
Tasavvuf alanında yazılmış önemli eserlerden biri olan Fetvalar, Kolektif'in kaleminden çıkmıştır. Kitap 552 sayfadır. Fetvalar okurlarının en çok işaretlediği bölümler, sayfa numaralarıyla aşağıda.
Fetvalar'dan En Beğenilen Alıntılar
En güzel isimler Allah’ındır o halde ona güzel isimlerle dua edin.
Fetvalar, Kolektif
Şeytanın adımlarını izlemeyin. Çünkü o, size apaçık bir düşmandır."
Fetvalar, Kolektif
(Bakara, 2/208)
" Umulur ki, hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlıdır . Ve yine umulur ki , sevdiğiniz bir şey de sizin için şerdir . Siz bilemezsiniz, Allah bilir ."
Fetvalar, Kolektif
( Bakara suresi 216)
Göz ağlar kalp üzülür fakat Rabbimizin razı olmayacağı söz söylemeyiz.
Fetvalar, Kolektif
Şüphesiz, alemlere bereket ve hidayet kaynağı olarak insanlar için kurulan ilk ev (mábed), Mekke'deki (Kabe) dir."
Fetvalar, Kolektif
(Âl-i Imran, 3/96)
Sakız çiğnemek oruca zarar verir mi?
Fetvalar, Kolektif
Günümüzde üretilen sakızlarda, ağızda çözülen katkı maddeleri bulundu-gundan, ne kadar dikkat edilirse edilsin bunların yutulmasından kaçınmak mümkün değildir. Bu sebeple bu tür sakız çiğnemek orucu bozar (ton Abidin, Reddi'-muhtr II, 395, 396). Ote yandan, hangi sakızın orucu bozmayan türden olduğu bilinemeyeceğinden oruçlu iken sakız çiğnemekten sakınılmalıdır.
" İnsan için ancak çalışmasının karşılığı vardır ."
Fetvalar, Kolektif
( Necm 53/39)
Dua,kişinin kulluğunu göstermesi ,aczini ve ihtiyacını Allah'a arz etmesidir .
Fetvalar, Kolektif
Gözdeki lens abdest ve gusle engel midir ?
Fetvalar, Kolektif
Gusülde ve abdestte gözün iç kısmını yıkamak farz değildir . Zira gözlerin iç kısmını yıkamakta meşakkat vardır . Ayrıca bu durum gözlere zarar verebilir. Dolayısıyla gözdeki lens ,gusle ve abdeste engel değildir.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Televizyon veya radyoda okunan Kur’an-ı Kerim’in dinlenmesi, kişiye sevap kazandırır mı; dinlerken secde âyeti geçerse tilavet secdesi yapmak gerekir mi?
Cevap:
Kur’an-ı Kerim’i, televizyon yahut radyodan dinlemek sevaptır. Dinleme esnasında secde yapmayı gerektiren âyetler geçtiğinde tilavet secdesi yapılmalıdır.
Resulullah'ın (s.a.s) nazar değmesine karşı Ayetel Kürsi ile İhlas ve Muavvizeteyn ( Felak,Nas) sürelerini okuduğu ; ashabına da bunları okumalarını tavsiye ettiği ; bunlardan kurtulmak için ayrıca doğrudan Allah Teâlâ'ya yakardığı rivayet edilmektedir.
Fetvalar, Kolektif
" Nazardan Allah'a sığının , çünkü nazar (göz değmesi )haktır ."
(İbni Mace, Tıb,32)
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Duaların sonunda söylenen “âmin” sözü ne anlama gelir; bunun dinî dayanağı nedir?
Cevap:
Âmin, “kabul buyur” demektir. Dualardan sonra “âmin” deme uygulaması sünnetle sabit olmuştur. Hz. Peygamber (s.a.s.), “İmam ‘âmin’ dediği vakit siz de ‘âmin’ deyiniz. Zira kimin ‘âmin’ demesi meleklerin ‘âmin’ demesine denk gelirse, o kişinin geçmiş günahları affolunur.” (Buhârî, Ezan, 111-112; Müslim, Salât, 62, 87) buyurmuştur.Namazda Fâtiha sûresi okunduktan sonra âmin demek de sünnettir (İbn Mâce, İkâme, 14).
Hz. Peygamber (sas), "Bir kimse oruçlu olduğunu unutarak yer, içerse orucunu tamamlasın, bozmasın. Çünkü onu, Allah yedirmiş, içirmiştir." (Buhâri, Savm, 26) buyurmuştur.
Fetvalar, Kolektif
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Cenazenin yıkanması ve defni konusunda yapılan vasiyet bağlayıcı mıdır?
Cevap:
Sağlığında kendisini belirli bir kimsenin yıkamasını, cenaze namazını kıldırmasını ve defnetmesini yahut da belirli bir yere defnedilmesini vasiyet eden kişinin, bu vasiyeti bağlayıcı değildir. Ancak, ölünün yakınları, dilerlerse bu vasiyeti yerine getirebilirler (el-Fetâva’l-Hindiye, I, 179).
Saça sürülen jöle abdeste ve gusle engel midir ?
Fetvalar, Kolektif
Bir tabaka oluşturmadığından abdest ve gusle engel değildir .

Kur’an-ı Kerim’de, sütanneler ve sütkardeşlerle evlenmek yasaklanmıştır (Nisa, 4/23).
Fetvalar, Kolektif
Hz. Peygamber (s.a.s.) de “Nesep bakımından haram olan süt bakımından da haramdır.” (Buhârî, Şehâdât, 7; Müslim, Radâ, 1, 9; Ebû Dâvûd, Nikâh, 6) buyurmuştur.
Bu yüzden kişi, kendi baba bir kardeşiyle evlenemeyeceği gibi, sütbabasının diğer hanımından olan çocuğu da baba bir sütkardeşi olduğundan, onunla da evlenemez (Serahsî, el-Mebsût, V, 242).
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Televizyon, radyo veya başka bir cihazdan mukabele dinlemekle hatim yapılmış olur mu?
Cevap:
Hatim, Kur’an’ın başından sonuna kadar Arapça olarak okunarak bitirilmesidir. Televizyon veya cd’den okunan bir mukabeleyi takip etmek veya dinlemek sevaptır. Ancak bu durumda kişi okunan mukabeleyi sadece dinlemekle yetinirse hatim sevabı alır. Hatim yapmış olmak için Kur’an’ın bizzat tilavet edilmesi/okunması gerekir.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Cenazeye çelenk veya çiçek göndermek dinî açıdan uygun mudur?
Cevap:
Cenaze merasimlerine çelenk veya çiçek gönderilmesinin ya da kabirlere konulmasının ölüye hiçbir faydası yoktur. Öte yandan bu tür harcamalar, yerinde bir harcama olmadığından israftır. Bu itibarla, çelenk için sarf edilecek paranın, sevabı ölenin ruhuna hediye edilmek üzere, hayır kurumlarına veya fakirlere bağışlanması uygun olur.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Yatarak dua etmekte bir sakınca var mıdır?
Cevap:
Ayakta, oturarak veya yatarak Allah’ı anmakta, dua edilmesinde bir sakınca yoktur. Kur’an-ı Kerim’de, “Onlar ayakta iken, otururken ve yanları üzerine yatarken Allah’ı anarlar.” (Âl-i İmrân, 3/191) buyurulmaktadır.
Allah, her şeyi bir takım sebeplere bağlamıştır. İnsan bu sebepleri yerine getirirse Allah da o sebeplerin sonucunu yaratır. Bu ilahi bir kanundur ve kaderdir.
Fetvalar, Kolektif
İnsan, Allah'ın sorumluluk yüklediği alanda özgür bırakıldığı için inancından ve yapıp ettiklerinden hesaba çekilecektir.
Bir malın taksit sayısına göre, farklı fiyatlarla satışa sunulması caizdir.
Fetvalar, Kolektif
Hz. Peygamber’in (s.a.s.) küçükken vefat eden oğlu İbrahim’in ardından “…göz ağlar,
Fetvalar, Kolektif
kalp üzülür, fakat Rabbimizin razı olmayacağı söz söylemeyiz” (Buhârî, Cenâiz, 32, 42, 43)
Vaktinde kılınamayan vitir namazının daha sonra kaza edilmesi vaciptir .
Fetvalar, Kolektif
Bir müslüman'ın başka bir dinin inanç ve ibadetlerine dayandığını bilerek YOGA yapması uygun değildir .
Fetvalar, Kolektif
Cin sûresinin 6. âyetinde şöyle buyurulmaktadır:
Fetvalar, Kolektif
“Doğrusu insanlardan bazı kimseler, cinlerden bazılarına sığınırlardı da cinler onların taşkınlıklarını artırırlardı.”
Bu âyette açıklandığı üzere cinlerin insanlara zarar vermesi, Yüce Allah’ın açık ikazına rağmen insanların cinlere sığınıp onlarla iletişim kurma ve medet umma hevesleri
yüzündendir.
İspirto, kolonya ve başka sıvılarla temizlik amacıyla üretilen alkollü maddelerin içilmesi haram olmakla birlikte temizlikte kullanılmaları caizdir. Namaz kılmadan önce bu ürünlerin sürüldüğü yerlerin yıkanması da gerekmez.
Fetvalar, Kolektif
Oruca başlamak için hilalin görülmesi şart mıdır?
Fetvalar, Kolektif
Kameri aylar, adından anlaşıldığı gibi başlangıcı ve bitişi ayın hareketlerine göre belirlenen aylardır. Ramazan orucu, Ramazan ayında tutulduğundan ve Ramazan ayı da ay takvimine göre her sene değiştiğinden, oruca başlayabilmek için öncelikle, Ramazan ayının başladığını tespit etmek gerekmektedir. Hz. Peygamber (sas.), "Hilali (Ramazan hilalini) görünce oruca başlayınız ve hilali (Şevval hilalini) görünce bayram edi-niz. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayınız." (Buhâri, Savm, 5, 11; Müslim, Sıyâm, 3-4, 7-9) buyurmuştur.
Nazar boncuğu ve benzeri şeylerin ,bunlardan medet ummak amacıyla boynuna veya herhangi bir yere takılması caiz değildir .Bu tür davranışlarda bulunanlar hakkında Resulullah (s.a.s) , " Kim nazarlık takarsa Allah onun işini tamama erdirmesin ." (Ahmed bin Hanbel,el-Müsned,623) buyurmuştur. Diğer bir hadiste ise nazarlık takan ve nazarlığa koruyucu etki effeden kimsenin Allah'a ortak koşmuş olacağı ifade edilmiştir.(Ahmed bin Hanbel,el-Müsned,637) Nazardan korunmak için böyle hurafeleri terk edip Hz . Peygamber efendimizin öğrettiği duaları yapmak gerekir .
Fetvalar, Kolektif
"Allah bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar. "(Bakara, 2/286)
Fetvalar, Kolektif
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Telef olan ürünün öşrünün verilmesi gerekir mi?
Cevap:
Hasattan sonra ürünün öşrünün verilmesi gerekir. Henüz hasat edilmeden ürünü tarlada telef olan çiftçinin, zekât/öşür ödemesi gerekmez. Ancak hasat edildikten sonra, ürünü zayi olsa da öşrünü vermesi gerekir (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, III, 273). Nitekim Yüce Allah, “Devşirilip toplandığı günde hakkını (zekât ve sadakasını) verin.” (En’âm, 6/141) buyurmuştur.

Soru:
Fetvalar, Kolektif
Çay ve pancar gibi ürünlerden zekât vermek gerekir mi?
Cevap:
Tercih edilen görüşe göre her türlü toprak mahsulleri ile meyveler için zekât/öşür vermek gerekir. (Kâsânî, Bedâî’,II, 53). Dolayısıyla çay ve pancar da zekâta tâbidir.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Göz damlası orucu bozar mı?
Cevap:
Konunun uzmanlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilaç, miktar olarak çok az (1 mililitrenin 1/20’si olan 50 mikrolitre) olup bunun bir kısmı gözün kırpılmasıyla dışarıya atılmakta, bir kısmı gözde, göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda ve mukozasında mesâmat (gözenekler) yolu ile emilerek vücuda alınmaktadır. Kaldı ki bu işlem yeme içme yani gıdalanma anlamı da taşımamaktadır. Dolayısıyla göz damlası orucu bozmaz. (DİYK 22. 09. 2005 tarihli karar; bkz. Kâsânî, Bedâî’, II, 98).
Hz. Peygamber (s.a.s.) bir hadisinde şöyle
Fetvalar, Kolektif
buyurmuştur: “Sizden hiçbiriniz başına gelen bir sıkıntıdan ötürü ölümü asla temenni etmesin. Şayet ölümü istercesine olağanüstü bir darlık içinde kalırsa, o zaman şöyle desin: ‘Allah’ım! Benim için yaşamak hayırlı
olduğu müddetçe beni yaşat, benim için ölüm hayırlı olduğu vakitte de beni
öldür.” (Tirmizî, Kıyâmet, 26)
"Şüphesiz o zikri (Kur'an'ı) biz indirdik biz! Onun koruyucusu da elbette biziz"
📖 Sayfa 61 · Fetvalar, Kolektif
Hicr,15/9
Soru:
Fetvalar, Kolektif
İş gereği haftaiçi başka bir şehirde çalışıp haftasonları evine dönen kişi çalıştığı yerde seferî olur mu?
Cevap:
Sürekli gidip geldiği işyeri en az 90 km uzakta olan ve işyerinin bulunduğu yerde her defasında Hanefilere göre 15, Şâfiîlere göre 4 günden az kalan kişinin, işyerinin bulunduğu şehirde otel, misafirhane vb. bir yerde kalıyorsa orada seferî sayılır. Kendi mülkiyetinde veya kiraladığı bir meskende kalıyorsa, işyerinin bulunduğu yerde seferî olmaz (bkz. İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtar, II, 614; Bilmen, İlmihal, s. 163).
Kur'an-ı Kerim'de cinlerin alevli/ dumansız, yalın ateşten yaratıldıkları zikredilir. (Bk. Hicr 15/ 27, Rahman 55/ 15)
Fetvalar, Kolektif
"Şeytanın adımlarını izlemeyin.Cünkü o,size apaçık bir düşmandır."
📖 Sayfa 59 · Fetvalar, Kolektif
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Kesilen kurbanın kanından alna sürülmesi dinimizde var mıdır?
Cevap:
Kesilen kurbanın kanının alna sürülmesinin dinle hiçbir ilgisi yoktur. Güvenilir kaynakların hiçbirinde böyle bir bilgi mevcut değildir. Halkımız arasında yaygın olan bu uygulamanın başka kültürlerden girdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla terk edilmesi gerekir.
İspirto, kolonya vb. sıvılarla, temizlik amacıyla üretilen alkollü maddelerin içilmesi haram olmakla birlikte (Buhârî, Edep, 80; Müslim, Eşribe, 73), temizlikte kullanılmaları caizdir. Namaz kılmadan önce bu ürünlerin
Fetvalar, Kolektif
sürüldüğü yerlerin yıkanması da gerekmez (Kâsânî, Bedâî’, V, 115; Elmalılı, Hak
Dini, II, 763-764).
Namaz kılmamanın Mazereti olabilir mi?
📖 Sayfa 157 · Fetvalar, Kolektif
Meşguliyeti çok olmak, aile fertlerinin geçimini sağlamak için yapılan çalışma ve yolculuk gibi durumlar namazın ertelenmesi için özür sayılmaz. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyrulur: "Öyle adamlar vardır ki onları ne bir ticaret, ne bir alışveriş, Allah'ı anmaktan, namazı dosdoğru kılmaktan ve zekat vermekten alıkoyabilir. Onlar, dehşetinden kalplerin ve gözlerin ters döneceği günden korkarlar" (en-Nûr, 24/37)
"Sizden hiçbiriniz başına gelen bir sıkıntıdan ötürü ölümü asla temenni etmesin. Şayet ölümü istercesine olağanüstü bir darlık içinde kalırsa o zaman şöyle desin: 'Allah'ım benim İçin yaşamak hayırlı olduğu müddetçe beni yaşat, benim için ölüm hayırlı olduğu vakit de beni öldür.'
Fetvalar, Kolektif
(Tirmizî, Kıyâmet, 26)
Şimdi yeryüzünde dolaşın da peygamberleri yalanlayanların sonunun ne olduğunu görün. Nahl-36
Fetvalar, Kolektif
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Damardan verilen radyoaktif madde orucu bozar mı?
Cevap:
Bazı hastalıkların teşhisi amacıyla hastalara damar yoluyla besleyici niteliği olmayan radyoaktif maddenin verilmesi orucu bozmaz. Çünkü bu şekilde verilen söz konusu madde besleyici ve vücudu kuvvetlendirici mahiyet taşımamaktadır.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Makyaj yapmak ve saç boyamak orucu bozar mı?
Cevap:
Oruç, bir şey yemek, içmek ve cinsel ilişkide bulunmaktan dolayı bozulur. Makyaj, saç boyamak ve saç bakımı bu kapsamda olmadığından orucu bozmaz.
Hanefi mezhebine mensup bir kimsenin bir yeri kanarsa abdest konusunda Şafi mezhebini taklit edebilir mi ?
Fetvalar, Kolektif
Herhangi bir yeri kanayan Hanefi mezhebine mensup bir kişinin abdest almada zorluk yaşama , Cuma,Cenaze ve Bayram namazlarına yetişememe gibi endişelerle Şafi mezhebini taklit etmesinde bir sakınca yoktur.Zira mezhepler arasında ihtilaf olan konularda , belli bir mezhebe bağlı kalmak zorunda olmayıp , mazerete binaen başka bir mezhebin görüşü ile de amel edilebilir .

"Rabbim! Yüreğime genişlik ver; işimi kolaylaştır; dilimin bağını çöz ki sözümü anlasınlar.(Taha 20/25-35)"
Fetvalar, Kolektif
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Kamış ve ot gibi kendiliğinden yetişen ürünler için öşür gerekir mi?
Cevap:
Genel ilke olarak insan emeği ile ve gelir sağlamak amacı ile yetiştirilen toprak ürünleri zekâta (öşre) tâbidir. Bu niteliklerde olmayıp, tabiatta kendiliğinden yetişen ağaç, kamış, ot ve benzeri şeyler için öşür gerekmez (Serahsî, el-Mebsût, III, 2; İbnü’l-Hümâm, Feth, II, 249). İnsanlar tarafından kazanç elde etmek üzere yetiştirilen kavak ve kamış gibi ürünlerden ise zekât gerekir.
Soru:
Fetvalar, Kolektif
Vitir namazının üçüncü rekâtında tekbir almayı unutan kimse ne yapmalıdır?
Cevap:
Bir kimse kunut yapmayı unutur ve rükûdan sonra hatırlarsa, ondan kunut düşmüş olur. Bunun yerine namazın sonunda sehiv secdesi yaparak namazını tamamlar.
Oruçlu olan kimse orucu bozacak şeylerden kaçındığı gibi orucun
Fetvalar, Kolektif
sevabını azaltacak şüpheli durumlardan da kaçınmalıdır. Ramazan'da oruçlu olduğunu bile bile cinsel ilişkide bulunmakla oruç bozulur, hem kaza ve hem de keftâret gerekir (Buhâri, Savm, 30). Eşlerin birbirlerini öpmeleri veya sarılmalarıyla oruçları bozulmaz. Ancak bu durumda boşalma meydana gelirse oruç bozulur ve güne gün kaza gerekir (Merğınânî, el-Hidâye,
II, 256).
“Kerâmet zâhir olur, izhâr edilmez” yani Hakk’ın dilemesi ile meydana gelir; isteğe bağlı olarak gösterilemez.
Fetvalar, Kolektif
Ramazan orucu tutmaya başlayan bir kimse daha sonraki
Fetvalar, Kolektif
günlerde oruç tutmaktan vazgeçerse ne gerekir?
Ramazan ayında her günün orucu başlı başına müstakil bir ibadettir.
Bundan dolayı her gün için oruç tutmaya niyet etmek gerekir. Dolayısıy la bir günün orucundaki bozukluk, diğer günün sıhhatine engel olmaz.
Ramazan aylarında birden fazla oruç bozulması durumunda
Fetvalar, Kolektif
bu oruçların her biri için ayrı ayrı keflâret gerekir mi?
Farklı Ramazan aylarında da olsa bir kimsenin meşru mazereti olmaksızın kasten bozduğu bütün oruçlar için bir keffäret ödemesi (pes peşe iki kameri ay veya altmış gün oruç tutması) yeterlidir. Ayrıca bozduğu her orucu kaza etmesi gerekir. Ancak kelläretin ödenmesinden sonra başlanıp kasten bozulan Ramazan orucu için yeni bir keffäret gerekir (ibnü'|- Hümâm, Feth, 1I, 261).
Kader ve kazâya inanmak iman esaslarındandır. Ancak insanlar kaderi bahane ederek kendilerini sorumluluktan kurtaramazlar. Bir insanın, “Allah böyle yazmış, alın yazım buymuş, ben ne yapayım?” diyerek günah işlemesi uygun olmayacağı gibi, günah işledikten sonra da kaderi bahane ederek kendisini suçsuz sayması da doğru olmaz.
Fetvalar, Kolektif
Kurbanın bilinen klasik yöntemle kesilmesi asıldır. Bununla beraber
Fetvalar, Kolektif
kurbana fazla eziyet vermemek (ölüm acısını azaltmak) maksadıyla
kesim esnasında hayvanın elektrik şoku, narkoz veya benzeri bir yön-
temle bayıltılarak kesilmesi caizdir. Ancak hayvanın bayıltıldıktan sonra
ölmeden boğazından kesilmesi gerekir. Hayvan henüz kesilmeden, şok etkisiyle ölürse, kurban olmayacağı gibi, eti de yenmez (DİYK 24. 02. 2010
tarihli karar; bkz. Mecma’u’l-Fıkh, Karârât ve Tevsıyât, 28 Haziran-3 Temmuz 1997 tarihli Karar, s.314-318
Yoganın dinî bir yönünün bulunmadığı ve zihinsel arınmayı amaçlayan alıştırmalar olduğu söylemi tam olarak gerçeği yansıtmamaktadır.
Fetvalar, Kolektif
Çünkü Hint dinlerinde yoga, dinî bir uygulama olarak varlığını sürdürmektedir. (Brahmanizm, DİA VI, 331)
Buna göre bir Müslümanın, başka bir dinin inanç ve ibadetlerine dayandığını bilerek yoga yapması uygun değildir.
"Tanrı" kelimesi, Arapça "ilah" kelimesinin karşılığıdır. "İlah" daha çok, Allah'tan başka ibadete layık görülen varlıklar için kullanılır. "Allah" kelimesi, onun bizzat kendisini ifade eden özel ismidir.
Fetvalar, Kolektif
Varis tedavisi için ayağa giyilen özel çoraplar, kırık-çıkık üzerindeki sargı hükmündedir. Kırık-çıkık üzerindeki sargıya mesh edilebilir
Fetvalar, Kolektif
Sıkça Sorulan Sorular
Fetvalar kimin eseridir?
Fetvalar, Kolektif tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır.
Fetvalar kaç sayfadır?
Fetvalar, 552 sayfadır (Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları baskısı).
Fetvalar'ın en ünlü sözü nedir?
“En güzel isimler Allah’ındır o halde ona güzel isimlerle dua edin.”