlık da değil, bir nitelikti (bir ruhtu): zorunlu olan değil, yeri doldurulamaz olandı. Anne'siz yaşayabilirdim (hepimizin er ya da geç yaptığı gibi); ama geriye kalan yaşam kesinlikle ve tümüyle iyileştirilernez (niteliksiz) olacaktı.”