İçtihad Kapısı'dan Akılda Kalan Siyaset Sözleri — Merdan Yanardağ

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ'ın 368 sayfalık eseridir. İçtihad Kapısı'nı okuyanların en çok beğendiği sözler burada bir araya geldi.

Yazar:Merdan Yanardağ

Yayınevi:Kırmızı Kedi Yayınevi

Sayfa Sayısı:368

Dil:Türkçe

ISBN:9786254180859

Okuma Süresi:10 sa. 26 dk.

Türler:Araştırma-İnceleme, Siyaset-Politika

İçtihad Kapısı'dan En Beğenilen Alıntılar

Arapça kökenli bir kavram olup, Batı'da "mevcut ve yerleşik durum" anlamına gelen, Latince status sözcüğünden türetilen, State, stat, stato gibi sözcüklerle ifade edilir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Selçuk imparatorluğu İslam'ın bir devlet dini ve bir ideolojik aygıt haline getirilerek, siyasal iktidarları meşrulaştırma aracı olarak yeniden düzenlenmesinde tarihi bir rol oynuyor.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Modernite aklı ve insanı merkeze alarak, toplumsal yaşamı akılcı temellerde yeniden inşa eder. Modernitenin olduğu toplumlarda din, kamusal yaşamda geriler ve özel alana bırakılır. Laiklik ve insan aklının özgürleşmesi ilkesi yükseltilir.

📖 Sayfa 311 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslamiyet, kendi ortaçağını aşamamanın sancılarını yaşıyor.

📖 Sayfa 275 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam dünyasında, iman ve inancın herşeyin üstünde olduğu görüşünün, devlette ve toplumda hakim ideloji olması, bilimsel gelişmenin önünü tıkayarak, Batının yaşadığı Aydınlanma ve modernleşme süreçlerinin kaçırılmasına yol açtı.
Dinsel alan dışındaki bütün bilimsel çalışmalar ve araştırmalar geri plana atıldı.

📖 Sayfa 311 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Çağımızın anahtar sorusu; "birinin gerçeklik hakkındaki teolojik bir varsayımları yanlışsa ve bu varsayımlar dogmatize edilip inancın dayandığı temel sütunlar haline getirilirse, o kişi bunlardan kurtulabilir mi ?" sorusudur

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bu mezhep, Sünni Hanefi mezhebi içinde bir alt fıkıh akımıdır. Selefiliğe yakın tutucu bir öğretiye sahiptir. İmam Şafii'nin görüşlerinin esas alındığı yola denir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Sanılanın aksine Marx dini önemser, onun insanların dünyasındaki yerini, işlevini "insancıl" bir yaklaşımla ele alır. Marx dinin "kalpsiz bir dünyanın kalbi" ve insanların acılarını dindirmek için sığındıkları metafizik bir dünya olduğunu belirtir.
Marx'ın "Din halkın afyonudur" şeklindeki sözlerinin anlamı budur.
Marx afyon sözcüğünü bir "uyutma" aracı olarak değil, "acıları dindiren" bir anestezi malzemesi anlamında kullanır.

📖 Sayfa 44 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

"Abbasi Halifesi Memun'dan (813-833) bu yana geçen fazla süre içinde, Araplar, yabancı dillerden ancak İspanyolların içinde çevirdiği kitap sayısı kadar kitap çevirmişlerdir."

(Tokalak/2011)

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Tanrı insanlara özellikle akıl vermiştir ve insanlar akıl yoluyla Tanrı'yı, ahlakı, iyiyi,kötüyü bulur; akıl Tanrı-insan ilişkisinde merkezdedir.
Robert R. Reily

📖 Sayfa 219 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bir anlamda Batı ibni Rüşd'ün Doğu ise İmam Gazali'nin yolundan gidiyor.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Sovyetler Birliği kurulana kadar (1917) Orta Asya'da /Türkistan'da göçebe yaşamı varlığını koruyordu.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam Dünyasında Robert R.Reilly'in deyimiyle Müslüman aklının mühürlenmesi, yani içtihat Kapısı'nın kilitlenmesi iki yolla gerçekleşti.
Birincisi; insan aklının gerçeğin bilgisine ulaşma yeteneğinin sınırlı olduğunu kabul etmekti.
Ikincisi ise gerçeğin bilinemez olduğunun kabülüydü.
Yani insan aklı ve bilimin gerçeği tam olarak bilemeyeceği şeklindeki dogmanın egemenliğiydi.

📖 Sayfa 10 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Hasan Sabah ve izleyicileri sanıldığı gibi sadece haşhaş /afyon içip kendiliğinden geçerek yeryüzünde sahte bir cennet kurmaya çalışan dahası fedaileri eliyle devlet adamlarına karşı suikastler düzenleyerek bölgeye korku salan bir cemaat değildir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Selçuklu imparatorluğu'nda merkez ve ihtilafa düşen ya da merkezi dergahla çatışan şehzade ve beylerin kaçarak sığındığı Anadolu, kendilerine bir yurt ve gelecek arayan Oğuz boylarının başına zamanla geçeceği bir ülke niteliğindeydi.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Melikşah'tan sonra Selçuklu imparatorluğu önce fiilen daha sonra resmen dört parçaya bölünüyor.
İran ve Irak'ı içine alan Horasan Selçukluları
Kirman Selçukluları
Suriye Selçukluları
Anadolu selçuklularıdır.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Weber'e göre batıda kapitalizmin gelişmesini sağlayan şey, esas olarak kültürel şartlar ve kapitalizmin Protestan yorumudur.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Nizamü'l Mülk, siyasal iklimlerin kaynağını ilahi bir güce, Allah'a ve dine dayandırdığı halde, Machivelli dünyevi ve seküler gerekçelere işaret etmektedir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Yaklaşık bin yıllık tarihinde sadece bir kez İstanbul'un fethinden sonra ulemayı toplayan Fatih Sultan Mehmet tarafından medreselerde İmam Gazali'nin mi yoksa ibni Rüşd'ün mü okutulacağı tartışılıyor. Sncak tartışmadan İmam Gazali'nin okutulması kararı çıkıyor.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam dünyasının akıl ve bilimden kopuşunun temel nedeni, içtihat kapısını kapatarak Tanrı/inanç merkezli bilgi anlayışında ısrar etmesidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

döneminde Selçuklu devleti doğuda ve batıda topraklar kazanıyor ve birçok milleti sinirleri içinde barındırıyordu. Vezir ise bütün milletleri tek devlet çatısında tutmak için planlar geliştiriyor ve savunuyordu. Bu tek din anlayışı olmalı ve itikat yolu ise ile yürümeli idi. Bunun için görevlendirilmişti.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Din toplumsal dayanışmanın gelişmesinde de belirleyici bir rol oynamıştır ona göre toplumlar var oldukça dinde çeşitli biçimler altında yaşayacaktır. Durkheim

📖 Sayfa 55 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Marx'a göre din, Bu dünyadaki adaletsizlik ve eşitsizliklere karşı mücadele etmeyi bir yana bırakarak itati önermekte, adaleti ve mutluluğu ise öteki dünyaya bırakarak kurulu düzenin devam etmesine katkıda bulunmaktadır.
Diğer anlamıyla din, halkın çektiği acıları bir dindirme aracı, adaletsizlikler karşısında bir iç çekiş ve haksızlık önünde bir sığınma alanıdır.
Dikkatlerin bu dünyadaki adaletsizlik ve eşitsizlikler üzerinde toplanmasını önler. İnsanları öteki dünyanın ödülleri ve cezası ile avutarak ya da korkutarak tepkilerini söndürür.

📖 Sayfa 44 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bugünki İspanya topraklarında bulunan Arap-İslam Endülüs Devleti, 10 ve 12. Yüzyıllar boyunca Ortadoğu ve Arap yarımadası'ndan hayli farklı bir ülkedir. Egemenlik alanı Fas ve Tunus'a kadar uzanır. Ayrı bir halifelik kurumuna sahiptir. Endülüs, döneminde İslam uygarlığının en yüksek aşamasını temsil edecek bir gelişkenlik düzeyine ulaşmıştır.
Endülüs yönetimi, ülkeyi baştan başa imar ederek çağının en güzel kentlerini yaratan; bilimde, kültürde,sanatta büyük ilerlemeler kaydeden başlı başına bir uygarlık havzasıdır.

📖 Sayfa 250 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Din sözcüğünün/ kavramının kökeniyle ilgili farklı görüşler bulunuyor. Yaygın yaklaşıma göre din sözcüğü ibrani kökenlidir ve "hüküm" anlamı taşıyor. Bir başka görüşe göre ise din sözcüğü, Arapça kökenlidir ",örf-âdet" anlamına gelmektedir.
Bir başka görüşe göre"d-y-n" fiilinden üretildiği kabul ediliyor.

📖 Sayfa 23 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

“Nizamül-Mülk’ün din konusunda takip ettiği siyasi kararlılık birçok milleti rahatsız etmişti. İnanç meselesini özgür iradeden çıkarıp, devletin yararına olacak arzu ediyordu. Bu tek din kapsamı dahilinde olmalıydı.”

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bir İslam hukukcusunu fıkıh usulü kurallarını ve ilkelerini kullanarak hükme varmak için çaba harcamasına ve sonunda vardığı hükme verilen isimdir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bu medreseler, Selçuklular'dan sonra, belli kırılmalara uğrasa da Osmanlı devletine geçerek resmi ideoloji üretiminin dolayısıyla eğitim sisteminin temelini oluşturacaktı.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

" Saltanat küfür ile belki devam bulur, amma zulüm ile pâyidar kalmaz."

📖 Sayfa 150 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Genel olarak aydınlanma, insan aklını, ve bilimi esas almak demektir. "Akıl çağı" olarakta nitelendirilen Aydınlanma dönemi 18. Yüzyılda doğup benimsenmeye başlandığı dönemin adıdır. Bu dönem günümüze kadar uzanır.

📖 Sayfa 16 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam düşünce dünyasında Aristocu akımı ifade eden kavramdır. Doğuda felsefe denince akla gelen düşünce ekolüdür. Sözcük anlamı "yürüyenler" demektir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Türklerin kitlesi olarak İslamiyet'e geçtikleri 10. ve 11. yüzyıllar aynı zamanda İslam'ın da yeniden bir devlet dini haline gelme sürecidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Osmanlı'da da medrese eğitiminin yoğunlaşması sonucu, Takiyuddin Mehmet Efendi'nin kurduğu rasathane henüz çalışmaya bile geçmeden tutucu ülemanın baskısıyla 1599 yılında top ateşini tutularak yıkılıyor.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Batıni bir akım olan ve ismailiyye adını İsmail bin Cafer Sadık'tan alan, Alevliğe de yakın bir Şii mezhebidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İbn Rüşd'ün tasfiyesi sadece endülüs'te değil bütün bir İslam dünyasında bilim ve felsefenin de sonu oluyor.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Kapitalizmin maddi atılması, yani piyasalar, iş bölümü, para ekonomisi, ticaret yolları çok eski tarihlerden beri Doğu'da var olduğu halde kapitalizmin ortaya çıkışı sadece Batı'da olmuştur.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Marx'a göre ekonomik/maddi altyapı, son çözümlemede siyasal/ kültürel üstyapı kurumlarını belirler.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Ne İslamın neredeyse çökmek üzere olduğu bir dönemde, Selçuklu Devleti'nin tarih sahnesine çıkışı ile yeniden canlandırılmış, Türk devletleri, hanedanların bu mezhebi benimsemeleri nedeniyle Sünni hilafet rejiminin hamisi halinde gelmiştir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Özellikle Yavuz Sultan Selim'in padişah olması ve Mısır'da sönümlenmiş durumdaki hilafeti devralarak Nizamülmülk'ün izinden gidip Sünni İslam'ı devletin resmi ideolojisi/dini olarak yeniden ihya etmeye yönelmesi devleti temellerinden sarsan ve neredeyse iki yüzyıl süren Türkmen ayaklanmalarına yol açmıştı. Dadaloğlu bu ayaklanmanın şairiydi.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam tarihinde ilk kez merkezi hilafet rejiminin dışına çıkarak, kendi halifeliğini kuran, farklı mezhebe sahip İlk mezhep ve devletti.
Bu dönemde hilafet Abbasi'lerde idi.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Protestanlık: Hristiyanlığın en büyük üç mezhebinden biri olarak 16. yüzyılda Martin Luther öncülüğünde Katolik kilisesine ve Papa'nın otoritesine karşı girişilen "reform" hareketinin sonucunda doğan bir mezheptir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Kapitalist bir sistemde yaşayan toplumları anlamanın yolu da bireylerin toplumsal eylemlerine yükledikleri anlamla ilişkilidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Dandanakan Savaşı, henüz küçük devlet ya da beylik durumundaki Selçukluların, daha büyük ve görece daha köklü bir devlet niteliğindeki Gaznelileri yendiği ve bu devletin çözülmesine yol açan bir meydan muharebesiydi. Bu savaştan sonra Gazne devleti yıkılış dönemine girmiş, Selçuklu devleti ise resmen kurulmuştu.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Öncelikle belirtmeliyiz ki , sosyoloji disiplini içinde tarihsel sosyoloji ve siyaset sosyolojisi alanında degerlendirilebilecek olan bu kitap çalışması , her şeyden önce güncel bir sorunu ele almaktadır.

📖 Sayfa 15 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Genel olarak Aydınlanma, insan aklını ve bilimi esas almak demektir.

📖 Sayfa 16 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Müslüman toplumların 21. Yüzyılda bile IŞİD, Taliban, Hizbullah ve El-Kaide gibi radikal örgütleri içinden çıkardığı nesnel bir olgudur. Kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanımayan, onlara kimlik bile vermeyen, yakınlarında aileden 18 yaş üstünde birinci dereceden bir erkek yakını (Eşi, babası, kardeşi, oğlu) olmadan sokağa çıkmalarının hâlâ yasak olduğu recimlerin bulunduğu da bir gerçektir.

📖 Sayfa 280 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Akıl kapısının kilitlenmesi iki yolla yapılıyor: Birincisi, insan aklının gerçeği bulma ve gerçeğin bilgisine ulaşma yeteneğinin sınırlı olduğunu kabul etmek. İkincisi ise gerçeğin bilinemez olduğunun kabulü ya da insan aklı ve bilimin gerçeği tam olarak bilemeyeceği şeklindeki dogmanın egemenliğidir.

📖 Sayfa 206 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İnsanın "doğa ve evren hakkındaki ilk bilinci" olarak ortaya çıkan ve gelişen dinler, toplumsal yaşamı ve siyasal düzeni tarih boyunca derinden etkiledi.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Zihni kapatmanın iki temel yolu vardır.
Birincisi, aklın bir şey bilme yeteneğini inkar etmektir.
İkincisi, akıl bilemez veya bilinmesi gereken bir şey yoktur.

Her iki yaklaşım da gerçekliği ilgisiz kılmak için yeterlidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

İslam'ı sarsan şey felsefenin yasaklanması, yani bilimle ilgilenmenin kafir sayılarak Tanrı/ inanç merkezli bilgi anlayışının esas alınmasıydı.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Terim olarak takipçiler/ izleyenler anlamına gelen Arapça kökenli bir kelimedir. Peygamberim vefatının ardından halifeliğin Hz Ali'ye ve daha sonra da Ehlibeyt soyundan gelenlere geçmesi gerektiğini savunan grupları ifade eder.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Nizamü'l Mülk'ün Şiilere, Alevilere ve Batıni inanç gruplarına karşı düşmanca tavrı o kadar geri gidiyordu ki, daha sonraki yüzyıllarda Sünni Müslümanlarla bu İslami kesimler ve felsefe akımlar arasındaki kin ve nefret doğumlarını ekecek, bu nefreti hastalıklı bir düşmanlık haline getirecek iftiralara bile siyasetnamede yer verecektir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Bugünkü Devletleri oluşturan şey, tarihsel sosyolojik olgulardır.

Çağlar Keyder

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Doğru doğruya karşı değildir, ancak onunla hemfikir olur ve onaylar.

İbn Rüşd

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Dünyanın "mal ve zenginliklerinin insanlığın ortak malı" olduğu görüşünü savunan ve İran'ın kadim dini Zerdüştlük ile İslam arasında bir bağ kurmaya çalışan Mezdekilerin kadınları da paylaşmayı ya da ortaklaşa kullanmayı savunduklarını iddia edecek kadar ileri gidecekti.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Göçebe Türk kültüründe yerleşik olmak -ki "oturak olmak" deniyordu- hor görülür ve aşağılanırdı. Bu da nedenle başta Oğuzlar olmak üzere Göçe ve Türk aşiretleri ve olayları her zaman savaş yeteneklerini korumak zorundaydı.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Göçebe Türkler (Türkmenler, Oğuz boyları) arasında daha çok Alevilik, Batınilik gibi İslami inançlar yaygındır.
Yerleşik kesimlerde ise Sünnilik daha etkindir. Nüfusunun yaklaşık yarısı Türklerden oluşan İran'da ise Alevilik -Türkler arasında- yaygın olmakla birlikte Şiilik belirleyici ve baskın bir inanç sistemidir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Sünnilikten sonra gelen ikinci büyük mezheptir. İslam dünyasının yaklaşık %30'luk bir kısmını oluşturur. Şiilik veya Şia Hz Ali'yi destekleyen ve onu izleyen kişiler anlamına gelmektedir. Sünni İslam'dan farklı olarak felsefe ve akılcılık ile bağını kesmemiştir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Nitekim bu amaçla devlete kadro yetiştirmek ve toplum için kanaat önderleri hazırlamak için Nizamiye Medreseleri kurulacaktı.

📖 Sayfa 129 · İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Vahiy yoluyla iletilen bilgi, kural ve emirleri sorgulamadan ve yorumlamadan görünen anlamıyla kayıtsız şartsız kabul etmektir.

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ

Sıkça Sorulan Sorular

İçtihad Kapısı kimin eseridir?

İçtihad Kapısı, Merdan Yanardağ tarafından yazılmıştır.

İçtihad Kapısı kaç sayfadır?

İçtihad Kapısı, 368 sayfadır (Kırmızı Kedi Yayınevi baskısı).

İçtihad Kapısı'nın en ünlü sözü nedir?

“Arapça kökenli bir kavram olup, Batı'da "mevcut ve yerleşik durum" anlamına gelen, Latince status sözcüğünden türetilen, State, stat, stato gibi sözcüklerle ifade edilir.”

Bu sayfadaki alıntılar okur paylaşımlarından derlenmiştir. Kaynak eser: İçtihad Kapısı — Merdan Yanardağ. Eserin tamamı için kitabı edinmenizi öneririz.

🏷️ Kitap Alıntıları Siyaset Merdan Yanardağ