İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar'ın 176 sayfalık eseridir. Sayfa numaralarıyla birlikte, İstanbul Türkçesi'ni işaretleyen okurların favori sözleri aşağıda.
İstanbul Türkçesi'den En Beğenilen Alıntılar
"Zamanda ne kadar geriye gidilirse dilin daha güzel ve kusursuz hâli bulunur. Günümüzdeki hâline yaklaştıkça çöküş ve bozulma içindeki dilde, gücü ve hüneri yakalamak daha acı verici hâle gelir."
📖 Sayfa 13 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Bir dilin kudreti, başka dillerden aldığı kelimeleri atmakla değil, o kelimeleri yutup hazmetmekle kendini gösterir.
📖 Sayfa 35 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Dilimiz, bizi millet yapan en önemli değerimizdir. Bu yüzden onu korumak ve yaşatmak için son nefesimize kadar çaba göstermeliyiz.
📖 Sayfa 28 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Hani toplumun bozulmasından, ahlâkî çöküş ve çürüyüşten dem vuruyoruz ya, her birimiz fert fert önce kendimizi güzelleştireceğiz ve bunun dalga dalga yayılmasını sabırla bekleyeceğiz...
📖 Sayfa 136 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Kelimeleri seçerken dil geleneğine uygunluğu da gözetmek gerekir. Öyle her sözcüğü canımızın istediği gibi gelişigüzel kullanamayız. Zira dil, böyle alelâde yaklaşılacak bir mesele değildir. Dil geleneğini bilip hangi kelimenin nerede ve nasıl kullanılması gerektiğine vâkıf olmak gerekir. Bunun için de hep söylediğim gibi, Türkçenin en büyük şair ve yazarlarını bolca okumak zorundayız.”
📖 Sayfa 112 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Günümüzde maalesef kibir ile özgüven, tevāzû ile kendine güvensizlik birbirine karıştırılıyor. Kültür, gelenek ve değerlerimiz, ölçülerimiz, idrak ve iz'an biçimlerimiz sinsice yozlaştırılıyor. Mütevazı olan "ezik", kibir kumkuması biri "özgüvenli" diye tarif edilebiliyor. Halbuki tevâzů sahibi olmak kendine güvensizlik olmadığı gibi kâmil insana yaraşan en güzel libastır.
📖 Sayfa 71 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Günümüzde maalesef kibir ile özgüven, tevâzû ile kendine güvensizlik birbirine karıştırılıyor.
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Unutmamak gerekir ki bir milletin dili yaşıyorsa varlığına halel gelmez ve o millet devletsiz bile kalsa bir gün yeniden devlet kurabilir. Ancak dili bozulmuş bir millet, devleti olsa bile artık millet değil, köksüz bir yığındır. Her kuvvetli rüzgârla oradan oraya savrulabilecek bir yığındır.”
📖 Sayfa 21 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Ruh, güzele müştaktır; hayatın her alanında güzeli özler ve arar.
📖 Sayfa 21 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Goethe de şöyle demiştir: "Bir dilin kudreti, başka dillerden aldığı kelimeleri atmakla değil, o kelimeleri yutup hazmetmekle kendini gösterir." Evet, işte burası çok mühim. Alınan kelimeleri hazmetmek, onları kendi ses mimarinle yeniden inşâ etmek.
📖 Sayfa 35 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Unutmamak gerekir ki bir milletin, dili yaşıyorsa varlığına halel gelmez ve o millet devletsiz bile kalsa bir gün yeniden devlet kurabilir. Ancak dili bozulmuş bir millet, devleti olsa bile artık millet değil, köksüz bir yığındır.”
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Gönül kimi sevse gözünün önünde onu görür. Göz nereye baksa orada her yüzde onun hayâli uçar. Gönülde arzu, dilek neyse insan ağız açınca hep ondan söz eder.
📖 Sayfa 76 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
"Senin gönlün daima meshûr ve müsahhardır, mâzursun
📖 Sayfa 77 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Gamın ne olduğunu asla bilmedin, mâzursun
Ben sensiz bin gece kan yuttum
Sen bir gece sensiz kalmadın, mâzursun."
Meselâ kendini koruma ve önceleme duygusu gelişmiş kimseler kolay kolay âşık olamaz. Çünkü aşk, sevgili uğruna kendini fedâ etmeyi gerektirir.
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
"Zira vakit dar. Kalan ömrü, eksikleri bir nebze olsun kapatmaya, kusurları azıcık da olsa gidermeye harcamak lazım. İlim; öğrendikçe çoğalan, büyüyen bir nokta. O büyüdükçe biz küçülüyoruz. Küçüldükçe hadiseler ile meşguliyet asgarî seviyeye iniyor ve tevâzû libâsına daha sıkı bürünüyoruz. "
📖 Sayfa 43 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Senin gönlün daim meshûr ve müsahhardır, mâzursun
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Gamın ne olduğunu asla bilmedin, mâzursun
Ben sensiz bin gece kan yuttum
Sen bir gece sensiz kalmadın, mâzursun.”
“Türkçeyi doğru, güzel ve etkili konuşabilmek için fiyakalı bir sese sahip olup artikülasyon, vurgu ve tonlamaları doğru yapmak yetmez. Dilin kurallarını, sözlüğünü ve geleneğini bilmek, belki hepsinden önce de dili sevmek gerekir."
📖 Sayfa 24 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Teşekkür, geniş zaman çekimiyle edilir. Yani ‘teşekkür ederim’ denir. Günümüzde şimdiki zaman çekimiyle ‘teşekkür ediyorum’ kullanımını da bağrımıza bastık. Ancak geçmiş zamanda edilen teşekkürün şu an bir hükmü olamaz. ‘Teşekkür ettim’ dersek, geçmişte bir vakit yapılan işten bahsederiz. Muhatabımız, ‘Ne zaman ettin, ben niye duymadım, niçin fark etmedim?,’ diye sorsa yerden göğe kadar haklı olur.
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Onun için, ‘teşekkür ettim’ değil, ‘teşekkür ederim’ diyelim.”
“Arapçadan aldığımız ‘eyvallah’ kelimesi, Arapçada pek kullanılmadığı hâlde Türkçe ve Farsçada yaygın kullanılan bir selâm, yemin, tasdik ve teşekkür ifadesidir. Hattâ Türkçeden Urducaya da geçmiştir.”
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
“Dilimize özen göstermek, hem şahsımıza hem etrafımıza özen gösterdiğimizin belki de en bariz, en önemli işarettir. Çünkü dilde başlayan özen, duygu ve düşüncelere, hâl ve üslûba, oradan da temas ettiğimiz her varlığa dalga dalga yayılır. Bu özen hâlleriyle de dünya güzelleşir.”
📖 Sayfa 101 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Unutmamak gerekir ki bir milletin, dili yaşıyorsa varlığına halel gelmez ve o millet devletsiz bile kalsa bir gün yeniden devlet kurabilir. Ancak dili bozulmuş bir millet, devleti olsa bile artık millet değil,köksüz bir yığındır. Her kuvvetli rüzgârla oradan oraya savrulabilecek bir yığın...
📖 Sayfa 21 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Kimsenin kimseyi gerçekten dinlemediği, anlamadığı bir zeminde kendiyle hiç baş başa kalmayan, dolayısıyla kendini de dinleyip anlamayan; kabalığı dobralık, küstahlığı özgüven, kibir ve bencilliği haysiyet zanneden; tevâzû, diğerkâmlık ve nezâketi ise "eziklik" addeden mâhluklara dönüştük. Bir an evvel özümüzdeki hasletlere; insana, tabiata ve bütün yaratılmışlara sevgi ve hürmetle muamele eden aslî cevherimize dönmezsek korkarım tamiri mümkün olmayan kırılmalar yaşayacağız.
📖 Sayfa 14 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Haddini bilmeyene haddini bildirmek,
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
öksüze kaftan giydirmek kadar sevaptır.
“Rivayete göre 1700’lü yıllarda burada halk tarafından itibar edilip mübarek olduğuna inanılan ‘Yağlı Dede’ isimli bir zat yaşarmış. Vefat ettiğinde mezarının başına iki çanak konmuş. Ziyaretine gelenler, bu çanaklara mum dikerek dilek dilemeye ve duâ etmeye başlayınca, bu mezar ‘Hâcet Kapısı’ diye anılır olmuş. Zamanla bu semtin adı da ‘Hâcettepe’ olarak kalmış. Hacettepe diye ‘a’ sesinin kısa söylendiğine sıkça rastlıyoruz. Ancak Ha:cettepe’de ilk hece uzun telâffuz edilmeli.”
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Mazhar-ı feyz olamaz düşmeyicek hâke nebat
📖 Sayfa 71 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Mütevâzı olanı rahmet-i Rahman büyütür.
• Bitkinin ancak toprağa düştükten sonra büyüyüp gelişmesinin mümkün olduğu gibi insanın da tevâzû göstermesi halinde Rahman'ın rahmetiyle büyüyeceği ifade edilir.
“Ortaokul 2. sınıfta okurken babamın tesadüfen minibüste tanıştığı Şerif Attila isimli bir hocadan özel İngilizce dersi almaya başladım. Şerif Hoca bana önce Türkçe roman okutmaya başladı. Hiç unutmam, ilk okuduğum zaman Murat sertoğlu'nun "Atçalı kel Mehmet Efe" adlı eseridir. Bana "Önce ana dilini bütün incelikleriyle, edebi haliyle bileceksin, sonra yabancı dil öğreneceksin!" demişti.”
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Yar, gözüyle ezelden canıma bir merhaba dedi ve ben öyle mest oldum ki ondan sonra başka hiçbir merhabayı duymadım, bilmedim.
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Bir zamanlar sözlerimiz de İstanbul gibiydi; zarif, ölçülü, ahenkli...
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Gönül ne gök ne elâ ne laciverd arıyor
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Ah bu gönül bu gönül kendine derd arıyor.
"Keleci bilen kişinin yüzünü ağ ede bir söz Sözü pişirip diyenin işini sağ ede bir söz
📖 Sayfa 15 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Söz ola kese savaşı söz ola bitire başı Söz ola ağulu aşı bal ile yağ ede bir söz"
"İki şeyde inkılâp olmaz: Dilde ve musikîde."
📖 Sayfa 32 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
"Ben akıldan isterim delâlet
📖 Sayfa 160 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Aklım bana gösterir dalâlet"
-Fuzûlî
"Ya şevk içinde harap ol ya da aşk içinde gönül
📖 Sayfa 119 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Ya lâle açmalıdır göğsümüzde yahut gül"
Başka hiçbir dilde tam karşılığı olmayan gönül, şüphesiz Türkçenin en güzel kelimelerindendir. Bize de onu kırıp dökmemek, incitmemek yaraşır.
Asırlardır kullanılan bir kelimeyi dilimizden atmak, nesiller arasındaki kültür zincirinden bir halka atmak kadar tehlikelidir.
📖 Sayfa 32 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Canıma bir merhaba sundu ezelden çeşm-i yâr,
📖 Sayfa 105 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Öyle mest oldum ki gayrın merhabasın bilmedim.
• Yâr, gözüyle ezelden canıma bir merhaba dedi ve ben öyle mest oldum ki ondan sonra başka hiçbir merhabayı duymadım, bilmedim.
Edep, sözün pusulasıdır. Pusulasız çıkılan yolun nereye varacağı bilinmez. Bu yüzden, "Usûlsüzlük, vusûlsüzlüktür." denir. Bir usûl, yol belirlemeden yola çıkılırsa varılmak istenen yere, eski tâbirle menzil-i maksûda ulaşılamaz.
📖 Sayfa 57 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Uçsuz bir deryâdayım âdeta ve içtikçe susuzluğum artıyor. Kelimeler âlem içinde âlemler doğuruyor. Bir kapı aralıyorsunuz, ardından yüzlerce kapı beliriyor.
📖 Sayfa 40 · İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Entelektüel olmanın temel şartı ana dilini çok iyi bilmektir.
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar
Sıkça Sorulan Sorular
İstanbul Türkçesi kimin eseridir?
İstanbul Türkçesi, Reyhan Çınar tarafından yazılmıştır.
İstanbul Türkçesi kaç sayfadır?
İstanbul Türkçesi, 176 sayfadır (Doğan Kitap baskısı).
İstanbul Türkçesi'nin en ünlü sözü nedir?
“"Zamanda ne kadar geriye gidilirse dilin daha güzel ve kusursuz hâli bulunur. Günümüzdeki hâline yaklaştıkça çöküş ve bozulma içindeki dilde, gücü ve hüneri yakalamak daha acı verici hâle gelir."”