Murtaza Mutahhari'nin imzasını taşıyan İnsan ve Kader, Din (İslam) alanının dikkat çeken yapıtlarındandır. Türkçede Önsöz Yayıncılık etiketiyle yayımlanmıştır. Din dünyasından İnsan ve Kader'den seçilen bu sözler, okur beğenisiyle sıralandı.
İnsan ve Kader'den En Beğenilen Alıntılar
İslam, Müslümanların çöküşünün etkeni değildir, aksine Müslümanlar İslamî öğretiler dairesinden saptıkları ve bu konuda yetersiz kaldıkları için çöküşe maruz kaldılar ve bu geri kalmışlıklardan sorumlu olanlar da Müslümanların kendileri olmaktadır.
📖 Sayfa 19 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
"Allah, âlemdeki işleri vasıtalar ve sebepler dışında bir yolla icra etmez. Allah her şey için bir sebep ve her sebep için bir hikmet ve her hikmet için bir ilim ve her ilim için de bir kapı var etmiştir."
📖 Sayfa 84 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Gaybın anahtarları yalnızca O’nun katındadır. Onları ancak O bilir. Karada ve denizde olanı da bilir. Hiçbir yaprak düşmez ki onu bilmesin. Yerin karanlıklarında da hiçbir tane, hiçbir yaş, hiçbir kuru şey yoktur ki apaçık bir kitapta (Allah’ın bilgisi dâhilinde, Levh-i Mahfuz’da) olmasın.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“O, bilmeksizin bir yaprak dahi düşmez; yerin karanlıklarından bir tane, yaş ve kuru dışta olmamak üzere hepsi (ve her şey) apaçık bir kitapta (yazılı)dır.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Her şey failin ve yakın sebebin fiili olmakla beraber Allah’ın da fiilidir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Tarih kaza ve kader meselesinin Benî Ümeyye zamanında Emevî siyasetçiler için sağlam bir araç olduğunu göstermektedir. Onlar ciddi anlamda Cebriyye taraftarlığı yapıp, insanın ihtiyar ve özgürlüğünü savunanları dinî bir inanca muhalefet ettikleri iddiasıyla öldürüyorlar yahut zindana atıyorlardı, öyle ki, şu söz meşhur bir hale gelmişti: “Cebir ve teşbih Emevîlerin, adalet ve tevhid Alevîlerin”
📖 Sayfa 41 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Allah zulmetmemişti onlara ve fakat onlar, kendi kendilerine zulmetmişlerdi.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Gerçekten Allah, kendi nefis (öz)lerinde olanı değiştirip bozuncaya kadar, bir toplulukta olanı değiştirip-bozmaz.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Nimetlerin en yücesinin özgürlük olduğu, acıların en kötüsünün ise bastırılmışlık olduğu söylenmektedir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Sizi çamurdan yaratan, sonra bir ecel belirleyen O’dur. Adı konulmuş ecel O’nun katındadır. Sonra siz (yine) kuşkuya kapılıyorsunuz.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Kim sadece şu peşin ve geçici dünya zevkini isteyip onun ardına düşerse, biz dilediğimiz kimseye takdir ettiğimiz miktarda o zevki tattırır, sonra da cehennemi ona mekân kılarız. O da kınanmış ve Allah’ın rahmetinden kovulmuş olarak cehenneme girer. Kim de âhiret hayatını ister ve bir mü’min olarak bütün gücüyle onu kazanmaya çalışırsa, işte bunların çalışmaları Hak katında kabul görüp güzel karşılık bulur. Biz dünyayı isteyenlere de, âhireti isteyenlere de Rabbinin nimetlerinden bol bol veririz. Çünkü Rabbinin nimetleri kimseden esirgenmiş değildir.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Hakikat şudur ki, oryantalistler ne İslamî inanç ve düşünceyi tahlil edebilecek bir yeterliliğe sahiptirler ne de çoğunlukla onun iyi niyetini. İslamî inanç ve düşünceyi tahlil etmek istediklerinde, mesela; İslam kelamına yahut irfan ve tasavvufuna veya felsefesine dair bir meseleyi ele aldıklarında o kader çok boş fikirler ortaya atıyorlar ki, şaşırtıcı ve komik olmaktan öteye gitmiyor.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
İlahî kaza ve kader, sebep sonuç ilişkisi kuralının ilahî ilim ve iradeden kaynaklanmasından başka bir şey değildir. İllet malul ilişkisinin zorunluluğu ilkesi, illet ve malulun türdeşliği ilkesinin kabulü gereğince, ister dindarların dediği gibi ilahi bir kaynak söz konusu olsun, isterse materyalistlerin dediği gibi ilahî bir kaynak değil sadece maddi şeylerden kaynaklansın her varlığın alınyazısı öncül illetlere bağlı olmalıdır.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Daha genel bir deyişle, kaza ve kader gerçekte bütün illetlerin ve sebeplerin, illetlerin illeti olan Hakk’ın ilim, istek ve iradesinden kaynaklanmaktadır; deyim yerindeyse kaza ve kader, bir nizamın yaratıcısı tarafından en iyi şekilde bilinmesi demektir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Hepsi varlık düzenindendir,
Rabbani düzenden ortaya çıkmaktadır”
“...Bu işten bize ne var ki?” diyorlardı. De ki: “ Şüphesiz işin tümü Allah’ındır.”
📖 Sayfa 35 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Merhum Seyyid Cemaleddin Esadabâdî bir makalesinde: Eğer halkın ruhî durumu müsait ve temiz olmazsa, pak inanç onlarda kendi ruhlarının rengine boyanarak, onların bedbahtlığının ve sapıtmalarının artmasına sebep olacağını ve onları daha fazla kötü iş yapmaya sürükleyecek bir güce dönüşeceğini belirtir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
İlkesel olarak, ilahî Mübin Kitap’ta çatışma ve ihtilafın olması ve birtakım ayetlerin zâhirinin tersine tevil edilmesi anlamsızdır. Hakikat şudur ki, Kur’an’da hiç bir konuda hatta hiç bit ayette bile tevile ihtiyaç duyulmamaktadır. En müteşabih ayet bile böyle değildir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Eğer ilahî alınyazısı, kaza ve kaderden maksat, beşerin potansiyeli, gücü irade ve ihtiyarı gibi sebep ve sonuçları inkar etmekse, böylesi bir kaza ve kader yoktur ve olamaz da hiç bir şüphe be meçhule yer bırakmayan ilahî hikmetteki kesin burhanlar böylesi bir alınyazısı, kaza ve kaderin temelsiz olduğunu ortaya koymuştur.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Biz ona yolu gösterdik; (artık o,) ya şükredici olur ya da nankör.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Bütün illet ve sebepler ilahî kaza ve kaderin tezahürü oldukları için, her olay hakkında, her boyuttaki farklı illet ve sebeplerde, tasavvur edebilen tüm farklı olaylarda, farklı kaza ve kader tasavvur edilmektedir. Gerçekleşen ve şekillenen o olay ilahî kaza ve kader iledir, gerçekleşmesi duran o olay da yine ilahî kaza ve kader iledir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Talak/2: “Kim de Allah’a tevekkül ederse, O, ona yeter. Elbette Allah, kendi emrini yerine getirip gerçekleştirendir. Allah, her şey için bir ölçü (kader) kılmıştır.”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
“Eğer sen eğri gidersen, kalem de seni eğri yazar”
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
İsyan etmenin illettinin ezelî ilim olması
📖 Sayfa 116 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Akıllıların nezdinde cehaletin zirvesidir
Allah bütün eşyaya etki etme gücü bağışlamış ve sahiplendirmiştir, aynı zamanda kendisi bütün etkilerin bağımsız sahibidir.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Abbasî halifesi Mütevekkil’in Mu’tezile’ye karşı yaptığı girişimleri ve Eş’arî yöntemini benimsemesini İslam âlemi için büyük bir facia olarak görmek gerekir. Ancak alınyazısı, kaza ve kader meselesinde Mu’tezile’nin yaptığı saptırmalar ve hatalar Eş’arî’den az değildir. İslamî öğretilere derinden aşina olmayan ve alınyazısına inanmanın cebr inancının aynısı olduğunu zanneden oryantalistler, bu konuda Mu’tezile’yi övgüye değer bulmuşlardır.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
İnsan tıpkı hayvanlar gibi içgüdülerinin tahrikinin ve derûnî isteklerinin etkisi altındadır; ama bunların karşısında elleri bağlı ve mecbur değildir, bir tür hürriyete sahiptir
📖 Sayfa 67 · İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Bir kavmin zenginlerinin fısk ve fücur içinde, şehvet peşinde koşmaya başlamaları o kavmin helak olmasına sebep olur, bu da değişmez ilahî sünnettir:
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
İsrâ Suresi 16. Ayet: ''Bir şehri helak etmek istersek ileri gelenlerine emrimizi tebliğ ederiz, buyruktan çıkar, orada isyana koyulurlar da azabı hak ederler, biz de onları tamamıyla helak eder, orasını yerle yeksan ederiz.''
Acaba alemdeki olaylardaki, en azından beşerin amellerindeki ve fiillerindeki nedensellik kanununu inkar edebilir miyiz? Mutezile ve taraftarları bunu yaptılar, illet ve malul zorunluluğu ilkesini- en azından özgür failin konusunda- inkar ettiler. Bir grup yeni Avrupalı bilim adamı da bu konu da Mutezile ile aynı düşünceyi beyan ederek “özgür irade”yi, yani nedensellik kanununa bağlı olmayan iradeyi dile getirdiler ve hatta nedensellik kanunun sadece atomlardan oluşan maddi dünya içim geçerli olduğunu; ancak bu kanunun ruhî, tinsel dünyada geçerli olmadığını iddia ettiler.
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari
Sıkça Sorulan Sorular
İnsan ve Kader kimin eseridir?
İnsan ve Kader, Murtaza Mutahhari tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2016'da yayımlanmıştır.
İnsan ve Kader kaç sayfadır?
İnsan ve Kader, 120 sayfadır (Önsöz Yayıncılık baskısı).
İnsan ve Kader'in en ünlü sözü nedir?
“İslam, Müslümanların çöküşünün etkeni değildir, aksine Müslümanlar İslamî öğretiler dairesinden saptıkları ve bu konuda yetersiz kaldıkları için çöküşe maruz kaldılar ve bu geri kalmışlıklardan sorumlu olanlar da Müslümanların kendileri olmaktadır.”