Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, din dünyasına İmam Zehebi'nin kazandırdığı özel bir eserdir. Türkçe baskısı Kayıhan Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Aşağıdaki alıntılar, Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife'yi okuyan binlerce kişinin favorilerinden oluşuyor.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife'den En Beğenilen Alıntılar
Ebu Hanife'nin yüzü, sakalı ve elbisesi güzeldi.
📖 Sayfa 42 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebû Yûsuf hastalanmıştı. Ebû Hanîfe onu ziyaret etti. Ziya retten çıkınca Ebû Hanîfe şöyle dedi:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Eğer bu genç ölürse, insanların en âlimi olarak toprağa girer.”
İmam Ebu Yûsuf:
📖 Sayfa 43 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Vallahi Ebû Hanîfe harâmlardan şiddetle kaçınırdı. Dünya ehli insanlardan uzak dururdu. Suskunluğu çok, daimâ tefekkür halinde idi. Yüksek sesle konuşmaz ve az konuşurdu. Eğer bildiği bir meselede sual sorulursa cevap verirdi.
İbn Cüreyc'e "Ebu Hanife vefat etti" denildi. İbn Cüreyc, "Allah ona rahmet eylesin. Elbette onunla beraber ilmin bir çoğuda gitti" dedi.
📖 Sayfa 75 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Vallahi Ebu Hanife haramlardan şiddetle kaçınırdı. Dünya ehli insanlardan uzak dururdu. Suskunluğu çok, daima tefekkür halinde idi. Yüksek sesle konuşmaz ve az konuşurdu. Eğer bildiği bir meselede sual sorulursa cevap verirdi. Ey müminlerin emiri! Ben tanıdığımdan beri o dinini ve nefsini korudu. Sadece kendi nefsi ile meşgul olurdu. İnsanların sadece hayr taraflarını zikrederdi." O zaman Halife Hârun Reşid: "Bu salihlerin ahlâkıdır." dedi.
📖 Sayfa 44 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Süfyân Sevrî: “Biz Ebû Hanîfe 'nin önünde, şahinin önündeki serçeler gibiydik. Ebû Hanîfe, âlimlerin efendisidir.”
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebû Bekr b. Ayyâş’tan şöyle rivâyet olunmuştur:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Numan b. Sabit, kendi zamanının en fakîhidir”
İmam Mâlik'e "Ebû Hanîfe'yi gördün mü?" diye soruldu.
📖 Sayfa 77 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
İmam Mâlik: "Evet! Öyle bir zât gördüm ki, eğer şu direklerin altın olduğunu iddia etse, bu iddiasını delilleriyle ispat ederdi."
Hasan b. Ziyâd el-Lü'lüî (ö. 204/819) anlatıyor: Ebû Hanîfe şöyle derdi:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Bizim şu reyimiz, gücümüzün yettiğinin en iyisidir. Kim daha iyisini getirirse onu kabul ederiz."
Muhammed b. Hasan'ın her gün ve gecedeki okuduğu hizbi, Kur'an'ın üçte biridir.
📖 Sayfa 209 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
el-Hüreybî şöyle demiştir:
📖 Sayfa 78 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Ebû Hanîfe'nin aleyhinde konuşan ya câhildir ya da hasetçi."
Hibbân b. Musa131 (ö. 233) şöyle anlattı: Abdullah b. Mubârek'e; “Mâlik mi daha fakîhtir Ebû Hanîfe mi?” diye soruldu. O, “Ebû Hanîfe” dedi.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Yakub b. Şeyhe, Abdullah b. el-Hasan b. Mubarek> İsmail b. Hammad b. Ebû Hanîfe kanalı ile şöyle rivâyet ediyor:
📖 Sayfa 61 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Babamla (Hammad’la) beraber çöplerin olduğu bir yere uğradık. Orayı görünce babam ağladı. “Sizi ağlatan nedir?” dedim.
Babam: “Oğulcuğum! Burası, İbn Hübeyre'nin ( Abbasiler zamanında Küfe valisi idi.) on gün boyunca dedene (Ebu Hanife) onar sopa vurduğu yerdir.”
Zehebi, Siyeru A'lamun Nübela, c.6, s.401.
A'meş'in dediği gibi, hadisçiler nakilci olup, eczacı gibidirler. Fakîhler ise tabip/doktor hükmündedirler.
📖 Sayfa 84 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Davud et-Tâî Hazretleri ilimde ve fıkıhta yüksek bir seviyeye ulaştı, ayrıca etkili bir konuşma kabiliyeti vardı. Muhtemelen çok konuşması yanında biraz da kırıcı davranıyordu. Nitekim sopasıyla birisine vurması üzerine hocası Ebu Hanife, "Ebu Süleyman, senin elin de dilin de fazla uzadı" diyerek onu azarlamak zorunda kaldı. Bu ikazdan çok etkilenen Dâvûd et-Tâî öğrenciliğinin son bir yılı içinde hiç konuşmadı; ne soru sordu ne de sorulanlara cevap verdi.
📖 Sayfa 181 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ahmed b. es-Sabbâh, İmam Şafiî’den şöyle rivâyet eder:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
İmam Mâlike, “Ebû Hanîfe'yi gördün mü?” diye soruldu.
İmam Mâlik: “Evet! Öyle bir zât gördüm ki, eğer şu direklerin altın olduğunu iddia etse, bu iddiasını delilleriyle ispat ederdi.”
Haset edenler, derece olarak insanların en şerlileridir.
📖 Sayfa 183 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Abbâd et-Temmâr şöyle diyor:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Rüyamda Ebu Hanife'yi gördüm, şöyle sordum:
- Nereye vardın?
- Onun geniş rahmetine.
- İlimle mi?
- Nerede...? İlmin şartları, afetleri var o yolla kurtulan pek azdır.
- Peki neyle?
- İnsanların hakkımdaki haksız konuşmalarıyla.
el-Müzenî (ö 264/878) ve başkaları İmam Şafiî'den şöyle işittiklerini rivâyet ediyorlar:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“İnsanlar fıkıh ilminde Ebû Hanîfe'nin çocukları mesabesindedir”
Her halimizde Allah’a hamd olsun. Allahım! İnsanların en hayırlısı Muhammed’e (s.a.v) salât eyle.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Süfyan b. Uyeyne'yi şöyle derken işittim: "Gözlerim Ebû Hanîfe gibisini görmedi."
📖 Sayfa 44 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"İnsanlar fıkıh ilminde Ebû Hanîfe'nin çocukları mesâbesindedir."
📖 Sayfa 76 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
İmam Şafiî r.a
Ebu Hanife’nin genç yaştaki
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebu Yusuf’a nasihati;
…tüm işlerde kişiliğini muhafaza et…
Abdullah b. Dâvûd el-Hureybî: "Ehl-i İslamın, Ebû Hanîfe'ye namazlarında dua etmeleri vaciptir."
📖 Sayfa 114 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebû Hanîfe, güzel yüzlü idi. Elbisesini bol giyerdi. Hoş kokulu idi.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Herhangi bir imam, devletin malından çalar veya hükmünde haksızlık yaparsa, onun imamlığı bâtıl olur. Biz onun hükmünü geçerli saymayız.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Bunun üzerine İmam Ahmed b. Hanbel:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Subhanellah! O (Ebû Hanîfe); ilimde, verâda, zühdde, âhiret yurdunu dünya hayatına tercih etmekte öyle bir konumda idi ki,Ahmed (kendisini kastediyor) ona ulaşamaz. Halîfe Ebû Cafer onu kadı yapmak için kırbaçladığı halde o yapmadı”
Hangi güzel yüz ki toprak olmadı?
📖 Sayfa 180 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Hangi güzel göz ki yere akmadı?!
Eğer Ebû Hanîfe'nin aklı, yeryüzü halkının yarısının aklı ile tartılacak olsa, elbette onun aklı daha ağır basar.
📖 Sayfa 102 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Babam Hammâd çocuk iken Fatiha suresini okumayı öğrenince, dedem Ebu Hanîfe babamın muallimine beş yüz dirhem hediye etmiş.
📖 Sayfa 47 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebû Hanîfe her gece bir rekâtta bütün kur'an'ı hatmederdi.
📖 Sayfa 57 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ali b. Âsim, Ebû Hanîfe’den şöyle işittiğini rivâyet eder:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Rüyamda sanki Rasûlullah’ın (s.a.v.) kabr-i şeriflerini deşelediğimi gördüm. Endişelendim ve bunun İslam’dan dönmek manasına gelebileceğinden korktum. Basra’ya, Muhammed b. Sîrîn'e sorması için bir adam hazırlayıp gönderdim.
Muhammed b. Şîrîn: “Eğer bu adamın rüyası doğru ise, o kişi Rasûlullah’ın (s.a.v.) ilmine varis olur.” dedi.
Yezîd b. Hârun şöyle derdi: “Bin tane âlimle karşılaştım. Çoğundan ilim yazdım. Onların içinde en fakîh, en takvâlı, en âlim olanları beş kişidir: Ebû Hanîfe birincisidir"
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Abdullah b. Mubârek’in yanında Ebû Hanîfeden bahsettiler.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Abdullah b. Mübarek şöyle dedi:
“Dünya, mal ve mülk kendisine verildiği halde onlardan yüz çeviren, kadı olmayı kabul etmediği için kırbaçlandığı halde sabreden, çağrıldığı zaman başkası girdiği halde gitmeyen bir adam hakkında ne düşünürsünüz?”
Abbas ed-Duri, Yahya b. Mainden şöyle rivayet eder:
📖 Sayfa 147 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Bişr b. el-Velid , Ebu Yusuf'u şöyle söylerken işittiğini söyledi: A’meş bana bir mesele sordu. Ben de cevap verdim ve bana dedi ki:
📖 Sayfa 148 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ben: dedim.
Sonra A’meş: dedi.
A'meş'in dediği gibi, hadisçiler nakilci olup eczacı gibidirler. Fakîhler ise tabip/doktor hükmündedirler. Bu itibarla fakîh olmayan bir hadis râvisi fetva vermeye kalkışırsa gülünç duruma düşer.
📖 Sayfa 84 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Mısır kadısı Ebû’l Kasım Abdullah b. Muhammed b. Ebu'l Avam es-Sa’dî> İbrahim b. Ahmed et-Tirmizî> Ebu Nasr Muhammed b. Muhammed b. Selam el-Belhî> Nasr b. Yahya el-Belhiden rivayet ediyor. O,
📖 Sayfa 108 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ahmed b. Hanbel: dedi.
Ben, dedim.
Ahmet b. Hanbel: dedi.
Ben : dedim.
Ahmed b. Hanbel: dedi.
O zaman ben dedim ki: dedim
El-Hasan b. İsmail b. Mücalid:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Ebû Hanife 'nin Allah korkusu şiddetliydi. Haram olan bir şeye helal demekten çok korkardı. "
Ebû Hanîfe’nin talebelerine özellikle de Ebû Yûsuf’a malından yardım ettiği ve cömertliği hakkında birçok hikâye rivâyet edilmiştir.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Bişr b. Hafi anlatıyor: Abdullah b. Davud el Hüreybi'yi şöyle söylerken işittim:
📖 Sayfa 74 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Yezid b. Harun şöyle derdi:
📖 Sayfa 114 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Hasan b. Ziyâd el-Lü’lüî (ö. 204/819) anlatıyor:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Vallâhi Ebû Hanîfe, hiçbir idareciden ne bir hediye ne de bir câize kabul etti.”
el-Hulvânî rivâyet ediyor: Ebû Âsim en-Nebîl’e (ö. 212); “Ebû Hanîfe mi daha fakîhtir, Süfyân (Sevrî) mi?” diye sordum. Ebû Âsim, “Ebû Hanîfe” dedi.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Muhammed b. Şuca', Ali bin Asım'ı şöyle söylerken işittiğini rivayet eder:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Eğer Ebu Hanife'nin aklı, yeryüzü halkının yarısının aklı ile tartılacak olsa, elbette onun aklı daha ağır basar."
Ebu Yusuf, kadı olduktan sonra her gece 200 rekat namaz kılardı.
📖 Sayfa 150 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Nadr b. Şümeyl: “İnsanlar fıkıh ilminde uyuyorlardı. Ebû Hanîfe onları uyandırdı.”
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
O na göre iman da şek olmamalıdır. Çünkü inanılacak şeyler bir bütündür. Seleften, imanını diye istisna edenler, . Yoksa onlar da derlerdi. Ehl-i Hadîs’ten de bir grup alim, her şeyde istisna yaparlardı.
📖 Sayfa 105 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Kevseri, Te’nibü’l Hatib, s.230
Yahya bin Eksem hazretleri, İmâm-ı A'zamın (r.a.) torunu İsmail'den sonra, henüz yirmi yaşında iken Basra şehrine kadı ta'yin edildi. Basralılar, yeni ta'yin olan kadı efendinin bu kadar genç yaşta olmasına hayret edip, "Kadımız kaç yaşındadır?" denilince; "Ben, Peygamber efendimizin (s.a.v.) Mekke-i Mükerreme'ye kadı ta'yin ettiği Attâb'dan (r.a.) ve Yemen'e kadı ta'yin ettiği Mu'âz bin Cebel'den daha yaşlıyım" buyurdu. (Mütercimin dipnotu)
📖 Sayfa 73 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Haşan b. Ebi Malik,
📖 Sayfa 153 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ona, dediler.
Ebu Yusuf: dedi.
İmam Kevseri, İttihat ve Terakki idaresi ile arasının bozulması, Türkiye'deki gelişme ve değişmelerin gönlünce olmaması, medreselerin kapatılması, vazife yapabileceği uygun bir ilmi Muhitin kalmaması ve nihayet tutuklanacağını yönünde bir emir çıkarılacağını haber alması üzerine, ailesini bile haber vermeden 1922 yılında Mısır'a hicret etmiştir.
📖 Sayfa 24 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
İmam Ebu Yusuf anlatıyor:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Oğlum vefat etmişti. Onun ne cenaze işleriyle uğraşa bildim ne de defin işlemleri ile uğraşa bildim. Çünkü Ebu Hanife'nin dersini kaçırıp daha sonra bundan pişmanlık duymaktan korktum
El–Hasan b. Ebû Imâre'nin, Ebû Hanîfe'nin atının yularından tutmuş olduğu halde şöyle söylediğini duydum:
📖 Sayfa 122 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
"Vallahi Fıkıh hakkında konuşup da, senin kadar geniş cevap verebilen, senin kadar sabırlı, senin kadar hazırcevap bir kimse görmedim. Sen, şüphesiz olarak bu vakitte konuşanların efendisisin. Senin aleyhinde sadece hasetçiler konuşur."
Bişr el-Hac anlatıyor: el-Hüreybi şöyle demiştir:
📖 Sayfa 76 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Ebu Hanife konuşması sırasında doğru yere yemin ederse, bir dinar sadaka vereceğine dair kendi kendine söz verdi. Bundan sonra her ne zaman yemin etse bir dinar sadaka verirdi. Kendi ailesine bir infakta bulunduğu zaman bir mislini de sadaka olarak verirdi.”
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Esed b. el-Furat , Muhammed b. el-Hasandan şöyle rivâyet eder:
📖 Sayfa 146 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
hastalanmıştı. Ebu Hanife onu ziyaret etti. Ziyaretten çıkınca
“Ebu Hanife her gece bir rekatta bütün Kuranı hatmederdi”
📖 Sayfa 57 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Ebû Hanîfe Bağdat’a para gönderip mal aldırır ve Kûfe’de sattırırdı. Bu şekildeki kazancı bir sene biriktirir, bu parayla da hadîs şeyhlerinin ihtiyaç, yemek ve elbise ihtiyaçlarını satın alır, sonra da onlara verirdi.Şöyle buyururdu:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Sadece Allah'a teşekkür ediniz. Çünkü ben kendi malımdan değil, Allah'ın bana ihsan etmiş olduğundan sizlere veriyorum!’
Bişr b. el-Velîd (ö. 238/853) şöyle der:
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
“Ebû Hanîfe, Bağdat'ta hapiste iken vefât etmiştir. Hayzûrân kabristanlığına defnolunmuştur.”
Ebu Bekr İbnul Münzir , Müzeni’den şöyle işittiğini rivayet eder:’den şöyle demiştir:
📖 Sayfa 180 · Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi
Sıkça Sorulan Sorular
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife kimin eseridir?
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, İmam Zehebi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2015'te yayımlanmıştır. Türkçeye İsmail Karagözoğlu çevirmiştir.
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife kaç sayfadır?
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife, 216 sayfadır (Kayıhan Yayınları baskısı).
Menâkıb-ı İmam Ebû Hanife'nin en ünlü sözü nedir?
“Ebu Hanife'nin yüzü, sakalı ve elbisesi güzeldi.”