
Kelam ve Halk, İmam Gazali'nin 2018 tarihli Din (İslam) alanında öne çıkan eseridir. Kelam ve Halk adlı eserden damıtılan en etkileyici satırlar, sizin için aşağıda.
Kelam ve Halk'tan En Beğenilen Alıntılar
Kur’an ismi verilen şeyin varlığı için de dört mertebe vardır. İlki asıl konumunda olup, Allah’ın zâtıyla kaim olan varlığıdır ki, ateşin ocaktaki varlığı gibidir: “ En yüce sıfatlar Allah’a aittir.” (en-Nahl 16/60). Ancak anlayışı kıt olanlara anlatabilmek için bu misaller gereklidir. Ezelilik bu varlık [mertebesine] özgü bir niteliktir. İkincisi, öğrenim sırasında dilimizle okumadan önce kur’ân’ın zihinlerimizdeki bilgiye konu olan varlığıdır. Ardından sesimizi kesintili hale getirmek suretiyle dilimizdeki varlığı ve sayfalar üzerindeki yazılı varlığı gelir.
📖 Sayfa 90 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
(Allah' ın ) birliğine ilişkin delile gelince, O' nun Kur' an' daki" Eğer ( yerde ve gökte) Allah' tan başka tanrılar bulunsaydı ( yer ve gök) kesinlikle fesada uğrardı." ( el-Enbiyâ 21/22) sözü bu konuda ikna edicidir.
📖 Sayfa 59 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Tedavinin iki yolu vardır. Birinci yol , bir kişiyi yola getirirken iki kişinin yoldan çıkmasına sebep olacak derecede açıklama ve kanıtlama konusunda derinlere dalmaktır. Bu , zeki kimseler açısından yola gelme , aklı kıt olanlar açısından ise yoldan çıkmaktır . Halbuki zekiler ne kadar az , kıt zekalılar ne kadar çoktur . O halde sayıca çok olanlarla ilgilenmek daha uygundur.
📖 Sayfa 62 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
İkinci yol , geri durmak , susmak, işi kamçıya havale etme şeklindeki selefin yoludur. Bu yöntem az sayıdaki kişiyi ikna etmese de çoğunluğu ikna eder
" Hakkında bilgin olmayan şey üzerine durma" (el-İsrâ 17/36)
📖 Sayfa 49 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Ilacın sağlıklı olanlara kullanılmasının doğurduğu zarar, hastaların tedavisinin ihmal edilmesinin yol açtığı zarardan az değildir.
📖 Sayfa 100 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
...
📖 Sayfa 109 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Zira aklı yalanlayan dini de yalanlamış olur, çünkü dinin doğruluğu akılla bilinmektedir. Aklın getirdiği delilin doğruluğu olmasaydı, gerçek peygamberle yalancı peygamberi, doğru söyleyen ile yalan söyleyenin arasındaki farkı bilemezdik. Din ancak akılla sabit olduğu halde nasıl olur da akıl dinden hareketle yalanlanabilir?
İmam malik ' in dediği gibi " Arşa istiva malum, keyfiyeti mechul, ona inanmak vacip, soru sormak bid' attır. "
📖 Sayfa 38 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Dünya denizinde boğulmak fâni hayata son verirken Allah' ı bilme denizinde boğulmak edebi hayatı mahveder. O halde iki tehlike arasındaki fark ne büyüktür!
📖 Sayfa 44 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Altıncı vazife, yorumdan uzak durmanın ardından ( bu konularla ilgilenmekten kendini) geri çekmektir. Geri çekmekle, bu konular üzerinde düşünmekten kendini alıkoymayı kastediyorum. Bu ( tür meselelerde) dili soru sormaktan ve ( lafızla ilgili) herhangi bir tasarruftan uzak durmak gerektiği gibi, bu da ( yani bu konularda düşünmekten kendini alıkoymak da) gereklidir. Vazifelerin en ağır ve en zoru işte budur.
📖 Sayfa 56 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Mesela ateşin bir ocakta ,bir hayalde ve bir de zihinde varlığı vardır ki ,bu varlıkla kastetdiğim şey , ateşin sureti ve hakikatine dair bilgidir . Ateşin bir de dilde varlığı vardır ki , o da ateşi ifade eden kelime , yani ' ateş ' lafzıdır . Ateşin son olarak üzerine birtakım şekillerle yazılan beyaz kağıt üzerinede bir varlığı söz konusudur.
📖 Sayfa 89 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Mesela yüce Allah "O, kullarının üstünde mutlak hükümrandır" buyurmaktadır. Çünkü [Arap] dilinde fevk ya mekân olarak üst, ya da rütbece üst anlamına geldiği belirginlik kazanınca ve takdise dair bilgi sebebiyle [Allah hakkında] mekân açısından üst geçersiz olduğuna göre geriye yalnız mertebe bakımından üst anlamı kalmaktadır. Nitekim "Efendi kölenin, koca kadının, hükümdar vezirin üstündedir" denir ki, Allah'ın kullarının üstünde oluşu da bu anlamdadır. Dolayısıyla bu, fevk lafzı açısından kesin gibidir, ayrıca bu lafzın Arap dilinde bu iki anlam dışında bir kullanımı bulunmamaktadır
Kelam ve Halk, İmam Gazali
Çünkü ( bedeni günahların) varacağı nihai nokta günahkarlık( fısk); ( yetkin olmayan kişinin Allah' ın bilgisiyle ilgili denize dalmasının) sonu ise şirktir. Nitekim" Allah, kendine ortak koşulmasını asla bağışlamaz; ondan başka günahları dilediği kimse için bağışlar" ( en- Nisa 4/116).
📖 Sayfa 57 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Kocamışın sandığında bir şeyin olmaması, kralların hazinelerinde de bir şey olmayacağı anlamına gelmez.
📖 Sayfa 63 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Cisimliği Allah'tan, O'nun el ve parmağından olumsuzlayan kimse, O'ndan organ, et ve kası olumsuzlamış olur. Bundan sonra o kimse şöyle inanmalıdır: O bir cisim ve cisimdeki bir araz olmayıp ululuk ve yücelik sıfatlarına yaraşan anlamlardan biridir.
📖 Sayfa 34 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
[67] Şayet "Arifler kendilerinden gizli hiçbir şey kalmamak üzere şanı yüce Allah'ın bilgisini tam anlamıyla kuşatırlar" denilirse, biz şöyle deriz: Nerede!.. Biz el-Maksadü'l-aksâ min me'ânî esmâillâhi'l-hüsna kitabında kesin kanıtla Allah'a dair bilginin künhünü sadece Allah'ın bileceğini; yaratıkların bilgisi ne kadar geniş ve derin olursa olsun, yüce Allah'ın bil- gisine nispetle (onlara] çok az bilgi verildiğini açıklamıştık. Fakat bilinme- lidir ki, ilahi huzur varlıktaki her şeyi kuşatmıştır.
Kelam ve Halk, İmam Gazali

Kur'an'ın delilleri gıda gibidir; ondan her insan yararlanır. Kelamcıların delilleri ise ilaç gibidir, bazılarına fayda verse de çoğunluk ondan zarar görür.
📖 Sayfa 60 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Şahidin doğruluğu nasıl olur da yalancı bir temize çıkarıcının sözüyle bilinebilir ?
📖 Sayfa 110 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Biz deriz ki : Halk için gerekli olan , bitin bunlara inanmaktır İman tereddüde yer vermeyen ve sahibinin , hakkında herhangi bir hata ihtimalini bile aklından geçirmediği kesin bir tasdikten ibarettir .
📖 Sayfa 93 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Fakat onun yapması gereken, [hadisteki süretle], cisim ve cisimdeki araz olmayacak tarzda Allah'ın ululuğuna ve azametine layık bir anlamın kastedildiğine inanmaktır.
📖 Sayfa 35 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
" seni övmeye gücüm yetmez, sen kendi zatını övdüğün gibisin."
📖 Sayfa 39 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
" el zikredilince ayağın, göz veya gülmeden bahsedilince ağzın, işitme ve görme zikredilince kulak ve gözün var olduğu sonucuna ulaşmak vardır. Bunların hepsi (Allah hakkında ) imkansızdır, yalandır ve ( naslarda bulunmayan) fazlalıktır.
📖 Sayfa 54 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Allah 'a dair bilginin künhünü sadece Allah'ın bileceğini ; yarattıkların bilgisi ne kadar geniş ve derin olursa olsun , yüce Allah ' ın bilgisine nisbetle onlara çok az bilgi verildiğini açıklamıştık. Fakat bilimelidir ki , ilahi huzur varlıktaki her şeyi kuşatmıştır
📖 Sayfa 64 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
" Adil kişinin verdiği haberi tasdik edin, onu kabul edin, nakledin ve onu açıklayıp yayın."
📖 Sayfa 50 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Apacık olan bir başka husus da , bir evde bile iki yönetici olduğu takdirde yönetimi muntazam bir şekilde gerçekleşemeyeceğidir.
📖 Sayfa 60 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
"Anlayamadığını anlayabilmek tam tamamını anlamaktır."
📖 Sayfa 39 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
[Yetkin) akıl sahiplerini muhatap alırken, onlara çocukların anlayabileceği bir şekilde hitap etmek şart değildir. Yetişkinlere nispetle çocuklar ne ise arifler karşısında avâmın durumu da böyledir. Şu var ki, çocuklara düşen, anlamadıklarını yetişkinlere sormak; yetişkinlere düşen de onlara "Bunu anlamak size düşmez, siz bu işin ehli değilsiniz, başka şeyler konuşun" demeleridir.
Kelam ve Halk, İmam Gazali
Bid ' atçı öldüğü zaman İslam bir fetih kazanmış olur .
📖 Sayfa 71 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
hiçbiri Hz. Peygamber'den İşitilmiş olmayıp içtihad [yöntemiyle] ulaşılmış görüşledir ve işte bu yüzden görüşler sayıca çoktur ve birbiriyle çelişmektedir. [3] Üçüncüsü ise tek tek sahâbilerin naklettiği ve tevätür [seviyesine) ulaşmamış müteşâbih rivayetle- ri aktarma konusunda tâbiînin icmâıdır. Onlar adil bir kimsenin [bir başka] ådil kimseden naklettiği ve sahih rivayetleri derleyen kitaplarda (sthah) yer alan [bu tür rivayetlerin] nakledilmesine cevaz vermişlerdir. [Halbuki] âdil [bir kimsenin] sözüyle sadece zan [derecesinde bir bilgil oluşmaktadır."
Kelam ve Halk, İmam Gazali
Anlayamadığını anlayabilmek tam anlamıyla anlamaktır.
📖 Sayfa 39 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Hz. Ebu Bekir ra
Lafızları çocukların ve cahillerin yanlış anlamlarına karşı korumaya imkan yoktur . Bundan sakınmak için çaba harcamak dilde kekremsiliğe ,akıl zaafına ve üslubun ağırlaşmasına yol açar .
📖 Sayfa 83 · Kelam ve Halk, İmam Gazali

Ister o cisim yalçın dağlar gibi yoğun (kesif), isterse hava ve su gibi az yoğun (latif) olsun; toprak gibi karanlık ya da güneş, ay ve yıldızlar gibi aydınlık ve parlak olsun; ister hava gibi renksiz ve saydam olsun yahut arş, kürsi ve gökyüzü gibi büyük, zerre ve toz gibi küçük olsun; ya da taş gibi cansız veya insan gibi canlı olsun fark etmez, cisim puttur. Cisme güzelliği, hoşluğu. büyüklüğü, saflığı, sağlamlığı ve uzun ömürlü oluşu bakımından bir değer biçilse de bu onu put olmaktan çıkarmaz.
Kelam ve Halk, İmam Gazali
Hz. Ömer (r.a.), müteşâbih âyetler hakkında kendisine soru soranlara böyle yapmıştır. [Hz. Peygamber) (s.a.) de kader meselesini ayrıntılı bir şekilde tartışan bir topluluğu görmüş, onlar da bu konuyu ken- disine sorunca "Siz bununla mı emrolundunuz!" diye çıkışmış ve "Sizden öncekiler çok soru sordukları için helak olmuşlardır" buyurmuştur
Kelam ve Halk, İmam Gazali
[30] [İlk durumun) örneği, fevk lafzının, "Sultan vezirin üstündedir" ifademizdeki gibi manevi açıdan üstte olmakla te'vil edilmesidir. Bu anla- mıyla fevk lafzının yüce Allah'a isnadında şüphe etmesek de "Onlar üstle rindeki Rablerinden korkarlar..." (en-Nahl 16/50) âyetinde geçen "üstle- rindeki" ifadesiyle kastedilenin manevi açıdan üstte olmak mi,yoksa cisim olmayan ve cisimde bir nitelik de olmayan varlıklar hakkında imkânsız olan mekân açısından üstte olmak dışında yüce Allah'ın ululuğuna yaraşır başka bir mana mı olduğu konusunda bazen tereddüt edebiliriz.
Kelam ve Halk, İmam Gazali
Akıl yalanlanmaz, çünkü akıl yalanlanırsa dinin [doğruluğunu] ispat noktasında da yalanlanması muhtemel hale gelir; hâlbuki biz dini akıl sayesinde bilmekteyiz. Şahidin doğruluğu nasıl olur da yalancı bir temize çıkarıcının sözüyle bilinebilir?!
📖 Sayfa 110 · Kelam ve Halk, İmam Gazali
Sıkça Sorulan Sorular
Kelam ve Halk kimin eseridir?
Kelam ve Halk, İmam Gazali tarafından yazılmıştır ve ilk kez 2018'de yayımlanmıştır. Türkçeye M. Cüneyt Kaya, Mahmut Kaya çevirmiştir.
Kelam ve Halk kaç sayfadır?
Kelam ve Halk, 211 sayfadır (Klasik Yayınları baskısı).
Kelam ve Halk'ın en ünlü sözü nedir?
“Kur’an ismi verilen şeyin varlığı için de dört mertebe vardır. İlki asıl konumunda olup, Allah’ın zâtıyla kaim olan varlığıdır ki, ateşin ocaktaki varlığı gibidir: “ En yüce sıfatlar Allah’a aittir.” (en-Nahl 16/60). Ancak anlayışı kıt olanlara anlatabilmek için bu misaller gereklidir. Ezelilik bu varlık [mertebesine] özgü bir niteliktir. İkincisi, öğrenim sırasında dilimizle okumadan önce kur’ân’ın zihinlerimizdeki bilgiye konu olan varlığıdır. Ardından sesimizi kesintili hale getirmek suretiyle dilimizdeki varlığı ve sayfalar üzerindeki yazılı varlığı gelir.”