Heinz Halm'ın 2020'de yayımlanan Haşhaşiler adlı eseri, Diğer İnançlar türünün önemli örneklerindendir. Atilla Dirim çevirisiyle Runik Kitap tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. İnanç dünyasından Haşhaşiler'den seçilen bu sözler, okur beğenisiyle sıralandı.
Haşhaşiler'den En Beğenilen Alıntılar
Çünkü de Sacy, bu kavramın ortaya çıkışını, öldürülmeleri durumunda kendilerini neyin beklediğini bilmeleri için seçilmiş gençlere tarikatın yöneticileri tarafından cennetin zevklerinin tattırılmış olmasına bağlıyordu.
📖 Sayfa 65 · Haşhaşiler, Heinz Halm
"Haçlılar tarafından Assissini ya da Heysessini olarak tanımlanan dini cemaat, aynı dönemin Müslümanlarınca Bâtınîyye veya Nizâriyye olarak biliniyordu. Bu cemaat, çok geniş bir yelpazeye sahip Şiîliğin İsmailîye kolundan ayrılmıştı."
Haşhaşiler, Heinz Halm
Fedai, kendisini fidye olarak sunan, bedel ödeyen kişi anlamına gelir.
📖 Sayfa 29 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Efsane de işte böyle gelişiyordu: Yüksek duvarlı saray ve cennet vaadiyle, bu yüksek duvarların arkasındaki yapay cennet arasındaki mesafe pek azdı.
Haşhaşiler, Heinz Halm
O dönemin vakanüvisleri, Cengiz Han'ın ağzından şu sözleri aktarır: " Ben Tanrı'nın kırbacıyım, insanlara günahlarının bedelini ödetmek için gönderildim."
📖 Sayfa 95 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Bu insanları efendilerine bağlayan teslimiyet ve itaatkârlık bağları öylesine kuvvetlidir ki, efendi emrettikten sonra ne kadar zorlu ya da tehlikeli olursa olsun büyük bir şevkle üstlenmeyecekleri hiçbir görev yoktur
📖 Sayfa 7 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Surlu Vilyam'ın eserini Fransızca olarak tamamlayan kimliği belirsiz tarih yazarı, Haçlıların dağlarda yaşayan gizemli düşmanını Le vieil ses Haississis , " Haississis Şeyhi" olarak adlandırıyordu.
📖 Sayfa 69 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Surlu Vilyam da bu tanımlamayı kullanmıştı." Hem bizim insanlarımız hem de Sarazenler onlara Assissini" derler ki bu ismin kökeni hakkında herhangi bir malumatımız yoktur."
Sultan Melikşah'ın dört oğlu, amcaları ve yeğenleri arasındaki taht kavgaları sürdüğü müddet boyunca ,Hasan Sabbah iktidarını büyük ölçüde rahatsız edilmeden genişletebiliyordu.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Bâtınî din kardeşleri listede genellikle refik, yani yol arkadaşı, yoldaş olarak anılırken, suikastçılar fedai olarak tanımlanıyordu. Bu kavram, Arapça fidâ “bedel, fidye" kelimesinden türetilmiştir; fedai, kendisini fidye olarak sunan, bedel ödeyen kişi anlamına gelir.
Haşhaşiler, Heinz Halm
‘İslam' ın Sünni ve Şiî olarak bölünmesi, neredeyse İslam'ın kendisi kadar eskidir. Bu bölünme, 632 yılında Muhammed Peygamber'in ölümünden sonra, yerini kimin alacağı konusunda başlayan tartışmaların bir sonucu olarak yaşanmıştı.’
📖 Sayfa 8 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Asker olarak yetiştirilmek üzere özel olarak satın alınan ve eğitilen kölelere memlûk deniyordu... Bağdat halifeleri birliklerinde bu tür köleler kullanmaya henüz 9. yy.da başlamışlardı.
📖 Sayfa 89 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Buna karşın Doğuda ise " oğlan, delikanlı" ( gulâm, çoğulu gılman) veya satın alınmış mülk " ( memlûk, coğulu mamalik) deniyordu.
Bunlar genellikle Orta Asya 'dan veya Kafkasya'nın kuzeyindeki bozkırlardan gelen Türklerdi.
... oysa veziri öldürenler Batıniler değil, saray içindeki bir klikti. Yani arada sırada Alamut'ta el kazanıyla aş kaynatılıyordu.
📖 Sayfa 51 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Haşhaşilerin gerçek reislerinin Hazar Denizi'nin güneyindeki dağlarda yaşadığı bilgisi ancak Marco Polo vasıtasıyla Batı' ya ulaşmıştı.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Arap kaynakları ise Dağın Şeyhi'nin ismini pekâlâ biliyordu: Sinan İbn Salman İbn Muhammed' in lakabı "Raşidüddin" di...
Haşhaşiye teriminin Nizari İsmailileri için kullanılması haşhaş kullanıcılarını "düşük sınıf insan sürüsü" ve "dinsiz sosyal dışlanmışlar" olarak gören kötüleyici anlayıştan çıkarılan bir metafordan kaynaklanmış görülmektedir. Yoksa Nizarilerin ve fedailerinin düzenli olarak haşhaş kullandıklarını gösterecek hiçbir kanıt yoktur.
📖 Sayfa 67 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Oysa gerçekte fedailerin nasıl temin edildiği ve göreve nasıl hazırlandığı konusunda hiçbir fikre sahip değiliz.Ne İsmaili eserleri ne de Müslüman rakiplerinin yazıları bu konuda tek kelime etmektedir.
📖 Sayfa 106 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Eski kaynaklarda arada sırada İsmailîleri tanımlamak için kullanılan “Yedici Şiîler” ifadesi yanlıştır ve kullanılmaması gerekir, imamlar dizisi yedide bitmediği gibi, öğretinin esasında da önemli bir rol oynamaz. “On İkiciler”in aksine (en azından burada ele alınan) İsmailîlerin “gayba” karışmış bir kayıp imam modelleri yoktur, aksine varlıklarını bugüne dek sürdüren, etten ve kemikten imamlar silsilesine sahiptirler.
Haşhaşiler, Heinz Halm
...öğretilerinin İslam'la uyum içinde olup olmadığının anlaşılması için Hasan Sabbah ' ın yanına birçok din bilgini gönderildi.
Haşhaşiler, Heinz Halm
...Ancak tartişmalar bir sonuca ulaşamadı.
Haşişi ismi Suriye coğrafyasına aittir ve muhtemelen her yöne çekilebilecek bir kelimedir. Her hâlükârda hikâyeyi çekici kılan, bu isim olmuştur. Önümüze konmuş çeşitli izahatlar arasında kulağa en makul geleni, bunun, tarikat mensuplarının –yaptıklarından ziyade hâl ve tavırlarına saplanıp kalınarak– yabanıl inançlarını ve abartılı tavırlarını hakir görmenin bir ifadesi sayılmasıdır.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Fedai, efendinin kendisine görev vereceği güne dek büyük bir azimle yapılabilecek her işe koşar. Hem bizim insanlarımız hem de Sarazenler onlara Assissini derler...
📖 Sayfa 8 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Kralların ölümünü elinde taşıyana yol açın.
📖 Sayfa 82 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Cúveynî Moğol ordularına kendilerine katılan İsmailî savaşçılarını öldürme emrinin verildiğini anlatır... Kazvin civarında yaşayan bütün mülhitler, İmam'ın ailesiyle birlikte yok edilir. Cüveynî, İsmailîlerin kökünün kazınmasını coşkuyla anlatır. "İsmailîlerin pisliğiyle kirlenmiş dünya, bu şekilde temizlendi. (...) Gerçekten de bu iş, Müslümanların yarasına merhem oldu ve dindeki yıkımı önledi."
Haşhaşiler, Heinz Halm
Böylece Nizarî - İsmailîler veya Bâtınîler, 1100 yılında İran’da birden fazla müstahkem mevkiyi kontrol etmeye başladılar. Bir anlamda, Alamut’taki adama kayıtsız şartsız itaat eden, devlet içinde bir devlet meydana getirmişlerdi. Aynı zamanda bir dizi sansasyonel suikastla Selçuklu sultanlarının rejimini istikrarsızlaştırmaya çalışıyorlardı
📖 Sayfa 28 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Sultan Melikşah'ın dört oğlu, amcaları ve yeğenleri arasındaki taht kavgaları sürdüğü müddet boyunca, Hasan Sabbah iktidar alanını büyük ölçüde rahatsız edilmeden genişletebiliyordu.
📖 Sayfa 34 · Haşhaşiler, Heinz Halm
1256 yılında Hülagû Han' ın Moğolları Alamut' u ele geçirdiler ve kaleyi yıktılar.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah söylentiye göre iki oğlunu da öldürtmüştü. Birini şaraba olan düşkünlüğünden, diğerini de kendisine karşı gelmesinden dolayı..
Haşhaşiler, Heinz Halm
Alamut Olah Amut, kartal yuvası demektir.
📖 Sayfa 20 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Cengiz Han ''Ben Tanrı'nın kırbacıyım. Eğer bir günah işlememiş olsaydınız, Tanrı sizi cezalandırmam için beni yollamazdı. Nasıl gökte tek bir tanrı varsa, yerde de tek bir han olmalıdır. Korkuyorsan yapma, yapıyorsan da korkma.''
Haşhaşiler, Heinz Halm
"Sırları ve gizli olan şeyleri en iyi Allah bilir."
📖 Sayfa 103 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Cüveyni, İsmailîlerin kökünün kazınmasını coşkuyla anlatır: "İsmailîlerin pisliğiyle kirlenmiş dünya, bu şekilde temizlendi Gerçekten de bu iş, Müslümanların yarasına merhem oldu ve dindeki yıkımı önledi."
📖 Sayfa 108 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Sünni cihatçıların arasında " Dağın Şeyhi" ve "Haşhaşileri" hakkında hiçbir şey bilinmez. Bunları artık hiçbir gelenek birbirine bağlamaz. Bir Haşhaşî geleneği artık sadece Avrupa'da vardır.
📖 Sayfa 120 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Hükümet birlikleri kalelere karşı başarı kazanamadıklarından, civardaki vadilerde bulunan ekinleri yakmaya ve kaledekileri açlıktan öldürmeye çalıştılar.
📖 Sayfa 38 · Haşhaşiler, Heinz Halm
O dönemde, Fırat kıyısında bir Arap şehri olan Kûfe civarındaki bölgede yaşayan köylü nüfusun içinde cemaatler oluşturmayı başarmışlardı. İsmailîler, gizli merkezlerinden İslam dünyasının her yerinde daîlerini( seslenen- çağıran) - bunlar aynı anda hem propagandacı hem davetçi hem de casusluk yapan kisilerdi- gönderiyor, onlar da dikkati çekmeyen mesleklerle....kendilerini gizleyerek....gizli mesajlarını yaymaya çalışıyorlardı.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah ....Meyyafarikin' de ( bugünkü Silvan) yerel bir din alimiyle tartışmaya girdi ve aykırı görüşleri yüzünden şehrin kadısı tarafından kovuldu.
📖 Sayfa 19 · Haşhaşiler, Heinz Halm
...Batinîler, küçük bir bölgeyi kontrol ediyor ve Müslüman, Frenk demeden komşularıyla savaş ediyorlardı, öyle ki bunların hepsi onların komşuluğundan nefret ediyordu.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Moğollar yaklaşık yüz yıl sonra 1256'da Alamut'u ele geçirdiğinde ve - en önemli kaynaklarımızdan biri olan- Vezir Cüveynî kalenin kütüphanesine ve arşivlerine göz attığında şöyle diyordu:" Alamut'un fethi sırasında oradaki kütüphanede Sancar'ın birkaç fermanına ( menşur) rastladım. Sancar, o fermanlar da onları barış ve dostluğa çağırıyordu."
Haşhaşiler, Heinz Halm
Farhad Daftary, 1994 yılında yayımlanan Assassin Legends( Alamut Efsaneleri) kitabında buna bir nüans daha eklemiştir: İslam toplumunda haşhaş kullanıcıları böylece net bir şekilde, sosyal olarak dışlandı ve suçlu insanlar olarak kabul edildiler. Ayrıca Haşaşiye de İslam'a karşı bir tehlike olarak damgalandı ve ....bu şekilde kötülendiler.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Selçuklular da Bağdat halifeleri gibi Sünniydi, sonradan Haşhaşi (Assassin) olarak adlandırılacak İsmailîlerin ilk suikastları da onlara yönelecek ve Selçuklu İmparatorluğu faaliyet gösterdikleri ilk yer olacaktı.
📖 Sayfa 15 · Haşhaşiler, Heinz Halm
İsmaililerin dini öğretisinde suikastlerin yeri kesinlikle yoktur. Bunlar sadece siyasi ve askeri savaş stratejisinden ibaretti.
📖 Sayfa 110 · Haşhaşiler, Heinz Halm
(Haşhaşiler), onuncu ve on birinci yüzyılın şark dünyasında, on beşinci yüzyılın Avrupası'nda İsviçrelilerin oynadığına benzer bir rol üstlenmişlerdi
📖 Sayfa 31 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Bütün Müslüman hükümdarlar ve ileri gelenler, bir kabul töreninde, atla dışarı çıktıklarında ya da toplumla bir araya geldikleri diğer durumlarda, orada bulunanların şikâyetlerini dinleme ve dilekçelerini kabul etme gibi bir geleneğe sahiptiler. Bu da suikastçılara eylemlerini gerçekleştirmek için iyi bir imkân sağlıyordu; Vezir Nizamülmülk'ün katili de ona yardım istemek bahanesiyle yaklaşmıştı.
📖 Sayfa 34 · Haşhaşiler, Heinz Halm
İsmaililerin gizli propaganda ağının bu kadar kısa bir sürede İslam dünyasının tamamına yayılmış olması çok şaşırtıcıdır. Daîler batıda Endülüs ' ten doğuda Hint alt kıtasına kadar faaliyet gösteriyorlardı. Daîlerin esas görevi geleceği vadedilen gizli imam için daha fazla taraftar kazanmaktı.
📖 Sayfa 12 · Haşhaşiler, Heinz Halm
... yalan yanlış ve çarpıtılmış cümlelerle dolu Arapça hutbeyi okudu. Hutbede adı bilinmeyen, aslında mevcut olmayan imamların adını zikretti. Arapçayı bilen cahillerin cahili, sapıkların sapığı, rezillerin rezili olan ve minberin ayağında duran biri, onun ipe sapa gelmez boş sözlerini ve bozuk cümlelerini Farsçaya çevirip orada bulunanlara açıkladı.
📖 Sayfa 60 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Urfa Kontluğu
Haşhaşiler, Heinz Halm
Antakya Prensliği
Trablus Kontluğu ve
Güney Kudüs
Hasan Sabbah her ne kadar zaferlerinin arasına bir hükümdarın katlini ekleyememişse bile, Nizamülmülk'ü ve oğlu Ahmed' i ayrıca çeşitli sultanların dört farklı vezirini öldürmeyi başarmıştı. Önemli askeri kumandanlar( emirler), valiler ve memurlar verdikleri yirmi kadar kurbanla en büyük grubu teşkil ediyorlardı.onlar din görevlileri takip ediyordu.
📖 Sayfa 33 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Verdikleri fetvalar İsmailî- Batınî öğretisini zındıklıkla kafirlikle itham ettiği için Hasan Sabbah ' ın özel ilgi alanına giriyorlardı.
Onlara çok korkunç yöntemlerle umut veriyor ve sonsuz zevklerin keyfini vadediyordu, bu nedenle yaşamaktan ziyade ölmeyi tercih ediyorlardı.
📖 Sayfa 116 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Çağdaş Arap ve Fars kaynakları, Kur'an'ın bu gizli( batın) anlamına yapılan atfa dayanarak ismailîlere bir isim vermişlerdi: Batınîye.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Bu utanç verici düşüncelerin ve görüşlerin yayılmasına daha fazla dayanamadı. 6 Rebiyülevvel 561 (9 Ocak 1116) Cumartesi günü Lammasar Kalesi'nde insanları baştan çıkaran Hasan'ı bıçakladı. Hasan, yediği bu darbe sonucu dünyadan ayrılarak Allah'ın ateşini boyladı.
📖 Sayfa 64 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Bir anlamda, Alamut'taki adama kayıtsız şartsız itaat eden, devlet içinde bir devlet meydana getirmişlerdi.
📖 Sayfa 31 · Haşhaşiler, Heinz Halm
İlk Haçlı seferi
📖 Sayfa 42 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Frenkler, ele geçirdikleri topraklara yerleşmeleriyle birlikte, Batı'nın feodal sisteminin ve Latin Roma Kilisesi hiyerarşisinin hakim olduğu dört büyük hükümdarlık ortaya çıktı.
Bu muamma, ondokuncu yüzyıla kadar aydinliğa kavuşturulamamıştı. Ancak 19 Mayıs 1809 tarihinde, bilimsel Şarkiyatçılığın kurucularından Fransız Baron Silvestre de Sacy, Paris'te bulunan Fransa Enstitüsüne, yüzlerce yıllık bu muammayı çözebilecek kapsamda bir hatırat sundu( 1818' de basılmıştır.)
Haşhaşiler, Heinz Halm
de Sacy, "Assissin"lerin dönemin Arapça kaynaklarında " ot, kenevir, esrar" kelimeleriyle bağlantılı olan Arapça " haşhaş" kelimesiyle tanımlandıklarını ortaya koymuştu.
Şam hakimi... Behram1128 de Hermon Dağlarının eteklerinde bulunan ve bu gün olduğu gibi o gün de- Mısır İsmailîlerinden ayrılan başka bir grup olan- Dürzîlerin yaşadığı Taim Vadisi'ne bir yağma seferi düzenledi.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah, 23 Mayıs 1124 tarihinde öldüğünde, geride erkek evlat bırakmamıştı. Söylenene göre oğullarının ikisini de kendi elleriyle öldürmüştü, birini şaraba düşkün olduğu, diğerini de babasına başkaldırıdığı için.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah Alamut Kalesi'ne geldiği günden başlayarak ölümüne kadar, yani tam otuz sekiz yıl boyunca kaleden bir kez bile ayrılmadı...
📖 Sayfa 27 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah ' ın esas uğraşı, hükümdarlığının güvenliğinin sağlanması ve iktidar alanının genişletilmesiydi.
Selçuklular da Bağdat halifeleri gibi Sünnîydi. İsmailîlerin ilk suikastları da onlara yönelecek ve Selçuklu İmparatorluğu faaliyet gösterdikleri ilk yer olacaktı.
📖 Sayfa 15 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Outremer eski Fransızcada "denizaşırı" anlamına gelen kelime. Haçlı Seferleri sırasında Levant'ta kurulan dört Haçlı devleti bu isimle anılmıştır.
📖 Sayfa 78 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Mısır'da Selahaddi'nin büyük yeğenlerinden Eyyubi Sultanı Melik Salih Eyyûb büyük miktarda Türk memlûkü satın almış ve Nil' in Roda Adası'ndaki kışlalara yerleştirmişti.
Haşhaşiler, Heinz Halm
Moğollar 1256 yılında Alamut'u elegecirdiklerinde, orada kütüphane ve ( Selçuklu Sultanlarının mektuplarının da yer aldığı) arşivin yanı sıra usturlaplar ve halkalı küreler, üç boyutlu gök kubbe modelleri gibi bir dizi astronomik alet de bulmuşlardı.
📖 Sayfa 103 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Bu intikam eylemi, sonradan bir yönteme dönüşecekti.
📖 Sayfa 25 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Hasan Sabbah, Alamut Kalesi'ne geldiği günden başlayarak ölümüne kadar, yani tam otuz sekiz yıl boyunca kaleden bir kez bile ayrılmadı...
📖 Sayfa 27 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Selçuklular da Bağdat halifeleri gibi Sünniydi, sonradan Haşhaşi (Assassin) olarak adlandırılacak İsmaililerin ilk suikastları da onlara yönelecek ve Selçuklu İmparatorluğu faaliyet gösterdikleri ilk yer olacaktı.
📖 Sayfa 15 · Haşhaşiler, Heinz Halm
Sıkça Sorulan Sorular
Haşhaşiler kimin eseridir?
Haşhaşiler, Heinz Halm tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır. Türkçeye Atilla Dirim çevirmiştir.
Haşhaşiler kaç sayfadır?
Haşhaşiler, 120 sayfadır (Runik Kitap baskısı).
Haşhaşiler'in en ünlü sözü nedir?
“Çünkü de Sacy, bu kavramın ortaya çıkışını, öldürülmeleri durumunda kendilerini neyin beklediğini bilmeleri için seçilmiş gençlere tarikatın yöneticileri tarafından cennetin zevklerinin tattırılmış olmasına bağlıyordu.”