Michael Tomasello'nun 2020'de yayımlanan İnsan Ahlakının Doğal Tarihi adlı eseri, Antropoloji-Etnoloji türünün önemli örneklerindendir. Aylin Onacak çevirisiyle Koç Üniversitesi Yayınları tarafından Türkçeye kazandırılmıştır. Bu derleme, İnsan Ahlakının Doğal Tarihi adlı eserin en akılda kalan cümlelerinden oluşuyor.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi'den En Beğenilen Alıntılar
Normlardan sapan biri ahlaki kimliğini yine de koruyabilirdi ama bunun tek yolu vardı: sapmayı kendine ve başkalarına, ahlaki topluluğun ortak değerleri bağlamında haklı göstermek.
📖 Sayfa 17 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Herkes bir yere kadar yardım eder ve yardım görür; çünkü herkes birinin gözünde bir şekilde, bir noktaya kadar önemlidir.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
aslında yardım, yardım edene fayda sağlar.
📖 Sayfa 64 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Çocuklar bu dünyaya onlardan önce gelmiş olan kurumların, kültürel varlık ve değerlerin içinde doğarlar ve bu durum bir tür ahlaki gerçekliğe yol açar.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Durkheim, bir insan kültürünün, tam da doğası gereği, üyelerini içinde yaşadıkları kurumları ve kurumsallaştırılmış değerleri "kutsallaştırma"ya teşvik ettiğini söyler. Bir şeyler kutsallaştırıldığında, bireyin o şeyi yıkmaya, etrafında dolaşmaya ya da göz ardı etmeye çalışması tabu haline gelir. Ve elbette tabular güçlü bir normatifliğin ilanıdır.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
İkinci şahıs konumuna her gelişimizde birbirine taleplerde ve hak iddialarında bulunan özgür ve rasyonel insanlar olmak ortak bağlılığımızdır.
📖 Sayfa 55 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Yoksunluk söz konusu olduğunda çoğumuz bencilizdir. Bir başkası zor durumda olduğunda çoğumuz çömertizdir. Eşit işbirliği söz konusu olduğunda çoğumuz eşitlikçiyizdir. Ama eğer Wimbledon'da final maçına çıkmışsak, ödül parasına kimin daha çok ihtiyacının olduğu ya da kimin daha çok çalıştığı önemli değildir; çünkü kültürel norm, oyunu en iyi kim oynadıysa ödülü onun almasıdır. Bu güdülerin hepsi her zaman mevcuttur; tek soru, belirli durumlarda kimin ya da kimlerin galip geleceğidir.
📖 Sayfa 157 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bizi topluma bağlayan verilmiş sözler, salt karşılıklı oldukları için zorunludurlar. Bu sözlerin özü öyledir ki, onları yerine getirirken, aynı zamanda kendi hesabımıza çalışmadan başkaları hesabına çalışamayız.
📖 Sayfa 11 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bilim insanları ampirik kanıtları belli şekillerde yorumlayarak, merkezdeki teorik inançlarına nasıl sıkı sıkıya tutunuyorsa, bireyler de, başkalarının ahlakdışı olduğuna inandığı eylemlerde bulunsalar da, durumu yaratıcı bir şekilde yorumlayarak, merkezi bir ahlaki kimlik duygusunu koruyabilmektedirler.
📖 Sayfa 139 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
"biz" ahlaki bir güçtü çünkü iki ortak açısından da meşruydu.
📖 Sayfa 15 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Duygudaşlık ahlakı en temel olandır; çünkü başkalarının iyiliğini düşünmek, ahlaki olan her şeyin zorunlu şartıdır.
📖 Sayfa 11 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Sosyallik kaçınılmaz değildir. Pek çok organizma pek çok nedenle hayatını tamamen yalnız sürdürür.
📖 Sayfa 19 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Dolayısıyla sosyal canlıların, her bir grup arkadaşından en azından bir nebze menfaati vardır.
📖 Sayfa 27 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Ortak bağlılık, her ortağın kendi rol idealine uyması ve dahası, iki ortağın da ideal performansı sergilemeyen tarafı eleştirme meşru yetkisine sahip olması demekti.
📖 Sayfa 15 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
bireyler eylemlerini grubun toplumsal normlarına göre ayarlamak zorundaydı ve bu normların ihlali sadece etkilenen kişilerce değil, üçüncü taraflarca da kınanıyordu.
📖 Sayfa 16 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Yükümlülük her zaman kimlik kaybı tehdidine karşı bir tepki biçimini alır.
📖 Sayfa 107 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Rol standartlarının tarafsızlığını kabul etmek demek, işbirliği girişimi içinde benimle ötekinin eşit statüde ve önemde olduğunu kabul etmek demekti.
📖 Sayfa 14 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
İnsan ahlakı bir monolit değildir; birkaç milyon yıllık insan evriminin farklı dönemlerinde, farklı kaynaklardan parçaların, farklı ekolojik basınçlar altında bir araya getirdiği bir karışımdır.
📖 Sayfa 157 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Kim kimin için ne yapmış,hepimiz takip ederiz ve aldığımızdan fazlasını veriyorsak işbirliğinden çekiliriz.
📖 Sayfa 25 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Rol idealleri, bir şeyi yapmanın doğru ve yanlış yollarını gösteriyordu.
📖 Sayfa 16 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Doğru ve yanlış, kabul edilmesi zorunlu, nesnel değerlerdir.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bir şeye birlikte odaklanmamız gerekir ki farklı bakış açısı diye bir kavram olabilsin.
📖 Sayfa 70 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Öğretmen, kültürün nesnel dünyaya yorumunu temsil eder: "Bu böyledir" ya da "Böyle yapılmalıdır".
📖 Sayfa 120 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Yapılacak tek şey ahlakın insan için doğru şey olduğu gerçeğine saygı duymaktır.
📖 Sayfa 18 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
başkalarına ister karşılık olarak ister başka türlü yardım etmek bir fedakarlık değil,yatırımdır.
📖 Sayfa 25 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Dinlerin varlık amacı esasen insanların tek başına başaramadıklarını birlikte başarmalarıdır.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Birbirine ihtiyacı olmayan bireylerin hakkaniyet ve adalete de ihtiyacı olmaz.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Herkes birinin gözünde bir şekilde bir noktaya kadar önemlidir.
📖 Sayfa 29 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Evrimsel varlık nedeni üremedir ama psikolojik motivasyonu çoğu zaman başka şeylerdir.
📖 Sayfa 18 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bu yeni ve benzersiz mekanizmalar, bireylerin başkalarıyla bir çoğul şahıs-biz- yaratmasını mümkün kıldı.
📖 Sayfa 14 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Çocukların başkalarının yaptıklarını taklit etmesinde amaç, tam da onlar gibi olmaktır.
📖 Sayfa 111 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
"Güç maddesel bir şeydir. Bundan nasıl bir ahlak çıkar, bilmem. "
📖 Sayfa 52 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Aslında sosyal normlar rekabetin yıkıcı olabileceği durumları önceden kestirir ve böyle durumlarda işbirliği kurulabilmesi için bireylerin nasıl davranması gerektiğini netleştirir.
📖 Sayfa 122 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Sosyal normlar birer uzlaşımsallaştırmadır ve yalnızca bu bakımdan amaçları da uyumluluktur.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
İşbirliği ile rekabet arasında tatmin edici bir denge sağlamak karmaşık bir sosyal hayatın temel güçlüğüdür.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
İnsan ahlakının köklerinin pek çok insan olmayan hayvanda, ama özellikle büyük maymunlarda yattığına inanılır ve bu köklere sadece duygudaşlık değil, aynı zamanda hakkaniyet ve adalet meselelerinin bir habercisi olan karşılıklılık da dahildir.
📖 Sayfa 50 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bir sosyal grupta, iradesini cezadan muaf bir şekilde başkalarına dayatabilen ve eksiksiz hükmedebilen bireyler varsa, o grupta hakkaniyet ya da adalet olmaz; hakkaniyet için, sosyal etkileşimleri yapılandıran bir eşitlik duygusu zorunludur.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Bu kitapta: İnsan ahlakının bir işbirliği biçimi olduğu, ayrıntılarıyla söylersek, insanların yeni ve türe özgü sosyal etkileşim ve örgütlenme biçimlerini benimsemesiyle ortaya çıkan işbirliği biçimi olduğu varsayımından hareket ediyoruz.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
...özgeci, alıcının iyiliğine yatırım yapar çünkü bu onun kendi iyiliğine katkı sağlar.
📖 Sayfa 28 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Hume'un ikinci kavrayışı, bütün ihtiyaçlarını kendi başına karşılayabilen bireyler arasında hakkaniyet ve adalet olamayacağıdır; hakkaniyet ve adalete kafa yormaları için bireyler birbirlerine bağımlı olduklarına dair bir anlayışa sahip olmalıdırlar.
📖 Sayfa 52 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
(...)
Birbirine ihtiyacı olmayan bireylerin hakkaniyet ve adalete de ihtiyacı yoktur.
İnsanlar önlerindeki duvarda herhangi bir tablo yerine bir çift göz resmi gördüklerinde işbirliğine daha açık davranmaktadır.
📖 Sayfa 125 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Hiç şüphe yok ki insanlar ahlaki durumlar söz konusu olduğunda sezgilere ya da duygulara dayanan ve doğuştan gelen bazı tepkiler verir.
📖 Sayfa 145 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Pek çok hayvan türünde bireyler çeşitli şekillerde birbirine bağımlıdır ama ilk insanların karşılıklı bağımlılığı yeni ve benzersiz bir psikolojik mekanizmalar grubuna dayanıyordu. Bu yeni ve benzersiz mekanizmalar, bireyin başkalarıyla bir çoğul-şahıs biz yaratmasını mümkün kıldı.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Çocukluktan itibaren bireyler sürekli olarak başkalarını etkileyen
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
kararlar verir ve insanları başkalarını etkileyen eylemlerinden olayı yargılar. Ahlaki yargıların kendisiyle ilgili yargılarda bulunur ve başkalarınca yargılanır. Bütün bu yargılar, kültürün ya da ahlaki toplumun temsilcisi olarak, tarihsel zaman içinde yaratmış olduğumuz doğru ve yanlış ideallerinin temsilcisi olarak görülen bireylerden gelir.
… evrimsel süreçlerdeki nihai nedensellik, kişisel amaçlarını ve değerlerini gerçekleştirme peşindeki bireylerin verdiği güncel kararlardan bağımsızdır.
📖 Sayfa 18 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Güç maddesel bir şeydir. Bundan nasıl bir ahlak çıkabilir, bilmem.
📖 Sayfa 52 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
İlk insanları diğer büyük maymunlardan ayıran temel değişim, ilk insan bireylerin yaşamlarını sürdürmek için gereken kaynakları üretmede başkalarına, başkalarının da onlara daha bağımlı hale gelmesiydi; yani, daha karşılıklı-bağımlı hale gelmeleriydi.
📖 Sayfa 97 · İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello
Sıkça Sorulan Sorular
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi kimin eseridir?
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, Michael Tomasello tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır. Türkçeye Aylin Onacak çevirmiştir.
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi kaç sayfadır?
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi, 231 sayfadır (Koç Üniversitesi Yayınları baskısı).
İnsan Ahlakının Doğal Tarihi'nin en ünlü sözü nedir?
“Normlardan sapan biri ahlaki kimliğini yine de koruyabilirdi ama bunun tek yolu vardı: sapmayı kendine ve başkalarına, ahlaki topluluğun ortak değerleri bağlamında haklı göstermek.”