
İmam Gazali'nin Gazali Külliyatı adlı kitabı 2019'da yayımlanmış, 376 sayfalık bir Araştırma-İnceleme eseridir. Okurların Gazali Külliyatı'dan seçtiği en etkileyici satırlar aşağıda sıralanıyor.
Gazali Külliyatı'dan En Beğenilen Alıntılar
Kalb, parlak bir aynaya benzer. Günah ve dünya arzularının pasları onu karartır ve bir şey göstermeyecek hale getirir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Kıyamet gününde azabı en şiddetli olan kimse, Allahu Teâla’nın kendisini ilmiyle faydalandırmadığı alimdir.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Hesaba çekilmeden önce kendi nefislerinizi hesaba çekin, amelleriniz tartılmadan önce onları bir de siz tartın.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Peygamber (sav)
“Nefsini tanıyan Rabbini tanır.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Haset, öfke ile kinden ayrıdır. Çünkü öfke ve kin insanı cinayete sevkeder. Hased ise bazen iyilik yapan dosta ve tabiatça kendisine uyan arkadaşa bile yapılabilir.
📖 Sayfa 336 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
.. gönül, lekesiz, tertemiz, parlak, saf, bir aynaya benzer. Kötü ahlak ise aynayı karartan duman ve is gibidir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Kimin yalanı çoğalırsa, güzelliği silinir. Halkla münakaşa edenin ise mürüvveti düşer! Üzüntüsü çoğalanın bedeni hastalanır. Ahlâkı kötü olanın da devamlı canı sıkılır ve sıkıntı içinde kalır.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
*isa (Aleyhisselam)
Dünyada hiçbir şey yoktur ki, az yemek kadar sırf faydalı olsun ve kendisinde hiçbir zarar bulunmasın.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Ey Allah’ım, Beni nasıl güzel yarattınsa ahlakımı da öyle güzel eyle!”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Cahil, bilgisiz ve ahmak olan kişi ile arkadaşlıkta bulunma. O kişiden korun. Ne kadar bilgisiz, ahmak kişiler vardır ki, arkadaş oldukları akıllı kişileri helak etmişlerdir. Bir kimse arkadaşı ile kıyas edilir. Bir şey için başka bir şeyde ölçü ve benzeyiş vardır. Gönüller buluştuğunda biri ötekinin delili, yol göstericisi olur.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ama Ruh bölünmez. Parça parça edilmez.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Kim ki bildiklerini uygularsa, Allah ona bilmediklerini de öğretir.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Dilediğin kadar yaşa, yine de öleceksin. Dilediğin kişiyi sev, yine de ondan ayrılacaksın. Dilediğin kadar çalış, amel et, muhakkak onun karşılığını bulacaksın.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Bütün acıların sebebi, yaratılış icabı kendinin zıddı olan bir şeyin onu kaplamasıdır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ey aziz, bil ki, duygularla alınan bütün dünya lezzetleri, ölümle ortadan kalkar. Ama marifetullah ve muhabbetullahın lezzeti ki, kalble ilgilidir, işte o lezzet bakidir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali

''Mezardakilerin pişman oldukları şeyler için diriler birbirini yiyor.''
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ne hâlim bir kimseyle, ne de ahmakla tartışma! Çünkü tartışmandan dolayı hâlim kimse sana buğzeder, ahmak da seni üzer.
📖 Sayfa 162 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Allahu Teâlâ, güler yüzlü, tatlı sözlü, iyi huylu olan kimseleri sever.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Peygamber (sav)
“Kendini tanı ki, Rabbini tanıyasın.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Elinden geldikçe bir konu hakkında herhangi biriyle tartışma. Çünkü tartışma, çok kötü sonuçlar doğurabilir ve genellikle zararı faydasından çoktur.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Herhangi bir meselede doğruların ortaya çıkması ve saklı kalmaması için herhangi biri veya birileriyle tartışabilirsin. Buna itiraz olmaz. Ancak tartışırken iki şeye dikkat etmelisin: Senin için, kimin dilinden olursa olsun doğruların ortaya çıkması amaçlanmalıdır. Bir de tartışmanın kalabalıklar önünde değil, tenha yerlerde yapmalısın.
"Hakikate ermenin alâmeti, ameli terk etmek değil, amelinden karşılık beklemeyi terk etmektir.
📖 Sayfa 356 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hasan-ı Basrî
Başkasına seni ilgilendirmeyen bir şeyi sorman da fuzulî konuşma sayılır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Ey oğlum! Seher vakitlerinde uyuyarak, öten horozu kendinden akıllı kılmayasın.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
*lokman hekim
Nitekim, bir kimse senin dostuna kötü bir söz söylese sen buna kızmaz ve bundan huzursuz olmazsan senin bu vurdumduymazlığın, senin o dostunu sevmediğini ve dostluğunun temeli olmadığını gösterir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Kalbin yaratılışının icabı, Allahu Teâlâ’yı bilmek ve görmektir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Allah’a kulluk insanın mutluluğudur.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Çünkü günah işlemede ısrar eden kişinin kalbi karanlığa bürünür. Bu karanlıkta gizli haller ona nasıl keşfolabilir? Hele haram yemek, kalbi tamamiyle karartır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Allah’ın kulundan yüz çevirmesinin alâmeti; onun kendisini ilgilendirmeyen boş şeylerle meşgul olmasıdır.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ya Allahu Teala sana bu kadar nimetler ve uşaklar vermişken ve sana zerre kadar ihtiyacı yokken, sen kendi nefsini nasıl mabud edinirsin...
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Eğer bir insanın ömrünün bir saati, yaratılış amacının dışında geçerse, o kimse bu saati için uzun süre hasret ve pişmanlık çekecektir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali

Bedir Gazası gününde Resûl (sav) bir gölgelikte oturmuştu. Cebrail Aleyhisselam geldi ve: Ya Muhammed! dedi, sen gölgede oturuyorsun, sahabeler ise güneşte oturuyorlar. Cebrail’in bu sözlerinden Allahu Teâla’nın, kulları arasında eşitlik gerektiğini emrettiği anlaşılıyor.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Güzel ahlak ve huy kalbin sıfatı olunca yaptığı işler de güzel olur.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Ömer, bir kişiyi öven birini dinledi ve “Sen onunla yolculuğa çıktın mı? “ diye sordu. Öven “Hayır!” dedi. Ömer “Sen onunla alışveriş ettin mi?” dedi. Öven “Hayır!” dedi. Ömer “Sen onunla komşu musun? Sabah ve akşamını biliyor musun?” dedi. Öven “ Hayır!” dedi. Ömer “Kendisinden başka ilah olmayan Allah’a yemin ederim ki sen o adamı tanımıyorsun” dedi.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Muhakkak ben de şaka yaparım. Fakat haktan başkasını söylemem.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Peygamber(sav)
Ey aziz kişi! Zamanın dört mevsiminde de insanlara örnekler vardır. Meselâ çocukluk bahar günlerine benzer. Yaz günleri ise yiğitlik, delikanlılık çağıdır. Güz, sonbahar ayları, orta yaştaki çağ dönümüne benzer. İhtiyarlık, kış mevsimini andırır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Allah adil bir hakimdir.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ne zaman bir müslüman hakkında kalbine bir kötülük gelirse, o müslümanı daha fazla gözetmen ve durumunu sorman uygun olur. Ona hayırla dua etmen daha münasip olur.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Kişi konuşurken dönüp etrafına bakarsa, onun bu konuşması, konuşmasının dinleyene emanet olduğuna delalet eder.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Peygamber(sav)
Kalbin lezzeti de ne için yaratıldı ise ondadır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Nasihat kolaydır; zor olan onu kabullenmektir. Çünkü nasihat, nefsine uymaktan zevk alanlara acı gelir. Zira yasaklar insanların kalplerine daha sevimli gelir. Bu hal, özellikle üstünlük taslamak ve dünyalık elde etmek için çabalayan ilim talebelerinde sık görülür.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
"Kişi; bedeni kadar değil, ruhu kadar insandır.Şüphe duymayan hakikati bulamaz.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Cevizin kabuğunu kırıp özüne inmeyen cevizin hepsini kabuk zanneder."
Bil ki, gıybet duyduğu zaman insanın hoşuna gitmeyen, gıyabında yapılan konuşmadır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Benim ümmetimin kötüleri, maddi nimetlerle beslenmeye ve cisimlerini büyütmeye düşkün olanlardır ki, onların bütün gayretleri, çeşit çeşit yemek yemek, türlü türlü elbiseler giymek ve haddinden fazla konuşmaktır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Muhammed (sav)
Eğer bir kimse çok aptal olursa, kendisine inancı çok olur, çok akıllı olursa kendisine inancı azalır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
İnsan, bir müşfik dostunu kendisine gözcü koymalıdır. Öyle mizacına göre olmalı ki, kendisinden kusurunu gizlememeli, kıskançlıkla kusurunu ziyade göstermemeli. Böyle asil bir dost da dünyada azdır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali

Vuslat ülkesinde öyle bir süresiz vakte erişeceksin, fâni olması yok.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Ey iman edenler! Bir kavim diğer bir kavimle alay etmesin. Belki (alay edilenler, alay edenlerden daha) hayırlıdır. Kadınlar da başka kadınlarla alay etmesinler. Belki (alay edilen kadınlar, alay eden kadınlardan daha) hayırlıdır.)
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
*Hucûrat suresi,11)
Çünkü bedende olan her güzel muamelenin nuru gönle ulaşır. O nur da saadetin tohumu olur. Beden ne zaman bir kötü iş işlerse onun karanlığı gönle ulaşır. O karanlık da şekavetin tohumu olur.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
"Devlet başkanlarının en iyisi din bilginlerinin ayağına varanlardır. Alimlerin de en kötüsü devlet başkanlarının yanına gidenlerdir.”
📖 Sayfa 275 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Peygamber Efendimiz Hz.Muhammed
Ey ilâhî sırları öğrenmek isteyen! Sen bil ki, insan büyük, hatta en büyük bir âlemdir. Bütün eşyanın örneği, benzeri onda bulunmaktadır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Bil ki, her şeyin saadeti,tat aldığı ve rahat ettiği yerdedir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Nitekim Allahu Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Ona tarafımızdan ilim öğrettik." (Kehf, 65)
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
"Gözlerin uykusuz kalması boşunadır, senin yüzüne bakmak dışında,
📖 Sayfa 357 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Gözlerin ağlaması da boşunadır, senin ayrılığın dışında."
bilinmeli ki, görünürdeki beş duygumuz o akan beş ırmak gibidir. O beş duygudan kalbe hiç durmayarak türlü bilgiler, türlü düşünce ve zanlar akar, kalbi kaplar. Bunların kimisi yararlı, ıslah edici- dir, kimisi fäsiddir, kalbi ifsada boğar.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Ey aziz, bil ki, duygularla alınan bütün dünya lezzetleri,ölümle ortadan kalkar.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Boş konuşmalar yapmayı terketmek, kişinin müslümanlığının güzelliğindendir.”
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Hz. Muhammed(sav)
Sen de bu mâ- nevi ticareti dünyada yapmayı, âhiret tohumlarını dünyada ekmeyi bilmelisin.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Köpekleri ele alalım: Köpek hırslı bir hayvandır. Avının ardında durmaz, koşar. Avcıya hizmette bulunur. Kimi hayvanların da derilerinden elbise ya- pılarak faydalanılır.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
“Alimler, Allah'ın kulları içinde peygamberlerin emanetini saklayıcılardır. Devlet başkanları ile düşüp kalkmasınlar. Eğer onlara karışırlarsa emanete hıyanet etmiş olurlar. Onlardan kaçın ve ırak olun!"
📖 Sayfa 275 · Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Allahu Ekber kelimesinin manasını Allahu Teâlâ başka şeylerden daha bü- yüktür, yücedir! diye düşünmek,itikat etmek yanlıştır. Çünkü böyle bir mână vermekle, sanki Allahu Teâla'dan yüce şeyler varmış gibi bir mana çıkar. Ama Allahu Teâlâ her şeyden daha yücedir.
Gazali Külliyatı, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Gazali Külliyatı kimin eseridir?
Gazali Külliyatı, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
Gazali Külliyatı kaç sayfadır?
Gazali Külliyatı, 376 sayfadır (Gelenek Yayıncılık baskısı).
Gazali Külliyatı'nın en ünlü sözü nedir?
“Kalb, parlak bir aynaya benzer. Günah ve dünya arzularının pasları onu karartır ve bir şey göstermeyecek hale getirir.”