Daniel C. Dennett'in kaleminden dökülen sözler, okurların hafızasında yer etmiştir. Aşağıda 100 söz, hangi eserden alındığıyla birlikte listelendi.
En Beğenilen Daniel C. Dennett Sözleri
“Kişi kendi duyu algılarından kuşku duymaya başladığında, bu kuşku tıpkı bir enfeksiyon gibi soyut düşüncelerin gitgide daha yüksek düzeylerine yayılır ve sonunda tüm inanç sistemi güvensizlik dolu bir kuşku kütlesi biçimini alır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Eğer bilimsel yöntemlerin temelini kabul edersek, doğa izdüşümsel değil nesneldir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Eğer psikolojik ve biyolojik indirgemeciliği birbirine katarsak ve örtüştüklerini varsayarsak, zihinden anatomi ve fizyolojiye, hücre fizyolojisine, moleküler biyolojiye ve atom fiziğine doğru giden bir açıklamalar dizisi elde ederiz.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Düşünmeyi bıraktım. Garip bir sükunet, acayip uyanık bir gevşeklik ya da hissizlik geldi üzerime. Akıl, hayal gücü ve bütün zihinsel laf kalabalığı sona erdi. Belki de ilk kez sözcükler yetersiz kaldı. Geçmiş ve gelecek uzaklaştı.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Eğer gerçekler bizim düşündüğümüz kadar tutarlı değilse, eğer gerçek değilse, herhangi bir şeyi deşmek için harcanmış saatler sıra dışı şeyler üretir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Yaşamın başlangıcı temel fizik yasalarını ortadan kaldırmıyor ama moleküler olayların büyük boyutlu sonuçları gibi bir yenilik katıyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öz saygı içeren davranışlar için gereken denetim yapılarının, özbilinci bir yana bırakın, bilinç olmadan da kurulabilmesi mümkün gibi görünüyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“İkinci dili öğrenmek kişinin anadilini aşmasını gerektirir. Yeni dili düşüncelerin oluştuğu ortama karıştırmak gerekir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Gerektiği zaman durum, yeni alternatifleri taşıyacak daha başka dallar üretir.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Ölçümleme, matematiksel bir soyutlama olan olasılıktan farklı olarak, bir olayı oluşturan şeydir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Hayalimizdeki dünyalarla, tanıdığımız dünyaya paralel biçimde yürüyen alternatif dünyalar arasında belirgin bir bağlantı vardır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Bilgi, nesnel ile öznelin garip bir karışımıdır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Hiçbir kimyager ya da mühendis insan cildinden ayırt edilemeyen bir malzeme üretebilme iddiasında bulunmuş değildir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Zihin ya da benlik, beyinle mucizevi biçimde etkileşime giren başka bir (fiziksel olmayan) şey değildir, ama beynin organizasyon ve operasyonunun açıklanabilir ve doğal bir ürünüdür.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“İmgeler öylesine kışkırtıcı ki, insan bir anda içeri çekiliveriyor.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Eğer zihinsel süreçler gerçekten fiziksel süreçler ise, doğası gereği belirli fiziksel süreçlere maruz kalması gereken bir şey zaten var demektir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Tahmincilik indirgemeciliğin zamansal tamamlayıcısı olurken, hedefçilik de bütüncülüğün zamansal tamamlayıcısı olur.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öznel olarak nasıl bir şey olduğunu, nesnel olarak bilmek istiyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Felsefe fantezileri iyice saçmalaşınca… akılcı davranıp hiçbir sonuç çıkarmamaya karar veririz.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Senaryonun bu olanaksız yönü, üzerinde durulmadan betimleniyor”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öz-simgenin ayırt edici unsuru 'neye benzediği' değil, üstlenebildiği roldür.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Yapraklarını 'seviyor, sevmiyor," diye mınidanarak kopartıp papatya falı bakan ünlü genç adam, zihninde sevdiğinin iki ayrı modeli üzerine kurulmuş (en az) iki ayn dünya yürütmektedir. Ya da acaba durumların kuantum mekaniği durum bindirmesinin zihinsel bir benzetmesinde sevdiğinin bir zihinsel modelini taşıdığını söylemek daha mı doğru olur? “
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Tek başına bir bireysi, ilkel düşünme düzeyini aşamaz çünkü yalnız olduğundan konuşma becerisini geliştiremez ve konuşma olmayınca da düşünceler kendiliğinden rasgele oluşamaz.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Fabrikadan yeni çıkan bir bilgisayar boşaltılmış bir insan beyni gibidir. Bilgisayarın altprogramları yoktur, tıpkı beynin yetenekleri olmadığı gibi. Bilgisayarın başvuracağı veri düzeni yoktur, tıpkı sıfırlanmış bir beynin anılarının olmadığı gibi.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Kendini başkalarıyla eşleştirme yeteneği yalnızca gelişmiş türlere özgü gibi görünüyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Beyinlerimiz, girdi bilgilerin ilan ettiği çıkmazlarla ve fırsatlarla başa çıkmak için uygun çıktılar bulmayı hayli güvenlilir bir şekilde başarıyor."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
“Üzerine genel görüşlerin inşa edildiği sınıftandırma fikri pek şaşırtıcı değildir, ama doğuştan var olan dağarcığa ait olanların ötesindeki sınıfları denklemleştirmek zekanın ileri bir unsuru gibi görünüyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Vücudunuz uyarılmış olabilir, ama aşık olan sizsiniz."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Evet, düşünme aletleri aynı zamanda birer silahtır ve savaş imgelemi de gayet uygundur."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Çeşitli seçenekler arasında bir karara varabilmek için bir ölçümleme gereklidir. Ölçümleme, matematiksel bir soyutlama olan olasılıktan farklı olarak, bir olayı oluşturan şeydir."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Doğru programlanmış bir bilgisayar gerçekten bir zihindir: çünkü uygun program yüklenen bir bilgisayarın gerçekten anlayabileceği ve diğer bilişsel durumlara sahip olabileceği söylenmektedir”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“İnsanlar "olmak" fiilini sanki geçişli fiilmiş gibi i-haliyle kullanmayı yeğliyorlar! "Olmak" geçişli değil simetrik bir fiildir ama dil bizi simetrisinden uzaklaştırmaktadır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
" Nöronlar böyle değildir. Vücutlarımızı oluşturan hücrelerin büyük bir kısmı muhtemelen yalnızca gönüllü kölelerdir; daha çok, bir kolonide yaşayıp basmakalıp işler yapan ve yaşamlarını görece rekabetsiz (Marksist) bir ortamda geçiren kısır işçi karıncalara benzerler. "
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Her sorgulama, yanlış sorunun sorulmasıyla yanlış bir başlangıç yapma tehlikesi içindedir."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Gerçekler geniş bir olasılıklar denizinde yüzer ve oradan seçilirler gibi görünür; ve belirlenemezcilik herhangi bir yerde bu olasılıkların bulunduğunu ve gerçeğin bir kısmını oluşturduğunu söyler."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
William James
“Maddesel cisimlerin rolü 'etkilerini' gösterip bir uzam 'oluşturmak' olduğundan, bireysi dünyada, bir matematik sistemi bu amaçla işin içine katılır.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Bir kişi deneyimi yaşayan öteki kişiden ne kadar farklıysa, bu girişimden o kadar az başarı bekleyebilir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Merak kediyi öldürmüş olabilir, ama düşünme yeteneğine sahip biz insanları da şaşkınlık çalılarına çektiği açık."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Yapraklarını 'seviyor, sevmiyor' diye mırıldanarak kopartıp papatya falı bakan ünlü genç adam, zihninde sevdiğinin iki ayrı modeli üzerine kurulmuş (en az) iki ayrı dünya yürütmektedir. Ya da acaba durumların kuantum mekaniği durum bindirmesinin zihinsel bir benzetmesinde sevdiğinin bir zihinsel modelini taşıdığını söylemek daha mı doğru olur?"
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Bir düşünün; şu anda başınıza bir darbe inerse, beyninizde bundan önceki birkaç cümleyi okumuş olmanın hiçbir kalıcı izi olmayacaktır. Öyleyse bunların deneyimini yaşayan kimdir? Bir deneyim ancak uzun-vadeli belleğe yerleştiği zaman mı sizin bir parçanız olur? Hiç anımsamadığınız bunca rüyayı acaba kim gördü?“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Herhangi bir zamanda, bir kişinin bir bakış açısı vardır ve bu bakış açısının (bu bakış açısının bağlarnma dayalı olarak içsel olarak saptanan) konumu, aynı zamanda kişinin bulunduğu yerdir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Bilinç, herhangi bir şeyin temsilinin içsel sunumu olduğundan, bir kişinin özbilincinin farkında olması için, bir simgeye, yani kişinin kendisine sunacağı -kişinin öz-simgesine- gerek vardır. Böyle bakınca, bir öz simgeye sahip olmanın, adınızı alnınıza yazıp bütün gün aynaya bakmanız kadar anlamsız ve yararsız olduğu ortaya çıkıyor.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Aynalar evreni yansıtır ama yansıttığı nesneler arasında hiçbir ayrım yapmadığından, hiçbir sınıflandırma göremez.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Kanımızdaki hemoglobin tipik bir protein molekülüdür. Her biri, özel biçimde diziimiş birkaç düzine atomdan oluşan, daha küçük moleküllerin, aminoasitlerin zincirlerinden meydana gelmiştir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Kuantum mekaniği, kim olduklarını açıklamadan 'gözlemci' diye tanınan belirli sistemlere (özellikle bilincin gözlemci statüsünün gerekli bir unsuru olup olmadığını belirtmeden) ayrıcalıklı nedensel statü rolleri verir."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Bilinç içerden, sanki ya hep olan ya da hiç olmayan bir olgu gibidir; ya açık ya da kapalı olan bir iç ışık gibi."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Gerçekten de bir zihinsel olgunun fiziksel yapısını açıklayacak bir kavramımız şimdilik yoktur. Bilinç olmayınca, zihin-beden sorunu ilginçliğini yitirir. Bilinç olunca da umutsuz gibi görünür.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öz-görüşlerin ilkel bir biçimi. Bir yaratığın kendini tanıdığı koşullar ne kadar çeşitli olursa, koşulların kendisini etkilediğinin farkına varırsa, kendi hakkında bilgi edinirse, özsaygılı hareketler tasarlarsa, öz-görüşü o kadar zengin (ve o kadar değerli) olur ve bu açıdan bakınca 'görüş', bilinci gerektirmez.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Nesnel ve öznel dünya görüşleri arasında salınıyoruz ve bu kuşku insan doğasının merkezini oluşturuyor.
📖 Sayfa 46 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Epistemoloji aslında felsefenin gerçek temelidir. Eski epistemologların sorunu ise tümüyle kuramsal yöntemler kullanmalarıdır ve tartışmalarının çoğunun dejenere olup kelime oyunlarına dönmesidir.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Her zihinde her sözcük çok zengin ve taklit edilemez kavramlarla çevrelenmiştir ve yüzeye çıkarmak için ne kadar çabalarsak çabalayalım her zaman bir şeyleri atlayacağımızı biliriz. Yalnızca yaklaşık olmaya çalışabiliriz.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Gerçekler geniş bir olasılıklar denizinde yüzer ve oradan seçilir gibi görünür; ve belirlenemezcilik herhangi bir yerde bu olasılıkların bulunduğunu ve gerçeğin bir kısmını oluşturduğunu söyler.
📖 Sayfa 57 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Bilinç hesaba katılmadan inanılır görünen bir indirgemenin, bilinci de kapsayacak şekilde genişletilebileceğini varsaymak için hiçbir neden yoktur. Bu bakımdan, deneyimin öznel karakteri hakkında hiçbir fikir olmayınca, fizikalist kuramdan neler beklendiğini bilemeyiz.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Felsefeden azade bilim diye bir şey yoktur; yalnızca altta yatan felsefi varsayımları düşünülmeden yapılan bilim vardır."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
-Epistemolog:
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öznel zihinsel durumlar! Metafizik saçmalık! Bakın ben bir uygulamacı epistemoloğum. "Zihin" ve "madde" karşıtlığı konusundaki metafiziksel sorunlar yalnızca epistemolojik karmaşadan ortaya çıkıyor.“
“En aptal yaratığın bile, en tarafsız ifadeyle anlatmak İstersek özsaygıyla davranmak üzere tasarlandığını gösteriyor. Alt düzeydeki bir ıstakozun sinir sistemi bile, öyle düzenlenmiş ki, kendine verdiği zararla başkasına verdiği zararı ayırt edebilİyor ve ikincisini yeğliyor.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Nasıl ben tasarılarımı sizden gizleyebilirsem, benim id'im de bazı şeyleri ego'mdan gizleyebilirdi."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Ya o seni düşlemekten vazgeçerse…
📖 Sayfa 422 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
Borges
"Sistemde ölçümleme yapılmadığı takdirde, fizikçiler sistemin hangi öz halinde bulunduğunu bilemezler. Aslında sistemin hangi öz halinde bulunduğunu kendisinin de 'bilmediği' ve gözlemci elini musluğun altına uzattığı anda -rasgele- bir karar verdiği söylenebilir. Gözlemleme anına kadar sistem sanki bir öz halinde değilmiş gibi davranır. Tüm uygulama amaçları, tüm kuramsal amaçlar, daha doğrusu tüm amaçlar açısından sistem herhangi bir öz halinde bulunmaz."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Sizin rastgele tahminler yapmanıza gerek olmayabilir, ama rastgele tahminleri de hor görmeyin sakın; bu tür tahminlerin en muhteşem ürünleri arasında tanıdık bir şeyler de var: siz!"
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
“Beyninizdeki sinir hücrelerinizin de şu anda düşündüğünüz düşüncelerle bağlantılı olduklarını bilmedikleri gibi ya da karıncaların da içinde bulunduklan koloninin büyük planının bir parçası olduklarını bilmemeleri gibi.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Yaşamımın en güzel günü - ya da yeniden doğduğum gün diyebilirim - kafamın olmadığını keşfettiğim gündü.
📖 Sayfa 34 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Kuşkulanmamız gereken ani bir açıklığa kavuşturma olgusuyla, fizikalist ilkelere ve tanırnlara göre ruhun maddesizliğinin etkileyici bir gösterisine rastlamış olduğumu fark ettim.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Bilincinde olduğum şeyler ve onların bilincinde olma biçimlerim, ben olmak denilen şeyi belirler."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Her bireyin o kolay anlaşılamayan ama karakteristik olan tarzına, biz "ruh" adını veriyoruz. Başka bir deyişle, ruhunuz sizin nasıl olduğunuzu ve böylelikle kim olduğunuzu saptayan 'sıkıştırılamayan özünüz'dür.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Fenomenolojik gerçeklerin nesnel oluşu bir kişinin başkasının deneyiminin niteliğini öğrenmesine yol açar.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öznenin algıladığı belirli bir görüş açısı olması dışında, bir deneyimin nesnel karakteri tanımının anlamını çıkartmak oldukça zordur.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Kısa bir zaman içerisinde çok şey olduğunda beyin varsayımları basitleştirebilir.
📖 Sayfa 169 · Bilinç Açıklanıyor, Daniel C. Dennett
"Başkalanndaki iç ile dışın uyuşumunu doğrulamalıyız. Kendi durumlarındaki uyuşumu bize anlatmaları tek başına buna yetmeyecektir, çünkü bu bize yalnızca dışın dışla uyuşumunu daha fazla gösterir: Algılama ve akıllı eylem konusundaki sergilenebilir yetiler normal olarak konuşma, özellikle de "içe bakışla ilgili" aktarımlarda bulunma yetisiyle uyumludur"
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Bir hata yaptığınızda bunu inkâr edip sırtınızı dönmektense kendi hatalarınızın duayeni olmalı, onları birer sanat eseri gibi kafanızın içinde evirip çevirmelisiniz..."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Hatalar birer öğrenme fırsatından ibaret değildir; epey önemli bir açıdan, gerçekten yeni bir şey öğrenmek ya da yapmak için tek fırsattır."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
“Duyusal yoksunluğa girince insan beyninin fonksiyonları bir süre sonra çözülmeye başlıyor; dış dünyadan dürtü akışı kesilince, ruh, eriyip yok olma eğilimi gösteriyor, ama fiziksel duyuları olmayan bireysiler pek çözülmüyorlar, çünkü onlara bağlılık duygusu veren, onların tecrübe ettiği matematiksel ortamdır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
”Eğer zihnin ürünlerini bedenin denetimi gibi algılarsak, ürünün oldukça soyut olduğunu görürüz. Eğer zihnin ürünlerini özel bir madde ya da madde çeşitleri -bol bol sevgi, birazcık acı, biraz sevinç ve iyi sporcularda bol bulunan şu arzu'dan birkaç gram olarak- algılarsak, bu kez ürünleri oldukça somut olarak görürüz.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Benim hâlâ bir ruhum var ve her zamanki gibi acı çekiyorum !
📖 Sayfa 471 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
Hiçbir dindar insan bugüne kadar Einstein'ın söylediği şu şeyi söyleyememiştir: "Eğer haklıysam, aşağıda belirttiğim fenomen bir güneş tutulması sırasında Afrika'nın Batı Kıyısında gerçekleşecektir." Ve gerçekleşti de, çok ufak bir ayrıntı farkıyla. Bunun gibi haklı çıkmış tek bir kehanet bile olmamıştır şimdiye kadar inanç dünyasında. Veya itibarını ve bir bakıma yaşamını bu fikrin gerçekleşeceği üzerine yatırmaya istekli birisi de.
📖 Sayfa 104 · Dört Atlı, Daniel C. Dennett
“Bilinçaltında" bütün bir temsil için bitmeyen bir savaş vardır, ama yeterli alan olmadığından bir türlü tamamına ulaşamaz; çünkü farkındalık merkezlerinde dikkati çekmeye çabalayan tüm eğilimlere tam ve eşit haklar vermek için sonsuz bir kapasite ve hacim gerekmektedir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Öznel alanın tüm biçimleri hakkındaki benim gerçekçi anlayışım, insan kavramlannın ulaşamayacağı noktalardaki gerçeklerin varlığına inanmayı barındırır. Bir insanın, temsil edebilmek ya da anlayabilmek için gerekli kavramlara asla sahip olamayacağı bazı gerçekler olduğuna inanması mümkündür.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Zihinler gelişmenin çeşitli derecelerine sahiptir ama zihin demeye değer zihinler yalnızca gelişmiş temsil sistemlerinin bulunduğu yerlerde bulunur ve zaman içinde değişmeyen bir haritalama, hiçbir zaman bir araba motorunda ya da bir karaciğerde kendini güneelleyen bir temsil sistemi ortaya çıkarmayacaktır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Beyin değiştirme ameliyatlarındaki düşünce deneylerinden ortaya çıkan en temel kural, kişinin, beyni alan değil veren olmak istediğiydi.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Fiziksel işleyiş, birbirinden farklı algı sistemleri olan bireyler tarafından gözlemlenebilecek ve anlaşılabilecek eşi olmayan bir nesnel gerçekler alanıdır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Bir şeyler uydurmak ilahiyatçıların karakteristiğidir.
📖 Sayfa 28 · Dört Atlı, Daniel C. Dennett
"Bilgilerin tamamen bilinçdışı, daha doğrusu öznesiz işlenmesi, temel olarak, var oldukları farz edilen bilinçli zihinlerin ulaşacağı tüm sonuçlara ulaşabiliyorsa, o zaman bilinç ne işe yarar?"
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Birincisi bilinç ve derin düşünce de dahil olmak üzere insan zihni, merkezi sinir sisteminin aktiviteleriyle açıklanabilir ve bu aktiviteler fizyolojik sistemin biyolojik yapısına ve fonksiyonuna indirgenebilir. İkincisi tüm düzeylerdeki biyolojik olgular, atom fiziği tanımlarıyla, yani karbon, nitrojen, oksijen vs. atomlannın hareketleri ve etkileşimleriyle anlatılabilir. Üçüncüsü kuantum mekaniği sayesinde tümüyle anlaşılmış olan atom fiziği formüle edilirken zihin, sistemin basit bir unsuru olarak görülmelidir.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
"Ne kadar akıllı olursanız olun, uygun olduğunda kolay yolları seçiyorsanız daha akıllısınız demektir."
Sezgi Pompaları ve Diğer Düşünme Aletleri, Daniel C. Dennett
"Eğer belirli ve özel bir alt sistemin; sistemin geri kalan bölümüyle alışverişi, dünyada bir tane daha benlik olması durumunu yaratıyorsa, "bir şey olan şey"den bir tane daha olması durumunu yaratacak biçimde oluşturulmuşsa bu durumu anlamak hiç kolay olmaz."
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Hayal gücümüzün temelini kendi deneyimlerimiz oluşturduğundan, oldukça kısıtlı sayılır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Felsefeciler bugün düşünen bir şey olarak kişinin varlığını kanıtlamak konusunda daha az kafa yoruyorlar.
📖 Sayfa 11 · Bilinç Açıklanıyor, Daniel C. Dennett
"Eğer kendinizi gerçekten küçültürseniz neredeyse her şeyi dışsallaştırabilirsiniz"
📖 Sayfa 148 · Özgürlüğün Evrimi, Daniel C. Dennett
Kendinizi büyütürseniz ne kadar içselleştirebileceğinize şaşırırsınız.
Aristoteles beynin, kanı serinleten bir organ olduğunu söylemişti.
📖 Sayfa 13 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Kişinin sıradan bir maddenin olgusal unsurlarını fiziksel ya da kimyasal indirgemenin dışında tutması nasıl imkansızsa, deneyimin fenomenolojik unsurlarını da indirgemenin dışında tutmak, yani deneyimleri insan gözlemcilerin zihinlerindeki etkiler olarak açıklamak olanaksızdır”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
Şu iki cümleyi düşünün ve hangisinin size daha gerçek gibi göründüğüne karar verin :
📖 Sayfa 13 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Benim bir beynim var.”
“Ben bir beyinim.”
“Bakış açısı bireysel konumla bağlantılıydı, ama yine de pek açık olmayan bir kavramdı. Kişinin bakış açısının, inançları ya da düşünceleriyle aynı olmadığı ya da böyle saptanmadığı anlaşılıyordu.“
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Toplumlar, memeliler familyasına ait olan insanlardan meydana gelir, dolayısıyla bütün memelileri bağlayan biyolojik ilkeler onlar için de geçerlidir. Buna karşılık memeliler de kimya yasalarına bağımlı olan moleküllerden oluşur; ki bunlar aynı zamanda altta yatan fizik kurallarına tabidir.
Darwin'in Tehlikeli Fikri, Daniel C. Dennett
Hiçbir aklı başında bilim insani bu ağırbaşlı yoruma itiraz etmez.”
Bilinç akımında yüzen şeyler (…) aslında bizim onlar olduğunu düşündüğümüz şeyler değiller. Gerçekte çok farklılar, aslında onlar için yeni sözcükler bulmamız gerekiyor.
📖 Sayfa 57 · Bilinç Açıklanıyor, Daniel C. Dennett
“Budizm’in bize öğreteceği çok şey bulunur, biliyorsunuz. Gerçek psikolojik ve bilişsel değere sahip olduğu gösterilmiştir.”
📖 Sayfa 12 · Dört Atlı, Daniel C. Dennett
“Burma ordusuna, soykırıma varacak kadar Rohinya Müslümanlarına etnik temizlik uygulamaları için yardım etmiş olan şu Budist keşişleri mi kastediyorsun?”
“Ah fakat onlar düzgün Budistler değillerdi.”
"Basitliğin kökenini açıklamak ne kadar zor olursa olsun, karmaşıklığın spontane bir şekilde ortaya çıkışı, tanım gereği daha olasılıksızdır. Ve bir evren tasarlama yeteneğine sahip yaratıcı bir zeka, son derece olasılıksız olurdu, kendisinin varlığının açıklanmasına son derece büyük bir ihtiyaç duyulurdu. Varlık bilmecesine verilen doğacı (natüralist) cevap ne kadar olasılıksız olursa olsun, onun ilahiyatçı alternatifi çok daha fazla olasılıksızdır. Fakat bu sonucu kabul etmek için mantığın cesur bir sıçrayışı gerekir."
📖 Sayfa 49 · Dört Atlı, Daniel C. Dennett
“İndirgemecilik, organizmaların 'hedeflerini' göz önüne almadan geleceği geçmişe bakarak tahmin etmek fikrine eşdeğerdir; bütüncülük ise yalnızca cansız nesnelerin bu yolla tahmin edilebileceği fikriyle eş değerdir ve canlı nesnelerin hareketlerini açıklamak için amaçlarının, hedeflerinin, arzulannın göz önüne alınması gerektiği fikrini içerir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Ama biçimleri ne kadar değişirse değişsin, bir organizmanın bilinçli bir deneyim yaşadığı gerçeği, her bakımdan, temelde o organizma olmak gibi bir şeyin varlığını gösterir.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett
“Burada“ diye düşünürken, nereyi kast ettiğimi nereden biliyordum?
📖 Sayfa 266 · Aklın G'özü, Daniel C. Dennett
“Her nasılsa ikinci dilin özümsenmesi kişinin 'makinesinde' derin değişiklikler ortaya çıkarmaktadır; sinir hücreleri ateşlemesinde geniş çaplı, tutarlı değişikler oluşarak daha üst düzey simgelerin birbirini tetiklemesinde yeni yollar oluşturmaktadır.”
Aklın Gözü, Daniel C. Dennett