Alberto Fabio Ambrosio'nun imzasını taşıyan Dervişler, Araştırma-İnceleme alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Kabalcı Yayınevi etiketiyle yayımlanmıştır. Dervişler adlı eserin okurlar tarafından en çok beğenilen satırları aşağıda.
Dervişler'den En Beğenilen Alıntılar
20. yüzyılda, özellikle de İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sufilik ve mistisizm dalgası Avrupa ve Amerika'yı sarmıştır. Bu artan ilginin merkezinde Rumî ve dervişler ile diğer kültürlere kolaylıkla ihraç edilebilen mesajları bulunmaktadır.
📖 Sayfa 191 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Tanrı demiştir ki: Konuk gibi vardım müminin gônlünde keyfiyetsiz, mahiyeti anlaşılmaz bir şekilde yurt tuttum, oraya konuk oldum.
📖 Sayfa 33 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
İlk Mevleviler Osmanlı tebaasından değillerdi.Dervişlerin ilk nesilleri,manevi dünyalarını anlatmak için Türkçeyi kullanmış olsalar bile Osmanlı değillerdi.Bu yüzden Mevlevi Tarikatı’nın biraz özel bir tarikat olduğunu kabul etmekte yarar vardır.
📖 Sayfa 64 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Muhammed Peygamber'in "ölmeden önce ölünüz" hadisini düşünebiliriz. Bu hadis, bütün Sufi geleneği boyunca eğitimin ve çileciliğin amacı olarak okunmuş ve hatırlanmıştır.
📖 Sayfa 69 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlana, kelime olarak "efendimiz" anlamına gelir. Bu mistik güftecinin öğrencileri kendisine bu şekilde hitap ederlerdi. Kendisine sonradan verilen bir unvan olan Celaleddin (Celal üd din) ise "dinin aydınlığı" anlamına gelir.
📖 Sayfa 15 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Yetmiş iki millet kendi sırrını bizden dinler, biz bir perde ile yüzlerce ses çıkaran ‘ney’ gibiyiz.
📖 Sayfa 23 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Batı müziği ton ve yarım tonlarla ifade edilirken, Türk - Osmanlı müziği, makamlara ayrılır. Makam, mevki, istasyon, dinlenme yeri anlamına gelir. Müzikal anlamda ise müziğin şeklini, yükseliş ve alçalış düzenini ifade eder. Türk-Osmanlı müzik kültüründe makam için "ritim gezintisi" ya da “usulün seyri" denir. Türk-Osmanlı müziğinde bir seyrin tamamlanması için dört aşamadan geçmesi gerekir: zemin, zaman, miyan ve teslim. Arap ve İran müzik sistemi tamamen makamlar etrafında döner. Bu makamlar, 15. ve 16. yüzyıllarda Mevlevi ayinlerine eşlik etme amacıyla Osmanlı bölgesine girmiştir.
📖 Sayfa 137 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Bazen -tamamen para için- restoranlarda, alışveriş merkezlerinde ve tiyatrolarda, ziyaretçilerin ilgilerini çekerek güzel zaman geçirmeleri ve "dervişlerin ünlü danslarını göstermek" için birilerinin semaya benzer bir dans yaptığını görürsünüz. Bu, daire biçiminde bir dönmek değil, Rumî'nin öğretisinde çok uzak olan, yere düşen ve gürültü çıkararak dönen bir bozuk para gibidir.
📖 Sayfa 59 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Atatürk, ünlü bir konuşmasında açıkça tekkelerin fabrikaya dönüşmesi gerekliğini söylemiştir.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Sema", "Ayin-i Şerif" ya da "Mukabele" denen tören gerçek bir dini merasimdir ve "dans gösterisi" olarak tanımlanması çok güçtür. Sema zaman zaman doğru olmayan bir şekilde "Sufilerin dansı" olarak tanımlansa da, bu tanım merasimin dini ve sembolik içeriğini ifade etmemektedir. Sufiler törenler ile ilgili tanımlar yapılırken "raks" kelimesinin kullanılmaması için özel bir çaba göstermişlerdir. Raks, müzikle birlikte hareket ve dans etmek anlamına gelirken, Mevleviler Sema için düzenli bir şekilde dönmek anlamına gelen "Devran" kelimesini kullanmışlardır.
📖 Sayfa 177 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Sufi geleneğinde “rehberi olmayanın hocası şeytandır” sözü çok tekrar edilir.
📖 Sayfa 34 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlevi Tarikatı’nın binalarını tanımlayan altı temel kelime şudur:
📖 Sayfa 84 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
“Tekke, zaviye, hankâh, dergâh, asitane, Mevlevihane”.
Allah kaynaktır, benlikten arınmanın kökenidir.
📖 Sayfa 34 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Aşksız geçen zaman Allah'ı gücendirir.
📖 Sayfa 201 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
RUMİ
Sema, cennetteki göksel yaşantının yeryüzünde yaşanmasıdır ve yeryüzündeki cennetten göklerdeki cennete sembolik geçiş için "müzik" bir araçtır. Sema töreninin tamamı yaratılıştaki biatlaşmanın yeniden kurulması ve yaşanmasıdır. Başka bir deyişle sema, "berzah"ın yani iki dünya -dünya ve cennet- arasındaki bölgenin var olduğunun tecrübe edilmesidir.
📖 Sayfa 178 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlevî tarikatının kurucusunun Rumî olduğu kabul edilir. Oysa Rumî, kurucudan çok ilham veren kişidir. Sufilik tarihinde, genellikle "karizmayı ortaya çıkaran" kişiden sonra bir "kurucu" ortaya çıkar ve tarikatın yapısını o oluşturur. Bu bakış açısıyla, Rumî'nin "ilham veren kurucu", Sultan Veled'in ise "grubu kuran kişi" olduğu söylenebilir.
📖 Sayfa 24 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
(İsmail Rusûhî) Ankaravî, Mesnevi'yi Osmanlıcaya ilk tercüme eden ve yorumlayandır.
📖 Sayfa 79 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Gönlümün içi de, dışı da o'dur.
📖 Sayfa 38 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Bedenim de, can da, damar da ,
kanda bütün o'dur.
Artık böyle bir yere,
imansızlık ve iman nasıl sığar?
Bu halde, nasıl olur da benim varlığım kalır.
Ben anık yokum, bütün varlığım O oldu. (Rubailer, 321 )
İnsan ruhu, Tanrı'nın "Yoksa ben sizin Rabbiniz değil miyim?" (A'raf{ suresi, 1 72. ayet) sorusuna verdiği cevap ile beden alır.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
ey sevgilim, senin cemalin can tütsüsü gibi açıklar bilgeliğini.
📖 Sayfa 37 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
sen de beni suçlu bulursan, nerede kalır senin iyiliğin?
Sema, müzik ile birlikte icra edildiği için, müziğin de ruhu ve ibadeti beslediği söylenebilir.
📖 Sayfa 143 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Biz yokuz. Varlıklarımız fani suretle gösteren Vücud-ı Mutlak olan sensin. Biz umumiyeıle aslanlarız ama bayrak üstüne resmedilmiş aslanlar! Onların zaman zaman hareketleri'. hamleleri rüzgalardandır" (Mesnevi, l. Cilt, 602-604)
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Senin aşkın, her anda, sessizlikte, konuşmada, gözlerimin gördüğü her şeyde günlük ekmeğim ve kaderimdir." (Divan, 1 83717)
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Gece namazdır. fakat namaz, yalnız şu görünen şekil değildir. Bu. namazın kalıbıdır ; çünkü bu namazın önü vardır, sonu vardır. Önü-sonu olan her şey kalıptır. ( ... ) Harf, sese gelen her şeyin önü
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
sonu olur, o da görünüştür. kalıptır.
Âdap ile birlikte alınan ahlaki davranışlar, iç ve dış eylemler, eğitim ve terbiye bireye varoluşu boyunca taşıyacağı ahlak ve huy katar.
📖 Sayfa 144 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Aşkın bahçıvanları topluyor kalplerindeki meyveleri."
📖 Sayfa 124 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Divan-ı Kebir
Mevlana'nın selefleri, Avrupalı gezginlerin Doğu'ya yaptıkları hac ziyaretleri sırasında "garip" buldukları bu dervişleri yazmaları sonucunda ünlü oldular. Fransız gezginler, bu dervişlere "dönen dervişler" (derviches tounıcurs) dediler. ltalyancaya ise isimleri "raks eden denrişler" olarak-geçti.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"sema" sözü Arapça -ve İbranice-kökenlidir ve Kelam'ın dinlenmesi" anlamına gelir.
📖 Sayfa 8 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Atatürk, ünlü bir konuşmasında açıkça tekkelerin fabrikaya dönüşmesi gerektiğini söylemiştir. Bu kapatma yasası, bir tarikat dahilinde yaşanan Sufizmin devam ettiricisi olan şeyhler ile büyücüleri, falcıları ve üfürükçüleri aynı kefeye koymuştur.
📖 Sayfa 55 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Bektaşiye Tarikatı'nın kapatılmasından sonra, Mevlevi Tarikatı'nın üyeleri, Melamilik-Bektaşilik Tarikatlarından gittikçe daha çok etkilendiler. Bunun. kanıtı olarak lstanbul'da iki tekkenin bu tarikatların okulları olması görülebilir: bu okullardan biri tam bir Melami tekkesi
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
olurken, diğeri daha liberal kalmıştır.
"Aşktan çok bahsetme, onu iç yeter! Aşktan bahsetmek âşık olmak değildir."(Divan-ı Kebir, 1158/5-8)
📖 Sayfa 124 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Aşk ateşi varlık, benlik ve dünyadır. Aşk helva gibidir, onun dünyası da bakır kaptır."(Divan-ı Kebir, 2104/10)
"Ey âşık, helvanın içinde bal ile şeker nasıl birbirleri ile birleşirse, sen de gönlümde, gönlüm ile öyle birleştin."(Divan-ı Kebir, 125/4)
"Aşkın bahçıvanları topluyor kalplerindeki meyveleri."(Divan-ı Kebir, 2103/7)
Demokrat Parti'nin hayatının başında halkın alkışını kazanmak için, liberal bir dini politika kartını oynayarak, 1946 yılının Aralık ayındaki Rumi'nin (Şemsi Tebrizi)ölüm yıldönümü için sema törenine izin verildiğini hatırlamalıyız. Rumi ve dervişler konusunda duyulan ilgi, önceleri çok sönük iken, o andan itibaren yeniden canlanıyor.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Tanrı, sadık kulunun kalbindedir...
📖 Sayfa 33 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Rumi'nin bir keresinde ilahi bir tutku ve olağanüstü bir vecit halinde sema etmeye başladığı ve durmaksızın kırk sekiz saat semaya devam ettiği söylenir.
📖 Sayfa 167 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Rumi'nin soyundan gelen Celaleddin Bakır Çelebi (ölnı. 1 996) de faaliyeLleri ile sadece Türkiye'de değil, özellikle Avrupa ve Amerika'da Mevlevi geleneklerine yeni bir ilgi dalgası uyandırmayı başardı.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Derviş, ruhsal olarak derin bir hayat sürdürmeye çalışan ve bunu çogu zaman dilenerek ya da az ile yetinerek geçiren Müslümanlara denir.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Semayı "insanlığın Somut Olmayan Küilür Mirası" ilan etmek, yani bu dansı insanlığın dini kültürlerinin bir parçası olarak tanımlamak hiç duyulmuş bir şey değildir.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlanın cenaze törenine Yahudiler ve Hiristiyanlar da katılmıştır, katılma nedenleri söyle açıklamışlardır; Eger siz Müslümanlar. Rumi'nin çağımızın Muhammed'i oldugıınu söylüyorsanız. biz de onu çagımızın Mıısa'sı ve lsa'sı olarak tanıyoruz. Siz nasıl onun gerçek dostlarıysanız biz sizden bin kat daha fazla öyleyiz. Onun kulları ve müritleriyiz.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Yetmiş iki millet kendi sırrını bizden dinler, biz
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
bir perde ile yüzlerce se çıkaran 'ney' gibiyiz.
sema yapmakta olan dervişlerin açık kolları ve sağ avuç içlerinin gökyüzüne, sol avuç içlerinin yeryüzüne bakması “Sevgiyi gökten alıp tüm yaratılanlara yaymak ve dağıtmak” anlamına geliyor. Ancak bu duruşun Arap alfabesindeki karşılığı “lâ” harfidir ve bu “yokluk” ekidir; aynen lslam amentüsünde yer alan “Lâ ilâh illâ Allah!” (Tanrı’dan başka ilâh yoktur!) sözünde olduğu gibi. Dans, semada bir iman hareketine dönüşür.
📖 Sayfa 9 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Sevgi Allah’a aittir,korku ise kullara.
📖 Sayfa 36 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Ölünüz, ölünüz; bu aşk uğrunda ölünüz! Aşk uğrunda ölürseniz,
📖 Sayfa 35 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
bedenle yaşamaktan kurtulur, baştan başa ruh olursunuz! Ölünüz, ölünüz; bu ölümden korkmayınız! Çünkü, ölümle şu kirli topraktan kurtulur, göklere, ötelere yükselirsiniz!
Rumi
Divan-ı Kebir
"Damarlarımda ve tenimdeki aşk kanmışçasına akıyor. O beni boşalttı ve içimi 'Sevdiğimle' doldurdu. Sevdiğim benim varlığımın her zerresini fethetti. Anık benim sadece adım kaldı, geri kalan her şey O oldu."
📖 Sayfa 7 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Rumi
Filozof ve bir lslam mistiği olan lbni Arabi, bir tarikatın kurucusu olarak kabul edilmese de, önemli bir düşünce ekolünün kurucusudur.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Dervişlerin üzerlerindeki siyah hırkanın düşmesinin ardından dervişlerin beyaz giysileri ile kalmaları dirilişi simgelerken, sema yapmakta olan dervişlerin açık kolları ve sağ
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
avuçiçlerinin gökyüzüne, sol avuç içlerinin yeryüzüne bakması "Sevgiyi gökten alıp tüm yaratılanlara yaymak ve dağıtmak" anlamına geliyor. Ancak bu duruşun Arap alfbesindeki karşılığı "la" harfidir ve bu "yokluk" ekidir; aynen lslam amentüsünde yer alan "La ilahilla Allah!" (Tanrı'dan /aşka ilah yoktur!) sözünde olduğu gibi. Dans, semada bir iman hareketine dönüşü
Öyle ki toplumumuzun -en ivedi şekilde- meşhur Sufi sözünü uygulaması gerektiğini anlarız:
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Az ye, ay uyu, az konuş."
Diyet yapmış olmak için değil, Allah'ın işlemesine fırsat tanımak için.
1925 yılı, Mevlevi tarihini bir bıçak gibi keser. Tüm diğer tarikatlar gibi Mevlevi Tarikatı da resmi olarak sona gelmiştir. Bu yasa Eylül’de çıkmıştır ve aralık ayında uygulamaya girmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nde işte bu yıl tarikat Süfliliği son bulmuştur.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Putların anası nefsinizin putudur.Çünkü o put yılan,bu put ejderhadır.Nefis,demir ve taştan yapılan çakmaktır,put kıvılcımdır. O kıvılcım su ile söner.Fakat taş ve Demir,su ile söner mi? Ademoğlu’nda,bu ikisi oldukça ne vakit ve nasıl emin olur?
📖 Sayfa 105 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Eğer Müslümanlarca kaleme alınmış bu hagiyografiler Rumi'nin
📖 Sayfa 23 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
öğretilerinin başka dinin müminleri tarafından da izlendiğini gösteri-
yorsa, bundan onun mesajının evrensel olduğu sonucunu çıkarabiliriz.
Rumi, sadece kendi müritlerine öğretişte bulunmamışnr, öyle ki onun
dili, din farklılığının ötesinde bütün inananlar için ruhsal bir yükselme
aracıdır. Belki de bu yüzden Rumi, tüm dinler nazanndaki toleransın şövalyelik görevini üstlenmiştir.
Kişinin kendine olan sevgisi,başkası için yaşamasınlar ve başkasını sevmesinde saklıdır.
📖 Sayfa 35 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Akılsız bir dost,zaten düşmandır.
📖 Sayfa 197 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Ulu Arifin Şiiliğe olan yatkınlığı konusunda çok açık deliller olmasa da tarikatın içinde buna inanılır.
📖 Sayfa 76 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlana'nın ölümünün sekiz yüzüncü yılı,1973 UNESCO tarafından Mevlana Yılı olarak ilan edildi.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Zamanın resmi tarih yazıcıları, yani vakanüvisler Osmanlı'nın ilk tarihçileridir ve imparatorluğun çökmesinin sebebini olarak toplumun birçok alanda, dini alanda da yozlaşması olarak göstermişlerdir. Tarihçilerin bu yazılarını politik açıdan okuyup, Kadızadeli hocaların bu konudaki dini yorumlarını dinleyen Babıali, yozlaşmanın gerçek sorumlularınıntarikatlar olduğunu düşünmeye başladı.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlana,kelime olarak “efendimiz” anlamına gelir.Bu mistik güftecinin öğrencileri kendisine bu şekilde hitap ederlerdi. Kendisine sonradan verilen bir unvan olan Celaleddin(Celal üd-din) ise “dinin aydınlığı” anlamına gelir.Bu tanım Rumi’nin ruhsal şiirlerindeki aydınlık fark edildiğinde kolayca anlaşılır.
📖 Sayfa 15 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Nitekim Rumi'nin de dediği gibi "aşıkların dini Allah'tır".
📖 Sayfa 9 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
(mevlevi başlığı olan) Sikke nasıl mezar taşını simgelerse, tennure de
📖 Sayfa 102 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
müslümanın ölüm soyunuşunu ve kefenini simgeler.
Her kaptan içindeki sızar, sema eden kişinin içinde ne varsa dışına o sızar.
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Mevlevi Tarikatı’nın kurucusunun Rumi olduğu kabul edilir.Oysa Rumi,kurucudan çok ilham veren kişidir.Sufilik tarihinde, genellikle “karizmayı ortaya çıkaran”kişiden sonra bir “kurucu” ortaya çıkar ve tarikatın yapısını o oluşturur.Bu bakış açısıyla, Rumi’nin “ilham veren kurucu”,Sultan Veled’in ise “grubu kuran kişi” olduğu söylenebilir.
📖 Sayfa 24 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
"Senin aşkın, her anda, sessizlikte, konuşmada, gözlerimin gördüğü her şeyde günlük ekmeğim ve kaderimdir." (Divan, 1837/7)
📖 Sayfa 28 · Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio
Sıkça Sorulan Sorular
Dervişler kimin eseridir?
Dervişler, Alberto Fabio Ambrosio tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2012'de yayımlanmıştır. Türkçeye Buğra Poyraz çevirmiştir.
Dervişler kaç sayfadır?
Dervişler, 234 sayfadır (Kabalcı Yayınevi baskısı).
Dervişler'in en ünlü sözü nedir?
“20. yüzyılda, özellikle de İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra sufilik ve mistisizm dalgası Avrupa ve Amerika'yı sarmıştır. Bu artan ilginin merkezinde Rumî ve dervişler ile diğer kültürlere kolaylıkla ihraç edilebilen mesajları bulunmaktadır.”