Sadreddin Konevi'nin Vahdet-i Vücûd ve Esasları adlı eseri, din alanında öne çıkan çalışmalardan biridir. İlk kez 2012'de yayımlanmıştır. Bu sayfada Vahdet-i Vücûd ve Esasları'dan seçilmiş alıntılar sayfa numaralarıyla yer alıyor.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları'dan En Beğenilen Alıntılar
insan, idrâk ettiği herhangi bir şeyi de, salt birliği cihetinden değil, çokluğu
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
itibariyle idrâk edebilir.
"Allah'ım! Azabından rızana, cezandan affına sığınıyorum. Senden yine sana sığınıyorum.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Ben, senin övgünü ifa edemem, sen kendini övdüğün gibisin."
Şeyhim bazı vâkıalarında Hz. Peygamber’i gördüğünü ve onun kendisini müjdeleyip, şöyle buyurduğunu bana bildirmiştir: “Allah, senin duana karşılık vermede, senin O’na dua etmenden daha hızlıdır.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bilinmelidir ki;
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hak mutlaklığı ve ihâtası itibarıyla hiç bir isimle isimlendirilemez ve hiç bir hüküm kendisine izâfe edilemez ve hiçbir vasıf ve resim ile nitelenemez.
__Allah Teâlâ'nın en kâmil kuluna hitap eden şu ayetinde bu gerçek kemâle işaret vardır.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"Varış ancak rabbinedir."
"Farklı çeşitlerine göre ilim, nimet ve saadet, münasebete bağlıdır. Buna karşın cahillik, azap ve şakilik ise farklılık ve zıtlık hükümlerine bağlıdır."
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Zât’ın sadece bir lâzımı vardır;
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bu lâzım zât’tan sadece göreceli olarak farklılaşır ki, bu, "ilimdir".
Zâtına özgü mutlaklığı açısından Hakka dair her hangi bir hüküm vermek veya bir nitelik ile O’nu bilmek; veya birlik, varlığının vâcipliği veya (: varlık için) mebde’ olması; veya yaratmayı gerektirme veya kendisinden her hangi bir eserin sâdır olması; veya ilminin kendisine veya başkasına ilişmesi gibi her hangi bir nispetin O’na izâfe edilmesi, sahih ve geçerli değildir. Çünkü, bütün bunlar, belirlenme ve sınırlanma hükmü verirler.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hakkın mutlaklığını tasavvurda bile şart şudur: Bu mutlaklık, selbî bir nitelik anlamındaki mutlaklıktır; yoksa o zıddı sınırlanma olan bir mutlaklık değildir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"Bazıları vardır ki, dua etmese ve bir şeyi Haktan dilemese de bazı şeylerin gerçekleşmesi ve meydana gelmesi iradesine bağlı olur."
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Ehlullah’ın büyüklerinin halinin gereği, şudur: Onlar Haktan hoşnut olup, Allah’ı bildikleri ve O’nu kâmil ve sahih anlamda tasavvur edebildikleri için dualarının büyük kısmı kabul edilen dualardır. Nitekim şu âyetle duaların kabul edilmesine işâret vardır: “Bana dua ediniz ki, size icâbet edeyim.” Buna göre, sahih müşâhedeye dayanan marifetten yoksun, Allah hakkında kötü tasavvur sahibi olan kimse ise, “Bana dua ediniz ki, size icâbet edeyim” âyeti ile duasının kabul edileceği vaat edilen kimseler gibi Hakka dua eden birisi değildir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bir şeyi bilmenin en üst derecesi, bilinen ile
📖 Sayfa 56 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
birlik ve bilenin bilinenden ayrı olmayışı
sayesinde gerçekleşir; bilinen ne olursa olsun ve
bilen kim olursa olsun böyle olduğu gibi,
bilinen, ister bir tane ister birden fazla olsun yine
böyledir
Allah , gerçek mürşiddir.
📖 Sayfa 45 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"Varış ancak Rabbinedir... "
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hak mutlaklığı ve ihâtası itibarıyla hiç bir isimle isimlendirilemez ve hiç bir hüküm kendisine izâfe edilemez ve hiç bir vasıf ve resim ile nitelenemez. (: bir şeyi gerektirmek anlamındaki) İktizânın O’na nispet edilmesi edilmemesinden daha üstün değildir. Çünkü ister olumlu isterse de olumsuz anlamda olsun düşünülen her hangi bir iktizâ, belirli bir hüküm ve sınırlayıcı bir niteliktir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hak kendisini kendisi ile, eşyayı da kendisinde kendisini bilmesinin bilgisiyle bilmiştir
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Nazarî akıl ve zevk sahiplerinin çoğuna göre, aynalık vasfı ile nitelenen her şeyin kendisine yansıyan şeyde bir tesiri vardır; burada sözü edilen aynalık, mânevî olabileceği gibi mahsûs (hissedilir) da olabilir. Çünkü ayna, kendisine yansıyan şeyi tekrar ona yansıtır; aynaya yansıyan şeyin (intiba) sûreti de aynaya göre yansır.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bütünüyle veya bunlardan birisiyle her hangi bir malûmu idrâk edip, nazar veya keşfi bu malûmu kapsamadığı veya his veya hayaliyle o şeyin zâtî özelliklerini ve genel lâzımlarının ardına geçmediğinde, onu tam olarak bilmiş ve hakkıyla tanımış olmaz.
📖 Sayfa 24 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
︎
İlim, varlığa tâbidir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Başka bir ifâdeyle, her nerede varlık var ise, ilim de hiçbir şekilde kendisinden ayrılmaksızın onunla beraber vardır.
Hiç bir şey, kendi başına veya başka bir şey ile
📖 Sayfa 104 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
tahakkuk edemez; her şey, sadece Allah ile
gerçekleşebilir.
Çünkü ayna, kendisine yansıyan şeyi tekrar ona yansıtır; aynaya yansıyan sûreti de aynaya göre yansır.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Zât'ın sadece bir lazımı vardır;
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bu lazım zât'tan sadece göreceli olarak farklılaşır ki, bu, "ilimdir".
“Allah’ım! Azabından rızâna, cezandan affına sığınıyorum. Senden yine sana sığınıyorum. Ben, senin övgünü ifa edemem, sen kendini övdüğün gibisin.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"İnsanın halleri bir sona ulaşmadıkları gibi, Hakkın onun hallerine göre ve onun için olan taayyün ve zuhûrlarının çeşitlenmesi de nihayete ermez."
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"Kul Rabbine itaatkâr olup, ilahi îcabet de hiç gecikmeden ve savsaklamadan dilediği şeye hızla ulaştığında, bu durum, kulun marifetinin doğruluğu ve karşılıklı rızanın yetkinliğidir."
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Varlık bir olduğu için, çokluğu itibarıyla
📖 Sayfa 96 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
çokluk ile idrâk edilemez, aynı şekilde, çok olan
bir şey de bir vasıtasıyla idrâk edilemez.
"İlim, varlığa tâbidir. Başka bir ifadeyle, her nerede varlık var ise, ilim de hiçbir şekilde kendisinden ayrılmaksızın onunla beraber vardır."
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hakkın mutlaklığına ve
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
zât’ına mahsûs gerçek birliğinin sırflığına
ulaşmayan kimse, Allah’tan ötede bir hedef
olmadığını bilemez
Zikrettiğimize aykırı bir şey meydana gelirse, bu, o şeyin zâtının dışında, haricî bir şart veya şartlardan, onlara ve bu şartların birleşmesinden oluşan duruma göredir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"De ki hepsi kendi istidâdına göre amel eder." (İsra,)
ayna, kendisine
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
yansıyan şeyi tekrar ona yansıtır; aynaya
yansıyan sûreti de aynaya göre yansır.
“Kul rabbine itaatkar olup, ilâhî icâbet de hiç gecikmeden ve savsaklamadan dilediği şeye hızla ulaştığında, bu durum, kulun marifetinin doğruluğu ve karşılıklı rızânın yetkinliğidir.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
“Ehlullah’ın (evliya) büyüklerinin halinin gereği, şudur: Onlar Haktan hoşnut olup, Allah’ı bildikleri ve O’nu kâmil ve sahih anlamda tasavvur edebildikleri için dualarının büyük kısmı kabul edilen dualardır.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Seven olması itibariyle, muhabbet vasıtasıyla
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
izhâr eder; muhabbet seven ve sevilen olması
sebebiyle, O’nu izhâr eder.
Hangi yol üzere sülûk ederse etsin her sâlik, amacı Hak olması ve Hak’tan belirli bir sââdet elde etmesi şartıyla, mirac sahibidir; binaenaleyh bu saliğin sülûkü de bir yükseliştir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hakkın ilmi yenilenmez,
📖 Sayfa 106 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
sınırlanacağı bir durum ve hüküm onun
hakkında ortaya çıkmaz.
Hakkın
📖 Sayfa 74 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
hakîkati, kendisini bilmesinin sûretinden
ibârettir.
Bazı ruhların taayyündeki makamının kaynağı Levh-i mahfuz ; bazısınınki İsrafil'in makamından Arş'ın rühaniliği , bazısınınki Mikail' in makamından Kürsi ; bazısınınki Cebrail'in makamından Sidre'dir.
📖 Sayfa 61 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Emir ( Yaratma işi ), böylece tenezzül ederek , meleklerinin reisi olan İsmail'e mahsus yakın semaya kadar iner.
Hepsine selam olsun.
Varlıkta mutlaklık ile nitelenmiş hiç bir şey yoktur ki, bir veya iki kişinin düşüncesinde belirlenişi cihetinden bile olsa, sınırlanmaya dönük bir yönü olmasın; aynı şekilde varlık hakkında sınırlanmışlık hükmü verilmiş hiç bir şey yoktur ki, mutlaklığa dönük bir yönü bulunmasın.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hangi yol üzere sülûk ederse etsin her salik, amacı Hak olması ve Hak’tan belirli bir saadet elde etmesi şartıyla miraç sahibidir; dolayısıyla bu saliğin sülûkü de bir yükseliştir [uruc].
📖 Sayfa 27 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Sâidlerin seçkinlerinin derecelerine Hz. Peygamber, İsra hadisinde işâret etmiştir: Buna göre hadiste belirtildiği gibi Hz. Âdem’den sonra “İsa, ikinci mertebededir, Yusuf üçüncü, İdris dördüncü, Harun beşinci, Musa altıncı, İbrahim yedinci semada bulunmaktadır.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
İsmail Meşşâî filozoflarınca Faal Akıl diye ifâde edilen yakın semanın sahibidir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
İnsan onu hangi tarzda idrâk ederse etsin ve hangi makâmda müşâhede meydana gelirse gelsin hariçte idrâk olunan şeyler ve müşâhede edilen renkler, -mücerret mânâlara ve gayblerindeki hakîkatlere ilişen ve keşif ile elde edilen idrâk hariç ki, bunun için hariçte dedim-; başka bir ifâdeyle hangi mazharda olursa olsun idrâk edilen şey, renkler, ışıklar ve nitelikleri ve nicelikleri farklı çeşitli yüzeylerden ibârettir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Mutlaklığı itibarıyla Hakka hiç bir ismin veya sıfâtın nispet edilemeyeceği veya olumsuz ve olumlu hiç bir hüküm ile hakkında hüküm verilemeyeceği açıktır.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Perdeli insanlar, eksiklik ve kötülük bulunduğu vehmiyle bazı şeylerde Hakkın güzelliğini göremezler. Bunların perdesi açılıp Hakka izâfe edilmeleri sahih olduğunda, Hak onlara kemâl sûretini verir; böylece, o şeyin celâl ve cemâl tecellîsinin mazharı olduğu görülür.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hangi isim ile isimlendirilirse isimlendirilsin, fark etmez; yoksa bunlar, Varlık değillerdir. Çünkü Varlık, birdir ve daha önce de zikredildiği gibi, kendisinden farklı olması itibarıyla kendisinden başka bir şey ile idrâk edilemez.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hak Subhanehu, işâret edilen birliği, mazharlardan ve niteliklerden tecerrüdü cihetinden idrâk olunamaz, ihâta edilemez, vasıflanamaz ve nitelenemez; söz konusu vasıflar, O’nun mazharlar ile ve onlarda zuhûr ettiğinde kendisine izâfe edilirler.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
“Bunun dışında işiteceğin her şey, doğru olsa bile, göreceli olarak doğrudur. Bu ise, apaçık gerçektir ki, içinde hiç bir kuşku yoktur.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Allah, mürşid ve hâdidir.”
“Bilinmelidir ki:
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bir şeyi bilmenin en üst derecesi, bilinen ile birlik ve bilenin bilinenden ayrı olmayışı sayesinde gerçekleşir”
İş zuhûr ile bâtınlık arasında baskın veya mağlup olarak döner durur. Bunun anlamı şudur: Zuhûr edenden eksilen şeyler, bâtına katılır; bâtından eksilen şeyler ise zuhûr edene katılır.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Çünkü ister olumlu isterse de olumsuz anlamda olsun düşünülen her hangi bir iktizâ, belirli bir hüküm ve sınırlayıcı bir niteliktir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
“hiç bir aynanın -herhangi bir kayıt ve şart olmaksızın- mutlak anlamda kendisinde yansıyan şeye bir tesiri söz konusu değildir.”
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
“Tevil etme, bilakis öğrenmeye çalış; aksi halde inan ve teslim ol ki, selâmete eresin!
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Başarıya ulaştıran Allah’tır.”
Hakka dair söylenen Birdir, Vâciptir, Vücûd-ı Mutlak’tır hükmü, zât’a mahsûs ilâhî-ilmî nispette Vücûd’un (Varlık) taayyün etmesinden ibârettir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bir Varlığın kendisini çoğaltan şeylerin gereği olarak zuhûr etmesi önce bir etkilenme, ikinci olarak da tesirlerini iadeyle onlarda bir tesirdir
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Ayrıca, nazarî akıl ve zevk sahiplerinin çoğuna göre, aynalık vasfı ile nitelenen her şeyin kendisine yansıyan şeyde bir tesiri vardır; burada sözü edilen aynalık, mânevî olabileceği gibi mahsûs da olabilir. Çünkü ayna, kendisine yansıyan şeyi tekrar ona yansıtır; aynaya yansıyan sûreti de aynaya göre yansır
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Hak o şeyleri, başkasına muhtaç olduğu için yaratmamıştır; ya da bunlar kendisinden ortaya çıktıkları cihetten Hak ile ilişkili değillerdir. Hak da, kendisinden çoğalarak ayrılmaları cihetinden eşya ile ilişkili değildir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Ayrıca, herhangi bir şeyden bütünüyle kendisine benzeyen bir şey de meydana gelmez.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Aksi halde Varlık, bir hakîkatte ve bir mertebede aynı tarzda iki defa zuhûr etmiş olurdu. Bu da, meydana gelmiş bir şeyi tekrar üretmektir (: totoloji). Bu da faydasız ve anlamsız olduğu için imkânsızdır. Hakîkî fail olan Allah abesle iştigalden münezzehtir.
Aynı şekilde bu müşâhedeyi tadan kimse de, a’yân-ı sâbitenin mevcutların hakîkatleri olduğunu; onların yaratılmamış olduklarını; Hakkın hakîkatinin yaratma ve teessürden münezzeh olduğunu; ortada Hak ve söz konusu a’yânın dışında üçüncü bir şey bulunmadığını öğrenmiştir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Bu itibarla Hakkın künhünü akıllar ve fikirler idrâk edemez, cihetler ve boyutlar O’nu ihâta edemez, gözler ve basiretler, marifet ve müşâhedesini kuşatamaz.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
"Allah'ım! Azabından rızâna, cezandan affına sığınıyorum. Senden yine sana sığınıyorum. Ben, senin övgünü ifa edemem, sen kendini övdüğün gibisin."
📖 Sayfa 20 · Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi
Sıkça Sorulan Sorular
Vahdet-i Vücûd ve Esasları kimin eseridir?
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, Sadreddin Konevi tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2012'de yayımlanmıştır. Türkçeye Ekrem Demirli çevirmiştir.
Vahdet-i Vücûd ve Esasları kaç sayfadır?
Vahdet-i Vücûd ve Esasları, 112 sayfadır (İz Yayınları baskısı).
Vahdet-i Vücûd ve Esasları'nın en ünlü sözü nedir?
“insan, idrâk ettiği herhangi bir şeyi de, salt birliği cihetinden değil, çokluğu itibariyle idrâk edebilir.”