Refik Halid Karay'ın Deli adlı eseri, Edebiyat türünün önemli örneklerindendir. Türkçe baskısı İnkılap Kitabevi tarafından yayımlanmıştır. Bu bölüm, kitaptan en çok alıntılanan sözlere ayrılmıştır.
Deli'den En Beğenilen Alıntılar
...tabiatı mart havasına benzer. Şimdi güneşli, biraz sonra bulutlu...
📖 Sayfa 185 · Deli, Refik Halid Karay
Ay şehirde sünepeleşir:Damlar üstünde ve bacalar ardında ürkek dolaşan,kimi vakit cılız ve aç, kimi vakit tok ve tembel bir ak kedidir. Kirda ise göğü kendisine malikane, yıldızları da kul ve cariye yapmış bir derebeyi gibi kurumludur
📖 Sayfa 54 · Deli, Refik Halid Karay
..belki de deliyim.
📖 Sayfa 18 · Deli, Refik Halid Karay
Evet, deli olan benim. Yahut herkes çıldırmış, akıl bir benim başımda kalmış!
Ah, zaten yanlış bilgiler, lüzumsuzca inanışlar, bayat edebiyat ve tarih dersleri ve sözleri değil midir ki bizleri inkılaplara karşı sert kafalı bırakıyor!
📖 Sayfa 124 · Deli, Refik Halid Karay
Edebiyatta orijinal olmayı acayipliği ile başkalarına benzememek manasına almamalıyız. Orijinal muharrirlik kimsenin gittiği yola gitmemek değildir, kimsenin taklit edemeyeceği adam orijinaldir.
Deli, Refik Halid Karay
Ben çok içli bir çocuktum. Sonra da içli bir adam olarak kaldım. Fakat hüznümü neşe yıldızına sarmayı bir haysiyet meselesi bilmiş, bunu da yapabilmişimdir. İçliliğimi sakal gibi yüzümde uzatmayı sevmem. Bu işte de neşe jiletine müracaat bir terbiye kaidesidir.
📖 Sayfa 70 · Deli, Refik Halid Karay
HERKES- (Bağrışırlar) Olur! Olur! İstibdat bitti, İrtica yok! Kahrolsun taassup!
Deli, Refik Halid Karay
"Alâ gözlüm ben bu ilden gidersem!
Deli, Refik Halid Karay
Zülfü perişanım, kal melil melil!
Kerem et, aklından çıkarma beni,
Ağla, gözyaşın sil, melil melil!
Elvan çiçeklerden sokma başına,
Kudret kalemini çekme kasına,
Beni unutursan doyma yaşına,
Gez benim aşkımla, yar melil melil."
Bir kısım insanların bastona ihtiyacı hiç yoktur diyemem.
📖 Sayfa 50 · Deli, Refik Halid Karay
Ancak ellerinde taşımak için değil... Sırtlarına yemek için !
Servet yapamam, fakat parasız da kalmam; kişane kuramam, fakat yurtsuz da durmam; atamabilim yoktur, fakat pek de yayan dolaşmam; yanağından kan damlayan bir adam da değilim, fakat büyük hastalık da nedir bilmem. Ya kendime yahut karşımdakine kurşun sıkmış bir aşık olmadım, fakat sevilmemiş de sayılmam. Güzellik semtime uğramadı, fakat
📖 Sayfa 63 · Deli, Refik Halid Karay
sevimlilik nedir, bildim.
Aşk, hasret ve dert çekenler gök meraklısı olurlar; hayale , ümide kapılmak için göğe ve suya bakarlar.
Deli, Refik Halid Karay
Halk canını veya çoluk çocuğunu kurtarabilmekten başka bir şey düşünmeyecek hale gelmişti.
📖 Sayfa 58 · Deli, Refik Halid Karay
MARUF BEY:
📖 Sayfa 18 · Deli, Refik Halid Karay
...belki de deliyim.
Evet, deli olan benim. Yahut herkes çıldırmış, akıl bir benim başımda kalmış!
Avrupa elektrik ışığıyla bizim gözlerimizi parlatmıştı; bizde şu akıl almaz marifetimizle onun gözlerini kamaştırmıştık: Kadınımızın yüzündeki peçeyi atarak . . .
📖 Sayfa 115 · Deli, Refik Halid Karay
Herifler Ankara önüne gelince hepimizin kanaati sarsıldı; fakat :
📖 Sayfa 31 · Deli, Refik Halid Karay
" ," dedi ve dediğini yaptı.
Bizler buna, yani, yazı namına içinden çıkılması en zor biçime alıştığımızdan yeni harflerin kolaylığına, rahatına, ilk zamanlar ısınamadıktı. Yeni Türk harflerinin dışında sadelik, içinde güneş, akar su, konfor var. Biz kafes ardından sezmeye, dar cumba penceresinden görmeye, oyma ve nakışlar içinde sakınarak yürümeye alışmıştık.
Deli, Refik Halid Karay
"Hayır! Sosyolojiden, psikolojiden, fizyolojiden, daha bir sürü lojilerden; belki de estetik, metafizik veya metapsişik gibi bir sıra tik, zik ve şiklerden dem vuracaksanız hayır!"
📖 Sayfa 85 · Deli, Refik Halid Karay
Ben, küçük bir talih ciheti daima yaver olanlardanımdır. Servet yapamam, fakat parasız da kalmam; kâşane kuramam, fakat yurtsuz da durmam; otomobilim yoktur, fakat pek de yayan dolaşmam; yanağından kan damlayan bir adam da değilim, fakat büyük hastalık da nedir bilmem. Ya kendime yahut karşımdakine kurşun sıkmış bir âşık olmadım, fakat sevilmemiş de sayılmam. Güzellik semtime uğramadı, fakat sevimlilik nedir, bildim.
📖 Sayfa 63 · Deli, Refik Halid Karay
Gesi bağlarında bir top gülüm var
📖 Sayfa 40 · Deli, Refik Halid Karay
Hey Allah'tan korkmaz sana, bana ölüm var!
Gül dikeniyle, vatan eziyetiyle seviliyor.
📖 Sayfa 116 · Deli, Refik Halid Karay
Gurbette böyle olur, mevsimleri adarken insan memleketini fazla düşünür, fazla özler. Hususuyla yazdan kışa girerken ilk dökülen yağmurun yurtdışında pek hüzünlü bir tesiri vardır: Alıştığınız ev, oda, sokak; sevdiğiniz kadın, çocuk, dost için birdenbire yüreği yakan bir sızı, bir hasret duyarsınız.
📖 Sayfa 69 · Deli, Refik Halid Karay
MARUF BEY:
📖 Sayfa 17 · Deli, Refik Halid Karay
...
Türkçü ne demek? Anadolu'dan Türk mü getirip satıyor, ne halt ediyor? Yoğurtçu, kestaneci, helvacı gibi şimdi Lazcı, Arnavutçu, Kürtçü, falan gibi zanaatlar da mı var?
"Alo! Alo! " diye acayip bir kuş sesiyle öteceksin?
📖 Sayfa 128 · Deli, Refik Halid Karay
Yapılır hoppalık değil. Niçin? Ne oluyoruz? Konuşacağın bir şey varsa, kötürüm değilsin ya, efendi efendi, ağır ağır gidersin , gitmişken bir kahve, bir sigara da içersin, diyeceğini adam gibi karşı karşıya söylersin. Hem yüz yüzden utanır, derler. Telin götürdüğü boğuk, kısık sesin tesiri mi olur?
HERKES:
📖 Sayfa 34 · Deli, Refik Halid Karay
...
Kahrolsun taassup!
Ey kadın, Türk kadını, aziz kız kardeşim, sen erkeğin can yoldaşı, öz hemşehrisi, harp arkadaşısın. Artık soyun, üstündekileri at, gül yüzün açılsın, filiz bedenin görünsün, yanımıza gel, aramıza gir, seninle daima el ele, diz dize,
📖 Sayfa 27 · Deli, Refik Halid Karay
bir yerde, yaşarken ve ölürken beraber bulunalım.
Mamafih ikbal sarhoşluğu en çabuk ayılan bir sarhoştur; masa başındaki koltuğunu altından çeker çekmez süt dökmüş kediye, sarığı alınmış hocaya, karaya vurmuş balığa, gerdeğe girmiş alığa veya zifaf odasından çıkan hadıma döner, sünepeleşir, her ayılan azılı sarhoş gibi artık mahcup ve ürkektir; zıbıdı ve şanssızdır, acıyacağınız gelir.
📖 Sayfa 186 · Deli, Refik Halid Karay
"Bir bekâr adam, kadın yüzüne değil, kadın gölgesine, çizgisine bile hasretti!"
Deli, Refik Halid Karay
Doktorun bile hastaya yarı şifa yerine geçer.
Deli, Refik Halid Karay
Çöllerde...biliyoruz, hava ile toprağın arasındaki hararet nispetsizliğinden(oransızlığından) doğan bir fizik oyunudur; hiçi var, pek uzağı yakın gösteren hadise...
📖 Sayfa 78 · Deli, Refik Halid Karay
"Deli kafasında da, muhakkak fazla çiğ bir ışık, fazla geniş bir düzlük, çöllerin hararet nispetsizliği gibi bir şey var;
seraplar içinde yaşıyor! "
YAKUP BEY: Değişen sade ben miyim? Her şey değişti. Hükümet, millet, memleket, âdet, sanat...
📖 Sayfa 25 · Deli, Refik Halid Karay
MARUF BEY (Devam eder) Kıyafet, zarafet, sohbet...
YAKUP BEY- Terbiye, lisan...
...ikbal sarhoşu( makam)en çabuk ayılan bir sarhoştur;
📖 Sayfa 186 · Deli, Refik Halid Karay
masa başındaki koltuğunu altından çeker çekmez süt dökmüş kediye, sarığı alınmış hocaya, karaya vurmuş balığa, gerdeğe girmiş alığa veya zifaf odasından çıkan hadıma döner, sünepeleşir...
Medeniyet şimdi açılmaz bir kapı, aşılmaz bir uçurum, uçulmaz bir tepe, varılmaz bir ülke değildir.
Deli, Refik Halid Karay
"Ne kadar da K lı kelimeler bunlar!"
Deli, Refik Halid Karay
Gurbette böyle olur, mevsimleri atlarken insan memleketini fazla düşünür, fazla özler. Hususuyla yazdan kışa girerken ilk dökülen yağmurun yurtdışında pek hüzünlü bir tesiri vardır: Alıştığınız ev, oda, sokak; sevdiğiniz kadın, çocuk, dost için birdenbire yüreği yakan bir sızı, bir hasret duyarsınız.
📖 Sayfa 69 · Deli, Refik Halid Karay
Bezdirici, çiğ tren sesinin ne yanık, ne manalı, ne hasretler ve melankolilerle dolu olduğunu ancak sürgün bilir.
📖 Sayfa 40 · Deli, Refik Halid Karay
Mıhlanmış düşünüyordum.
Deli, Refik Halid Karay
İrkildim
"Güzel sevme derler, nasıl sevmeyim?
Deli, Refik Halid Karay
Sevsem öldürürler, sevmesem öldüm."
Eski yazılarımız büyük üstat ve sanatkar elinden çıkmazsa berbat bir şey olurdu; gözü yorar, zevki kırardı. Hoş, güzelinin de zevkine varmak bir iş, onu okumak ise bir marifetti. Bizler buna, yani, yazı namına içinden çıkılması en zor biçime alıştığımızdan yeni harflerin kolaylığına, rahatına, ilk zamanlar ısınamadıktı. Yeni Türk harflerinin dışında sadelik, içinde güneş, akar su, konfor var. Biz kafes ardından sezmeye, dar cumba penceresinden görmeye, oyma ve nakışlar içinde sakınarak yürümeye alışmıştık.
📖 Sayfa 43 · Deli, Refik Halid Karay
"İstibdat bitti, irtica yok! Kahrolsun taassup!"
Deli, Refik Halid Karay
Sevda çekmeden ölü yaşamaktansa sevgi uğrunda can vermek… İşte dilediği bu!
📖 Sayfa 162 · Deli, Refik Halid Karay
Şehir güzelliği, şehir intizami ve temizliği bütün bir milletin şeklini,ruhunu değiştirecek mahiyette kuvvetlidir.
📖 Sayfa 39 · Deli, Refik Halid Karay
Kırk yaşına bastığım seneydi; iyice hatırlıyorum.
Deli, Refik Halid Karay
(Sevimsiz bir bahse girdiğimin ben de farkındayım: Kırk yaş derken soğuk teması kırkayak gibi sanki belimde kıvrana kıvrana yürüyor!)
"Mesele şişedeki içkide değil, insan denilen şişenin içindeki mayadadır. Bu maya sarhoşluğa müsaitse o adam sade rakıdan değil, açık havadan, güzel manzaradan bile sarhoş olup hır çıkarır."
Deli, Refik Halid Karay
RADYO:
📖 Sayfa 32 · Deli, Refik Halid Karay
...birinci vazifen Türk istiklalini, Türk cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Mevcudiyetinin ve istiklalinin yegane temeli budur. Vatan cumhuriyetle kaimdir(var olan, ayakta duran)...
Ah, zaten bu yanlış bilgiler, bu lüzumsuzca inanışlar, bayat edebiyat ve tarih dersleri ve sözleri değil midir ki bizleri inkılaplara karşı sert kafalı bırakıyor!
📖 Sayfa 124 · Deli, Refik Halid Karay
Güzel sevme derler, nasıl sevmeyim,
📖 Sayfa 162 · Deli, Refik Halid Karay
Sevsem öldürürler, sevmesem öldüm
-Karacaoğlan
Ala gözlüm ben bu ilden gidersem!
📖 Sayfa 159 · Deli, Refik Halid Karay
Zülfü perişanım, kal melil melil!
Kerem et, aklından çıkarma beni,
Ağla, gözyaşını sil, melil melil!
Yeğin, ey sevdiğim sen, seni düzelt,
Karayı bağla da beyazı çöz, at!
Doldur, ver badeyi, bir dahi uzat,
Ayrılık şerbetin ver, melil melil!(mahzun, üzgün)
Dünya hareketle, devirle kaimdir; sende tutunmak için dön, dön!
Deli, Refik Halid Karay
Dar caddeli, yüksek binali büyük şehirlerde ay ve yıldızlar üst rafa kaldırılmış eski çanak ve çömlek gibidirler.
📖 Sayfa 54 · Deli, Refik Halid Karay
YAKUP BEY:
📖 Sayfa 31 · Deli, Refik Halid Karay
...
Yunan ordusu Eskişehir'e girdiği zaman...herifler Ankara önüne gelince hepimizin kanaati sarsıldı; fakat Gazi "Düşmanı vatanın harim-i ismetinde boğacağım," dedi ve dediğini yaptı.
Medeniyet şifresinin miftahı... Bence, yeni alfabenin asıl tarifi budur.
📖 Sayfa 47 · Deli, Refik Halid Karay
Dünya hareketle, devirle kaimdir; sen de tutunmak için dön, dön!
📖 Sayfa 28 · Deli, Refik Halid Karay
Fakat hüznümü neşe yıldızına sarmayı bir haysiyet meselesi bilmiş, bunu da yapabilmişimdir. İçliliğimi sakal gibi yüzümde uzatmayı sevmem. Bu işte de neşeli jiletine müracaat bir terbiye kaidesidir.
Deli, Refik Halid Karay
Bizde ölüm Allah'ın emridir ve yaşamak ise sanki şeytanın emri... Emri değil belki ta kendisiydi.
📖 Sayfa 52 · Deli, Refik Halid Karay
Kabahat şişedeki içki de değil, insan denilen şişenin içindeki mayadadır. Bu maya sarhoşluğa müsaitse o adam sade rakıdan değil, açık havadan, güzel manzaradan bile sarhoş olup hır çıkarır. Mesele sıhhat, huy ve terbiye meselesidir.
📖 Sayfa 187 · Deli, Refik Halid Karay
"Rakı millî içki midir, değil midir?"
Deli, Refik Halid Karay
“Kabahat şişedeki içkide değil, insan denilen şişenin içindeki mayadadır. Bu maya sarhoşluğa müsaitse o adam sade rakıdan değil, açık havadan, güzel manzaradan bile sarhoş olup hır çıkarır. Mesele sıhhat, huy ve terbiye meselesidir.”
📖 Sayfa 187 · Deli, Refik Halid Karay
"Yüreğimin ılık ılık, gıcıklana gıcıklana boşaldığını duyuyordum."
Deli, Refik Halid Karay
Sıkça Sorulan Sorular
Deli kimin eseridir?
Deli, Refik Halid Karay tarafından yazılmıştır.
Deli kaç sayfadır?
Deli, 190 sayfadır (İnkılap Kitabevi baskısı).
Deli'nin en ünlü sözü nedir?
“...tabiatı mart havasına benzer. Şimdi güneşli, biraz sonra bulutlu...”