Kara Delikler, Stephen W. Hawking'in 2020 tarihli Araştırma-İnceleme alanında öne çıkan eseridir. Kara Delikler için okurların en çok beğendiği sözler bu sayfada bir araya getirildi.
Kara Delikler'den En Beğenilen Alıntılar
Kitaptan en etkileyici sözleri sizin için derledik; ama yine de en etkili söz, sizin beğendiğinizdir.
Samanyolu galaksimizin merkezinde, kütlesi güneşimizin dört milyon katı olan bir kara delik bulunmaktadır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Tanrı zar atmaz." Fakat tüm kanıtlar Tanrı'nın uslanmaz bir kumarbaz olduğunu ve mümkün olan her vesileyle zar attığını göstermektedir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Cisim asla ışık hızına ulaşamaz, çünkü ulaştığında kütlesinin de sonsuz olması gerekir.
📖 Sayfa 11 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Bir kara deliğe düşüp başka bir evrenden çıkmamızın; kara delikli ve kara deliksiz alternatif geçmişlerin varlığı bunun olasılık dahilinde olduğunu ortaya koyuyor. Yeterince geniş bir dönen kara delik, başka bir evrene geçit olabilir. Ama bu durumda tekrar kendi evreninize geri dönemezsiniz.
📖 Sayfa 69 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara delikler tamamen kara değildir. Daha önce zannedildiği gibi bunlar ebedi hapishaneler değildir. Kara deliklerden bir şeyler kaçabilir, hem bu evrene hem de belli bir olasılıkla başka bir evrene.

Kara delikler o kadar da kara değiller
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara delikler doğrudan gözlemlenemezler ama çevresindeki yıldızları içine çekerken oluşturdukları görüntüler saptanabilir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara delikten ışık kaçamadığı için, uzaktaki bir gözlemcinin birinin kara deliğe düştüğünü görme şansı yoktur. Uzayda kimsenin sizin bağırdığınızı duymadığı gibi, kimse de sizin kara deliğe düştüğünüzü göremez.
📖 Sayfa 47 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Aristoteles taşların aşağı düştüğünü, çünkü her şeyin özüne dönmek istediğini söyler.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Yeterince geniş dönen bir kara delik, başka bir evrene geçit olabilir. Ama bu durumda tekrar kendi evreninize geri dönemezsiniz.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kuantum mekaniğindeki belirsizlik ilkesine göre, çok kısa bir süre için olsa da, parçacıkların kendiliğinden var olma olasılıkları vardır. Var olma ve yok olma olayları her zaman karşıt özelliklere sahip parçacık çiftleriyle gerçekleşir.
📖 Sayfa 57 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Beyaz cüceler ve nötron yıldızları bir zamanlar güneş gibiydiler, ama zamanla bütün yakıtlarını tükettiler. Onları dışa doğru genişleten hiçbir kuvvet kalmayınca kütleçekimleri nedeniyle içeri çöktüler.
📖 Sayfa 39 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Beyaz cüceler ve nötron yıldızları bir zamanlar güneş gibiydiler; ama zamanla bütün yakıtlarını tükettiler. Onları dışa doğru genişleten hiçbir kuvvet kalmayınca kütleçekimleri nedeniyle içeri çöktüler ve böylece evrendeki en yoğun maddelerden oldular. Ancak bu tip yıldızlar evrendeki yıldız sıralamasında göreceli olarak küçük kalırlar ve kütleçekim kuvvetleri onları tamamen içe çökertmekte yetersiz kalır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
“Eğer Evren’in nasıl çalıştığını anlarsanız, onu bir şekilde kontrol edersiniz.”
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Güneş birden ortadan kalksaydı, bu şimdiki zamanda dünyada olanları etkilemezdi, çünkü güneşin ışığı veya kütleçekim etkisinin dünyaya erişmesi 8 dakika alır. Aslında evrene baktığımızda onu geçmişteki haliyle görüyoruz.
📖 Sayfa 13 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Günümüz fiziğinin üzerine dayandığı metafizik Galileo’yla başlamıştır. Kendi kendisini ispatlayamaz ama 13,7 milyar yıldan bu yana gelmiş geçmiş her şeyi açıklar.
📖 Sayfa 9 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Bir dağın kütlesi kadar mini kara delikler var olabilir. Böyle bir dağ kütlesine sahip kara deliğin yayınlayacağı X-ışını ve gama ışınları on milyon megawatt olur ki, bu da tüm dünyanın elektrik ihtiyacını karşılayabilir.
📖 Sayfa 59 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Sonunda yanıtı bulduğumu düşünüyorum.
📖 Sayfa 66 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Yanıt, Richard Feynman'ın tek geçmiş yerine, her biri belli bir olasılığa sahip birçok olası geçmiş olması fikrine dayanıyor.
Mikrokozmosa uyguladığımız doğa yasaları ile makrokozmosu değerlendirirken ortaya attığımız doğa yasaları arasında ontolojik bir kopuş söz konusudur. Çünkü beynimiz makrokozmosta evrilmiştir.
📖 Sayfa 18 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Aslında her zaman bilim yasalarının Tanrı'nın arzusunun ifadesi olduğu söylenebilir."
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Olağanüstü miktarlarda bilgi, kara deliğin içinde dış dünyadan gizlenmiş durumdadır.
📖 Sayfa 55 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Samanyolu galaksimizin merkezinde, kütlesi güneşimizin dört milyon katı olan bir kara delik bulunmaktadır..
📖 Sayfa 45 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Atomlar kendilerinden on bin kat küçük çekirdek ile bir milyar kat küçük elektronlardan, çekirdek ise kendinden on kat daha küçük nötron ve protonlardan oluşmaktadır. Atom çekirdeğindeki proton ve nötronlar da, temel parçacık olan kuarklardan meydana gelmektedir.
📖 Sayfa 17 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Eşzamanlılık diye bir kavram yoktur.. Görelilik kuramı mutlak zaman fikrine son vermektedir. Her gözlemci kendi ölçümüne sahiptir ve farklı gözlemcilerin taşıdığı özdeş saatler aynı sonucu vermek zorunda değildir.
📖 Sayfa 11 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Işık hızının yüzde 90'ıyla yol alan cisim durgun kütlesinin iki katına ulaşır. Cisim asla ışık hızına ulaşamaz, çünkü ulaştığında kütlesinin de sonsuz olması gerekir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Tekillik, dev bir yıldızın hayal edilemeyecek kadar küçük bir noktaya sıkıştırılması sonucu ortaya çıkan şeydir... Sadece bir yıldızın sonunu belirtmekle kalmaz, tüm evrenin yapısı hakkında bir başlangıç noktası fikrini de gündeme getirir..
📖 Sayfa 40 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Gerçeklerin kurgudan daha acayip olduğu söylenir. Şüphesiz bu kara delikler için çok doğrudur. Kara delikler, bilim kurgu yazarlarının hayal ettikleri her şeyden daha acayiptir..
📖 Sayfa 37 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Burada vurgulamak istediğim şudur: Kara delikler tamamen kara değildir. Daha önce zannedildiği gibi bunlar ebedi hapishaneler değildir. Kara deliklerden bir şeyler kaçabilir, hem bu evrene hem de belli bir olasılıkla başka bir evrene. O zaman eğer bir kara deliğin içindeyseniz umutsuzluğa kapılmayın, dışarı çıkış olanaklıdır!
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Aslında evrene baktığımızda onu geçmişteki haliyle görüyoruz."
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Eğer bir kara delik dönüyorsa, o zaman merkezinde sonsuz yoğunlukta bir nokta anlamında tekillik olmayabilir. Onun yerine, halka şeklinde bir tekillik olabilir ve bu da hem kara deliğe düşme hem de kara delik içinden geçerek yolculuk etme konusunda spekülasyonlara yol açar. Bu, bildiğimiz evreni terk etmek anlamına gelir ki, Stephen Hawking kışkırtıcı bir sonuca varıyor: diğer yanda başka bir şey olabilir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara deliğe düşerken herhangi bir şey fark etmediğiniz gibi, sizi dışarıdan izleyen bir gözlemci de olay ufkunu geçtiğinizi hiçbir zaman göremez. Gözlemcinin tek gördüğü sizin giderek yavaşladığınız ve olay ufkunun kenarında asılı kaldığınızdır. Görüntünüz giderek sönükleşir, sonunda tamamen silikleşir. Dışardaki gözlemci için, olay ufkunu geçemeden sonsuza kadar kaybolursunuz.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Şimdiki zaman sadece geleceği etkileyebilir çünkü evrende hiçbir şey ışıktan daha hızlı hareket edemez... Bu hız sınırı nedeniyle aslında gökyüzüne her baktığımızda evreni şimdiki haliyle değil geçmişteki haliyle görüyoruz."
📖 Sayfa 13 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Tamamen belirlenimci bir evren görüşüne sahip bir kurama göre, eğer ansiklopedideki mürekkebi ve kağıtları oluşturan moleküllerin içlerindeki her bir atomun konumunu ve özelliklerini bilirseniz, yakılmış ansiklopediyi tekrar eski haline geri getirebilirsiniz.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Bazı kuramlara göre deneyimlediğimiz evren, on ya da on bir boyutlu uzayın sadece yüzeyindeki dört boyuttur. Yıldızlararası filmi bunun nasıl olabileceği hakkında bir fikir verir. Bu ek boyutları göremeyiz çünkü ışık bunlar arasında yayılmaz, sadece evrenimizin dört boyutu arasında yol alır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara deliklerde hem kütleçekim çok büyüktür ve kara delik tekilliklerinde kuantum mekaniğinin önemli etkileri olsa gerektir. Bu yüzden nasıl klasik fizik atomların sonsuz bir yoğunluk derecesinde çökmesi gerektiğini varsayarak kendi çöküşünü öngörüyorsa, klasik genel görelilik de kara deliklerdeki sonsuz yoğunlukta noktalar öngererek bir anlamda kendini çökertir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Gezegenlerin güneş etrafında dönmelerinin nedeni, uzayzamanın içerisindeki kütle ve enerjinin dağılımı nedeniyle bükülmüş olmasıdır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Bilim evrenin nasıl başladığı problemini çözebilirsede, "evren neden var olmak zorunda?" sorusuna yanıt veremez. Ben bunu yanıtını bilmiyorum.
📖 Sayfa 92 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Stephen Hawking yakın tarihli bir makalesinde insanlığı -küresel ısınmadan yapay olarak üretilmiş virüslere kadar- kendi yarattığı felaketlere karşı uyardı.
📖 Sayfa 32 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Eğer belirlenimcilik yok olursa geçmiş tarihimiz hakkında da emin olamayız. Ne olduğumuzu geçmişimiz söyler, o olmadan kimliğimizi kaybederiz."
📖 Sayfa 66 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Parçacıklar kara delikten kaçtıkça, kara delik kütle kaybeder ve büzüşür. Bu da parçacık yayınlama hızını artırır. Sonunda kara delik bütün kütlesini kaybederek yok olur. Peki kara deliğe düşen parçacıklara ve şanssız astronotlara ne olur? Kara delik yok olunca bunlar tekrar beliremezler. Öyle gözüküyor ki, toplam kütle miktarı, dönme miktarı ve elektrik yükü dışında kara deliğe düşen bütün bilgi kaybolmuştur.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Dışarıdan bakıldığında, kara deliğin içinde ne olduğunu bilemezsiniz. İçine televizyon setleri, elmas yüzükler hatta düşmanlarınızı atabilirsiniz ama kara deliğin tek hatırlayabildiği toplam kütlesi, dönme durumu ve elektrik yükü olacaktır. John Wheeler bu ilkeyi "kara deliğin saçı yoktur" ifadesiyle anlatır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Newton ve Einstein fizikleri farklı fizikler değildir. Einstein fiziği, Newton'ınkinin daha genelleştirilmiş halidir. Daha çok olguyu, daha büyük hassaslıkla açıklayabilir. Bugün aya veya daha uzak gezegenlere giden uzay araçları Newton fiziğinin öngörülerini kullanırlar. Ancak GPS gibi daha hassas aletler kullanmak istersek Newton fiziğinin hata payı büyür ve Einstein'ın kütleçekim kuramını kullanmak zorunda kalırız.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Tüm olası dünyaların en olası olanında yaşıyoruz. "
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Şimdiki zaman sadece gelecekteki olayları etkileyebilir çünkü hiçbir şey ışıktan daha hızlı hareket edemez.
'
“Bir bilimsel yasa, eğer sadece doğaüstü bir varlık izin verdiği sürece geçerliyse o zaman gerçek bir bilimsel yasa olmaz.”
📖 Sayfa 63 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Kara deliklerde kütleçekim çok büyüktür.
📖 Sayfa 20 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Eğer kara deliklerde bilgi kayboluyorsa,
geleceği öngöremeyiz.
'
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Şüphesiz Einstein fiziği Newton fiziğine göre daha doğrudur, ancak küçük ölçeklerde, yavaş hızlarda iki model de aynı sonuçları verir.
'
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Newton ve Einstein fizikleri farklı fizikler değildir. Einstein fiziği, Newton'nunkinin daha genelleştirilmiş halidir. Daha çok olguyu, daha büyük hassaslıkla açıklayabilir.
'
Bilim insanları, fiilen bütün galaksilerin merkezlerinde dev kara delikler bulunduğuna inanıyorlar. Bu varsayımlar yakın zamanlarda tek tek kanıtlanmaya başladı. 
📖 Sayfa 46 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
"Güneş birden ortadan kalksaydı, bu şimdiki zamanda dünyada olanları etkilemezdi, çünkü güneşin ışığı veya kütleçekim etkisinin dünyaya erişmesi 8 dakika alır. Aslına evrene baktığımızda onu geçmişteki haliyle görüyoruz."
📖 Sayfa 13 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Aslında kara delik fikri genel görelilikten çok daha eskidir. İngiliz fizikçi John Michell 1783 yılında, sadece Newton mekaniğinden yola çıkarak, yeterli ölçüde yoğun ve kütleli bir yıldızın ışığın kaçamayacağı yeğinlikte bir kütleçekim alanına sahip olacağını öngörmüştü. Bugün bu tür cisimlere kara delik diyoruz, çünkü bu cisimlerden hiçbir şey kaçamaz.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Tekillik, uzayın ve zamanın bükülmesinin sınırsız olduğu yerdir.
📖 Sayfa 25 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Ne olduğumuzu geçmişimiz söyler; o olmadan kimliğimizi kaybederiz.
📖 Sayfa 66 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Düz uzayda iki nokta arasındaki en kısa yol düz çizgidir. Ama kürenin yüzeyi gibi eğri bir uzayda jeodezik en kısa yoldur. Dünyanın yüzeyini düşünürsek, bir geminin okyanusta yol alırken izleyeceği en kısa yol (jeodezik) bir çemberdir.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
1960' ların başında Stephen Hawking'e motor nöron hastalığı teşhisi kondu ve iki yıllık ömrünün kaldığı söylendi.
📖 Sayfa 31 · Kara Delikler, Stephen W. Hawking
kara delikler tamamen kara değildir. Daha önce zannedildiği gibi bunlar ebedi hapishaneler değildir. Kara deliklerden bir şeyler kaçabilir, hem bu evrene hem de belli bir olasılıkla başka bir evrene. O zaman eğer bir kara deliğin için deyseniz umutsuzluğa kapılmayın, dışarı çıkış olanaklıdır!
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Eğer bilgi kayboluyorsa, ki kara deliklerin içinde böyle oluyor gibi görünüyor, o zaman bir tür enerji salınımı olmalıydı. Ama bu da hiçbir şeyin kara deliklerden kaçamayacağı şeklindeki kuramla çelişiyordu.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Evrenimiz aslında temelinde kuantize olmuş durumdadır. Evrendeki her şey (biz dahil) az ya da çok, rastgele dalgalanmakta. Küçük nesnelerdeki dalgalanmaları hassas aletlerle tespit edebiliyoruz. Ama büyük cisimlerde dalgalanma çok çok az olduğundan tespiti mümkün değil. Ancak söz konusu kütleçekim olduğunda ve kara delik ya da Büyük Patlama gibi tekillikler söz konusu olduğunda kuantum dalgalanmaları temel rol oynamaktadır.
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Günümüz fiziği aslında yaklaşık 400 yıl ka-
dar önce Galileo'yla başlar. Onun öncesinde 'Aristoteles fiziği' yaklaşık 2000 yıl boyunca Batı'da hakim olmuşsa da, bu yaklaşım günümüzde fizik biliminden anladığımızdan çok uzaktır.
'
'
Kara Delikler, Stephen W. Hawking
Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki,
Hawking'in omuzlarında yükseldiği devler
olan Galileo, Newton, Boltzmann, Maxwell, Einstein vb gibi bilim insanları zamanlarından bağımsız olarak ortaya çıkmazlar.
'
Sıkça Sorulan Sorular
Kara Delikler kimin eseridir?
Kara Delikler, Stephen W. Hawking tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2020'de yayımlanmıştır. Türkçeye Kerem Cankoçak çevirmiştir.
Kara Delikler kaç sayfadır?
Kara Delikler, 75 sayfadır (Alfa Yayınları baskısı).
Kara Delikler'in en ünlü sözü nedir?
“Samanyolu galaksimizin merkezinde, kütlesi güneşimizin dört milyon katı olan bir kara delik bulunmaktadır.”