2012 tarihli İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani'nin en bilinen eserlerinden biridir. Diyanet Vakfı Yayınları baskısıyla 231 sayfadır. Din severlerin İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı'dan seçtiği en unutulmaz cümleler burada.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı'dan En Beğenilen Alıntılar
Şafiî (r.a.) diyor ki: "Kim, sadece kitap sayfalarından faydalanarak fakih olmaya çabalarsa ahkâmı zayi eder." Bilginlerden biri de, "Sayfa bilginliğine kalkışmak, en büyük musibetlerdendir." diyor! Bununla, ilmi (sadece) kitap sayfalarından öğrenmeye çabalayanları kasdediyor.
📖 Sayfa 151 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Muaz (b.Cebel)'den (r.a.) rivayet ediliyor: "İlim tahsil ediniz. Çünkü o, sevap kazandıran güzel bir davranıştır, talep edilmesi ibadettir, müzakeresi tesbihtir, araştırılması cihaddır, harcanması (başkalarına aktarılması) Allah'a yaklaşma aracıdır (kurbet), bilmeyenlere öğretilmesi ise sadakadır."
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Kim utangaç olursa ilmi az olur.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Ömer (r.a.)
Ne çekingen olan ilim elde edebilir, ne de büyüklenen.
Mücahid (ö.103)
Şafiî (r.a.) şöyle diyor: "İlim talep edenlere düşen; ilmini artırmak için bütün gücünü harcamak, ilim talebinin karşısına çıkan her engele sabretmek, metin ve çıkarımda bulunma (istinbat) yönünden ilmini geliştirme hususunda niyetini salt Allahﷻ'a tahsis etmek (ihlas) ve ilim hususunda yardım için Allahﷻ'a yönelip yakarmaktır." Rebi' diyor ki "Şafiî'yi (r.a.) ne gündüzün yerken ne de geceleyin uyurken gördüm. Çünkü o, yazmakla meşguldü."
📖 Sayfa 89 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Ebû Şuca' el-Cürcânî bir şiirinde ne güzel söylüyor: "Ben, her karşılaştığıma hizmetkâr olayım diye, ilmin uğrunda dirsek çürütmedim..."
📖 Sayfa 73 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Geçmişe kör bir teslimiyet tarihi körü körüne toptan onaylama veya bunun karşısında toptan inkâra varan tutumlar kültürel mirasımızı anlama çabamızın önünde duran temel engellerdir.
📖 Sayfa 17 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Süfyân b. Uyeyne (ö. 198): "Gerçekten Resulullah (s.a.v), en büyük terazidir/ölçüttür. Dolayısıyla her şey, onun ahlâkına, gidişatına ve yoluna vurulur; ona uyanlar hak, aykırı olanlar ise batılın ta kendisidir."
📖 Sayfa 53 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Öğretmene bilmediği bir şey sorulursa, "Bilmiyorum." der. "Bilmiyorum." demek, ilimdendir. Ulemadan birinin, "Bilmiyorum (demek), ilmin yarısıdır." dediği nakledilmektedir. İbn Abbas'tan (r.a) naklediliyor: "Alim, "Bilmiyorum." demeyerek hata yaparsa, canalıcı yerinden vurulmuş olur." Şöyle denilmiştir: "Öğretmen (alim)in, çokça söylemek suretiyle, "Bilmiyorum"u öğrencilerine/arkadaşlarına miras bırakması yaraşır."
📖 Sayfa 105 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Geçmiş, esas itibariyle insanların bugünü ve geleceği üzerinde belirleyici bir role sahiptir.
📖 Sayfa 18 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
والله اعلم
📖 Sayfa 225 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
...
Allah ﷻ en iyi (ziyâde) bilendir...
Bu yüzden, eğitimden üç yönlũ görev beklenmektedir: Yeni nesle dünü tanıtma, bugünü kavratma ve nesli yarına hazırlama.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İlim, ibadetlerden bir ibadet, Allah'a yaklaşma araçlarından bir araçtır.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İlim yolcuları için istiğfar etmelerinin hayvanlara ilham edilmesi meselesine gelince, bu konuda şöyle denilmiştir: "Zira hayvanlar kulların yararları ve iyiliği için yaratılmışlardır. Âlimler de onlardan helal olanlarla haram olanları açıklayan ve onlara iyi davranılmasını, onlara zarar verilmemesini tavsiye eden kimselerdir."
📖 Sayfa 61 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Muaz (b. Cebel) den (r.a) rivayet ediliyor: "İlim tahsil ediniz. Çünkü o, sevap kazandıran güzel bir davranıştır, talep edilmesi ibadettir, müzakeresi tesbihtir, araştırılması cihaddır, harcanması (başkalarına aktarılması) Allahﷻ'a yaklaşma aracıdır (kurbet), bilmeyenlere öğretilmesi ise sadakadır.
📖 Sayfa 65 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Süfyân es-Sevrî, "Benim için" diyor, "ele alıp üzerinde çalışmış/uğraşmış olduğum en zor şey, niyetimdir."
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Allah, sizden inananları ve kendilerine ilim verilenleri yüksek derecelere erdirir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Mücadele,11
Bir Arap da, şiirinde şunları dile getiriyor:
📖 Sayfa 189 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
"Körlük/basiretsizlik, asla fazla sormak değildir.
Asıl körlük, cahilliğe rağmen sükûtun uzamasıdır."
İnsanlar arasındaki siyasî veya kültürel birikim farklılıklarına paralel olarak tarihi yorumlamada farklılıklar da kaçınılmazdır. Önemli olan, bu ihtilafların temel gerçekleri tahrif edecek nitelikte yanlışlıklara kapı aralamamasıdır. Tarihi, keskin ön yargılarla, ideolojik okumalarla kolayca genellemeler yaparak hamaset malzemesi olarak kullanmak, en azından tarihe de hakikate de saygısızlığın eseridir.
📖 Sayfa 18 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İslâm'da bilgi ve ilim, amaç değil, araçtır. İlim amel içindir. Müslüman birey, bilgiyle, ilimle kendini besleyerek geliştirecek, yetkinlik düzeyini yükseltecektir. Ancak bu sayede o, İslâm'ı doğru anlama, onun öğretisini özümseme, hayatını onun doğrultusunda inşa etme imkânını elde edесек; еdер insanı olacaktır. İşte bu bireysel olgunlaşma süreci, eğitim faaliyetlerini de kapsamaktadır. Müslüman birey, eğitim öğretim faaliyetlerini de ahlakî değerler çerçevesinde yürütecektir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Bir ilim meclisi, altmış yıllık nafile ibadetten daha hayırlıdır.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Vaktinden evvel öne çıkmaya çabalayan kimse kendisini küçültür, aşağılatır.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Hatip, "öğrenci için mümkün olduğu müddetçe bekar kalması tercih edilir. Çünkü böylece eşlik haklarıyla ve geçim çabalarıyla meşgul olma onu öğrenimini tamamlamaktan alıkoymaz." Süfyan es-Sevri ise şöyle diyor: "Kim evlenirse, denizde yolculuğa çıkmıi demektir. Eğer onun bir de çocuğu olursa, kayığını kırmış olur."
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Kıyamet günü, üç zümre şefaat eder:
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Peygamberler, sonra alimler, sonra da şehitler. Rivayet edildi ki "Kıyamet günü alimler, nurdan minberler üzerinde olacaklar."
Öğretmen/âlim. içini ve dışını bayağı huylardan temizleyip hoş görülen huylarla bayındır hale getirmelidir.
📖 Sayfa 83 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
...
Ne var ki zamanımızın âlimlerinden bazı kötü karakterliler, Allah'ın korudukları hariç bu niteliklerden bir çoğuna mübtela olmuşlardır. Özellikle de hased, kendini beğenmişlik, gösteriş/riya ve insanları hakir görme niteliklerine.
Başa tebelleş olan bu hastalığın ilaçları, Rekâik kitaplarında yetesiye bulunmaktadır. Bu hastalıklardan, ruhunu temizlemek isteyenin yapacağı iş, bu kitaplara sarılmaktır. Onların en faydalısı ise Muhasibînin (r.h.) er-Riaye'sidir.
Öğretim geleneğine göre öğretmen her dersin bitiminde, "Allahﷻ en iyi bilendir." demelidir.
📖 Sayfa 109 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Her anayasanın yerine getirilmesi gereken şartlarının ilki,
📖 Sayfa 68 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
milletin siyasi birliğini kuvvetlendirip geliştirmekten ibaret olduğuna göre, anayasamızı seçerken çok aldanmış olduğumuzu itiraf etmek zorundayız.
Gerçekte, geçmiş, insanın sürekli ilgisini çekmiştir. Geçmişine ilgi duyan biricik varlıktır, insan.
📖 Sayfa 16 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
....
Bizim açımızdan bir değerlendirme yapacak olursak, tarihimizi iyi tanıdığımızı, doğru okuyup anlamlandırdığımızı söylemek oldukça zordur. Bunun en önemli nedeni, tarihimize ön yargılarla çarpık bakışımız, yanlış yaklaşımımızdır, denebilir. Bu tespit, dünya görüşü ve siyasal eğilimi/konumlandığı nokta ne olursa olsun her kesimden insanımız için genelde söz konusudur.
Öğretmen İslam'ın şeâirini ve temiz hükümlerini yerine getirmeye devam etmelidir. Mescidlerde cemaatla namaz kılmak; havas ve avama selâmı yaymak; iyiliği tavsiye edip kötülükten sakındırmak(....) Çünkü âlim (öğretmen)ler, önderdirler ve hükümler hakkında kendilerine başvurulan kimselerdir. Onlar, halka karşı, Allah'ın delili/hüccetidirler. Düşünemeyenler öğrenmek için onları gözetirler, bilmeyenler onların yoluna uyarlar.
📖 Sayfa 79 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Alim (öğretmen), bizzat kendisi ilminden faydalanmazsa, başkası onun ilminden faydalanmaktan elbette daha da uzak kalır. Nitekim Şafii (r.a.) diyor ki "İlim, ezberlenen şeyler değildir; ilim fayda veren şeydir." Bu nedenle âlim (öğretmen)in küçük bir sürçmesi, kendisine insanların uymaları nedeniyle doğuracağı zararlar bakımından büyümektedir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Saîd b. Cübeyr: "Kişi öğrenmeyi sürdürdüğü müddetçe âlimdir; öğrenmeyi bıraktığı, kendisini müstağnî/doygun sanıp sahip olduklarıyla yetindiği an, olabilecek en câhil biridir."
📖 Sayfa 89 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İmam Şafiî şöyle diyor: "İlim, ezberlenen/korunan şey değildir; ilim fayda veren şeydir." Sürekli kalb huzuru ve serinkanlılık/sekine, vakar, Allah c.c için boyun eğme, tevazu ve itaat bu yararlardandır.
📖 Sayfa 71 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İlme, ancak mütevazı olmak ve iyi kulak vermek suretiyle ulaşılır.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Gazzali
Doğrusu insanın tabiatı, pek hırsızdır.
📖 Sayfa 145 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
(Çevresinde gördüklerini kapar)
Her nesil, kendinden öncekilerin hazırladıkları bir zemin üzerinde, olanların tecrübelerinden ve birikimlerinden yararlanarak hayata tutunmaya, kendi hayatını inşa etmeye, şekillendirmeye çalışmaktadır.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Ahlâk, İslâm'ın gerek temel dinî metinlerinde, hem de bunlara bağlı oluşan kültür ve medeniyetinde daima ayrıcalıklı bir konuma sahip olmuştur. Kuran-ı Kerim ayetlerinin ve Hz. Peygamber 'in hadislerinin önemli bir kısmı ahlâk ile ilgilidir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İbn Abbas şöyle diyor: "Bana en değerli insan, diğer insanları aşarak bana ulaşan arkadaşımdır. Onun üzerine sinek kondurmamaya gücüm yetseydi kondurmazdım." Başka bir rivayette şöyle: "... Sinek ona konarsa bana eziyet etmiş olur."
📖 Sayfa 115 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
İlimle meşgul olma, iyi kavrama ve usanmamanın en önemli faktörlerinden birisi de, helalinden ve az miktarda yemektir. Şâfiî (r.a.) diyor ki; "On altı seneden beridir, doymadım."
📖 Sayfa 141 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Bunun sebebi şudur: Çok yeme, çok su içmeye neden olur. Çok su içme de uykuya, kalın kafalılığa, zihinsel zayıflığa, duyuların gevşekliğine ve bedeninin tembelliğine yol açar. Kaldı ki çok yeme ve içmeyi din de hoş görmemiş ve onda bedensel hastalıklar tehlikesine maruz kalma söz konusudur. Nitekim bir şiirde şöyle deniyor:
"Doğrusu, gördüğün çoğu hastalıklar,
Hep yemekten veya içmekten oluşurlar."
"Evden önce komşu!", "Yoldan önce yoldaş." "Mizaçlar, çok hırsızdırlar.". "Arkadaşın bir âdeti de, arkadaşına benzemektir."
📖 Sayfa 219 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Birisi şiirinde şöyle diyor:
📖 Sayfa 197 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
"Ey benden ödünç kitap isteyen!
Onun hakkında, kendin için hoş gördüklerini benim için de hoş gör."
"Ademoğlu, karnından daha kötü hiçbir kap doldurmamıştır. Adem oğluna, belini doğrultacak birkaç lokmacık yeter. Mutlaka yemesi gerekiyorsa o zaman, midesinin üçte birini yiyeceğine, üçte birini içeceğine ve üçte birini de nefesi için ayırsın."
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
"Defetmek (yaklaştırmamak, uzaklaştırmak), yerleşmiş olanı ortadan kaldırmaktan daha kolaydır."
📖 Sayfa 147 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Hatib, "En iyi müzakere," diyor, "geceleyin yapılandır.
📖 Sayfa 183 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Âlimin âbide olan üstünlüğü, mehtaplı gecede ayın diğer yıldızlara üstünlüğü gibidir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Fert içinde bulunduğu kültürel ortam ve tarihî birikimden beslenerek gelişir, toplumsallaşır. Bu fert döner, beslendiği kültürel birikimi etkiler, ona katkıda bulunur. Onun için eğitimin işlevleri arasında "sahip olunan kültürü yeni nesle aktarmak" da sayılmaktadır.
📖 Sayfa 16 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Her nesil, kendinden öncekilerin hazırladıkları bir zemin üzerinde, onların tecrübelerinden ve birikimlerinden yararlanarak hayata tutunmaya, kendi hayatını inşa etmeye, şekillendirmeye çalışmaktadır.
📖 Sayfa 14 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Zira ilim, birilerinin dediği gibi, insanın özünün namazıdır, kalbinin ibadetidir ve kişinin içinin Allah'a yakınlaşma vasıtasıdır/tapınmasıdır. Görünür organların ibadeti olan namaz ancak hadesten ve pisliklerden insanın zahirini temizlemekle sahih olduğu gibi kalbin ibadeti olan ilim de ancak nitelik pisliklerinden, ahlâkî kusur ve rezalet kirlerinden kalbi temizlemek suretiyle sahih olur.
📖 Sayfa 135 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Ayrıca öğretmen, selâmı yayma; konuşurken karşılıklı güzel hitapta bulunma; birbirini sevme, iyilikte, takvada ve üzerinde bulundukları işte (ilim tahsilinde) yardımlaşma... türünden öğrencilerin birbirlerine karşı takındıkları tavırlarına sürekli dikkat etmelidir.
📖 Sayfa 127 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Kısacası, Allah'a karşı davranışlarına ait dinî yararlarını onlara öğrettiği gibi insanlarla muameleleriyle ilgili dünyalarındaki yararlarını da öğretmelidir ki onlar için her iki durumun erdemi tamamlanıversin.
Hiçbir kitabı, satın alma veya kiralama gücü olduğu halde, ödünç almamalıdır.
📖 Sayfa 195 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Birçok hadisci ve fıkıhcı geçinenlerin yaptığı gibi, kitapları elde etme ve çoğaltmayı, ilimden payı; onları toplamayı da, anlama ve kavramadan (fehm) nasibi olarak görmemelidir. Şu sözü söyleyen ne güzel demiş:
📖 Sayfa 195 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
"Belleyen ve kavrayan olmadığın zaman.
Sana fayda sağlamaz, kitapları toplaman."
Seleften birisinin şöyle dediği naklediliyor: "Kim, öğretimin zilletine sabretmezse, ömrü cahilliğin körlüğü içinde kalır. Kim de ona sabrederse durumu dünya ve ahiret azizliğiyle sonuçlanır." Birisi de şöyle diyor:
📖 Sayfa 155 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
"Hastalığına sabret, kabalık ettiysen tabibine. Cahilliğine katlan, kaba davrandıysan öğretmenine."
Bilimsel perspektif, tarihi anlama ve ondan yararlanma konusunda eleştirel yaklaşımı içermek durumundadır. Geçmişteki her şeyi sorgusuz sualsiz eleştiri süzgecinden geçirmeden anlamaya kalkışmak ve kabul etmek, bilinçsizce eskilerin izlerini/geleneği takip etmek, eskilerin yanlışlarının benzerleriyle sürdürülmesi anlamına geldiğı gibi, tarihi toptan yok sayma da, en büyük hazinemizi yok etmek demektir.
📖 Sayfa 18 · İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani
Sıkça Sorulan Sorular
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı kimin eseridir?
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, Bedruddin İbn Cemaa El-Kinani tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2012'de yayımlanmıştır. Türkçeye M. Şevki Aydın çevirmiştir.
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı kaç sayfadır?
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı, 231 sayfadır (Diyanet Vakfı Yayınları baskısı).
İslami Gelenekte Eğitim Ahlakı'nın en ünlü sözü nedir?
“Şafiî (r.a.) diyor ki: "Kim, sadece kitap sayfalarından faydalanarak fakih olmaya çabalarsa ahkâmı zayi eder." Bilginlerden biri de, "Sayfa bilginliğine kalkışmak, en büyük musibetlerdendir." diyor! Bununla, ilmi (sadece) kitap sayfalarından öğrenmeye çabalayanları kasdediyor.”