Fehmi İlkay Çeçen'in kaleme aldığı Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, hikmetli sözleriyle okurların sıkça başvurduğu bir eserdir. İlk kez 2021'de yayımlanmıştır. Din okuyucularının Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din'den en çok alıntıladığı cümleler burada.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din'den En Beğenilen Alıntılar
Mahmut Esat Bozkurt, Atatürk' ün imamlar ve medreselerle ilgili bazı hatıraların nakletmektedir:
📖 Sayfa 216 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Meclis'te müezzin beş vakit ezan okur, imam cemaatle namaz kıldırırdı. Dikkate değer ki, Kurtuluş Savaşları zaferle taçlandıktan sonra Atatürk Ankara'ya döndü. Meclis kapısı önünde resmi üniformasıyla bekleyen imam efendi Atatürk'ü durdurdu, ellerini kaldırdı. Fakat duaya başlar başlamaz Atatürk hiddetle, 'Burada böyle şeylere lüzum yoktur, bunları camide yapabilirsiniz. Biz savaşı dua ile değil, Mehmetçiğin kanı ile kazandık!' dedi ve imamı kovdu."
Atatürk'e göre insanı ''Allah" yaratmamış aksine, insanlık tarih içerisinde Allah'ı yaratmıştır. (197)
📖 Sayfa 99 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Dünyaca bilinmektedir ki, bizim devlet yönetimimizdeki ana programımız, Cumhuriyet Halk Partisi programıdır. Bunun kapsadığı prensipler, yönetimde ve politikada bizi aydınlatıcı ana çizgilerdir. Fakat bu prensipleri, gökten indiği sanılan kitapların doğmalarıyla asla bir tutmamalıdır. Biz, ilhamlarımızı, gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya yaşamdan almış bulunuyoruz."
📖 Sayfa 62 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Kan ile yapılan inkılaplar daha sağlam olur; kansız inkılap ebedileştirilemez."
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
''Atatürk'ün giriştiği devrim aşamalarında dikkati çeken en büyük özelliklerden biri, girişimde bulunmak için en uygun zamanı seçmedeki yeteneğidir. Tasarladığı bütünün parçalarından her biri için uygun ortamın doğmasını beklemiştir. O zaman gelinceye kadar bunları yakın çevresine bile açıklamadan kendi deyimiyle bir "ulusal sır" olarak saklamıştır. Bu nedenle Söylev'inin başlarında 'Ben, utuşun vicdanında ve geleceğinde sezdiğim bütün gelişme ve yeteneği, bir ulusal sır gibi vicda nımda taşıyarak, yavaş yavaş bütün toplumumuza uygulatmak zorundayım' demiştir."
📖 Sayfa 74 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Hayat, herhangi bir tabiat dışı etkenin müdahalesi olmaksızın dünya üzerinde tabii ve zaruri bir kimya ve fizik seyri neticesidir."
📖 Sayfa 56 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Okumak Atatürk'ün hiç vazgeçmediği tutkusudur. ' İlk olarak Zübeyde hanımdan doğan Atatürk, okuduğu kitaplar vesilesi ile tarih tarafından ikinci kez doğurulmuştur.' dersek yanılmış olmayız.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"... Eski efsanelerdeki, topraktan yaratılıp da sonradan kendisine ruh verilen Adem hikayesinin biyoloji ilminde hiçbir kıymeti yoktur, yani insan topraktan yaratılmış değildir ..."
📖 Sayfa 98 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Masum ve cahil insanları. yüzlerce allaha taptırmak veya Allahları muayyen gruplar da toplamak ve en nihayet bir Allah kabul ettirmek siyasetin doğurduğu neticelerdir ..."
📖 Sayfa 100 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Atatürk'ün Buhari ve Kur'an tercüme ettirdiğini ve parasını kendi cebinden karşıladığını iddia edenlerin, dinleri kıyasıya eleştiren' Aklı Selim' ya da yeni adıyla 'Tanrısızlığın İlmihali' isimli eseri tercüme ettirmesi karşısında derin bir sessizliğe gömülmeleri gerçekten çok ilginçtir.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Bir başka anlatımla, Atatürk laikliğinin özü, İslam dininin kişiselleştirilmesidir.
📖 Sayfa 131 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Her ne kadar Atatürk'ün hastalığının hafızasını hiç etkilemediği iddia edilse de Falih Rıfkı vefatına yakın asabileştiğini ve "en kuvvetli, en sağlam, en sarsılmaz melekelerinden biri olan hafızasının çöktüğünü" çok çarpıcı bir örneği ile anlatır.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Durum böyle olunca son sözünün ne olduğu hususu önemini yitirmektedir, Atatürk hakkında mitolojiler üretmenin hiçbir anlamı ve gereği yoktur.
Atatürk'ün dinden neyi kastettiğini kendisinden dileyelim:
📖 Sayfa 107 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Evet, ben de bilirim ki, insan dinsiz olmaz. Fakat Türk'ün dini tabiattır."(220)
"Türk, soydan gelme Müslüman değildir; çobanlar sadece güneşi, bulutları ve yıldızları tanır; yeryüzündeki bütün köylüler aynısını bilir, çünkü mahsul havaya bağlıdır. Türk, tabiattan başka hiçbir şeyi kutsal tanımaz."(221)
Türk Tarih Kurumu başkanlarından Enver Ziya Karal daha cesur bir ifâdeyle Gazi’nin Tanrı’nın yerine doğayı koyduğunu açıkça söyler.*
📖 Sayfa 55 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
* Türk Dil Kurumu Yayınları, Atatürk’e Saygı, 1969 basımı, (Enver Ziya Karal’ın İnsan Olarak Atatürk başlıklı makalesi), s. 132.
"Türk, istibdat ve esaret zincirlerini parçalayabilmek için, dahili ve harici düşmanlar karşısında hayatını ortaya attı; çok kanlı ve tehlikeli mücadelelere girdi; sayısız fedakarlıklara katlandı; muvaffak oldu; ancak ondan sonra hürriyetine sahip oldu. Bu sebeple hürriyet Türkün hayatıdır. Artık Türkiye'de "her Türk hür doğar, hür yaşar"
📖 Sayfa 113 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Kemalist laikliğin nihai amacı dinin yönlendirmesinden arındırılmış tanrısızlaştırılmış(315) bir toplum oluşturmaktır.
📖 Sayfa 137 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Anlaşılıyor ki Atatürk' e göre vahiy ve fizik ötesi kavramlar (ilham, vahiy, rüya, keşf, keramet vs.) bilimin kaynağı olmaz, hayattaki tüm başarıların anahtarı, bilime sarılmak ve bilimin dışında yol gösterici aramamaktır. Atatürk, durağan kalmayı, değişmemeyi kabul etmez ve değişmeyen tüm kurumları şiddetle eleştirir. Atatürk' e göre değişmeyen Kutsal Kitaplar vahiy değişen yaşamı koşulları karşısında asla yol gösterici olamaz, din de dahil tün hayatımız, bilimin kontrolünde olmalıdır.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Cumhuriyetin kurucu kadrosu dini ahlak anlayışı yerine milli ahlak ve şuur hakim kılarak iktisadi ve kültürel kalkınmayı amaç edinmiştir.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Kemalist laiklik zannedildiği gibi dini vicdan işi olarak bırakmamış, hayatın her alanından ve vicdanlardan tamamen dışarı atmak istemiştir. Cumhuriyet döneminde kendisi ile en çok hesaplaşılan, çürütülmeye çalışılan ve eleştiri bombardımanına tututulan din, İslam dini olmuştur. Hatta iş o noktaya varmıştır ki İslami değerleri açıkça ve en ağır ithamlarla aşağılayan müstehzi ifadeler ders kitaplarına okuma parçası olarak girmiştir.
📖 Sayfa 156 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"İnsanlar, "kurtçuklar" gibi sulardan çıktılar önce ... İlk atamız balıktır. İşler daha da ilerledikçe, o insanlar, primat zümresinden türediler. Bizler maymunlarız düşüncelerimiz insandır."
📖 Sayfa 59 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Tekkeler mutlaka kapatılmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti, her şubede yol gösterecek kudrete sahiptir. Hiçbirimiz tekkelerin yol
📖 Sayfa 207 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
göstermesine muhtaç değiliz. Biz medeniyetten, ilim ve fen'den kuvvet alıyoruz ve ona göre yürüyoruz. Başka bir şey tanımayız. Tekkelerin gayesi halkı meczup ve abdal yapmaktır. Hâlbuki halkımız abdal ve meczup olmamaya karar vermiştir."
"Kemalizm ibadetler dışındaki bütün ayet ve hükümleri kaldırmıştır."
📖 Sayfa 222 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
İntikamcı ya da kutsayıcı duygularla tarih okumaları yapanlar gerçeklerle değil hayal ettikleriyle karşılaşırlar.
📖 Sayfa 28 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
‘’Masum ve cahil insanları, yüzlerce Allaha taptırmak veya Allahları, muayyen gruplarda toplamak ve en nihayet bir Allah kabul ettirme, siyasetin doğurduğu neticelerdir.’’
📖 Sayfa 100 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Atatürk’ ün Bütün Eserleri c24 s43
Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren din, dinin istediği şekilde değil Kemalist idarenin arzusuna göre ve izin verdiği kadar anlatılmıştır, bu yüzden Kur'an'ın bazı bölümleri -özellikle de toplumsal yaşamı düzenleyen emir ve yasakları- sansürlenmiştir.
📖 Sayfa 106 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Mesela Muallim Abdulbaki (Gölpınarlı)'ya ilkokul 3, 4 ve 5. sınıflar için hazırlatılan "Cumhuriyet Çocuğunun Din Dersleri" isimli eserin talimatnamesinde şu yazılıdır: "Yalnız tarihi hakikatler söylenecek, mucizelerden ve harikulade menkıbelerden bahsolunmayacaktır."
"Atatürk'ün dini neydi?" sorunun cevabını kendisinden dinleyelim:
📖 Sayfa 120 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Benim bir dinim yok ve bazen bütün dinlerin denizin dibine batsın istiyorum. Yönetimi ayakta tutmak için dini kullanmaya gerek duyanlar zayıf yöneticilerdir, adeta halkı bir kapana kıstırırlar. Benim halkım demokrasi ilkelerini, gerçeğin emirlerini ve bilimin öğretilerini öğrenecektir. Boş inançlar gitmeli ..."(260)
Muhammet denilen büyük şahsiyet bizatihi mütehassis, mütefekkir, müteşebbis ve muasırlarının en yükseği olduğunu yaptığı işlerle ispat etmiş bir varlıktı.
📖 Sayfa 550 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
" - Ben kadınların dükkan açmasını asla helal görmüyorum.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
- Kadından memur olmaz. Kadınlar mektebe gitmez. Duymadık demeyin.
- Kadın sokakta gezecek bir şey değildir, erkeğe gözükecek bir şey değildir.
- Kadın en dayanılmaz şeydir, onu görmeyeceksin.
- Kız çocuğun orta mektepte, lisede işi yoktur.
- Alışveriş, hemşirelik, subaylık karı işi değildir.
- Bu karıları kendi başına bırakırsan, uçurumdan aşağıya her gün uçarlar."
Günümüzde de durum pek farklı değildir, acaba Atatürk şu satırları okusaydı ne tepki verirdi?
📖 Sayfa 205 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
- Ben kadınların dükkan açmasını asla helal görmüyorum.
- Kadından memur olmaz. Kadınlar mektebe gitmez. Duymadık demeyin.
- Kadın sokakta gezecek bir şey değildir, erkeğe gözükecek bir şey değildir.
- Kadın en dayanılmaz şeydir, onu görmeyeceksin.
- Kız çocuğun orta mektepte, lisede işi yoktur.
- Alışveriş, hemşirelik, subaylık karı işi değildir.
- Bu karıları kendi başına bırakırsan, uçurumdan aşağıya her gün uçarlar.
Atatürk'ün ruhuyla temas kurduğunu iddia eden bir diğer kişi de Kadir Mısıroğlu'dur, Mısıroğlu bir cinciye Atatürk'ün ruhunu çağırtıp ona sorular sorduğunu ve Atatürk' ün kendisine hak verdiğini iddia etmiştir:
📖 Sayfa 259 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
" ... Sonra sordum; Sen yaptığın her şeyi İslamiyet'i yok etmek niyetiyle mi yaptın ? Zırt, Evet'e gitti. Evet. Peki, senin İslamiyet'i yok etmek niyetiyle yaptığın bu işler ehemmiyetleri itibariyle sıralansa bir numara hangisidir dedim. Harf İnkılabı dedi Benim kanaatimi teyit etti."
-Türkiye Cumhuriyeti şeyhler dervişler müritler mensuplar memleketi olamaz.-
📖 Sayfa 208 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
''Allah tarafından özel bir görevi üstlenmiş olmak, bir Resulullah olmak düşüncesi, Muhammed'e ilk zamanlar yoktu. Bu, uzun bir manevi gelişimin en son neticesi olarak ortaya çıktı. (. . .) Muhammed'in edebi eserleri, bütün felsefi sözleri zamanla ve yavaş yavaş birer vahiy eseri haline geldiler ( ... ) Resulullah olmak düşüncesi, peygamberin kafasında çok sonraları ortaya çıkmış bir sonuçtur. Bu, yaşamının sürdüğü durum ve koşulların, müşriklere karşı mücadelenin, taraftar ve dostlarının bağlılık ve özverilerinin bir etkisiyle olmuştur.
📖 Sayfa 70 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"İlerleme yolumuzun önüne dikilmek isteyenleri ezip geçeceğiz."
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Cumhuriyetin kurucu kadrosu dini ahlaki anlayış yerine Batı tarzı seküler ahlaki şuuru hâkim kılarak iktisadi ve kültürel kalkınmayı amaç edinmiştir. Bu noktada devrimlere/inkılaplara direnç gösterenlere ve dine karşı keskin eleştiriler bizi hiç şaşırtmıyor.
📖 Sayfa 262 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Atatürk'ün Türkiye'yi dindar ya da dinsiz yapma gayreti yoktur. Ayrıca Atatürk kendisini tüm dinleri ortadan kaldırmaya adayan birisi de değildir.
📖 Sayfa 194 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Atatürk'ün fikirleri "Türk halkının komünizme kayması veya Sovyet tehdidi" ideolojik kaygısıyla unutturulmuş ya da çarpıtılmıştır. Bu unutturma işlemi Atatürk' ün vefatından 80'li yılların ikinci yarısına kadar yaklaşık kırk-kırk beş yıla yayılıp Kenan Evren darbesi ile ortaya çıkan 12 Eylül Atatürkçülüğü ile zirveye çıkmaktadır.
📖 Sayfa 244 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Atatürk, yalnız büyük bir askeri stratejist değil, aynı zamanda usta bir siyaset stratejistidir. "Vatanı kurtarma': "milletin bağımsızlığını sağlama", "milletin kayıtsız şartsız egemenliğini sağlama': "Türk milletini çağdaş medeniyet düzeyine ulaştırma" uğrunda yaptığı siyasi mücadeleler, aynı zamanda bir iktidar mücadelesi niteliğindedir. Onun, tam iktidarı elinde tutmak, bu iktidara meşruluk kazandırmak için en uygun söylemleri seçen, siyasi manevralar yapan usta bir siyasetçi olduğunu unutmamak gerekir.
📖 Sayfa 78 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Kemalist ideolojinin Fransız devriminden etkilenerek "Laiklik" prensibini keşfettiği yaygın ama hatalı bir iddiadır. Şüphesiz ki Fransız İhtilalinin Kemalist devrime etkisi vardır hatta denilebilir ki dinlerle hesaplaşma içinde olan Fransız tipi laiklik daha makbul görülmüştür. Ancak Atatürk'ün laiklik anlayışının Batı Avrupa kökenli görmek son derece yanlıştır. Atatürk, laikliğin Türk tarihi içerisinde izlerini sürmüş, konu açıldıkça dile getirmiştir.
📖 Sayfa 125 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Gazi'nin laiklik konusundaki fikirlerinin temelinde Selçuklu Sultanı Tuğrul Beyin olduğu..
"Bazı kitaplar tehlikelidir."
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
''Atatürk'ün düşünceleri, inanışları ve olaylara yaklaşımı onun pozitivist bir görüşe de sahip olduğunu göstermektedir. Aslında, aklı ve bilimi ilke olarak kabul eden bir kişinin pozitivist olmaması mümkün değildir. Laik olmak pozitivist olmanın bir gereğidir."
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Belli başlı doğal olayları, coğrafi keşifleri ve iklim değişikliklerini, yabancı bir ırkın yaptığı akınları, işgalleri, savaşı, açlık, ikamet olarak kabul edilen bölgelerden kovulmak, göçler, ticari ilişkilerim başlaması, dilin aşamalı olarak mükemmelleşmesi ve nihayet siyasi veya manevi egemenliği ele geçiren daha yetenekli bazı bireylerin ortaya çıkmasını bu tip etkilere (insanı pasiflikten çıkmaya zorlayan etkiler) örnek olarak verebilirim.
📖 Sayfa 67 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Bu tip karşılıklar olmasaydı, ilkel atamızın vahşi hali günümüze kadar devam edebilirdi."
Göklerin ötesinde emir ve yasaklar vaaz eden bir tanrı anlayışı insan bilincinden var olduğu sürece gerçek anlamda hürriyetten söz edilemez ve teokratik yönetimlerin sonu gelmez. Dolayısı ile tanrı ya da tanrısallık kavramı zihinlerden kazınmalıdır ki insan özgürlüğe ulaşabilsin.
📖 Sayfa 17 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Hedefi mümkün olduğu kadar daraltmak, zamansız herhangi bir harekete kalkışmamak, işleri bir sıraya koymak, sıra o işe gelmeden ve bunun için koşullar olgunlaşmadan hiçbir aceleciliğe kapılmamak, mümkün olduğun kadar en geniş kitlenin desteğini kazanmaya çalışmak: İşte bunlar o zamana Mustafa Kemal tarafından izlenen politikalardır. Bu siyasi mücadele anlayışı, yapılan bütün konuşmalara damgasını vurmuştur"
📖 Sayfa 74 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Okuduklarımızı yorumlarken tamamen duygusuz olamayız ancak duygularımızın hakikatle aramıza duvar örmesine de müsaade edemeyiz. Bütün körlük türleri kötüdür ancak hepsinden kötüsü "duygusal körlük" tür. Bir insanı duygusal körlükten tedavi etmek anadan doğma körlükten tedavi etmekten daha zordur. Bu hastalığa yakalananlar gerçekleri gördüklerini sandıklarından durumlarında şikayetçi de değillerdir.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Tarih bize öğretir ki, bütün dinler, milletlerin cehaletlerinin yardımıyla utanmaksızın tanrısallık tarafından gönderildiklerini söyleyen adamlar tarafından tesis edilmiştir."
📖 Sayfa 175 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
"Tanrısallık kavramını bulan ve o kavramın sıntrlarını kesfeden ve bugün dahi kesfetmeve devam eden insan zekâsıdır."
📖 Sayfa 101 · Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen
Sıkça Sorulan Sorular
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din kimin eseridir?
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, Fehmi İlkay Çeçen tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2021'de yayımlanmıştır.
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din kaç sayfadır?
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din, 512 sayfadır (Yüzleşme Yayınları baskısı).
Atatürk’ün Kaleminden Yaratılış ve Din'in en ünlü sözü nedir?
“Mahmut Esat Bozkurt, Atatürk' ün imamlar ve medreselerle ilgili bazı hatıraların nakletmektedir: "Meclis'te müezzin beş vakit ezan okur, imam cemaatle namaz kıldırırdı. Dikkate değer ki, Kurtuluş Savaşları zaferle taçlandıktan sonra Atatürk Ankara'ya döndü. Meclis kapısı önünde resmi üniformasıyla bekleyen imam efendi Atatürk'ü durdurdu, ellerini kaldırdı. Fakat duaya başlar başlamaz Atatürk hiddetle, 'Burada böyle şeylere lüzum yoktur, bunları camide yapabilirsiniz. Biz savaşı dua ile değil, Mehmetçiğin kanı ile kazandık!' dedi ve imamı kovdu."”